Ngày 7/5, trao đổi bên lề Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Chính sách và Công nghệ nhiên liệu hàng không bền vững – Việt Nam 2026 tổ chức Đà Nẵng, ông Fabrice Espinosa- Tổng Giám đốc Hiệp hội Nhiên liệu hàng không bền vững châu Á, cho biết ngành hàng không toàn cầu hiện tiêu thụ khoảng 280 triệu tấn nhiên liệu mỗi năm.
Để đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, nhiên liệu hàng không bền vững cần đóng góp 60-70% trong toàn bộ nỗ lực giảm phát thải của ngành.
Điều này đồng nghĩa sản lượng nhiên liệu hàng không bền vững toàn cầu phải tăng hơn 100 lần so với hiện nay. Theo ông Espinosa, đây không còn là một thay đổi mang tính kỹ thuật đơn lẻ, mà là “một cuộc cách mạng công nghiệp” với sự tham gia của nhiều quốc gia, nhiều ngành và toàn bộ chuỗi giá trị.
Cuộc đua này đã bắt đầu trên quy mô toàn cầu. Châu Âu và Anh đã ban hành quy định bắt buộc pha trộn nhiên liệu hàng không bền vững trong nhiên liệu hàng không. Mỹ triển khai nhiều chính sách ưu đãi để thúc đẩy sản xuất. Tại châu Á, nhiều quốc gia cũng tăng tốc xây dựng năng lực, từ vùng nguyên liệu, công nghệ chuyển hóa đến logistics và thị trường tiêu thụ.
Thị trường nhiên liệu hàng không bền vững toàn cầu có thể tăng từ 2,72 tỷ USD năm 2025 lên hơn 40 tỷ USD vào năm 2034. Riêng ASEAN, nếu đạt mức sử dụng 5% nhiên liệu hàng không bền vững vào năm 2030, nhu cầu có thể tương đương 8 đến 10 triệu tấn mỗi năm, tạo ra thị trường trị giá khoảng 25 tỷ USD.
Dù vậy, thực tế hiện tại vẫn còn khoảng cách rất lớn khi nhiên liệu hàng không bền vững chỉ chiếm chưa đến 1% tổng tiêu thụ nhiên liệu hàng không toàn cầu. Khoảng cách này phản ánh sự chênh lệch giữa “tham vọng chính sách và khả năng triển khai thực tế”.
Ba rào cản lớn nhất hiện nay gồm giá nhiên liệu hàng không bền vững cao gấp 2 đến 5 lần nhiên liệu truyền thống, nguồn cung chưa đáp ứng nhu cầu, và các dự án đòi hỏi vốn lớn nhưng thiếu hợp đồng bao tiêu dài hạn.
Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công, Bộ Công Thương, nhận định dù thách thức lớn, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào thị trường nhiên liệu hàng không bền vững.
Về nguyên liệu, Việt Nam có khoảng 45 triệu tấn chất thải nông nghiệp mỗi năm, 15 triệu tấn sinh khối lâm nghiệp, hơn 5 triệu tấn sắn khô, cùng hàng triệu tấn mỡ cá và dầu ăn đã qua sử dụng.
Đặc biệt, là quốc gia xuất khẩu cá tra số một thế giới, Việt Nam có nguồn mỡ cá khoảng một triệu tấn mỗi năm. Đây là một trong những nguyên liệu chất lượng cao để sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững. Vấn đề đặt ra là cần xây dựng hệ thống thu gom, tránh để nguyên liệu tiếp tục bị xuất thô ra nước ngoài.
Về năng lực công nghiệp, Nhà máy Lọc hóa dầu Bình Sơn đã xuất bán thành công lô nhiên liệu hàng không bền vững thương mại đầu tiên vào tháng 6/2025 từ hạ tầng sẵn có, cho thấy việc chuyển đổi sang nhiên liệu xanh không nhất thiết phải xây dựng mới hoàn toàn. Petrolimex Aviation cũng đã nhập khẩu và phối trộn nhiên liệu hàng không bền vững, trong khi Skypec thực hiện tra nạp thực tế tại sân bay Đà Nẵng.
Trong khi đó, ông Đỗ Hồng Cẩm cho biết, về chính sách, Chính phủ Việt Nam đã đặt mục tiêu sử dụng tối thiểu 10% nhiên liệu hàng không bền vững cho các chuyến bay chặng ngắn vào năm 2035 và 100% vào năm 2050.
Luật Hàng không dân dụng sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đã bổ sung các quy định liên quan đến nhiên liệu hàng không bền vững và lộ trình giảm phát thải.
Từ đầu năm 2026, Việt Nam tham gia tự nguyện Corsia, cơ chế bù đắp và giảm carbon trong hàng không quốc tế của ICAO, trước khi chuyển sang giai đoạn tham gia bắt buộc từ năm 2027.
Nếu biết tận dụng thời điểm, Việt Nam không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn có thể trở thành điểm cung ứng nhiên liệu hàng không bền vững cho khu vực.
Nhu cầu nhiên liệu hàng không tại châu Á được dự báo tiếp tục tăng nhanh, trong khi các yêu cầu giảm phát thải ngày càng chặt chẽ hơn.
Các hãng hàng không, sân bay và nhà sản xuất sẽ cần những nguồn cung ổn định, đạt chuẩn và có chi phí cạnh tranh.
Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành lợi thế thực sự, Việt Nam cần sớm tháo gỡ các nút thắt về chính sách, tiêu chuẩn, tín dụng xanh, ưu đãi đầu tư và hợp đồng bao tiêu. Bên cạnh đó là việc xây dựng cơ chế liên kết vùng nguyên liệu, tránh tình trạng manh mún, đứt gãy hoặc phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu thô.
Ông Fabrice Espinosa cho rằng điều Việt Nam đang thiếu không phải là công nghệ, vốn hay nguyên liệu, mà là “sự kết nối đồng bộ giữa các quốc gia, các ngành công nghiệp và toàn bộ chuỗi giá trị”.
Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC tăng giá vàng miếng 1,8 triệu đồng mỗi lượng, mua vào lên 164 triệu đồng, bán ra 167 triệu đồng. ACB tăng 2,3 triệu đồng mỗi lượng vàng miếng SJC, lên 164,5 triệu đồng chiều mua vào, bán ra 167,5 triệu đồng. Công ty Phú Quý mua vào lên 164 triệu đồng, bán ra lên 167 triệu đồng… Giá vàng nhẫn cũng tăng mạnh, Công ty Phú Quý tăng 1,6 triệu đồng mỗi lượng, lên 163,6 triệu đồng chiều mua vào, bán ra 166,6 triệu đồng; Công ty SJC mua vào 163,5 triệu đồng, bán ra 166,6 triệu đồng…
Giá vàng thế giới tăng mạnh trở lại, lên 4.746 USD/ounce, thêm gần 80 USD/ounce so với chiều 11.5, có lúc lên đến 4.775 USD. Quan hệ Mỹ-Iran lại xấu đi sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ đề xuất ngừng bắn mới nhất của Tehran và nói rằng thỏa thuận ngừng bắn đang trong tình trạng "hấp hối", khiến eo biển Hormuz vẫn đóng và duy trì rủi ro giá dầu tác động lên kim loại quý và lãi suất. Vàng chịu tác động khá phức tạp khi căng thẳng ở eo biển Hormuz hỗ trợ nhu cầu phòng thủ, nhưng kênh giá dầu khiến rủi ro lạm phát và lãi suất thực vẫn luôn hiện hữu.
Trong khi quốc gia tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới là Ấn Độ đang có những vấn đề về luật thuế làm phức tạp việc nhập khẩu. Các ngân hàng ở Ấn Độ đã không thể nhập khẩu vàng và bạc kể từ khi bắt đầu năm tài chính mới của Ấn Độ vào ngày 1.4. Bộ Thương mại Ấn Độ trì hoãn việc công bố danh sách các ngân hàng đủ điều kiện nhập khẩu kim loại quý cho đến ngày 17.4. Kể từ đó, việc nhập khẩu vẫn chưa được nối lại do các quan chức tại các cảng và sân bay thiếu lệnh thông quan. Ngoài ra còn có sự thiếu rõ ràng về việc vàng và bạc có nằm trong diện chịu thuế hàng hóa và dịch vụ tích hợp của Ấn Độ hay không.
Trong bài viết, phóng viên đã ghi nhận ý kiến từ người dân, doanh nghiệp, các bác tài đang hàng ngày di chuyển trên các tuyến đường quốc lộ, nêu bật tình trạng hầu hết các trục quốc lộ xương sống trải dài từ Bắc vào Nam đang quá tải trầm trọng. Đường thường xuyên ùn tắc, kẹt xe kéo dài, gây thiệt hại về thời gian, sức khỏe, chi phí của người dân và doanh nghiệp. Ngoài ra còn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn.
Trong khi đó, các dự án mở rộng, nâng cấp hàng loạt đường quốc lộ đều đã được lên kế hoạch từ rất nhiều năm trước, nhưng hầu hết đều chậm trễ.
Đồng thời, bài viết có tham khảo ý kiến của các chuyên gia, phân tích rõ vai trò của cao tốc và quốc lộ trong mạng lưới giao thông vận tải, từ đó nhấn mạnh phát triển hạ tầng giao thông đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng và chiến lược giữa các loại hình.
Trong bối cảnh cao tốc đang được ưu tiên đầu tư mạnh mẽ, hệ thống quốc lộ vẫn giữ vai trò "xương sống" huyết mạch, đảm bảo sự lưu thông thông suốt và kết nối trực tiếp giữa các tỉnh, TP trên cả nước, cần tăng tốc nâng cấp, mở rộng tương xứng.
Trước những dẫn chứng và lập luận của bài báo, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các địa phương liên quan nghiên cứu phản ánh, kiến nghị của Báo Thanh Niên. Sau đó, có giải pháp xử lý theo thẩm quyền, bảo đảm hiệu quả tổng thể, đồng bộ trong đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Vấn đề nào vượt thẩm quyền cần báo cáo Thủ tướng Chính phủ để có phương án giải quyết.
Ông Phan Quốc Công cho biết, trong khoảng 18 ngày qua, sau khi Công ty kiểm định P-Lap liên quan vụ buôn lậu kim cương, công ty đã chuẩn bị mấy ngàn tỉ đồng để thực hiện mua lại, không để xảy ra sự cố nào. Tuy nhiên, áp doanh số mua lại cao gấp 5 lần doanh số bán ra, gây áp lực lớn lên dòng tiền ngắn hạn.
Để vừa đảm bảo quyền lợi khách hàng vừa duy trì hoạt động của doanh nghiệp, ông Phan Quốc công cho biết Công ty PNJ sẽ thay đổi hạn mức thanh toán tối đa mỗi ngày theo năng lực thực tế cho toàn bộ các giao dịch mua lại trên toàn quốc.
Cụ thể, PNJ thực hiện thanh toán sau khi hoàn tất quy trình kiểm định, xác nhận giá trị sản phẩm và bố trí nguồn thanh khoản phù hợp, thay vì thanh toán ngay trong ngày như trước đây. Việc thanh toán được thực hiện theo thứ tự hoàn tất hồ sơ giao dịch và phương án khách hàng lựa chọn. Trong trường hợp tổng nhu cầu giao dịch vượt hạn mức xử lý trong ngày, PNJ vẫn cam kết thực hiện đầy đủ 100% nghĩa vụ mua lại và đảm bảo thanh toán đầy đủ giá trị giao dịch theo lộ trình đã thông báo. Đây là biện pháp quản trị thanh khoản mang tính tạm thời, được áp dụng trong giai đoạn thị trường có biến động bất thường và sẽ được PNJ xem xét điều chỉnh khi điều kiện thị trường trở lại ổn định.
Về phương án giao dịch, đối với kim cương rời, khách hàng có thể lựa chọn đổi sang kim cương rời hoặc nhận tiền, không chuyển đổi sang trang sức và vàng miếng để tuân thủ Nghị định 232. Đối với các dòng hàng còn lại, khách hàng có thể lựa chọn chuyển đổi toàn bộ hoặc một phần giá trị mua lại sang các sản phẩm đang kinh doanh tại hệ thống PNJ, bao gồm vàng miếng SJC, vàng Tài lộc PNJ, nhẫn trơn, Kim Bảo, trang sức, quà tặng sưu tầm và kim cương rời… Giá trị chuyển đổi được áp dụng trên cơ sở chính sách ưu đãi hiện hành tại thời điểm giao dịch, đồng thời được PNJ cộng thêm mức ưu đãi bổ sung theo từng nhóm sản phẩm.
Ông Phan Quốc Công khẳng định, "doanh nghiệp vẫn duy trì hoạt động ổn định. Khó khăn hiện nay chủ yếu là áp lực dòng tiền do lượng khách bán lại kim cương tăng mạnh. Công ty sẽ ưu tiên đổi sản phẩm thay vì hoàn tiền ngay; nếu hoàn tiền thì sẽ thực hiện theo lộ trình nhiều đợt nhằm đảm bảo thanh toán. Doanh nghiệp ưu tiên để khách hàng nhận quyền lợi cao nhất bằng cách đổi sang trang sức khác; đổi sang sản phẩm vàng; hoặc kết hợp nhận một phần tiền mặt và một phần sản phẩm".
PNJ cũng nhấn mạnh cần phân biệt giữa giấy kiểm định chất lượng và giấy chứng nhận nguồn gốc xuất xứ. Theo đó, phòng kiểm định chỉ có chức năng đánh giá chất lượng viên đá, tương tự như một hoạt động "khám sức khỏe", chứ không có nhiệm vụ xác minh nguồn gốc của sản phẩm. Do đó, một viên kim cương có thể được kiểm định nhiều lần trong quá trình sử dụng, sau khi được mài lại hoặc gia công lại, và mỗi lần kiểm định sẽ có một chứng thư mới. Đây được xem là hoạt động bình thường trong ngành.
Liên quan đến việc kiểm định, ông Phan Quốc công cho biết công ty đã tạm dừng tiếp nhận hồ sơ từ bên ngoài để tập trung xử lý lượng hàng nội bộ. Về lâu dài, doanh nghiệp đang xem xét khả năng dừng hẳn dịch vụ kiểm định bên ngoài nhằm hạn chế các rủi ro pháp lý có thể phát sinh. Theo lãnh đạo PNJ, nếu vô tình kiểm định cho những sản phẩm liên quan đến các vụ việc vi phạm pháp luật, doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng trong quá trình điều tra, dù chỉ thực hiện chức năng kỹ thuật. Tuy nhiên, đại diện công ty cho biết đây mới là đề xuất của ban điều hành; quyết định cuối cùng sẽ do Hội đồng quản trị xem xét và thông qua.
