Theo các chuyên gia, cùng với việc tăng chế tài xử lý, cần “siết” trách nhiệm của nền tảng số, cắt nguồn thu của nội dung lậu và hình thành văn hóa tiêu dùng nội dung hợp pháp.
Theo PGS-TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng về “Tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ” có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ ở việc xử lý một số vụ việc vi phạm cụ thể mà còn ở thông điệp quản trị mạnh mẽ đối với môi trường số.
“Không gian số không phải là “vùng trắng” của pháp luật, càng không thể là nơi ai muốn sao chép, phát tán, trục lợi từ tài sản trí tuệ của người khác cũng được. Khi Chính phủ yêu cầu mở đợt cao điểm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn quốc, điều đó đồng nghĩa với việc khẳng định bảo vệ bản quyền chính là bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ sáng tạo và bảo vệ niềm tin vào kinh tế số”, ông Sơn nhấn mạnh.
Ý nghĩa lớn nhất của chiến dịch lần này là tạo lập lại kỷ cương cho thị trường nội dung số. Trong nhiều năm qua, doanh nghiệp làm ăn chân chính phải bỏ tiền mua bản quyền, đầu tư sản xuất và trả thù lao cho nghệ sĩ, nhà báo, kỹ thuật viên nhưng lại bị cạnh tranh bất bình đẳng bởi các website lậu, kênh lậu và tài khoản mạng xã hội khai thác trái phép nội dung.
Bên cạnh đó, chiến dịch này còn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Một môi trường số văn minh không chỉ được đo bằng tốc độ kết nối hay số lượng người dùng mà còn được đo bằng mức độ tôn trọng công sức, trí tuệ và quyền lợi hợp pháp của người khác. Xử lý nghiêm vi phạm bản quyền không phải là làm khó internet, mà là làm cho internet công bằng hơn, sạch hơn và đáng tin cậy hơn.
Từ chiến dịch này điều quan trọng là phải chuyển thành cơ chế thường xuyên và lâu dài như phát hiện nhanh, xử lý nghiêm, cắt nguồn thu của nội dung lậu, nâng trách nhiệm nền tảng và khuyến khích người dân sử dụng nội dung hợp pháp.
Theo PGS-TS Bùi Hoài Sơn, hiện vẫn tồn tại 3 “khoảng trống” lớn trong xử lý vi phạm bản quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường mạng.
Thứ nhất là “khoảng trống” về trách nhiệm của nền tảng trung gian. Nhiều nền tảng vẫn ứng xử theo logic “gỡ khi bị yêu cầu”, trong khi nội dung lậu có thể bị sao chép, đổi tên, cắt nhỏ và phát tán trở lại chỉ trong vài phút.
Thứ hai là “khoảng trống” về phối hợp thực thi. Chủ thể quyền, nền tảng, nhà mạng, cơ quan quản lý, lực lượng thanh tra, công an và tòa án nhiều khi chưa có cơ chế phản ứng nhanh, liên thông và theo thời gian thực.
Thứ ba là khoảng trống về mô hình kinh doanh. Hiện vẫn còn môi trường để nội dung lậu tạo doanh thu từ quảng cáo, lượt xem và dữ liệu người dùng, trong khi người sáng tạo chân chính lại mất thị trường.
“Chống vi phạm bản quyền số không chỉ dừng ở việc “gỡ bỏ nội dung”, mà phải làm đứt chuỗi lợi ích của nội dung lậu. Khi nền tảng còn hưởng lợi, trực tiếp hoặc gián tiếp, từ sự lưu hành của nội dung vi phạm thì công nghệ phát hiện dù tốt đến đâu cũng không đủ”, ông Sơn nói.
Điều cần thiết hiện nay là chuyển từ cơ chế xử lý bị động sang cơ chế phòng ngừa chủ động, từ xử lý từng vụ việc sang quản trị cả hệ sinh thái số để bản quyền trở thành nguyên tắc vận hành bình thường của môi trường internet văn minh.
PGS-TS Bùi Hoài Sơn cũng cho rằng thiệt hại của vi phạm bản quyền số không chỉ nằm ở con số doanh thu bị mất, mà còn là thiệt hại đối với niềm tin thị trường, động lực sáng tạo, môi trường đầu tư và sâu xa hơn là chủ quyền văn hóa số của quốc gia.
“Tôi cho rằng cần đánh giá hành vi vi phạm bản quyền số như một dạng “trục lợi từ sáng tạo của người khác”. Nếu chỉ xử phạt hành chính ở mức thấp, trong khi lợi ích bất hợp pháp thu được rất lớn, thì chế tài sẽ không đủ sức răn đe”, ông Sơn nêu quan điểm.
Đáng lo ngại hơn, một số nền tảng trung gian hoặc hệ sinh thái quảng cáo vô tình, thậm chí cố ý, tiếp tay cho nội dung lậu để thu hút người dùng, tăng lượt xem và tăng doanh thu. Vì vậy, ông Sơn cho rằng cần tăng chế tài theo hướng phân tầng rõ ràng. Hành vi nhỏ lẻ có thể xử lý bằng cảnh báo, gỡ bỏ và xử phạt hành chính; nhưng với hành vi có tổ chức, tái phạm, thu lợi lớn hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng thì cần xem xét xử lý hình sự theo quy định pháp luật.
Liên quan việc hoàn thiện hành lang pháp lý xử lý vi phạm bản quyền trên môi trường số, ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH-CN), cho biết từ ngày 1.4, luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Sở hữu trí tuệ 2025 có hiệu lực. Đáng chú ý, điều 198b mang đến những thay đổi lớn trong việc xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là trên không gian mạng. Luật mới phân tách rõ ràng và cụ thể hóa đối tượng chịu sự điều chỉnh, thay vì quy định chung về “chủ thể trung gian” như trước đây.
Theo đó, quy định tách biệt rõ doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian (như đơn vị cung cấp đường truyền, hosting – dịch vụ lưu trữ) và chủ quản nền tảng số (như mạng xã hội, sàn thương mại điện tử). Trách nhiệm pháp lý giờ đây được áp dụng bao trùm cho cả các nền tảng số trên không gian mạng.
Luật cũng bổ sung khoản 5a vào điều 198b, yêu cầu các chủ quản nền tảng số có trách nhiệm triển khai các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ, thương mại điện tử, an ninh mạng và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Đối với bài toán khó trong việc xử lý các nền tảng xuyên biên giới, theo ông Giang, luật mới đã bổ sung các biện pháp và chế tài dân sự.
Thứ nhất, tòa án có quyền ra quyết định buộc gỡ bỏ, ẩn hoặc chặn truy cập nội dung vi phạm trên không gian mạng hoặc áp dụng các biện pháp ẩn, không cho xuất hiện trên môi trường mạng.
Thứ hai, tòa án có quyền ra quyết định tạm thời vô hiệu hóa truy cập đến thông tin nội dung, tài khoản, trang thông tin điện tử ứng dụng hoặc định danh địa chỉ internet có liên quan đến hành vi xâm phạm với danh nghĩa là biện pháp khẩn cấp tạm thời, phản ứng ngay nếu có vi phạm.
Bên cạnh đó, theo ông Giang, nhằm đón đầu xu hướng công nghệ, luật Sở hữu trí tuệ cũng bổ sung khoản 5 vào điều 6 để giải quyết vấn đề bảo hộ đối với các sản phẩm do AI (trí tuệ nhân tạo) tạo ra.
Đồng thời, hai xã phải đẩy mạnh cải cách hành chính, chú trọng dịch vụ công trực tuyến toàn trình.
Ngày 3-7, đoàn công tác của Thường trực Thành ủy TP.HCM do Phó bí thư Đặng Minh Thông làm trưởng đoàn đã đến làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy 2 xã Bình Khánh, An Thới Đông về kết quả công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026.
Tại buổi làm việc, lãnh đạo xã Bình Khánh cho biết trong 6 tháng đầu năm, xã đạt và vượt 24/42 chỉ tiêu về xây dựng Đảng và kinh tế - xã hội; công tác cải cách hành chính có nhiều tiến bộ về quy trình, công nghệ; công tác giáo dục chính trị tư tưởng, công tác dân vận được tăng cường, nhiều công tác an sinh xã hội được tổ chức, có ý nghĩa thiết thực.
Tuy vậy, xã Bình Khánh nhận thức nhiều hạn chế trong công tác xây dựng Đảng, cụ thể là tỉ lệ kết nạp đảng viên mới thấp; hoạt động của doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, tỉ lệ chi ngân sách thấp so với dự toán; áp lực công việc rất lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức khi thực hiện nhiệm vụ.
Phía xã An Thới Đông cũng nêu lên một số kiến nghị.
Trong đó, kiến nghị Ban Tổ chức Thành ủy kiến nghị Trung ương về mức phụ cấp công tác Đảng, đoàn thể và phụ cấp thâm niên nghề đối với công tác kiểm tra; phụ cấp đối với lãnh đạo hội quần chúng cấp xã; ban hành hướng dẫn quy trình bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo, quản lý cấp xã...
Phát biểu chỉ đạo buổi làm việc, ông Đặng Minh Thông đánh giá cao sự nỗ lực, quyết tâm của toàn hệ thống chính trị 2 địa phương thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ chính trị, công tác xây dựng Đảng, kinh tế - xã hội, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số của TP.HCM.
Tuy nhiên trong quá trình thực hiện, Bình Khánh và An Thới Đông còn bộc lộ nhiều hạn chế. Trong đó, công tác phát triển đảng viên mới còn thấp, có xã đạt chưa đến 50%; công tác thu, chi ngân sách, giải ngân vốn đầu tư công còn chậm; tỉ lệ hộ nghèo, cận nghèo cao; tỉ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế thấp hơn mức trung bình của thành phố...
Từ đó, ông Thông yêu cầu trong 6 tháng cuối năm 2026, Ban Thường vụ Đảng ủy 2 xã phải tập trung chỉ đạo, khắc phục những chỉ tiêu chưa đạt kế hoạch, đặc biệt với các chỉ tiêu hiện dưới 50%.
Tổ chức học tập, quán triệt và triển khai sâu rộng, hiệu quả các Nghị quyết Trung ương, Thành ủy như Nghị quyết 09, trong đó có kế hoạch hành động và các chỉ thị của Ban Thường vụ Thành ủy. Ông Thông yêu cầu kế hoạch hành động được xây dựng phải thật cụ thể, đồng thời thường xuyên được theo dõi, đánh giá, báo cáo tiến độ.
Bên cạnh đó, tập trung hoàn thành các chỉ tiêu thu, chi ngân sách, giải ngân vốn đầu tư công. Làm tốt công tác quản lý đất đai, không để xảy ra tình trạng xây dựng trái phép, lấn chiếm đất công, đảm bảo vệ sinh môi trường, giải quyết các khiếu nại, tố cáo của dân kịp thời.
Đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, đặc biệt là dịch vụ công trực tuyến toàn trình, chú trọng yếu tố sự hài lòng của người dân; tạo nguồn phát triển đảng viên; đào tạo bồi dưỡng cán bộ theo hướng "cầm tay chỉ việc".
Kịp thời kiện toàn nhân sự, tuyển dụng, giải quyết chế độ chính sách cho người hoạt động không chuyên trách, tuyển dụng lại nhân sự có chuyên môn, đáp ứng vị trí việc làm; sớm hoàn thành sắp xếp khu phố, ấp.
Về chăm lo đời sống nhân dân, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM yêu cầu phải đảm bảo khám mục tiêu sức khỏe toàn dân hoàn thành trước 30-9. Đồng thời nghiên cứu các chính sách hỗ trợ đối với hộ nghèo, cận nghèo như vay vốn giải quyết việc làm, tham khảo các mô hình kinh tế phù hợp với địa phương, từng đối tượng...
Sáng 21-4, nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Đặng Ngọc Huy (Quảng Ngãi, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu) nêu giáo dục luôn được Đảng và Nhà nước xác định là quốc sách hàng đầu, đóng vai trò then chốt cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được, ông chỉ rõ nền giáo dục vẫn đang đối mặt với căn bệnh kéo dài nhiều năm, đó là "bệnh chạy theo thành tích".
Ông nhấn mạnh vấn đề này đã nhiều lần được nêu tại nghị trường và Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã có các giải pháp chấn chỉnh.
Dù vậy, thực tế tại nhiều địa phương cho thấy các chỉ số như tỉ lệ lên lớp, tốt nghiệp hay học sinh giỏi vẫn "đẹp" trên báo cáo nhưng chưa phản ánh đúng chất lượng.
Dẫn chứng, đại biểu nêu tỉ lệ tốt nghiệp THPT nhiều năm trên 98%, song các kết quả khảo sát năng lực độc lập lại cho thấy không ít học sinh thiếu kỹ năng tư duy phản biện, làm việc nhóm và khả năng thích ứng thực tế.
Không ít giáo viên và nhà trường bị cuốn vào áp lực thi đua, phải làm đẹp điểm số, tô hồng báo cáo.
"Không phải vì họ thiếu lương tâm mà vì hệ thống buộc họ phải như vậy", ông nói, đồng thời chỉ ra vòng xoáy thi đua gắn với chỉ tiêu, chỉ tiêu gắn với tỉ lệ, tỉ lệ gắn với thành tích và thành tích thay vì phản ánh sự thật lại trở thành áp lực "đè lên vai từng giáo viên, từng hiệu trưởng, từng Sở Giáo dục và Đào tạo".
Trong khi đó, học sinh chịu áp lực học để đạt điểm cao chứ không phải học để hiểu biết, phát triển năng lực bản thân. Nhiều em học vì điểm số, vào trường chuyên, bằng khen mà không được học cách đặt câu hỏi, cách thất bại và đứng dậy, cách trở thành chính mình.
Đại biểu cảnh báo tình trạng này gây hậu quả nghiêm trọng, lâu dài là học sinh mất niềm vui học thật, động lực khám phá, giáo viên kiệt sức vì hình thức, báo cáo, hình thức mà họ biết vô nghĩa còn xã hội dần mất niềm tin vào chất lượng giáo dục.
"Chúng ta không thể xây dựng nền kinh tế tri thức, không thể cạnh tranh trong thế kỷ 21 nếu tiếp tục dựa vào những con số ảo. Đã đến lúc phải quay về giá trị cốt lõi dạy thật, học thật, thi thật", đại biểu nhấn mạnh.
Từ đó, ông Đặng Ngọc Huy đề xuất một số giải pháp cụ thể. Trong đó, cải cách cơ chế thi đua, khen thưởng, loại bỏ tiêu chí hình thức như tỉ lệ đỗ hay học sinh giỏi như thước đo chủ đạo.
Thay vào đó, đánh giá nhà trường và giáo viên dựa trên sự tiến bộ thực chất của học sinh theo thời gian thực. Đổi mới phương pháp đánh giá học sinh theo hướng coi trọng năng lực tư duy, khả năng thực hành, kỹ năng sống và phẩm chất nhân cách.
Một giải pháp khác được ông nêu ra là giảm áp lực hành chính và "bệnh" báo cáo cho giáo viên.
Tăng cường giám sát độc lập, minh bạch dữ liệu giáo dục. Theo đó, cần có cơ chế kiểm tra chéo, đánh giá độc lập để dữ liệu giáo dục thực chất, không phục vụ cho thành tích.
Đẩy mạnh tuyên truyền thay đổi nhận thức xã hội, đặc biệt là phụ huynh, không đánh giá con cái chỉ qua điểm số và danh hiệu.
"Áp lực sẽ không bao giờ biến mất dù chính sách có thay đổi. Cần cuộc chuyển đổi văn hóa từ chạy đua thành tích sang trân trọng giá trị thực chất", đại biểu nêu rõ.
Đại biểu nhấn mạnh thế hệ trẻ Việt Nam có đủ trí tuệ, sáng tạo và ý chí để vươn ra thế giới và điều các em cần không phải là những tấm bằng khen treo trên tường mà là một nền giáo dục trung thực, nhân văn, đủ tin để giúp các em trở thành chính mình.
"Một nền giáo dục thật, dạy thật, học thật, thi thật sẽ tạo ra những con người có đủ năng lực thật, phẩm chất thật. Đó mới chính là thành tích cao nhất mà đất nước cần hướng tới", ông nói thêm.
Ngày 10.7, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Khánh Hòa phối hợp cơ quan chức năng tổ chức cất bốc 3 hài cốt liệt sĩ được an táng ban đầu tại thôn Bình Thành (xã Tân Định), đưa về Nghĩa trang liệt sĩ Ninh Hòa - Vạn Ninh.
Ba liệt sĩ gồm: Lê Thị Chút (sinh năm 1932, quê Cẩm Trang, Hương Khê, Hà Tĩnh; đơn vị xã Ninh Thọ; hy sinh ngày 10.11.1949), Lê Diệm (sinh năm 1922, quê Hương Sơn, Hà Tĩnh; đơn vị tỉnh Khánh Hòa; hy sinh ngày 10.11.1949) và Lê Can (sinh năm 1937, quê Quảng Nam - Đà Nẵng; đơn vị xã Phước Đông; hy sinh ngày 11.8.1964).
Trước khi cất bốc, công binh đã rà phá bom mìn, bảo đảm an toàn khu vực. Sau khi hoàn tất, lực lượng chức năng vận chuyển hài cốt các liệt sĩ về Nghĩa trang liệt sĩ Ninh Hòa - Vạn Ninh, tổ chức lễ truy điệu và an táng trong không khí trang nghiêm, xúc động.
Tại buổi lễ, ông Phan Quang Quý (cháu của liệt sĩ Lê Can), xúc động tưởng nhớ anh linh các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Đây là kết quả quan trọng bước đầu của "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" đang được triển khai tại Khánh Hòa, tiếp nối nỗ lực nhiều năm của cấp ủy, chính quyền và lực lượng vũ trang tỉnh trong công tác đền ơn đáp nghĩa.
Cũng trong khuôn khổ chiến dịch, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Ban Chỉ đạo xã Diên Khánh tiếp tục thu thập thông tin, xác minh vị trí chôn cất các liệt sĩ hy sinh trong thời gian bị giam giữ tại Nhà lao Thành Diên Khánh trước năm 1975.
Theo các tài liệu lịch sử và nguồn thông tin bước đầu, tại khu vực nhà lao, nay thuộc khuôn viên trụ sở Công an xã Diên Khánh, có khả năng tồn tại 2 - 3 hố chôn tập thể cán bộ, chiến sĩ cách mạng hy sinh khi bị địch bắt, giam giữ. Đến nay, cơ quan chức năng đã xác định được thông tin của 15 liệt sĩ hy sinh tại đây, tuy nhiên vị trí chôn cất cụ thể vẫn chưa được làm rõ.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, việc xác định vị trí chôn cất các liệt sĩ vẫn là mong mỏi của nhiều gia đình và đồng đội.
Cơ quan quân sự kêu gọi các cựu chiến binh, cựu tù chính trị, cán bộ lão thành cách mạng, nhân chứng lịch sử, người từng sinh sống, làm việc tại khu vực Nhà lao Thành Diên Khánh trước năm 1975, thân nhân liệt sĩ và các nhà nghiên cứu tích cực cung cấp thông tin: họ tên liệt sĩ, năm sinh, quê quán, đơn vị; thời gian, địa điểm hy sinh; nơi chôn cất ban đầu; khu vực nghi có mộ; sơ đồ, hình ảnh, thư từ, nhật ký, kỷ vật liên quan.
Mỗi thông tin, dù nhỏ, đều có thể là manh mối quý giá. Mọi thông tin sẽ được kiểm chứng, bảo mật và sử dụng đúng mục đích.
Thông tin xin liên hệ: Trung tá Nguyễn Hải Sơn, Chính trị viên Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Khánh Hòa, số điện thoại 0338.294.707; hoặc thiếu tá Trần Anh Nam, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự xã Diên Khánh và cơ quan quân sự địa phương nơi gần nhất.
