Washington Post ngày 6/5 công bố kết quả phân tích 109 ảnh vệ tinh độ phân giải cao do truyền thông nhà nước Iran công bố, được chụp từ cuối tháng 2 đến ngày 14/4, trong đó cho thấy thiệt hại ở loạt căn cứ đồn trú của Mỹ ở Trung Đông.
Các bức ảnh được xác thực bằng cách so sánh với ảnh độ phân giải thấp do hệ thống vệ tinh Copernicus của Liên minh châu Âu (EU) chụp, cũng như ảnh vệ tinh độ phân giải cao của hãng Planet Labs có trụ sở ở Mỹ. 19 ảnh do Iran công bố đã bị loại vì không thể đưa ra kết luận rõ ràng sau khi so sánh.
“Không bức ảnh nào có dấu hiệu được chỉnh sửa”, Washington Post cho hay.
Khi nghiên cứu riêng ảnh của Planet Labs, báo Mỹ xác định được thêm 10 công trình bị phá hủy hoặc hư hại, không xuất hiện trong ảnh do Iran công bố. Washington Post ghi nhận tổng cộng 217 công trình, 11 thiết bị quân sự đã bị phá hủy hoặc hư hại tại 15 căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú trong 6 tuần xung đột Trung Đông.
Những mục tiêu bị trúng đòn có nhà chứa máy bay, doanh trại, kho nhiên liệu, phi cơ, radar cảnh giới chủ chốt, tổ hợp phòng không Patriot và thông tin liên lạc. Hơn một nửa thiệt hại xảy ra tại trụ sở Hạm đội 5 hải quân Mỹ ở Bahrain và ba căn cứ tại Kuwait gồm Ali al-Salem, Arifjan và Buehring.
Một quan chức Mỹ cho biết những căn cứ ở Bahrain và Kuwait nằm trong số mục tiêu chịu thiệt hại nặng nhất, có khả năng do hai nước cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ để tấn công Iran. Một số quốc gia vùng Vịnh đã từ chối cho phép quân đội Mỹ thực hiện nhiệm vụ tấn công từ căn cứ trên lãnh thổ của mình.
“Mức độ tàn phá lớn hơn rất nhiều so với những gì mà chính phủ Mỹ công khai thừa nhận hay thông tin được công bố trước đây”, Washington Post cho hay.
Trong những tuần đầu xung đột, một số hãng truyền thông đã công bố kết quả đánh giá thiệt hại đối với lực lượng Mỹ, trong đó New York Times phát hiện 14 cơ sở quân sự và trận địa phòng không Mỹ hứng đòn tập kích.
NBC News cuối tháng trước cho biết một tiêm kích F-5 Iran đã vượt qua lưới phòng không đa tầng của Mỹ và ném bom căn cứ Buehring ở Kuwait, thêm rằng 100 mục tiêu tại 11 căn cứ quân sự đã bị đánh trúng. CNN tuần trước đưa tin 16 cơ sở quân sự Mỹ bị hư hại.
Dù vậy, ảnh vệ tinh mà Washington Post phân tích cho thấy số lượng mục tiêu hứng đòn còn nhiều hơn mức trên. Theo giới chuyên gia, điều này cho thấy Mỹ đã “đánh giá thấp năng lực nhắm mục tiêu của Iran”, chưa thích ứng với hình thức tác chiến bằng máy bay không người lái (UAV) hiện đại và chưa áp dụng biện pháp phòng vệ đầy đủ.
“Các cuộc tấn công của Iran rất chính xác. Không có hố va chạm nào do bắn trượt”, Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Mỹ, nhận định.
Dù vậy, một số thiệt hại có thể xảy ra sau khi lực lượng Mỹ đã rút khỏi căn cứ, nên nhiệm vụ bảo vệ các công trình ở đó không còn quá quan trọng. Cancian và các quan chức khác tin rằng những cuộc tấn công từ Iran không làm hạn chế đáng kể năng lực tập kích của Mỹ.
Chuyên gia của CSIS thêm rằng một vài thiệt hại dường như bắt nguồn từ quyết định có chủ ý hoặc biện pháp nghi binh.
“Để bảo toàn vũ khí đánh chặn đắt tiền, lực lượng Mỹ có thể đã chủ động để tên lửa đối phương lọt qua sau khi xác định rằng mục tiêu bị nhắm tới không quan trọng. Cũng không loại trừ khả năng giới chỉ huy Mỹ cố tình đánh lừa Iran bằng cách khiến những căn cứ đã được sơ tán trông giống như còn đầy đủ lực lượng”, ông nói.
Nỗ lực xác định thiệt hại do Iran gây ra gặp nhiều khó khăn do Vantor và Planet Labs, hai trong số những nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại lớn nhất của Mỹ, đã tuân thủ yêu cầu của Washington về hạn chế, trì hoãn hoặc ngừng vô thời hạn việc công bố ảnh vệ tinh chụp khu vực Trung Đông. Những hạn chế này được áp đặt chưa đầy hai tuần sau khi xung đột bùng phát.
Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran thường xuyên công bố ảnh vệ tinh độ phân giải cao kể từ đầu xung đột.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin.
Một phát ngôn viên Lầu Năm Góc bác bỏ nhận định cho rằng thiệt hại ở các căn cứ trên là nghiêm trọng và phản ánh thất bại của lực lượng Mỹ. Người này cho biết đánh giá về mức độ tàn phá là “quá trình phức tạp và có thể gây hiểu nhầm trong một số trường hợp”, song từ chối cung cấp thông tin chi tiết.
Theo số liệu của quân đội Mỹ, tổng cộng 13 binh sĩ đã thiệt mạng trong xung đột Trung Đông, trong đó 7 người chết do các cuộc tập kích của Iran vào căn cứ Mỹ. Giao tranh cũng khiến hơn 400 binh sĩ Mỹ bị thương. Phần lớn đã quay trở lại làm nhiệm vụ sau vài ngày, song có ít nhất 12 trường hợp bị thương nghiêm trọng, Washington Post dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết.
"Chúng ta sẽ cắt giảm mạnh, nhiều hơn mức 5.000", Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên tại bang Florida ngày 2/5, đề cập quyết định rút một phần lực lượng Mỹ đồn trú ở Đức, nhưng không đưa ra con số cụ thể.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cùng ngày cho rằng Mỹ rút quân khỏi châu Âu và Đức là "điều đã được dự báo trước". "Châu Âu phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của chính mình", ông nói, thêm rằng Đức đang đi đúng hướng bằng cách tăng cường lực lượng vũ trang, đẩy nhanh mua sắm khí tài quân sự và xây dựng cơ sở hạ tầng.
NATO thông báo đang làm việc với Mỹ để hiểu rõ về quyết định rút quân. "Sự điều chỉnh này nhấn mạnh châu Âu cần tiếp tục đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng và gánh vác phần trách nhiệm lớn hơn với an ninh chung của chúng ta", Allison Hart, người phát ngôn NATO, đăng bài trên X.
Ông Trump đã kêu gọi giảm hiện diện quân sự tại Đức ngay từ nhiệm kỳ đầu tiên và liên tục thúc giục châu Âu chịu trách nhiệm về quốc phòng. Tuy nhiên, ông bắt đầu gia tăng lời đe dọa vào đầu tuần này sau khi tranh cãi với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người cho rằng Mỹ bị Iran làm cho "bẽ mặt" trong xung đột Trung Đông.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cho biết kế hoạch rút quân dự kiến "hoàn tất trong vòng 6-12 tháng tới".
Tuy nhiên, quyết định của ông Trump đang vấp nhiều hoài nghi và lo ngại từ chính nội bộ giới lập pháp Mỹ.
Trong tuyên bố chung ngày 2/5, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ Roger Wicker và Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mike Rogers, đều là thành viên đảng Cộng hòa, cảnh báo rằng rút quân khỏi Đức có nguy cơ "gửi đi tín hiệu sai lầm" tới Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Các nghị sĩ chỉ ra rằng những đồng minh châu Âu đang tăng cường chi tiêu quốc phòng, nhưng nhấn mạnh quá trình chuyển hóa khoản đầu tư thành năng lực quân sự cần thiết để đảm nhận trách nhiệm chính trong duy trì năng lực răn đe thông thường sẽ cần có thời gian.
Hai nghị sĩ cũng lưu ý rằng Đức đã chú ý đến lời kêu gọi của ông Trump về tăng chi tiêu cho quốc phòng, đồng thời cho phép máy bay Mỹ sử dụng căn cứ và không phận trong xung đột với Iran.
"Mối đe dọa lớn nhất đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự rạn nứt đang diễn ra trong nội bộ chúng ta. Tất cả chúng ta phải làm những gì cần thiết để đảo ngược xu hướng nguy hiểm này", Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk viết trên X ngày 2/5.
Số liệu từ Trung tâm Dữ liệu Nhân lực Quốc phòng Mỹ (DMDC) thuộc Lầu Năm Góc hồi tháng 12/2025 cho thấy Mỹ hiện có 36.436 quân nhân đồn trú tại Đức, cao nhất trong số các quốc gia ở châu Âu.
Đức đóng vai trò trung tâm với hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực. Đây là nơi đặt tổng hành dinh của Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM) thuộc quân đội Mỹ, cũng như một trong những trung tâm điều trị y tế hàng đầu của nước này, cùng nhiều cơ sở bảo dưỡng và kho vũ khí cho không quân Mỹ.
Theo Đài CNN, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng tình trạng thiếu bộ máy lãnh đạo rõ ràng ở Tehran đang cản trở các cuộc đàm phán, trong bối cảnh tác động kinh tế toàn cầu do cuộc chiến này đang gây áp lực ngày càng lớn.
Khi cuộc chiến sắp bước sang tuần thứ tám vào cuối tuần này, thế bế tắc đang ngày một trầm trọng hơn: Iran vẫn gần như đóng cửa eo biển Hormuz, ảnh hưởng tới kinh tế toàn cầu, trong khi ông Trump tìm cách bóp nghẹt nền kinh tế Iran bằng lệnh phong tỏa các cảng.
Vì vậy, câu hỏi có thể quyết định kết cục của màn đối đầu này là: bên nào có đủ ý chí chính trị để trụ vững lâu hơn đối phương?
Ông Trump hiểu rõ phép tính đó. "Tôi có thừa thời gian, còn Iran thì không" - ông Trump nhấn mạnh trên mạng xã hội ngày 23-4.
Sau đó, ông chỉ trích các bài báo cho rằng ông đang sốt ruột muốn chấm đứt cuộc chiến này. "Đừng giục tôi. Đừng giục tôi!" - ông Trump nói với các phóng viên.
"Bài báo nào tôi đọc cũng nói kiểu 'Ồ, ông Trump đang chịu áp lực thời gian'. Nhưng tôi thì không. Không đâu. Biết ai mới là người đang bị áp lực thời gian không? Chính là họ" - ông Trump bình luận.
Cây bút Stephen Collinson của Đài CNN nhận định rằng để có thể giành chiến thắng và tạo dựng được sự ủng hộ muộn màng từ công chúng Mỹ vốn đang hoài nghi, điều tối quan trọng với ông Trump là những lời nói của ông phải nhận được sự tin tưởng.
"Nhưng ông Trump đã bắt đầu từ một vị thế khó khăn, khi suốt nhiều tuần qua ông đã đưa ra những tuyên bố mâu thuẫn về chiến lược của mình, mà thường trái ngược với thực tế. Và cũng có khả năng việc Tổng thống liên tục khẳng định mình không lo ngại về thời gian thực chất là nhằm che giấu áp lực ngày càng gia tăng đối với ông khi xung đột kéo dài" - ông Stephen Collinson bình luận.
Ngoài ra, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy Iran tin rằng nước này đang nắm lợi thế trong cuộc chiến, khi họ tận dụng lợi thế địa lý như đòn bẩy bất đối xứng chống lại một siêu cường và sẵn sàng trả bất cứ giá nào để giành chiến thắng, theo CNN.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cảnh báo rằng việc tiếp tục tiến trình ngoại giao hiện nay sẽ trở nên bất khả thi nếu Mỹ không chứng tỏ được cả ý chí lẫn khả năng kiềm chế Israel và thực hiện các cam kết của mình.
Trong thông điệp đăng trên tài khoản X hôm 14/6 sau cuộc không kích mới nhất của Israel nhằm vào khu vực phía nam Beirut, ông Qalibaf cho rằng vụ tấn công một lần nữa cho thấy Washington dường như thiếu quyết tâm thực thi các nghĩa vụ đã cam kết, hoặc không thể làm được điều đó.
“Nếu Mỹ không có ý chí và khả năng thực hiện các cam kết của mình, thì không có lý do gì để nói về việc tiếp tục đi theo con đường này”, quan chức Iran cảnh báo Washington.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trước đó cho biết họ đã tiến hành một cuộc không kích nhằm vào một văn phòng của Hezbollah tại khu Dahieh ở Beirut để đáp trả vụ pháo kích nhằm vào lãnh thổ Israel.
Một chỉ huy của Hezbollah được cho đã thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel, kênh truyền hình Al Hadath đưa tin.
Cuộc tấn công nhắm vào một tòa nhà 5 tầng ở khu Ghobeiry, nơi đặt một văn phòng của Hezbollah. Theo Al Hadath, viên chỉ huy chưa được công bố danh tính này phụ trách điều phối liên lạc tác chiến giữa các đơn vị Hồi giáo dòng Shiite hoạt động ở miền nam và miền đông Li Băng. Theo Bộ Y tế Li Băng, có 4 người khác bị thương.
Cảnh báo của Iran được đưa ra trong bối cảnh các nhà đàm phán Qatar đã tới Tehran để hoàn tất một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran, Reuters dẫn các nguồn thạo tin cho biết hôm 14/6.
Theo Reuters, thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài hơn 3 tháng này có thể được ký kết sớm nhất ngay trong ngày 14/6. “Các nhà lãnh đạo Mỹ và Pakistan dự báo một thỏa thuận khung nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 3 tháng sẽ được ký vào hôm nay. Tuy nhiên, Tehran tỏ ra hoài nghi về thời điểm ký kết", Reuters cho biết.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi ngày 12/6 cho biết Tehran và Washington có thể công bố một thỏa thuận ban đầu trong những ngày tới, song nhấn mạnh rằng tiến trình này vẫn chưa được hoàn tất.
Theo ông Araqchi, khuôn khổ đề xuất gồm 2 giai đoạn. Giai đoạn đầu là ký kết một bản ghi nhớ hợp tác sơ bộ, sau đó sẽ tiến hành các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận cuối cùng.
Ông cho biết các vấn đề như dỡ bỏ trừng phạt, chương trình hạt nhân và các nội dung liên quan đến làm giàu uranium, tái thiết kinh tế cùng nhiều chủ đề nhạy cảm khác sẽ được giải quyết trong giai đoạn thứ 2, dự kiến kéo dài khoảng 60 ngày.
Mặt khác, Thiếu tướng Yadollah Javani, Phó Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phụ trách các vấn đề chính trị, tuyên bố, các lực lượng vũ trang Iran đã hoàn toàn sẵn sàng đối phó với mọi hành động thù địch, đồng thời cảnh báo các đối thủ rằng nước này có thể đáp trả ngay lập tức bất kỳ hành động khiêu khích nào.
“Các lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo đã sẵn sàng đáp trả mọi hành động gây rối, với đôi mắt luôn mở và ngón tay luôn đặt trên cò súng”, ông nói.
