Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP HCM (CII) – đại diện liên danh nhà đầu tư – vừa đề xuất dự án cải tạo giao thông khu vực Hàng Xanh – Bình Triệu với tổng vốn sơ bộ hơn 10.200 tỷ đồng.
Các hạng mục chính gồm mở rộng, xây đường trên cao dọc các trục Đinh Bộ Lĩnh, Xô Viết Nghệ Tĩnh và đoạn quốc lộ 13 từ ngã năm Đài Liệt sĩ đến cầu Bình Triệu. Dự án cũng đề xuất xây nút giao nhiều tầng tại ngã tư Hàng Xanh và cầu Bình Triệu 3 vượt sông Sài Gòn nhằm đồng bộ với kế hoạch mở rộng quốc lộ 13.
Dự án được đề xuất theo hình thức BT (xây dựng – chuyển giao). Nhà đầu tư tự thu xếp phần lớn vốn thực hiện và đề nghị được thanh toán bằng quỹ đất Bến xe Miền Đông hiện hữu.
Theo phương án sơ bộ, một phần diện tích khu đất sẽ bố trí tái định cư, công trình công cộng, thương mại, dịch vụ và không gian ngầm cho bến xe buýt. Phần còn lại giao nhà đầu tư khai thác, kinh doanh để hoàn vốn.
Ông Lê Quốc Bình, Tổng giám đốc CII, cho biết đề xuất mới ở giai đoạn nghiên cứu ban đầu và sẽ được tính toán chi tiết hơn nếu được thành phố chấp thuận.
Theo ông, việc kết hợp đầu tư giao thông với khai thác quỹ đất Bến xe Miền Đông nằm trong định hướng tái cấu trúc toàn bộ khu Hàng Xanh – Bình Triệu theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng).
Hàng Xanh – Bình Triệu nhiều năm qua là điểm nóng ùn tắc của TP HCM, đặc biệt trên các tuyến Xô Viết Nghệ Tĩnh, Đinh Bộ Lĩnh, Nguyễn Xí và quốc lộ 13. Đây cũng là cửa ngõ đông bắc thành phố với lưu lượng phương tiện rất lớn mỗi ngày.
Bến xe Miền Đông hiện hữu được xây dựng từ năm 1985 trên diện tích khoảng 6,7 ha, từng là đầu mối vận tải liên tỉnh lớn nhất TP HCM, kết nối các tuyến đi miền Bắc, miền Trung, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Dịp lễ, Tết, lượng khách qua bến có thể vượt 70.000 lượt mỗi ngày.
Do thường xuyên quá tải, TP HCM đã đầu tư Bến xe Miền Đông mới tại TP Thủ Đức, cách vị trí cũ hơn 15 km và đưa vào hoạt động từ năm 2020. Hiện các tuyến xe khách đường dài đã chuyển dần sang bến mới, trong khi bến cũ vẫn phục vụ một số tuyến ngắn nên lưu lượng xe ra vào còn lớn.
Theo định hướng quy hoạch, khu vực Hàng Xanh – Bình Triệu sẽ phát triển theo mô hình TOD, tập trung tổ chức lại không gian đô thị quanh các tuyến giao thông công cộng khối lượng lớn như metro.
Sở Quy hoạch – Kiến trúc TP HCM cho biết khu vực này được quy hoạch ba ga Metro số 3, 5 và 11. Do đó, việc nghiên cứu dự án cần gắn với vị trí nhà ga, đồng thời đánh giá khả năng đáp ứng hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.
TS Ngô Anh Vũ, Phó viện trưởng Viện Quy hoạch và Xây dựng TP HCM, đánh giá việc dùng quỹ đất Bến xe Miền Đông để đối ứng đầu tư giao thông là giải pháp khả thi trong ngắn hạn khi thành phố đã có bến xe mới.
Tuy nhiên, theo ông, việc phát triển thương mại, dịch vụ và tái định cư tại đây cần đặt trong tổng thể quy hoạch TOD toàn khu Hàng Xanh – Bình Triệu. Nếu triển khai riêng lẻ, hiệu quả sẽ hạn chế, thậm chí làm tăng áp lực lên hệ thống hạ tầng vốn đã quá tải.
Ông cho rằng triển khai TOD quy mô lớn ở khu vực này rất phức tạp do mật độ dân cư cao, chi phí giải phóng mặt bằng lớn và phải đồng bộ với các tuyến metro trong tương lai. “Việc này sẽ phụ thuộc vào nguồn lực và quyết tâm của doanh nghiệp đề xuất cũng như thành phố”, ông nói, thêm rằng trước mắt việc nâng cấp các trục giao thông chính sẽ góp phần cải thiện hạ tầng.
Trong khi đó, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Kinh tế – Tài nguyên và Môi trường TP HCM, cũng nhận định nhu cầu nâng cấp hạ tầng khu Hàng Xanh – Bình Triệu là cấp bách, song hiệu quả không chỉ nằm ở mở rộng đường hay xây thêm cầu mà còn phụ thuộc cách tổ chức không gian đô thị.
Theo ông, nếu quỹ đất Bến xe Miền Đông chủ yếu phát triển nhà ở, thương mại và dịch vụ, khu vực có thể tăng giá trị khai thác nhưng khó giảm áp lực giao thông. “Ngay cả khi mở rộng và làm đường trên cao, năng lực khai thác vẫn khó đáp ứng nếu dân số và hoạt động thương mại tiếp tục tăng mạnh”, ông Thuận nói.
Ông đề xuất nếu triển khai theo mô hình TOD, quỹ đất bến xe nên ưu tiên phục vụ tái định cư cho người dân bị giải tỏa, đồng thời dành phần diện tích còn lại cho công viên, không gian công cộng và hạ tầng xã hội.
Đồng quan điểm, TS KTS Hoàng Ngọc Lan, Viện Đô thị Thông minh và Quản lý (Đại học Kinh tế TP HCM), cho rằng việc khai thác quỹ đất Bến xe Miền Đông cần được xem là cơ hội tái cấu trúc đô thị thay vì chỉ phát triển thêm các dự án thương mại.
Theo bà, nếu tăng mật độ xây dựng nhưng thiếu công viên, không gian công cộng và tiện ích xã hội, khu vực sẽ tiếp tục ngột ngạt và chịu áp lực hạ tầng lớn hơn khi dân số gia tăng.
Liên quan vụ án, Thái Minh Hoàng (cựu Giám đốc Ban quản lý dự án huyện Nam Giang) lãnh 6 năm tù, Alăng Họa My (cựu kế toán trưởng) 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo, về tội vi phạm quy định quản lý, sử dụng tài sản gây thất thoát, lãng phí.
Nguyễn Quang Hoàn (cựu Giám đốc Kho bạc Nhà nước Nam Giang) lãnh 3 năm tù; Trần Đăng Thạnh và Phạm Thị Mỹ Duyên cùng bị 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo, cùng về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Tại tòa, các bị cáo khai nhận hành vi của mình.
Tòa nhận định đối với số tiền 10 tỉ đồng tạm ứng phải có bảo lãnh của ngân hàng nhưng bị cáo Hoàng tự ý ký ban hành thông báo miễn trách nhiệm bảo lãnh. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tiền bị chiếm đoạt, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.
Theo tòa, đối với bị cáo có hành vi chiếm đoạt tài sản, các bị cáo có vai trò lãnh đạo, điều hành để xảy ra sai phạm cần phải xét xử nghiêm minh…
Theo nội dung vụ án, sau khi được UBND huyện Nam Giang (tỉnh Quảng Nam cũ) ủy quyền, Ban quản lý dự án huyện mở tài khoản để tiếp nhận vốn đầu tư; đăng ký mẫu dấu, mẫu chữ ký của giám đốc, kế toán trưởng để thực hiện giao dịch thanh toán dự án đường trung tâm hành chính mới huyện Nam Giang.
Ban quản lý dự án huyện đã ký kết hợp đồng xây dựng với Công ty cổ phần xây dựng Hoàng Thông, tổng giá trị hơn 69,6 tỉ đồng.
Quá trình thực hiện, ông Lĩnh (Giám đốc Công ty Hoàng Thông) đã đưa ra thông tin gian dối để chủ đầu tư tin tưởng, cho thanh toán 2,1 tỉ đồng và tạm ứng 10 tỉ đồng.
Sau khi nhận tổng cộng 12,1 tỉ đồng, Lĩnh chỉ sử dụng hơn 2,4 tỉ đồng để mua vật tư, tập kết tại khu vực dự án nhưng không tổ chức thi công.
Hơn 9,6 tỉ đồng còn lại Lĩnh dùng vào mục đích cá nhân, trong đó có khoảng 5 tỉ đồng đầu tư nuôi tôm, trồng sâm nhưng thua lỗ hết.
Ông Hoàng (Giám đốc Ban quản lý dự án huyện Nam Giang), bà My (kế toán trưởng) đã vi phạm các quy định trong việc quản lý sử dụng tài sản của nhà nước, tạo điều kiện cho Lĩnh chiếm đoạt, sử dụng sai mục đích trên 9,6 tỉ đồng.
Dù dư nợ tạm ứng đợt 5 của Công ty Hoàng Thông còn lại hơn 3 tỉ đồng không có bảo lãnh tạm ứng của ngân hàng nhưng ông Hoàng vẫn chấp nhận thanh toán 2,1 tỉ và đề nghị cho doanh nghiệp được tạm ứng 10 tỉ để "thi công kịp tiến độ".
Sau khi Kho bạc Nhà nước Nam Giang kiểm soát chi cho tạm ứng, ông Hoàng ký thông báo miễn trách nhiệm bảo lãnh đối với số tiền 10 tỉ đồng gửi ngân hàng để Công ty Hoàng Thông rút tiền mặt.
Hành vi này giúp doanh nghiệp được quyền sử dụng toàn bộ 12,1 tỉ đồng mà không có bất kỳ ràng buộc pháp lý nào, dẫn đến thiệt hại cho ngân sách hơn 9,6 tỉ đồng.
Đối với các bị cáo là cựu lãnh đạo, nhân viên Kho bạc Nhà nước Nam Giang đã không thực hiện đầy đủ quy trình kiểm soát hồ sơ, chứng từ dẫn đến việc thanh toán vốn đầu tư sai quy định gây thiệt hại cho Nhà nước.
Ngày 26.5, Bộ Tư pháp tổ chức hội thảo lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo luật Luật sư (sửa đổi). Theo dự thảo, luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1.3.2027.
Luật sư Lê Ngọc Luân, Đoàn luật sư TP.HCM, góp ý tại điều 6 dự thảo luật Luật sư quy định về nghiêm cấm luật sư thực hiện các hành vi còn rất chung chung. Tuy nhiên, tại điều 35 của dự thảo thì Chính phủ lại không quy định chi tiết về điều 6 dự thảo. Theo luật sư Luân, việc này dễ dẫn đến khó áp dụng trên thực tế.
Cụ thể, tại điểm d khoản 6 dự thảo quy định hành vi của luật sư bị cấm bao gồm: "xúi giục khách hàng khiếu nại, tố cáo, khiếu kiện trái pháp luật hoặc gây phức tạp tình hình an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội"; hay "sử dụng thông tin từ khách hàng để gây bất lợi cho người đó trong vụ việc khác, tiết lộ bí mật thông tin của khách hàng".
"Theo tôi, nếu không quy định hướng dẫn chi tiết sẽ dẫn đến luật sư gặp rủi ro", luật sư Luân phân tích.
Ngoài ra, tại điều 7 dự thảo về tiêu chuẩn luật sư trong đó có "tinh thần dũng cảm và kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực". Theo luật sư Luân, đây là quy định nhằm khuyến khích các luật sư dấn thân bảo vệ pháp luật, phù hợp với chủ trương của nhà nước, với nghề luật sư.
"Tuy nhiên, theo tôi để khuyến khích luật sư làm việc này cần có cơ chế bảo vệ họ. Do đó tôi đề nghị bổ sung thêm quyền của luật sư vào điều 12 dự thảo về quyền, nghĩa vụ của luật sư", luật sư Lê Ngọc Luân nói.
Theo đó, luật sư Luân đề nghị bổ sung quy định: "Luật sư được xem xét miễn trừ trách nhiệm nếu luật sư thực hiện công việc bảo vệ cho khách hàng trên tinh thần dũng cảm, kiên quyết bảo vệ công lý và không vì động cơ vụ lợi".
Ngoài ra, luật sư còn đề nghị bổ sung thêm 5 quyền sau:
Ngược lại, luật sư Nguyễn Văn Đức, Đoàn Luật sư TP.HCM, lại cho rằng không nên quy định tiêu chuẩn của luật sư trong đó "có tinh thần dũng cảm và kiên quyết bảo vệ công lý" vào dự thảo luật. Bởi theo luật sư Đức: "Cụm từ này mang tính định tính. Vì ai cũng có tinh thần này".
Về vấn đề trên, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nói: "Sở dĩ tiêu chuẩn của luật sư tương tự thẩm phán, mục đích là để nghề luật sư được phát triển. Quy định này đã có rất nhiều luật sư đề xuất đưa vào luật nên chúng tôi đưa vào".
Ngoài ra, Thứ trưởng mong tiếp tục nhận được sự quan tâm đóng góp của các luật sư để luật được hoàn thiện hơn.
Cũng theo luật sư Lê Ngọc Luân, tại khoản 2 điều 6 của dự thảo còn quy định nghiêm cấm cá nhân, cơ quan, tổ chức có hành vi cản trở hoạt động hành nghề của luật sư, bao gồm:
Theo luật sư Lê Ngọc Luân, cần phải có cơ chế để xử lý cụ thể đối với hành vi vi phạm trên thì mới có hiệu quả được. Liên đoàn Luật sư Việt Nam có chức năng bảo vệ cho thành viên, nhưng tại luật Luật sư hiện hành và dự thảo không quy định ý kiến của Liên đoàn Luật sư Việt Nam có giá trị pháp lý. Vì thế nhiều ý kiến của Liên đoàn Luật sư Việt Nam là đúng đắn nhưng các cơ quan, tổ chức không phản hồi, không xem xét giải quyết.
Ngày 18.5, Hội đồng kiểm tra nhà nước về công tác nghiệm thu công trình xây dựng đã tổ chức họp, đánh giá kết quả nghiệm thu hoàn thành của chủ đầu tư đối với tuyến chính dự án thành phần 1 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.
Theo đó, qua kết quả kiểm tra thực tế, biên bản nghiệm thu các hạng mục công trình, báo cáo của chủ đầu tư… và ý kiến của tổ chuyên gia, Hội đồng kiểm tra nhà nước về công tác nghiệm thu công trình xây dựng, chấp thuận nghiệm thu có điều kiện, cho phép đưa tuyến chính thành phần 1 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu vào khai thác từ 17 giờ ngày 18.5.
Các phương tiện được phép lưu thông là ô tô dưới 9 chỗ, vận tốc tối đa là 80 km/h, việc giới hạn tốc độ nhằm phù hợp với điều kiện hạ tầng chưa hoàn thiện toàn bộ.
Như vậy, dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đã thông xe toàn tuyến. Với chiều dài 54 km, các phương tiện đi từ Biên Hòa có thể về đến Bà Rịa chỉ mất khoảng 60 phút.
Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đi qua 2 địa phương Đồng Nai (34,2 km) và TP.HCM (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, 19,8 km) được khởi công tháng 6.2023.
Dự án được chia làm 3 thành phần. Thành phần 2 và 3 đã hoàn thành và đưa vào khai thác từ chiều 29.4. Do hạ tầng chưa đồng bộ, nên các phương tiện từ cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây chưa thể đi thẳng vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.
Thay vào đó, các phương tiện phải ra khỏi cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, xuống quốc lộ 51 rồi rẽ vào đường Bưng Môn, cách đó khoảng 50 m để vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.
Còn dự án thành phần 1 dài 16 km, từ nút giao với đường Võ Nguyên Giáp đến nút giao với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây vừa được phép thông xe từ chiều 18.5.
Tuy nhiên, cũng do còn nhiều thành phần chưa đồng bộ, nên khi cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu được thông xe toàn tuyến, ngành chức năng đã đóng lối vào ở đường Bưng Môn nhằm đảm bảo an toàn.
Chính vì thế, các phương tiện trên cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây muốn đi Bà Rịa Vũng Tàu không thể vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu bằng đường Bưng Môn, mà phải vòng lên TP.Đồng Nai để vào nút giao đầu tuyến giữa cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu với đường Võ Nguyên Giáp (cách cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây khoảng 20 km) hoặc ra quốc lộ 51.
Ở chiều ngược lại, các phương tiện từ Bà Rịa về Đồng Nai khi đến nút giao với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây thì có thể di chuyển để ra quốc lộ 1 hoặc về TP.HCM.
