Hôm 3/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố “Dự án Tự do”, dẫn đường cho tàu thuyền rời eo biển Hormuz. Nhờ đó, hai con tàu đã hoàn tất được hải trình. Nhưng đến ngày 5/5, ông thông báo dừng chiến dịch, nhằm tạo thêm thời gian cho các cuộc đàm phán với Iran.
Như vậy, sau hơn hai tháng xung đột, eo biển Hormuz tiếp tục tắc nghẽn và rủi ro lưu thông không giảm. Ngày 6/5, CMA CGM Group (Pháp) cho biết một tàu chở container của hãng đã hư hại, sau khi bị tấn công vì cố gắng đi qua.
Nhiều hãng vận tải lớn và chủ tàu cho rằng việc đi lại qua eo Hormuz vẫn quá nguy hiểm, do sự xuất hiện của xuồng cao tốc và máy bay không người lái Iran. Sean Pribyl, chuyên gia hãng luật Holland & Knight ở Washington nói vấn đề cốt lõi đến giờ vẫn là an toàn trên tuyến đường này.
“Có vẻ chúng ta còn rất lâu mới có thể khôi phục dòng lưu thông và hoạt động hàng hải tự do qua eo biển”, ông nhận định.
Trước chiến sự, khoảng 100-135 tàu đi qua eo Hormuz mỗi ngày, theo công ty nghiên cứu Lloyd’s List Intelligence. Tuy nhiên, lưu lượng hiện giảm xuống nhỏ giọt, khi Iran yêu cầu các tàu phải trải qua quy trình kiểm tra do Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) điều hành, để được cấp quyền đi lại an toàn.
Quy trình này yêu cầu tàu đi theo tuyến gần bờ biển Iran, cung cấp thông tin về thủy thủ đoàn, hàng hóa và nộp phí trong một số trường hợp. Tuy nhiên, các tàu đóng phí lại có nguy cơ vi phạm các lệnh trừng phạt từ Mỹ và EU.
Do gần như không thể qua eo biển suốt hai tháng qua, hiện có hơn 1.550 tàu với khoảng 22.500 thủy thủ đang mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư, theo tướng không quân Mỹ Dan Caine. Các mặt hàng chủ yếu gồm dầu thô và sản phẩm dầu mỏ như phân bón, chưa kể hàng nghìn lao động hàng hải.
Để gây sức ép với Iran, Hải quân Mỹ đang phong tỏa các cảng của nước này, đồng thời thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài eo biển tại vịnh Oman và biển Arab.
Ông Pribyl cho biết các chủ hàng, công ty bảo hiểm có thể vẫn đang đánh giá tình hình eo biển. Tàu biển thường có hai loại bảo hiểm chính, gồm: bảo hiểm trách nhiệm và bồi thường, bao gồm tài sản và trách nhiệm với bên thứ ba; cùng với bảo hiểm rủi ro chiến tranh trong thời chiến để bồi thường thiệt hại do xung đột.
Chi phí bảo hiểm cho các tàu thuyền trong khu vực đã tăng vọt, từ dưới 1% giá trị hàng hóa trên tàu lên 3-10% trong suốt cuộc xung đột, theo Ed Anderson, Giáo sư về quản lý chuỗi cung ứng tại Trường Kinh doanh McCombs thuộc Đại học Texas.
Nhưng ngay cả khi có bảo hiểm, hầu hết chủ hàng đều cho rằng việc vượt eo biển quá nguy hiểm. “Việc hộ tống được một vài con tàu rời đi thực tế không tác động gì đáng kể đến ngành vận tải biển”, ông bình luận.
Hãng vận tải container Hapag-Lloyd AG cho biết đang thiệt hại 60 triệu USD mỗi tuần, chủ yếu do giá nhiên liệu và bảo hiểm tăng vọt. Công ty sở hữu đội tàu 301 chiếc, có 4 chiếc đang kẹt tại vịnh Ba Tư. Họ phải dừng khai thác một số tuyến đường biển và tìm phương án thay thế, kể cả bằng đường bộ. “Tuy nhiên, các lựa chọn này bị hạn chế về công suất và không thể thay thế hoàn toàn các tuyến hàng hải thông thường qua khu vực”, công ty cho biết.
Maersk cho hay tàu chở xe Alliance Fairfax treo cờ Mỹ đã rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz hôm 4/5 “dưới sự hộ tống của lực lượng quân sự Mỹ”. “Hành trình diễn ra an toàn, toàn bộ thủy thủ đoàn đều bình an vô sự”, công ty nêu.
Hôm 7/5, Maersk công bố lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao và khấu trừ (EBITDA) quý I đạt 1,73 tỷ USD, giảm khoảng 36% so với cùng kỳ 2025, cảnh báo chiến sự Iran phủ bóng lên triển vọng giá cước và chi phí vận tải. Cổ phiếu công ty giảm 3,3% sau tin này.
Maersk thường được xem là “phong vũ biểu” của thương mại toàn cầu. Hãng dự báo sản lượng container thế giới năm nay tăng 2-4%, nhưng vẫn rất biến động. “Triển vọng nhu cầu container toàn cầu năm 2026 là cực kỳ bất định”, công ty nêu.
Triển vọng đàm phán Mỹ – Iran chưa rõ ràng. Ông Kaho Yu, chuyên gia công ty tình báo rủi ro Verisk Maplecroft cảnh báo giá dầu và hoạt động hàng hải khó trở lại bình thường nhanh. “Các nhà máy lọc dầu, hãng vận tải và nhà giao dịch hàng hóa vẫn sẽ thận trọng, cho đến khi có bằng chứng rõ ràng hơn rằng các gián đoạn ở Hormuz không leo thang trở lại”, ông nhận định.
Hôm thứ tư (6/5), cuộc gặp giữa các nhà ngoại giao Iran và Trung Quốc đã nhấn mạnh nhu cầu hạ nhiệt căng thẳng. Nhưng theo ông Yu, “Hormuz mới là thước đo thực sự cần theo dõi”. “Lưu lượng tàu chở dầu và dòng chảy năng lượng trong những tuần và tháng tới có lẽ quan trọng hơn các tuyên bố ngoại giao”, ông nói.
Ngoài ra, khác với vận tải hàng không có thể phục hồi nhanh chóng, vận tải đường biển thường mất vài tuần hoặc vài tháng, do thời gian giao hàng dài hơn và các ràng buộc hợp đồng. Khi eo biển mở lại, ông Yu cho rằng các lô hàng khí hóa lỏng và lưu huỳnh có khả năng được vận chuyển nhanh hơn, nhưng “hầu hết các chủ hàng sẽ vẫn thận trọng cho đến khi sự ổn định được chứng minh là bền vững”.
Quỹ Tiền tệ quốc tế (International Monetary Fund, IMF) vừa công bố dự báo về quy mô kinh tế của 6 nước lớn ở Đông Nam Á giai đoạn 2026 - 2031, bao gồm: Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.
Đáng chú ý, tính theo GDP sức mua tương đương (PPP), Việt Nam đang là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất so với các quốc gia trên.
Cụ thể, riêng năm 2026, GDP PPP của Việt Nam đạt 2.025 tỉ USD, vượt Thái Lan, Malaysia, Philippines và Singapore, chỉ đứng sau Indonesia với 5.230 tỉ USD. Việt Nam cũng là quốc gia duy nhất ngoài Indonesia vượt mốc 2.000 tỉ USD.
Khoảng cách giữa Việt Nam và Thái Lan tiếp tục nới rộng. Đến năm 2031, dự báo GDP PPP Việt Nam đã cao hơn Thái Lan hơn 500 tỉ USD, bỏ xa Malaysia và Philippines, qua đó củng cố vị thế nền kinh tế lớn thứ hai ASEAN.
Dù vẫn còn khoảng cách với Indonesia, Việt Nam lại là nước thu hẹp nhanh nhất với nền kinh tế lớn nhất khu vực. Từ mức tương đương khoảng 39% quy mô của Indonesia năm 2026, đến năm 2031, Việt Nam được dự báo đạt gần 46%.
Đáng chú ý, Việt Nam ngày càng vượt xa Singapore về quy mô kinh tế, nhưng "đảo quốc sư tử" vẫn dẫn đầu tuyệt đối về thu nhập bình quân đầu người. Đến năm 2031, GDP PPP của nước ta được dự báo gấp hơn 2,2 lần Singapore, phản ánh lợi thế về quy mô dân số và tốc độ tăng trưởng.
TS Nguyễn Anh Vũ - Trưởng khoa tài chính Trường đại học Ngân hàng - cho biết cần phân biệt giữa GDP danh nghĩa và GDP theo sức mua tương đương (PPP), bởi hai chỉ số phản ánh những khía cạnh khác nhau của nền kinh tế.
GDP danh nghĩa thể hiện tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ một quốc gia tạo ra, quy đổi theo tỉ giá hiện hành sang USD. Trong khi đó, GDP PPP phản ánh sức mua thực tế, tức cùng một số tiền có thể mua được bao nhiêu hàng hóa và dịch vụ ở mỗi quốc gia sau khi đã điều chỉnh theo mặt bằng giá.
Ví dụ, theo dữ liệu của World Bank, GDP danh nghĩa của Việt Nam năm 2024 đạt hơn 476 tỉ USD, còn GDP PPP đạt 1.650 tỉ USD, gấp khoảng 4 lần. Trong khi đó, hai chỉ số này trong năm 2024 của Mỹ lần lượt là 28.750 tỉ USD và hơn 29.180 tỉ USD, gần như tương đương.
Theo dự báo của IMF, năm 2026, quy mô nền kinh tế của Việt Nam vượt mốc 500 tỉ USD theo GDP danh nghĩa và đạt hơn 2.000 tỉ USD theo GDP PPP.
Thước đo GDP PPP xuất phát từ Chương trình so sánh quốc tế (International Comparison Program) của World Bank. Mức giá toàn cầu là cơ sở để so sánh chi phí sinh hoạt giữa các quốc gia khác nhau. Chỉ số này được đo bằng sức mua tương đương (PPP), qua đó cho thấy cần bao nhiêu tiền để mua cùng một mặt hàng ở những nơi khác nhau.
TS Nguyễn Anh Vũ lấy ví dụ, nếu một chiếc hamburger ở Mỹ có giá khoảng 6 USD, trong khi một chiếc tương tự ở Việt Nam chỉ khoảng 40.000 đồng, tương đương khoảng 1,5 USD. Vì vậy, với cùng 1 USD, người dân ở Việt Nam có thể mua được lượng hàng hóa, dịch vụ tương đương khoảng 3 - 4 USD ở Mỹ.
Đây là lý do quy mô kinh tế của Việt Nam khi tính theo sức mua cao hơn nhiều so với GDP danh nghĩa quy đổi theo tỉ giá.
Năm 2006, GDP danh nghĩa của Thái Lan là hơn 220 tỉ USD, trong khi Việt Nam chỉ ở mức hơn 66 tỉ USD. Đến năm 2024, hai chỉ số trên của Thái Lan lần lượt gần 530 tỉ USD và 1.770 tỉ USD, còn của Việt Nam gần 480 tỉ USD và 1.650 tỉ USD.
Với dự báo mới công bố của IMF vào tháng 4-2026, TS Nguyễn Anh Vũ cho rằng: "Việc Việt Nam vượt Thái Lan theo chỉ tiêu GDP PPP, sau đó có thể cả GDP danh nghĩa là hợp lý. Bởi Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng trưởng cao hơn Thái Lan trong thời gian dài, nếu tiếp tục giữ đà thì khoảng cách sẽ còn nới rộng".
Tuy vậy, ông nhấn mạnh điều này không có nghĩa Việt Nam đã vượt Thái Lan về kinh tế. Khi so sánh mức sống người dân, GDP bình quân đầu người danh nghĩa hay GDP bình quân đầu người theo PPP là chỉ tiêu chính xác hơn. Theo cách tính này, Việt Nam hiện vẫn thấp hơn Thái Lan đáng kể.
Chẳng hạn, GDP bình quân đầu người danh nghĩa của Thái Lan và Việt Nam lần lượt là gần 7.350 USD và gần 4.720 USD vào năm 2024. Còn GDP bình quân đầu người theo PPP của Thái Lan và Việt Nam lần lượt là hơn 24.710 USD và 16.385 USD.
Diễn biến trên xuất phát từ việc quy mô nền kinh tế của hai nước đã tương đương, nhưng Việt Nam có hơn 100 triệu dân, trong khi Thái Lan chỉ khoảng 70 triệu người.
TS Nguyễn Anh Vũ ví dụ: "Hai gia đình đều có tổng thu nhập 10 triệu đồng mỗi tháng. Nhưng nếu một gia đình có 10 người, còn gia đình kia chỉ có 7 người, thì mức sống của gia đình ít người sẽ cao hơn".
Do đó, để đánh giá đời sống người dân, cần nhìn vào GDP bình quân đầu người thay vì tổng quy mô nền kinh tế. Việt Nam vẫn cần thêm một giai đoạn tăng trưởng cao để thu hẹp khoảng cách về mức sống với Thái Lan.
Dù vậy, TS Nguyễn Anh Vũ nhấn mạnh: "Việc quy mô nền kinh tế của Việt Nam tính theo GDP danh nghĩa và GDP PPP đã gần bằng, thậm chí vượt Thái Lan, để trở thành nền kinh tế lớn thứ hai khu vực là một cột mốc quan trọng. Đây là kết quả của nhiều năm duy trì tốc độ tăng trưởng cao, khẳng định vị thế của Việt Nam trong khu vực và tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo".
Tôi cần tiền gấp để trang trải chi tiêu nên đang muốn bán nhà trên mảnh đất 33 m2 tại một phường thuộc quận nội đô cũ của Hà Nội. Tuy nhiên, từ đầu năm 2026 đến nay, giá nhà đất chững lại, có nơi đi xuống, nên khách trả thấp hơn so với tháng 12/2025 gần 1 tỷ đồng.
Tôi xin lời khuyên của chuyên gia nên bán rẻ hay chờ thêm vài tháng nữa mới bán. Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Chuyên gia tư vấn:
Hiện nay, rất nhiều người sở hữu bất động sản tại Hà Nội đang ở trong trạng thái khá khó xử: nếu bán lúc này sẽ tiếc vì giá không còn ở mức đỉnh như cuối năm 2025, nhưng nếu tiếp tục giữ lại, áp lực tài chính ngày càng lớn. Trường hợp của bạn là một ví dụ khá điển hình cho giai đoạn mà thị trường bất động sản đang bước vào chu kỳ phân hóa mạnh.
Tuy nhiên, do bạn chưa cung cấp đầy đủ thông tin về vị trí cụ thể, pháp lý, độ rộng ngõ, khả năng ô tô tiếp cận, hiện trạng căn nhà cũng như mức giá đang được chào mua, nên rất khó để đưa ra lời khuyên chính xác. Vì vậy, tôi sẽ chia sẻ một số góc nhìn chung về thị trường hiện nay để bạn có thêm cơ sở cân nhắc trước khi quyết định bán hay tiếp tục nắm giữ tài sản.
Theo dữ liệu quý I/2026 của Batdongsan, mức độ quan tâm tới phân khúc nhà riêng tại Hà Nội đã giảm khoảng 22% so với cuối năm 2025, trong khi mặt bằng giá vẫn neo ở mức cao. Điều này cho thấy thị trường hiện nay không còn vận hành theo tâm lý "mua nhanh kẻo lỡ" như giai đoạn tăng nóng trước đó. Người mua bắt đầu thận trọng hơn, kéo dài thời gian ra quyết định và mặc cả mạnh hơn trước.
Thực tế, vấn đề của thị trường hiện nay không phải là giá giảm sâu, mà là thanh khoản suy yếu. Nói cách khác, không thiếu người rao bán với giá cao, nhưng thiếu người chấp nhận mua ở mức giá đó. Đây là lý do nhiều chủ nhà hiện nay có cảm giác "mất" vài trăm triệu đến cả tỷ đồng so với thời điểm cuối năm ngoái.
Một yếu tố quan trọng khác là mặt bằng lãi suất hiện nay không còn rẻ như giai đoạn 2023-2024. Khi chi phí vay vốn tăng lên, người mua nhà, đặc biệt là nhóm phải sử dụng đòn bẩy tài chính, sẽ cân nhắc kỹ hơn trước khi xuống tiền. Thay vì mua theo tâm lý sợ mất cơ hội như trước, nhiều người hiện nay bắt đầu cầm máy tính để tính dòng tiền, lãi vay và áp lực trả nợ hàng tháng. Điều này khiến sức mua suy giảm và thời gian giao dịch kéo dài hơn.
Trong bối cảnh đó, tôi cũng như nhiều chuyên gia cho rằng trong khoảng 6 tháng tới, thị trường khó có khả năng quay lại trạng thái tăng nóng như giai đoạn trước, mà nhiều khả năng sẽ tiếp tục đi ngang hoặc phân hóa mạnh theo từng phân khúc.
Những sản phẩm phục vụ nhu cầu ở thực, pháp lý rõ ràng, tổng giá trị vừa túi tiền, đặc biệt dưới 5 tỷ đồng, vẫn sẽ có thanh khoản tương đối tốt. Ngược lại, các tài sản neo giá quá mạnh hoặc phụ thuộc nhiều vào vốn vay sẽ gặp khó khăn hơn trong việc tìm người mua phù hợp.
Người bán hiện nay thường có xu hướng neo tâm lý vào mức giá từng được trả trong giai đoạn tăng "nóng". Nhưng thị trường không trả tiền cho "ký ức về giá cũ". Thị trường chỉ trả theo khả năng mua thực tế của người mua tại thời điểm hiện tại. Vì vậy, người bán không nên định giá chỉ dựa trên giá hàng xóm từng rao hoặc mức giá cao nhất từng được hỏi mua trước đây. Điều quan trọng hơn là xác định đúng mức giá có thanh khoản thật, tức mức giá mà thị trường hiện tại có người sẵn sàng giao dịch.
Để làm được điều này, người bán nên tham khảo nhiều nguồn định giá khác nhau thay vì tự ước lượng theo cảm tính. Bạn có thể làm việc với các công ty môi giới chuyên nghiệp, uy tín, có dữ liệu giao dịch thực tế trong khu vực, thay vì chỉ dựa trên nhận định cảm tính. Điều quan trọng không phải là môi giới nói được giá cao bao nhiêu, mà là họ có giao dịch thực tế gần đây hay không, mất bao lâu để bán và mức giá nào đang chốt được thực tế.
Bên cạnh đó, bạn có thể sử dụng dịch vụ tư vấn bán bất động sản của các công ty quản lý tài sản uy tín trên thị trường. Người bán cũng nên tham khảo thêm ý kiến của cố vấn tài chính cá nhân để đánh giá lại tổng thể bài toán dòng tiền. Nhiều người hiện nay nghĩ rằng mình đang "mất tiền vì bán rẻ", nhưng thực tế, điều cần cân nhắc là chi phí của việc tiếp tục chờ đợi: áp lực lãi vay, chi tiêu gia đình, cơ hội đầu tư khác hoặc rủi ro phải bán gấp hơn về sau.
Bên cạnh yếu tố lãi suất, xu hướng giãn dân và phát triển hạ tầng mới cũng đang dần tác động đến tâm lý người mua. Các báo cáo thị trường cho thấy sự dịch chuyển quan tâm ngày càng rõ về các khu vực cận trung tâm, khu đô thị mới hoặc nơi có hạ tầng giao thông phát triển theo mô hình TOD như metro, vành đai hay các trục kết nối mới. Điều này không đồng nghĩa với việc nhà trong ngõ nhỏ nội đô sẽ mất giá ngay, nhưng rõ ràng người mua hiện nay đã chọn lọc hơn rất nhiều so với trước.
Vì vậy, nếu áp lực tài chính thực sự lớn, bạn nên ưu tiên tính thanh khoản và sự an toàn tài chính thay vì cố giữ kỳ vọng về giá như giai đoạn trước. Ngược lại, nếu chưa quá áp lực về tiền mặt và có thể cầm cự thêm một thời gian, bạn vẫn có thể chờ thêm để quan sát thị trường, nhưng nên chuẩn bị tâm lý rằng giai đoạn tăng giá nhanh và giao dịch dễ dàng như trước có thể chưa quay lại ngay.
Trên thị trường hiện tại, quyết định đúng không nằm ở việc bán được "đỉnh giá", mà là bán ở mức phù hợp với sức khỏe tài chính và mức thanh khoản thực tế của thị trường.
Tuần trước, DatVietVAC Group Holdings thông báo chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Mã chứng khoán là DVV.
Như vậy, sau 8 năm kể từ khi Tập đoàn Yeah1 (YEG) điểm danh trên HoSE, thị trường chứng khoán mới có thêm doanh nghiệp giải trí thứ hai niêm yết cổ phiếu. Trong bản cáo bạch chào bán, DatVietVAC cũng xác định Yeah1 là một trong những doanh nghiệp nội địa cạnh tranh trực tiếp với họ trong lĩnh vực sản xuất và khai thác nội dung.
