Những thói quen ăn uống ở tuổi 50 có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe khi về già. Hạn chế dùng một số loại thực phẩm ở độ tuổi này có thể giúp ích.
Thực phẩm nhiều muối
Sau tuổi 50, bạn nên giảm lượng muối tiêu thụ. Natri là yếu tố góp phần gây tăng huyết áp – tình trạng rất phổ biến ở người lớn tuổi. Giảm lượng muối khoảng một thìa cà phê mỗi ngày có thể phòng ngừa tăng huyết áp. Các thực phẩm tiềm ẩn natri nên hạn chế gồm snack mặn như khoai tây chiên, bánh quy mặn, pizza, súp đóng hộp, thực phẩm đông lạnh chế biến sẵn…
Thực phẩm giàu chất béo bão hòa
Càng lớn tuổi, hạn chế chất béo không lành mạnh càng quan trọng. Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa – thường có trong sữa nguyên kem và thịt chế biến – có thể làm tăng nguy cơ tử vong, đặc biệt do bệnh tim mạch.
Chất béo bão hòa cũng có trong thực phẩm nguồn gốc động vật như thịt đỏ, thịt chế biến sẵn (xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội), da gia cầm, đồ chiên rán…
Thực phẩm nhiều đường bổ sung
Nữ giới nên hạn chế đường nạp vào cơ thể khoảng 25 g và nam giới là 36 g một ngày. Sau tuổi 50, ăn quá nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường, bệnh tim mạch, viêm mạn tính và suy giảm nhận thức.
Các thực phẩm nên hạn chế gồm bánh ngọt, sản phẩm sữa có đường như sữa chua vị trái cây, ngũ cốc ăn sáng, đồ uống có đường như soda, cà phê sữa và trà đường…
Thực phẩm siêu chế biến
Chúng thường chứa nhiều muối, chất béo và đường – những thành phần nên hạn chế khi lớn tuổi. Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến có thể thúc đẩy lão hóa nhanh hơn. Các thực phẩm nên cân nhắc giảm gồm bơ đậu phộng chế biến sẵn, xúc xích, khoai tây chiên giòn…
Rượu bia
Uống nhiều rượu bia có liên quan đến suy giảm nhận thức nhanh hơn và khiến cơ thể lão hóa sớm. Khi lớn tuổi, quá trình chuyển hóa thay đổi khiến cơ thể nhạy cảm hơn với rượu, làm tăng nguy cơ té ngã và tai nạn. Rượu bia còn có thể tương tác với thuốc điều trị mà người lớn tuổi thường sử dụng.
Từ tuổi 50, hãy ưu tiên thực phẩm nguyên chất, giàu dinh dưỡng. Cần ăn đủ protein để hạn chế mất cơ và dùng các loại thảo mộc, gia vị thay cho muối để tăng hương vị món ăn. Chế độ ăn nên tập trung vào trái cây, rau củ, sữa và chế phẩm từ sữa, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc và nguồn protein thực vật…
Bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện (Xiao Jiejian), chuyên gia quản lý cân nặng tại Phòng khám Tam Thụ Kim Oanh (New Taipei City), chia sẻ nhiều người gặp tình trạng "người gầy nhưng bụng phệ" (skinny-fat). Dù đã nhịn ăn tinh bột hay tập luyện quá sức khiến mặt và tay chân gầy đi, nhưng vòng eo vẫn không cải thiện.
Theo bác sĩ Tiêu, thủ phạm thực sự gây ra các bệnh mạn tính không phải lớp mỡ dưới da có thể cấu véo được, mà là mỡ nội tạng - lớp mỡ bao quanh gan và tụy. Mỡ nội tạng ẩn sâu bên trong cơ thể là mầm mống dẫn đến bệnh tim mạch, tiểu đường và gan nhiễm mỡ, nguy hiểm hơn nhiều so với mỡ dưới da.
Tin vui là bạn có thể giảm loại mỡ này mà không cần giảm tổng lượng calo hay sụt cân quá nhanh thông qua 4 phương pháp đã được khoa học chứng minh:
Bổ sung polyphenol thực vật
Polyphenol có nhiều trong các loại thực phẩm như trà xanh, matcha. Một nghiên cứu cho thấy những người thực hiện chế độ ăn giàu polyphenol có tốc độ giảm mỡ gan cao gấp đôi so với chế độ ăn thông thường. Thậm chí, khoảng 50% người tham gia nghiên cứu đã đảo ngược thành công tình trạng gan nhiễm mỡ.
Tăng cường chất xơ hòa tan
Chất xơ hòa tan thúc đẩy đường ruột sản sinh các axit béo chuỗi ngắn, từ đó kích thích tiết ra các hormone đường ruột tương tự GLP-1 (một loại hormone giúp no lâu). Điều này không chỉ giúp tăng cảm giác thèm ăn mà còn hỗ trợ ổn định đường huyết bền vững.
Ưu tiên tinh bột kháng (Resistance Starch)
Trong một nghiên cứu lâm sàng, những bệnh nhân gan nhiễm mỡ được yêu cầu uống nước chứa 40 g "tinh bột kháng" mỗi ngày. Kết quả sau 4 tháng, lượng mỡ gan của nhóm này đã giảm trực tiếp 9%.
Các nguồn tinh bột kháng tự nhiên bao gồm gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt hoặc thực phẩm tinh bột đã được để nguội.
Nâng cao tỷ lệ protein trong bữa ăn
Chỉ cần nâng tỷ lệ protein trong khẩu phần ăn từ 10% lên 30%, ngay cả khi tổng lượng calo và cân nặng không đổi, lượng mỡ gan có thể giảm tới 42% chỉ sau 3 tuần.
Để giảm mỡ nội tạng hiệu quả, bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện đưa ra lộ trình "tối ưu hóa" thực đơn hàng ngày như sau:
Thay đổi đồ uống: Thay các loại trà sữa, nước ngọt bằng trà xanh hoặc matcha nguyên chất.
Cải thiện hộp cơm trưa: Thay sườn chiên rán bằng cá hồi, hoặc bổ sung thêm hai quả trứng luộc. Trứng luộc rất giàu choline - một dưỡng chất cực kỳ tốt cho quá trình phục hồi tế bào gan.
Chọn tinh bột thông minh: Thay cơm trắng bằng cơm gạo lứt để tận dụng nguồn tinh bột kháng "miễn phí".
Cảnh giác với "kẻ thù" giấu mặt: Đường trong nước trái cây, sữa chua có đường, mỡ lợn và các loại thịt chế biến sẵn như thịt xông khói là những nguyên nhân hàng đầu khiến gan tích mỡ nhanh chóng.
Ngày 18-5, Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ngãi tiếp tục theo dõi tình trạng sức khỏe của cháu bé bị 2 con chó nhà cắn, gây thương tích nghiêm trọng ở vùng đầu, mặt.
Theo đó, trưa 17-5, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Quảng Ngãi tiếp nhận bé gái 19 tháng tuổi (trú tại xã Đình Cương), nhập viện trong tình trạng nhiều vết rách sâu ở vùng đầu và mặt, chảy nhiều máu.
Ngay sau khi tiếp nhận, các y bác sĩ đã khẩn trương sơ cứu, băng ép cầm máu, xử lý vết thương và tiêm vắc xin phòng bệnh dại cho bệnh nhi.
Sau đó bé được chuyển vào phòng mổ để khâu xử lý các vết thương. Hiện bệnh nhi đang tiếp tục được theo dõi, điều trị tại khoa liên chuyên khoa.
Theo người nhà, trong lúc cháu bé đi vệ sinh thì bất ngờ bị hai con chó nhà đang giành thức ăn lao vào cắn trúng vùng đầu và má. Sự việc xảy ra quá nhanh khiến người lớn không kịp can ngăn.
Đáng chú ý, do chủ quan cho rằng chó nuôi trong nhà hiền, không cắn người nên gia đình chưa cho các con vật này tiêm phòng bệnh dại.
Đây là trường hợp thứ hai trẻ nhỏ bị chó tấn công gây vết thương lớn mà Bệnh viện Sản Nhi tỉnh tiếp nhận trong hai tuần qua.
Trước đó, ngày 9-5, bé trai 5 tuổi ở Quảng Ngãi cũng bị chó nuôi của gia đình cắn. Vết thương rất nghiêm trọng dài 25cm, lộ cả hộp sọ. Các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi phải tích cực điều trị, theo dõi bệnh nhi này.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không để trẻ nhỏ chơi một mình với chó, mèo, kể cả vật nuôi quen thuộc trong gia đình. Không để trẻ tiếp cận khi chó đang ăn, ngủ hoặc bị kích động; không trêu chọc vật nuôi và luôn có người lớn giám sát.
Bên cạnh đó cần tiêm phòng đầy đủ cho vật nuôi nhằm hạn chế nguy cơ lây truyền bệnh dại và phòng tránh những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra.
Ngày 26/5, lãnh đạo UBND xã Vĩnh Hảo, tỉnh Lâm Đồng, đã ký quyết định giải thể Nhóm trẻ độc lập Mầm Xanh (đóng tại thôn Vĩnh Sơn) vì không bảo đảm các điều kiện tổ chức, hoạt động theo quy định. Đây là nhóm trẻ do bà Phạm Thị Tú làm chủ.
Cơ quan chức năng yêu cầu chủ cơ sở chấm dứt toàn bộ hoạt động giáo dục từ ngày 25/5 và giải quyết quyền lợi hợp pháp cho trẻ em, giáo viên, nhân viên, các cá nhân liên quan.
Ngoài ra, chủ cơ sở này phải hoàn trả đầy đủ hồ sơ trẻ em; thanh toán các khoản tài chính, công nợ (nếu có) cho người liên quan; lưu trữ hồ sơ theo quy định và không được tổ chức giữ trẻ dưới bất kỳ hình thức nào sau khi giải thể.
Trước đó, sáng 23/3, cháu N.T.K.L. (sinh tháng 5/2025, trú tại thôn Vĩnh Hải, xã Vĩnh Hảo) được gia đình gửi tại nhóm trẻ độc lập Mầm Xanh.
Đến hơn 10h cùng ngày, trong giờ ăn trưa, cháu L. được cho ăn cháo nhưng có dấu hiệu bị nghẹn, phải nhập viện cấp cứu. Tuy nhiên, cháu bé đã không qua khỏi.
