Giấc ngủ không diễn ra theo một đường thẳng liên tục trong 7–8 tiếng. Trong suốt đêm, não bộ luân phiên giữa các giai đoạn ngủ nông, ngủ sâu và giấc ngủ REM, vốn là giai đoạn xuất hiện giấc mơ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Khi chuyển từ chu kỳ ngủ này sang chu kỳ khác, cơ thể có thể tỉnh giấc trong thời gian rất ngắn. Phần lớn mọi người thậm chí không nhớ những lần thức dậy này vào sáng hôm sau.
Ngoài ra, những yếu tố rất đời thường như tiếng ồn, thay đổi nhiệt độ phòng, tư thế nằm không thoải mái hoặc nhu cầu đi vệ sinh cũng có thể khiến thức giấc tạm thời. Nếu có thể nhanh chóng ngủ lại và vẫn cảm thấy tỉnh táo vào ngày hôm sau thì thường không đáng lo.
Mọi người nên bắt đầu đáng quan tâm khi thức giấc giữa đêm diễn ra thường xuyên và khó ngủ lại. Có người tỉnh dậy lúc 1 – 2 giờ sáng rồi phải nằm thao thức hàng giờ. Một số người thức dậy nhiều lần trong đêm khiến giấc ngủ bị chia nhỏ, sáng hôm sau cảm thấy mệt mỏi.
Tình trạng này thường được gọi là mất ngủ giữa giấc. Người gặp vấn đề này thường xuyên thức giấc giữa đêm mà không rõ nguyên nhân, mất nhiều thời gian để ngủ lại và cảm thấy buồn ngủ, thiếu tập trung hoặc dễ cáu gắt vào ban ngày. Nếu tình trạng này xảy ra nhiều đêm mỗi tuần và kéo dài trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, người mắc không nên chủ quan.
Một trong những nguyên nhân phổ biến của mất ngủ giữa giấc là stress. Khi não bộ vẫn trong trạng thái căng thẳng vì công việc, tài chính, học tập hoặc các vấn đề cá nhân, cơ thể có thể khó duy trì giấc ngủ sâu.
Nhiều người vẫn ngủ được vào đầu đêm nhưng dễ thức giấc vào rạng sáng. Khi thức giấc, những suy nghĩ lặp đi lặp lại, lo lắng hoặc áp lực kéo dài có thể khiến khó ngủ lại.
Trong một số trường hợp, giấc ngủ chập chờn, hay thức giấc nửa đêm đôi khi liên quan đến các vấn đề sức khỏe như đau mạn tính, viêm khớp, đau lưng, trào ngược dạ dày thực quản, hen suyễn hoặc tình trạng đi tiểu đêm.
Người mắc nên đến gặp bác sĩ nếu thường xuyên thức giấc giữa đêm nhiều lần trong tuần, khó ngủ lại hoặc cảm thấy mệt mỏi rõ rệt vào ban ngày. Điều này đặc biệt cần khi tình trạng này kèm ngáy lớn, khó thở khi ngủ, đau ngực, trầm cảm hay lo âu kéo dài, theo Healthline.
Trong một bài đăng trên trang cá nhân mới đây, bác sĩ chuyên khoa thận Lin Xuanren, Giám đốc Đơn vị Lọc màng bụng tại Bệnh viện Đại học châu Á, thành phố Đài Trung, Đài Loan, chia sẻ trường hợp một bệnh nhân nam 50 tuổi có lối sống lành mạnh, ăn uống thanh đạm nhưng chức năng thận vẫn suy giảm liên tục.
Trong lúc đang trăn trở tìm nguyên nhân, bác sĩ vô tình ngửi thấy mùi thuốc lá ám trên quần áo của bệnh nhân. Người đàn ông này cho biết nghiện thuốc lá hơn 30 năm, mỗi ngày hút hơn một bao. Đây chính là lý do khiến chức năng thận của ông không ngừng suy giảm.
Theo bác sĩ Lin, hút thuốc lá không chỉ làm tăng nguy cơ ung thư phổi và các bệnh tim mạch mà còn trực tiếp gây tổn thương thận. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Medicine thực hiện trên hơn 10.000 người trưởng thành khẳng định lượng thuốc lá tiêu thụ tỷ lệ nghịch với sức khỏe của thận. Điều này đồng nghĩa với việc hút càng nhiều thì khả năng thải độc của thận càng kém và tốc độ suy thận diễn ra càng nhanh.
Bác sĩ giải thích thuốc lá chứa hàng nghìn hợp chất gây hại cho thận thông qua nhiều cơ chế như làm tổn thương nội mạc mạch máu, gia tăng áp lực oxy hóa, ảnh hưởng đến lưu lượng máu tại thận và đẩy nhanh quá trình xơ hóa cầu thận, từ đó dẫn đến suy giảm chức năng thận. Các nghiên cứu cũng chỉ ra nhóm tuổi 20-39 đặc biệt nhạy cảm với tác hại của thuốc lá khi có tốc độ suy thận nhanh hơn, trong khi đó, những người nghiện thuốc nặng có nguy cơ đối mặt với tình trạng chức năng thận sụt giảm nghiêm trọng và đột ngột.
Bác sĩ Lin khẳng định dù hầu hết tổn thương thận do thuốc lá gây ra là không thể đảo ngược song chưa bao giờ là quá muộn để cai thuốc. Việc dừng hút thuốc ngay lập tức sẽ giúp ngăn chặn các tổn thương tiến triển thêm. Bằng cách bảo tồn phần chức năng thận còn lại, người bệnh có thể hy vọng tránh được kịch bản tồi tệ nhất là phải chạy thận nhân tạo trong tương lai.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Cao Trí, Trung tâm Da - U máu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết bức xạ tia cực tím (UV) là một trong những tác nhân gây hại phổ biến nhất cho da, đặc biệt vào mùa hè. Tiếp xúc kéo dài mà không bảo vệ đúng cách có thể gây cháy nắng, lão hóa sớm, tăng sắc tố như nám, tàn nhang, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư da. Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới như Việt Nam, cường độ tia UV thường ở mức cao, vì vậy việc hiểu đúng cách chọn và sử dụng kem chống nắng là cần thiết với mọi lứa tuổi.
Theo khuyến cáo của Viện Hàn lâm Da liễu Mỹ (AAD), một sản phẩm chống nắng hiệu quả cần đáp ứng 3 tiêu chí: phổ rộng, SPF từ 30 trở lên và có khả năng chống nước. Trong đó, phổ rộng là yếu tố quan trọng nhất vì chỉ khi bảo vệ được cả tia UVA và UVB, sản phẩm mới giúp ngăn ngừa toàn diện cháy nắng, lão hóa và sạm da.
Kem chống nắng SPF 30 có thể chặn khoảng 97% tia UVB, nhưng không có sản phẩm nào bảo vệ tuyệt đối 100%. Khả năng chống nước đặc biệt cần thiết trong mùa nóng khi cơ thể dễ đổ mồ hôi hoặc tiếp xúc nước, với hiệu quả duy trì khoảng 40 - 80 phút tùy loại.
Việc lựa chọn sản phẩm cần phù hợp với từng loại da. Người da dầu hoặc da mụn nên ưu tiên sản phẩm “oil-free”, “non-comedogenic” để tránh bít tắc lỗ chân lông. Da khô nên chọn loại có thêm thành phần dưỡng ẩm. Với da nhạy cảm, kem chống nắng vật lý chứa zinc oxide hoặc titanium dioxide thường ít gây kích ứng hơn và nên tránh sản phẩm có hương liệu.
Hiện nay, kem chống nắng được chia thành 3 dạng: vật lý, hóa học và kết hợp (hybrid). Loại vật lý hoạt động bằng cách phản xạ tia UV, ít gây kích ứng; loại hóa học hấp thụ tia UV, kết cấu nhẹ, dễ tán; còn loại kết hợp mang đặc điểm của cả hai. Cả ba loại đều có thể bảo vệ hiệu quả nếu đáp ứng đủ các tiêu chí cơ bản. Tuy nhiên, không có sản phẩm nào thực sự không thấm nước hoàn toàn hoặc không thấm mồ hôi.
Để đạt hiệu quả tối ưu, kem chống nắng cần được bôi trước khi ra nắng ít nhất 15 phút. Về liều lượng, một người trưởng thành cần khoảng 30 ml để phủ toàn bộ vùng da không được che chắn. Riêng vùng mặt cần khoảng 1/4 muỗng cà phê, hoặc 1/2 muỗng nếu tính thêm cổ và tai.
Trong thực tế, nhiều người thường bỏ sót các vùng dễ tổn thương như tai, sau cổ, mu bàn chân, da đầu (đối với người tóc thưa) và môi. Những vị trí này cần được bôi đầy đủ để đảm bảo hiệu quả bảo vệ.
Ngoài ra, kem chống nắng cần được bôi lại sau mỗi 2 giờ khi ở ngoài trời, hoặc ngay sau khi bơi, đổ mồ hôi nhiều hay lau bằng khăn. Việc sử dụng hằng ngày cũng rất quan trọng, kể cả khi trời râm mát hoặc ở trong nhà gần cửa sổ, vì tia UVA vẫn có thể xuyên qua mây và kính.
Bác sĩ Lê Cao Trí nhấn mạnh, kem chống nắng là biện pháp quan trọng nhưng không nên sử dụng đơn lẻ. Để bảo vệ da hiệu quả trong mùa hè, cần kết hợp thêm các biện pháp che chắn như hạn chế ra nắng trong khung giờ cao điểm từ 10 - 14 giờ, đội mũ rộng vành, mặc quần áo chống nắng, đeo kính râm và sử dụng giày dép phù hợp.
Tuân thủ đúng nguyên tắc lựa chọn và sử dụng kem chống nắng không chỉ giúp phòng tránh cháy nắng trước mắt mà còn góp phần làm chậm lão hóa, giảm nguy cơ ung thư da và duy trì làn da khỏe mạnh lâu dài, đặc biệt trong bối cảnh tia UV ngày càng gia tăng.
Ngày 4.7, Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh (Đà Nẵng) phối hợp với Công ty TNHH Carl Zeiss Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học chuyên đề "Ứng dụng kính vi phẫu ZEISS KINEVO 900S tích hợp AI trong phẫu thuật thần kinh - sọ não, cột sống và vi phẫu thuật". Hội thảo có sự tham dự của nhiều chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học và bác sĩ đến từ các bệnh viện, trường đại học y khoa trên cả nước.
Tại hội thảo, các chuyên gia cập nhật những xu hướng mới trong lĩnh vực vi phẫu thuật thần kinh, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm thực hành lâm sàng và các giải pháp ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm nâng cao chất lượng điều trị các bệnh lý thần kinh, sọ não, cột sống.
Hệ thống ZEISS KINEVO 900S được giới thiệu là thế hệ kính vi phẫu mới tích hợp hình ảnh kỹ thuật số 4K 3D, công nghệ mở rộng chiều sâu trường ảnh (DepthPro), hệ sinh thái dữ liệu ZEISS Surgical Cloud cùng nhiều tính năng hỗ trợ bằng AI.
Theo các chuyên gia, những công nghệ này giúp phẫu thuật viên quan sát rõ hơn các cấu trúc nhỏ, tăng khả năng nhận diện tổn thương và hỗ trợ thao tác chính xác trong quá trình phẫu thuật.
Đại diện Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh cho biết AI không thay thế vai trò của bác sĩ mà đóng vai trò công cụ hỗ trợ, cung cấp thêm dữ liệu và hình ảnh trực quan để bác sĩ đưa ra quyết định lâm sàng an toàn, hiệu quả hơn, nhất là trong các ca mổ có mức độ phức tạp cao.
Một trong những điểm nhấn của chương trình là phiên truyền hình trực tiếp ca mổ (livecase), giúp các đại biểu theo dõi việc ứng dụng kính vi phẫu trong thực tế. Song song đó là workshop thực hành trên hệ thống kính vi phẫu và mô hình mô phỏng, tạo điều kiện để các bác sĩ trực tiếp trải nghiệm các tính năng của thiết bị dưới sự hướng dẫn của chuyên gia.
Theo Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh, việc đầu tư hệ thống kính vi phẫu ZEISS KINEVO 900S là bước đi trong chiến lược phát triển chuyên ngành ngoại thần kinh, cột sống và vi phẫu thuật, hướng tới xây dựng Trung tâm Xuất sắc (Center of Excellence - COE) về phẫu thuật thần kinh tại khu vực miền Trung - Tây nguyên. Đồng thời, bệnh viện tiếp tục đẩy mạnh đào tạo y khoa liên tục, nghiên cứu khoa học và hợp tác chuyên môn trong nước, quốc tế nhằm đưa các kỹ thuật điều trị hiện đại đến gần hơn với người dân khu vực.
