Ngày 7/5, trao đổi bên lề Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Chính sách và Công nghệ nhiên liệu hàng không bền vững – Việt Nam 2026 tổ chức Đà Nẵng, ông Fabrice Espinosa- Tổng Giám đốc Hiệp hội Nhiên liệu hàng không bền vững châu Á, cho biết ngành hàng không toàn cầu hiện tiêu thụ khoảng 280 triệu tấn nhiên liệu mỗi năm.
Để đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, nhiên liệu hàng không bền vững cần đóng góp 60-70% trong toàn bộ nỗ lực giảm phát thải của ngành.
Điều này đồng nghĩa sản lượng nhiên liệu hàng không bền vững toàn cầu phải tăng hơn 100 lần so với hiện nay. Theo ông Espinosa, đây không còn là một thay đổi mang tính kỹ thuật đơn lẻ, mà là “một cuộc cách mạng công nghiệp” với sự tham gia của nhiều quốc gia, nhiều ngành và toàn bộ chuỗi giá trị.
Cuộc đua này đã bắt đầu trên quy mô toàn cầu. Châu Âu và Anh đã ban hành quy định bắt buộc pha trộn nhiên liệu hàng không bền vững trong nhiên liệu hàng không. Mỹ triển khai nhiều chính sách ưu đãi để thúc đẩy sản xuất. Tại châu Á, nhiều quốc gia cũng tăng tốc xây dựng năng lực, từ vùng nguyên liệu, công nghệ chuyển hóa đến logistics và thị trường tiêu thụ.
Thị trường nhiên liệu hàng không bền vững toàn cầu có thể tăng từ 2,72 tỷ USD năm 2025 lên hơn 40 tỷ USD vào năm 2034. Riêng ASEAN, nếu đạt mức sử dụng 5% nhiên liệu hàng không bền vững vào năm 2030, nhu cầu có thể tương đương 8 đến 10 triệu tấn mỗi năm, tạo ra thị trường trị giá khoảng 25 tỷ USD.
Dù vậy, thực tế hiện tại vẫn còn khoảng cách rất lớn khi nhiên liệu hàng không bền vững chỉ chiếm chưa đến 1% tổng tiêu thụ nhiên liệu hàng không toàn cầu. Khoảng cách này phản ánh sự chênh lệch giữa “tham vọng chính sách và khả năng triển khai thực tế”.
Ba rào cản lớn nhất hiện nay gồm giá nhiên liệu hàng không bền vững cao gấp 2 đến 5 lần nhiên liệu truyền thống, nguồn cung chưa đáp ứng nhu cầu, và các dự án đòi hỏi vốn lớn nhưng thiếu hợp đồng bao tiêu dài hạn.
Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công, Bộ Công Thương, nhận định dù thách thức lớn, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào thị trường nhiên liệu hàng không bền vững.
Về nguyên liệu, Việt Nam có khoảng 45 triệu tấn chất thải nông nghiệp mỗi năm, 15 triệu tấn sinh khối lâm nghiệp, hơn 5 triệu tấn sắn khô, cùng hàng triệu tấn mỡ cá và dầu ăn đã qua sử dụng.
Đặc biệt, là quốc gia xuất khẩu cá tra số một thế giới, Việt Nam có nguồn mỡ cá khoảng một triệu tấn mỗi năm. Đây là một trong những nguyên liệu chất lượng cao để sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững. Vấn đề đặt ra là cần xây dựng hệ thống thu gom, tránh để nguyên liệu tiếp tục bị xuất thô ra nước ngoài.
Về năng lực công nghiệp, Nhà máy Lọc hóa dầu Bình Sơn đã xuất bán thành công lô nhiên liệu hàng không bền vững thương mại đầu tiên vào tháng 6/2025 từ hạ tầng sẵn có, cho thấy việc chuyển đổi sang nhiên liệu xanh không nhất thiết phải xây dựng mới hoàn toàn. Petrolimex Aviation cũng đã nhập khẩu và phối trộn nhiên liệu hàng không bền vững, trong khi Skypec thực hiện tra nạp thực tế tại sân bay Đà Nẵng.
Trong khi đó, ông Đỗ Hồng Cẩm cho biết, về chính sách, Chính phủ Việt Nam đã đặt mục tiêu sử dụng tối thiểu 10% nhiên liệu hàng không bền vững cho các chuyến bay chặng ngắn vào năm 2035 và 100% vào năm 2050.
Luật Hàng không dân dụng sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đã bổ sung các quy định liên quan đến nhiên liệu hàng không bền vững và lộ trình giảm phát thải.
Từ đầu năm 2026, Việt Nam tham gia tự nguyện Corsia, cơ chế bù đắp và giảm carbon trong hàng không quốc tế của ICAO, trước khi chuyển sang giai đoạn tham gia bắt buộc từ năm 2027.
Nếu biết tận dụng thời điểm, Việt Nam không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn có thể trở thành điểm cung ứng nhiên liệu hàng không bền vững cho khu vực.
Nhu cầu nhiên liệu hàng không tại châu Á được dự báo tiếp tục tăng nhanh, trong khi các yêu cầu giảm phát thải ngày càng chặt chẽ hơn.
Các hãng hàng không, sân bay và nhà sản xuất sẽ cần những nguồn cung ổn định, đạt chuẩn và có chi phí cạnh tranh.
Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành lợi thế thực sự, Việt Nam cần sớm tháo gỡ các nút thắt về chính sách, tiêu chuẩn, tín dụng xanh, ưu đãi đầu tư và hợp đồng bao tiêu. Bên cạnh đó là việc xây dựng cơ chế liên kết vùng nguyên liệu, tránh tình trạng manh mún, đứt gãy hoặc phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu thô.
Ông Fabrice Espinosa cho rằng điều Việt Nam đang thiếu không phải là công nghệ, vốn hay nguyên liệu, mà là “sự kết nối đồng bộ giữa các quốc gia, các ngành công nghiệp và toàn bộ chuỗi giá trị”.
Ngày 26.5, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, qua kiểm tra thực tế, cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý 3 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu vi phạm quy định về mức dự trữ lưu thông bắt buộc và không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định.
Cụ thể, ngày 11.5, Công ty CP nhiên liệu Phúc Lâm (phường Phú Nhuận, TP.HCM), bị xử phạt vi phạm hành chính số tiền 130 triệu đồng do duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định.
Tiếp đó, ngày 14.5, Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Long Hưng (phường Phú Nhuận, TP.HCM) cũng bị xử phạt 130 triệu đồng với cùng hành vi vi phạm.
Tại Thanh Hóa, ngày 21.5, Công ty CP Anh Phát Petro (phường Hàm Rồng) cũng bị cơ quan quản lý thị trường xử phạt 190 triệu đồng do có 2 hành vi vi phạm: Duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu và không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định.
Theo quy định hiện hành, thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu phải duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường, hạn chế nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Trước đó, cũng trong tháng 5, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã ra quyết định xử phạt Công ty TNHH xăng dầu Hồng Đức (xã Kim Sơn, tỉnh Đồng Tháp) 190 triệu đồng do không duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu bắt buộc, đồng thời không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền; Công ty TNHH xăng dầu Hùng Hậu (phường Long An, tỉnh Tây Ninh) bị phạt 130 triệu đồng do không duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu theo quy định của thương nhân đầu mối.
Như vậy, trong tháng 5 này, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã phát hiện và xử lý 5 doanh nghiệp đầu mối vi phạm quy định về duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu bắt buộc và không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, với tổng số tiền xử phạt của 5 doanh nghiệp là 770 triệu đồng.
Ngoài ra, trong tháng 4, do kinh doanh xăng dầu sai nội dung giấy phép và bán hàng ngoài hệ thống phân phối, Công ty TNHH Vận tải biển và thương mại Vượng Đạt cũng bị Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước xử phạt gần 270 triệu đồng, đồng thời buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.
Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng Tracodi (Tracodi; HoSE: TCD) doanh nghiệp xây dựng trong hệ sinh thái Bamboo Capital tiếp tục bị Sở Giao dịch Chứng khoán Tp.HCM (HoSE) nhắc nhở lần thứ hai do chậm công bố báo cáo tài chính (BCTC) quý I/2026.
Theo công văn, Tracodi vẫn chưa công bố BCTC quý I/2026, bao gồm cả báo cáo riêng lẻ và hợp nhất. Trước đó khoảng một tuần, doanh nghiệp đã bị HoSE nhắc nhở lần đầu, với yêu cầu công bố thông tin bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh theo quy định mới từ năm 2025.
Đây chỉ là diễn biến mới nhất trong chuỗi vi phạm công bố thông tin kéo dài của doanh nghiệp. Trong năm 2025, Tracodi liên tục chậm công bố BCTC quý, báo cáo bán niên soát xét và báo cáo kiểm toán năm. Đến tháng 10/2025, cổ phiếu Tracodi đã bị chuyển từ diện hạn chế giao dịch sang đình chỉ giao dịch do chậm nộp BCTC kiểm toán năm 2024 quá thời hạn.
Bước sang năm 2026, tình trạng này vẫn chưa được khắc phục khi doanh nghiệp tiếp tục bị nhắc nhở vì chậm công bố báo cáo thường niên 2025, BCTC quý IV/2025 và nay là BCTC quý I/2026.
Theo giải trình của ban lãnh đạo, tiến độ hoàn thiện báo cáo bị kéo dài do một số công ty con và công ty liên kết vẫn đang rà soát số liệu năm 2024. Đồng thời, doanh nghiệp phải phối hợp với đơn vị kiểm toán và các bên liên quan để kiểm tra lại các khoản đầu tư, tài sản và công nợ nhằm đảm bảo tính chính xác của dữ liệu tài chính.
Việc chậm hoàn tất BCTC kiểm toán năm 2024 cũng ảnh hưởng dây chuyền đến tiến độ lập BCTC năm 2025, khiến Tracodi phải lùi thời gian tổ chức ĐHĐCĐ thường niên 2026 sang trước ngày 30/6 để có thêm thời gian hoàn thiện hồ sơ.
Không chỉ Tracodi, công ty mẹ là Công ty Cổ phần Bamboo Capital (HoSE: BCG) cũng liên tục bị HoSE nhắc nhở do chậm công bố BCTC quý IV/2025, quý I/2026 và báo cáo thường niên 2025. Trong cùng hệ sinh thái, BCG Land (UPCoM: BCR) cũng xin hoãn công bố nhiều báo cáo tài chính và gia hạn tổ chức ĐHĐCĐ thường niên 2026 với lý do tương tự.
UBND TP.HCM vừa có văn bản chấp thuận đề nghị giao Công ty CP Đô thị Du lịch Cần Giờ tổ chức nghiên cứu, lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư xây dựng đoạn nối 15B và nâng cấp đường Rừng Sác (nối Cần Giờ) theo phương thức đối tác công tư. Nếu được triển khai, dự án sẽ hình thành trục giao thông chiến lược, tăng cường kết nối giữa trung tâm TP.HCM và các dự án hạ tầng trọng điểm khu vực phía nam.
