Hôm 3/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố “Dự án Tự do”, dẫn đường cho tàu thuyền rời eo biển Hormuz. Nhờ đó, hai con tàu đã hoàn tất được hải trình. Nhưng đến ngày 5/5, ông thông báo dừng chiến dịch, nhằm tạo thêm thời gian cho các cuộc đàm phán với Iran.
Như vậy, sau hơn hai tháng xung đột, eo biển Hormuz tiếp tục tắc nghẽn và rủi ro lưu thông không giảm. Ngày 6/5, CMA CGM Group (Pháp) cho biết một tàu chở container của hãng đã hư hại, sau khi bị tấn công vì cố gắng đi qua.
Nhiều hãng vận tải lớn và chủ tàu cho rằng việc đi lại qua eo Hormuz vẫn quá nguy hiểm, do sự xuất hiện của xuồng cao tốc và máy bay không người lái Iran. Sean Pribyl, chuyên gia hãng luật Holland & Knight ở Washington nói vấn đề cốt lõi đến giờ vẫn là an toàn trên tuyến đường này.
“Có vẻ chúng ta còn rất lâu mới có thể khôi phục dòng lưu thông và hoạt động hàng hải tự do qua eo biển”, ông nhận định.
Trước chiến sự, khoảng 100-135 tàu đi qua eo Hormuz mỗi ngày, theo công ty nghiên cứu Lloyd’s List Intelligence. Tuy nhiên, lưu lượng hiện giảm xuống nhỏ giọt, khi Iran yêu cầu các tàu phải trải qua quy trình kiểm tra do Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) điều hành, để được cấp quyền đi lại an toàn.
Quy trình này yêu cầu tàu đi theo tuyến gần bờ biển Iran, cung cấp thông tin về thủy thủ đoàn, hàng hóa và nộp phí trong một số trường hợp. Tuy nhiên, các tàu đóng phí lại có nguy cơ vi phạm các lệnh trừng phạt từ Mỹ và EU.
Do gần như không thể qua eo biển suốt hai tháng qua, hiện có hơn 1.550 tàu với khoảng 22.500 thủy thủ đang mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư, theo tướng không quân Mỹ Dan Caine. Các mặt hàng chủ yếu gồm dầu thô và sản phẩm dầu mỏ như phân bón, chưa kể hàng nghìn lao động hàng hải.
Để gây sức ép với Iran, Hải quân Mỹ đang phong tỏa các cảng của nước này, đồng thời thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài eo biển tại vịnh Oman và biển Arab.
Ông Pribyl cho biết các chủ hàng, công ty bảo hiểm có thể vẫn đang đánh giá tình hình eo biển. Tàu biển thường có hai loại bảo hiểm chính, gồm: bảo hiểm trách nhiệm và bồi thường, bao gồm tài sản và trách nhiệm với bên thứ ba; cùng với bảo hiểm rủi ro chiến tranh trong thời chiến để bồi thường thiệt hại do xung đột.
Chi phí bảo hiểm cho các tàu thuyền trong khu vực đã tăng vọt, từ dưới 1% giá trị hàng hóa trên tàu lên 3-10% trong suốt cuộc xung đột, theo Ed Anderson, Giáo sư về quản lý chuỗi cung ứng tại Trường Kinh doanh McCombs thuộc Đại học Texas.
Nhưng ngay cả khi có bảo hiểm, hầu hết chủ hàng đều cho rằng việc vượt eo biển quá nguy hiểm. “Việc hộ tống được một vài con tàu rời đi thực tế không tác động gì đáng kể đến ngành vận tải biển”, ông bình luận.
Hãng vận tải container Hapag-Lloyd AG cho biết đang thiệt hại 60 triệu USD mỗi tuần, chủ yếu do giá nhiên liệu và bảo hiểm tăng vọt. Công ty sở hữu đội tàu 301 chiếc, có 4 chiếc đang kẹt tại vịnh Ba Tư. Họ phải dừng khai thác một số tuyến đường biển và tìm phương án thay thế, kể cả bằng đường bộ. “Tuy nhiên, các lựa chọn này bị hạn chế về công suất và không thể thay thế hoàn toàn các tuyến hàng hải thông thường qua khu vực”, công ty cho biết.
Maersk cho hay tàu chở xe Alliance Fairfax treo cờ Mỹ đã rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz hôm 4/5 “dưới sự hộ tống của lực lượng quân sự Mỹ”. “Hành trình diễn ra an toàn, toàn bộ thủy thủ đoàn đều bình an vô sự”, công ty nêu.
Hôm 7/5, Maersk công bố lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao và khấu trừ (EBITDA) quý I đạt 1,73 tỷ USD, giảm khoảng 36% so với cùng kỳ 2025, cảnh báo chiến sự Iran phủ bóng lên triển vọng giá cước và chi phí vận tải. Cổ phiếu công ty giảm 3,3% sau tin này.
Maersk thường được xem là “phong vũ biểu” của thương mại toàn cầu. Hãng dự báo sản lượng container thế giới năm nay tăng 2-4%, nhưng vẫn rất biến động. “Triển vọng nhu cầu container toàn cầu năm 2026 là cực kỳ bất định”, công ty nêu.
Triển vọng đàm phán Mỹ – Iran chưa rõ ràng. Ông Kaho Yu, chuyên gia công ty tình báo rủi ro Verisk Maplecroft cảnh báo giá dầu và hoạt động hàng hải khó trở lại bình thường nhanh. “Các nhà máy lọc dầu, hãng vận tải và nhà giao dịch hàng hóa vẫn sẽ thận trọng, cho đến khi có bằng chứng rõ ràng hơn rằng các gián đoạn ở Hormuz không leo thang trở lại”, ông nhận định.
Hôm thứ tư (6/5), cuộc gặp giữa các nhà ngoại giao Iran và Trung Quốc đã nhấn mạnh nhu cầu hạ nhiệt căng thẳng. Nhưng theo ông Yu, “Hormuz mới là thước đo thực sự cần theo dõi”. “Lưu lượng tàu chở dầu và dòng chảy năng lượng trong những tuần và tháng tới có lẽ quan trọng hơn các tuyên bố ngoại giao”, ông nói.
Ngoài ra, khác với vận tải hàng không có thể phục hồi nhanh chóng, vận tải đường biển thường mất vài tuần hoặc vài tháng, do thời gian giao hàng dài hơn và các ràng buộc hợp đồng. Khi eo biển mở lại, ông Yu cho rằng các lô hàng khí hóa lỏng và lưu huỳnh có khả năng được vận chuyển nhanh hơn, nhưng “hầu hết các chủ hàng sẽ vẫn thận trọng cho đến khi sự ổn định được chứng minh là bền vững”.
Sáng 7-4, ghi nhận của Tuổi Trẻ Online tại các điểm kinh doanh của Công ty TNHH vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu ở Hà Nội cho thấy hoạt động mua bán vẫn diễn ra bình thường.
Với giao dịch từ 1 lượng, khách sẽ nhận vàng ngay, thay vì phải chờ theo giấy hẹn khoảng 3 tuần như trước đây. Với các đơn hàng lớn, khoảng 10 lượng, thời gian giao vào ngày 22-4.
Một số khách giao dịch lần đầu hoặc chưa mua vàng tại đây từ năm 2024 được nhân viên hướng dẫn nhập thông tin trước khi giao dịch.
Bà Nguyễn Thị Thu (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết bà đến nhận 1 chỉ vàng nhẫn tròn trơn đã mua từ ngày 20-3, theo đúng lịch hẹn.
"Sau thông tin lãnh đạo doanh nghiệp bị khởi tố vì vi phạm về kế toán, người mua mong cơ quan chức năng kiểm tra, công bố rõ về chất lượng vàng để yên tâm hơn" - bà Thu đề xuất.
Tương tự, ông Phấn (Mỹ Đình) cho rằng cần kiểm tra cả trọng lượng vàng của các thương hiệu trên thị trường nhằm đảm bảo quyền lợi người dân.
Chiều 6-4, tại hội nghị thông tin báo chí quý 1, Công an TP Hà Nội cho biết đã khởi tố 4 bị can về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng tại Công ty Bảo Tín Minh Châu.
Trong số này có ông Vũ Minh Châu - cựu Tổng giám đốc, cùng ông Vũ Minh Tú (con ông Châu) và hai nhân viên kế toán.
Theo cơ quan điều tra, trước năm 2024, các bị can đã chỉ đạo sử dụng song song nhiều hệ thống phần mềm để theo dõi doanh thu thực tế và kê khai thuế.
Dữ liệu bước đầu cho thấy giai đoạn 2020 - 2023, doanh thu thực tế khoảng 13.700 tỉ đồng, nhưng chênh lệch so với báo cáo thuế lên tới khoảng 9.700 tỉ đồng, gây thiệt hại ngân sách khoảng 150 tỉ đồng.
Cơ quan Công an Hà Nội cũng cho biết sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp tục vận hành, đảm bảo quyền lợi người dân.
Trấn an khách hàng ngay sau khi lãnh đạo bị khởi tố, Bảo Tín Minh Châu khẳng định hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường, thông suốt.
"Mọi nghĩa vụ tài chính, quyền lợi của khách hàng và đối tác vẫn được đảm bảo thực hiện đầy đủ theo quy định", doanh nghiệp cam kết.
Công ty đồng thời khẳng định toàn bộ sản phẩm vàng bạc, đá quý cung cấp ra thị trường đều đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng.
Bảo Tín Minh Châu cho biết sau khi có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp sẽ khắc phục triệt để các tồn tại (nếu có).
Tại họp báo kinh tế - xã hội TP HCM chiều 2/4, Sở Tài chính cho biết quý đầu năm, thành phố thu hút gần 2,9 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài. Mức này tăng gần 220% so với cùng kỳ, trong đó nổi bật là dự án TikTok Shop Việt Nam. Dự án này của nhà đầu tư TikTok PTE. LTD (Singapore) thuộc nhóm dự án cấp mới, có vốn đầu tư là 125 triệu USD với ngành nghề thông tin và truyền thông.
Khoản đầu tư này nối tiếp các cuộc làm việc trước đó giữa lãnh đạo TikTok và lãnh đạo UBND TP HCM vào cuối năm ngoái. Theo đó, nền tảng này cân nhắc phương án chuyển 3 dịch vụ từ nhà cung cấp xuyên biên giới (off-shore) thành nội địa (on-shore) tại IFC TP HCM.
TikTok dự kiến nộp hồ sơ xin phép thành lập 3 công ty tại IFC TP HCM để triển khai các hoạt động lĩnh vực dịch vụ logistics, thanh toán số và thương mại số.
Ngoài TikTok, nhóm dự án mới có nhà máy Techtronic Tools Việt Nam do Techtronic Industries Company Pte. Ltd (Singapore) đầu tư, có vốn 81 triệu USD, hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo.
TP HCM cũng ghi nhận nhiều dự án FDI đáng chú ý khác trong quý I. Ở nhóm tăng vốn, MSD Animal Health Việt Nam (Hà Lan) bổ sung 80 triệu USD, SP Việt Nam TP HCM (Singapore) thêm 67 triệu USD, và Momogi Group Việt Nam hơn 55 triệu USD.
Ở hình thức góp vốn, mua cổ phần, thương vụ lớn nhất là nhà đầu tư Indonesia rót hơn 1,7 tỷ USD vào Công ty cổ phần Đầu tư và Tài chính VLD. Ngoài ra còn có các khoản đầu tư từ Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc vào các lĩnh vực tài chính, công nghệ và công nghiệp hỗ trợ.
Theo Sở Tài chính, dòng vốn gần 2,9 tỷ USD trong quý đầu năm cho thấy niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài với môi trường kinh doanh của TP HCM, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động. Thành phố đặt mục tiêu thu hút khoảng 11 tỷ USD FDI năm nay.
Thời gian tới, TP HCM ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, trung tâm dữ liệu, logistics và tăng trưởng xanh, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục để giữ đà thu hút vốn ngoại.
Sáng 10/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về phát triển kinh tế xã hội. Theo Thủ tướng, nhiệm kỳ này Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số.
"Chính phủ yêu cầu các cấp, ngành là phải thống nhất về nhận thức, tư duy, hành động. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng để phấn đấu đạt được mục tiêu", Thủ tướng Lê Minh Hưng nói.
Người đứng đầu Chính phủ khẳng định tăng trưởng phải đi kèm ổn định và kiểm soát các cân đối lớn của nền kinh tế (cung cầu hàng hóa, tài chính ngân sách, tiền tệ, thanh toán quốc tế...).
"Việt Nam không chấp nhận tăng trưởng nóng, cao mà đánh đổi sự bất ổn vĩ mô vì giá phải trả trong trung và dài hạn cho nền kinh tế rất lớn. Xây nhà, thì nền móng phải rất vững chắc. Chúng ta muốn tiếp tục phát triển thì phải gia cố móng nhà", ông chia sẻ.
Thủ tướng xác định Việt Nam vẫn phải dựa vào các động lực truyền thống (như xuất khẩu, công nghiệp xây dựng, thương mại dịch vụ) trước khi thụ hưởng thành quả từ khoa học công nghệ.
Ông phân tích, áp lực nguồn vốn sẽ rất lớn khi tổng mức đầu tư toàn xã hội đến 2030 cần đạt 40% GDP, tương ứng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó đầu tư công chỉ đóng góp 20% (hơn 8 triệu tỷ). 80% còn lại phải huy động từ doanh nghiệp trong nước, FDI. Vì vậy, Thủ tướng cho rằng sẽ không huy động được các nguồn lực này, nếu không tạo lập được hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng.
Ông nói thêm Chính phủ liên tục chỉ đạo các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Tài chính, Công Thương, Ngân hàng Nhà nước trong phối hợp xử lý các vấn đề liên quan thị trường xăng dầu, tiền tệ để kiểm soát trước tác động của tình hình bên ngoài.
Việc này nhằm chủ động điều tiết để giảm bớt tác động mạnh đến thị trường trong nước. "2026 là năm bản lề rất quan trọng để đạt nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo", ông Lê Minh Hưng nói.
Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, Thủ tướng nhấn mạnh cần đột phá thể chế và cho rằng đây là "con đường tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế Việt Nam phát triển".
Theo ông, trước khi có Nghị quyết của Trung ương về đổi mới mô hình tăng trưởng, cỗ xe kinh tế vẫn có thể đạt được tốc độ cao hơn nếu thể chế đồng bộ giống như đường được nâng cấp, chất lượng hơn.
Năm nay, loạt vấn đề vấn đề thể chế phải được xử lý dứt điểm, theo Thủ tướng. Chẳng hạn, các bộ, ngành sẽ tổng rà soát và xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới. Những vướng mắc trong hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp sẽ được xử lý dứt điểm trong quý II.
Về tháo gỡ khó khăn các dự án, Chính phủ sẽ trình Quốc hội sửa đổi bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 170 để xử lý những dự án tồn đọng về đất đai. Nhà điều hành quyết tâm ngay trong quý II hoàn thành phương án xử lý dứt điểm.
"Nguồn lực rất lớn đang tồn đọng ở hàng nghìn dự án. Nếu được khơi thông trở lại, nó chính là nguồn lực khổng lồ góp phần cho tăng trưởng", người đứng đầu Chính phủ nêu. Ông nhắc đến những dự án năng lượng tái tạo của Bộ Công Thương, sắp tới có thể được giao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp tháo gỡ nhằm đưa các dự án trở lại hoạt động.
Đi kèm với thể chế, Chính phủ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính. Dự kiến ngày 15/4, Bộ Tư pháp sẽ trình phương án cắt giảm điều kiện, thủ tục kinh doanh để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp.
Về năng lượng, Thủ tướng nói trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực thay đổi, Việt Nam phải có những điều chỉnh kịp thời về chiến lược năng lượng. "Bây giờ phải bàn đến việc tiếp tục xây dựng một số nhà máy điện nền, bên cạnh phát triển năng lượng tái tạo bền vững", ông nói, thêm rằng Quy hoạch điện VIII sẽ được điều chỉnh, bổ sung để phù hợp thực tế.
