Theo các chuyên gia, cùng với việc tăng chế tài xử lý, cần “siết” trách nhiệm của nền tảng số, cắt nguồn thu của nội dung lậu và hình thành văn hóa tiêu dùng nội dung hợp pháp.
Theo PGS-TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng về “Tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ” có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ ở việc xử lý một số vụ việc vi phạm cụ thể mà còn ở thông điệp quản trị mạnh mẽ đối với môi trường số.
“Không gian số không phải là “vùng trắng” của pháp luật, càng không thể là nơi ai muốn sao chép, phát tán, trục lợi từ tài sản trí tuệ của người khác cũng được. Khi Chính phủ yêu cầu mở đợt cao điểm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn quốc, điều đó đồng nghĩa với việc khẳng định bảo vệ bản quyền chính là bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ sáng tạo và bảo vệ niềm tin vào kinh tế số”, ông Sơn nhấn mạnh.
Ý nghĩa lớn nhất của chiến dịch lần này là tạo lập lại kỷ cương cho thị trường nội dung số. Trong nhiều năm qua, doanh nghiệp làm ăn chân chính phải bỏ tiền mua bản quyền, đầu tư sản xuất và trả thù lao cho nghệ sĩ, nhà báo, kỹ thuật viên nhưng lại bị cạnh tranh bất bình đẳng bởi các website lậu, kênh lậu và tài khoản mạng xã hội khai thác trái phép nội dung.
Bên cạnh đó, chiến dịch này còn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Một môi trường số văn minh không chỉ được đo bằng tốc độ kết nối hay số lượng người dùng mà còn được đo bằng mức độ tôn trọng công sức, trí tuệ và quyền lợi hợp pháp của người khác. Xử lý nghiêm vi phạm bản quyền không phải là làm khó internet, mà là làm cho internet công bằng hơn, sạch hơn và đáng tin cậy hơn.
Từ chiến dịch này điều quan trọng là phải chuyển thành cơ chế thường xuyên và lâu dài như phát hiện nhanh, xử lý nghiêm, cắt nguồn thu của nội dung lậu, nâng trách nhiệm nền tảng và khuyến khích người dân sử dụng nội dung hợp pháp.
Theo PGS-TS Bùi Hoài Sơn, hiện vẫn tồn tại 3 “khoảng trống” lớn trong xử lý vi phạm bản quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường mạng.
Thứ nhất là “khoảng trống” về trách nhiệm của nền tảng trung gian. Nhiều nền tảng vẫn ứng xử theo logic “gỡ khi bị yêu cầu”, trong khi nội dung lậu có thể bị sao chép, đổi tên, cắt nhỏ và phát tán trở lại chỉ trong vài phút.
Thứ hai là “khoảng trống” về phối hợp thực thi. Chủ thể quyền, nền tảng, nhà mạng, cơ quan quản lý, lực lượng thanh tra, công an và tòa án nhiều khi chưa có cơ chế phản ứng nhanh, liên thông và theo thời gian thực.
Thứ ba là khoảng trống về mô hình kinh doanh. Hiện vẫn còn môi trường để nội dung lậu tạo doanh thu từ quảng cáo, lượt xem và dữ liệu người dùng, trong khi người sáng tạo chân chính lại mất thị trường.
“Chống vi phạm bản quyền số không chỉ dừng ở việc “gỡ bỏ nội dung”, mà phải làm đứt chuỗi lợi ích của nội dung lậu. Khi nền tảng còn hưởng lợi, trực tiếp hoặc gián tiếp, từ sự lưu hành của nội dung vi phạm thì công nghệ phát hiện dù tốt đến đâu cũng không đủ”, ông Sơn nói.
Điều cần thiết hiện nay là chuyển từ cơ chế xử lý bị động sang cơ chế phòng ngừa chủ động, từ xử lý từng vụ việc sang quản trị cả hệ sinh thái số để bản quyền trở thành nguyên tắc vận hành bình thường của môi trường internet văn minh.
PGS-TS Bùi Hoài Sơn cũng cho rằng thiệt hại của vi phạm bản quyền số không chỉ nằm ở con số doanh thu bị mất, mà còn là thiệt hại đối với niềm tin thị trường, động lực sáng tạo, môi trường đầu tư và sâu xa hơn là chủ quyền văn hóa số của quốc gia.
“Tôi cho rằng cần đánh giá hành vi vi phạm bản quyền số như một dạng “trục lợi từ sáng tạo của người khác”. Nếu chỉ xử phạt hành chính ở mức thấp, trong khi lợi ích bất hợp pháp thu được rất lớn, thì chế tài sẽ không đủ sức răn đe”, ông Sơn nêu quan điểm.
Đáng lo ngại hơn, một số nền tảng trung gian hoặc hệ sinh thái quảng cáo vô tình, thậm chí cố ý, tiếp tay cho nội dung lậu để thu hút người dùng, tăng lượt xem và tăng doanh thu. Vì vậy, ông Sơn cho rằng cần tăng chế tài theo hướng phân tầng rõ ràng. Hành vi nhỏ lẻ có thể xử lý bằng cảnh báo, gỡ bỏ và xử phạt hành chính; nhưng với hành vi có tổ chức, tái phạm, thu lợi lớn hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng thì cần xem xét xử lý hình sự theo quy định pháp luật.
Liên quan việc hoàn thiện hành lang pháp lý xử lý vi phạm bản quyền trên môi trường số, ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH-CN), cho biết từ ngày 1.4, luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Sở hữu trí tuệ 2025 có hiệu lực. Đáng chú ý, điều 198b mang đến những thay đổi lớn trong việc xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là trên không gian mạng. Luật mới phân tách rõ ràng và cụ thể hóa đối tượng chịu sự điều chỉnh, thay vì quy định chung về “chủ thể trung gian” như trước đây.
Theo đó, quy định tách biệt rõ doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian (như đơn vị cung cấp đường truyền, hosting – dịch vụ lưu trữ) và chủ quản nền tảng số (như mạng xã hội, sàn thương mại điện tử). Trách nhiệm pháp lý giờ đây được áp dụng bao trùm cho cả các nền tảng số trên không gian mạng.
Luật cũng bổ sung khoản 5a vào điều 198b, yêu cầu các chủ quản nền tảng số có trách nhiệm triển khai các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ, thương mại điện tử, an ninh mạng và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Đối với bài toán khó trong việc xử lý các nền tảng xuyên biên giới, theo ông Giang, luật mới đã bổ sung các biện pháp và chế tài dân sự.
Thứ nhất, tòa án có quyền ra quyết định buộc gỡ bỏ, ẩn hoặc chặn truy cập nội dung vi phạm trên không gian mạng hoặc áp dụng các biện pháp ẩn, không cho xuất hiện trên môi trường mạng.
Thứ hai, tòa án có quyền ra quyết định tạm thời vô hiệu hóa truy cập đến thông tin nội dung, tài khoản, trang thông tin điện tử ứng dụng hoặc định danh địa chỉ internet có liên quan đến hành vi xâm phạm với danh nghĩa là biện pháp khẩn cấp tạm thời, phản ứng ngay nếu có vi phạm.
Bên cạnh đó, theo ông Giang, nhằm đón đầu xu hướng công nghệ, luật Sở hữu trí tuệ cũng bổ sung khoản 5 vào điều 6 để giải quyết vấn đề bảo hộ đối với các sản phẩm do AI (trí tuệ nhân tạo) tạo ra.
Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ cho biết hôm nay (4-6) miền Nam chịu tác động chính của gió mùa tây nam có cường độ giảm nhẹ, ở mức trung bình trên các vùng biển Nam Bộ kết hợp với hội tụ gió trên cao khiến mưa to vẫn còn duy trì.
Thời tiết mây thay đổi đến nhiều mây, ngày nắng gián đoạn. Chiều tối trời có mưa rào và dông nhiều nơi, có nơi mưa vừa, mưa to đến mưa rất to. Nhiệt độ thấp nhất 24-26 độ C, cao nhất 30-33 độ C.
Từ ngày 4 đến ngày 6-6, gió tây nam trên cao tiếp tục duy trì đến ngày 5-6 sau suy yếu dần. Thời tiết ngày nắng gián đoạn, chiều và tối có mưa rào nhiều nơi và dông, có nơi mưa vừa, mưa to.
Từ khoảng ngày 6-6, mưa có xu hướng giảm về diện và lượng, ngày nắng nhiều trở lại. Trong cơn dông cần đề phòng lốc, sét, gió giật mạnh.
Về dự báo mưa hôm nay tại Nam Bộ, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết chiều và tối nay, khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa 10-30mm, có nơi mưa to trên 50mm.
Đặc biệt cảnh báo ngập úng tại các vùng trũng thấp, khu đô thị và khu công nghiệp; lũ quét trên các sông, suối nhỏ; sạt lở đất trên các sườn dốc, người dân cần chú ý.
Sáng 4-5, tại buổi tiếp xúc cử tri của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng các đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 12 TP.HCM, cử tri bày tỏ sự đồng thuận trước việc địa phương sắp nâng cấp xã lên phường, đồng thời chia sẻ những kỳ vọng tới các cấp lãnh đạo. Cuộc tiếp xúc diễn ra sau kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Đơn vị bầu cử này gồm các xã: Hóc Môn, Xuân Thới Sơn, Bà Điểm, Phú Hòa Đông, Đông Thạnh, Bình Mỹ, An Nhơn Tây, Nhuận Đức, Thái Mỹ, Tân An Hội, Củ Chi (TP.HCM).
Tại buổi làm việc, cử tri 11 xã khu vực Củ Chi, Hóc Môn (cũ) thể hiện sự đồng tình, phấn khởi trước việc Quốc hội đã thông qua việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung của luật thuế như thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, góp phần hỗ trợ tích cực cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp.
Đặc biệt cử tri bày tỏ sự đồng tình với chủ trương nâng cấp một số xã lên phường. Tại điểm cầu xã Bà Điểm (xã đông dân nhất TP.HCM), cử tri Nguyễn Thị Ngọc Mỹ chia sẻ bà đồng thuận trước thông tin xã sắp được lên phường.
Đây là chủ trương đúng đắn, phù hợp với định hướng phát triển đô thị của TP.HCM, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân.
“Chúng tôi đề nghị quá trình chuyển xã lên phường cần đảm bảo tính ổn định, hạn chế xáo trộn lớn đến đời sống sinh hoạt của người dân. Việc chuyển đổi cần đặc biệt quan tâm đến yếu tố lịch sử, văn hóa, sự gắn kết cộng đồng tại từng khu dân cư. Việc đặt tên ấp sau sắp xếp cũng cần được lấy ý kiến rộng rãi, đảm bảo sự đồng thuận của nhân dân”, bà Mỹ nói.
Nữ cử tri xã Bà Điểm kỳ vọng đề án nâng cấp xã lên phường sẽ là bước chuyển quan trọng, góp phần thay đổi diện mạo địa phương theo hướng văn minh, hiện đại. Người dân của xã mong muốn hạ tầng giao thông, hệ thống thoát nước, môi trường, cơ sở y tế, giáo dục của địa phương được đầu tư đồng bộ, đáp ứng yêu cầu của một đơn vị hành chính đô thị.
Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ, công chức cũng cần được đào tạo, nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới".
Chúng tôi kiến nghị các cấp có thẩm quyền khi triển khai đề án cần công khai, minh bạch thông tin, tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu rõ mục tiêu, lợi ích của việc nâng cấp lên phường. Địa phương cũng cần có lộ trình cụ thể, phù hợp, tránh gây áp lực lớn về thuế, phí hoặc các nghĩa vụ khác đối với người dân”, cử tri ý kiến.
Trao đổi về vấn đề này, ông Trần Văn Bảy - Phó chủ tịch UBND TP.HCM - cho biết sẽ ghi nhận các ý kiến của cử tri, đặc biệt việc sắp xếp, chuyển đổi đơn vị hành chính cần lưu ý đến yếu tố lịch sử, văn hóa, sự gắn kết cộng đồng tại từng khu dân cư.
Ngoài ra sau thời gian thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các vấn đề phát sinh trong thực tiễn sẽ được thành phố ghi nhận, sơ kết, tổng kết và có sự điều chỉnh phù hợp.
"Việc sắp xếp xã, ấp, phường, khu phố cần phù hợp với quy mô dân số, diện tích nhưng cũng cần tính đến yếu tố văn hóa, lịch sử, đặc biệt tại khu vực nông thôn. Chúng ta không thể áp dụng các tiêu chí cứng nhắc, mà phải dựa trên nền tảng lịch sử, văn hóa", ông Bảy nói.
UBND TP. Hà Nội vừa phê duyệt đề án "Phát triển kinh tế đêm trên địa bàn TP.Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045".
Theo định hướng của đề án, Hà Nội sẽ phát triển 6 không gian kinh tế đêm đồng bộ với quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội, tuân thủ nguyên tắc phân bố hợp lý giữa khu vực trung tâm và các khu vực đô thị mở rộng nhằm phát huy giá trị di sản và hạn chế tác động tiêu cực đến đời sống cư dân.
Cụ thể, một là không gian kinh tế đêm tại trung tâm lịch sử và di sản ở khu vực Hoàn Kiếm, khu phố cổ, Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, "Tứ Trấn" và vùng phụ cận. Đây được định vị là lõi du lịch văn hóa đêm của thành phố nên khai thác chiều sâu văn hóa và giá trị di sản. Đồng thời tập trung phát triển du lịch văn hóa, biểu diễn nghệ thuật, trải nghiệm di sản và ẩm thực truyền thống, đi kèm với việc kiểm soát nghiêm ngặt về môi trường và trật tự đô thị.
Hai là không gian kinh tế đêm gắn với các khu vực văn hóa nghệ thuật và sáng tạo, ở các tuyến phố đi bộ, công viên, khu hồ Tây và vùng phụ cận… Nơi đây sẽ tổ chức các hoạt động nghệ thuật, trình diễn ánh sáng, sự kiện văn hóa, lễ hội, thu hút lực lượng nghệ sĩ, nhà sáng tạo và doanh nghiệp văn hóa.
Ba là không gian kinh tế đêm gắn với các khu vực dịch vụ - thương mại và đô thị mới ở phía tây hồ Tây, Hòa Lạc, Hà Đông, Cầu Giấy… Theo đó sẽ phát triển các tổ hợp dịch vụ kinh tế đêm quy mô lớn như trung tâm thương mại, mua sắm, vui chơi giải trí, thể thao và chăm sóc sức khỏe… Áp dụng khung thời gian linh hoạt, từng bước tiến tới hoạt động kéo dài nhằm giảm tải áp lực cho khu vực trung tâm lịch sử.
Bốn là không gian kinh tế đêm gắn với các tuyến cảnh quan và hành lang sinh thái đô thị. Năm là không gian kinh tế đêm gắn với các lễ hội, làng nghề và không gian văn hóa truyền thống.
Sáu là không gian kinh tế đêm ở trục cảnh quan sông Hồng. Trục cảnh quan này được định hướng dự kiến vào năm 2030 trở thành trung tâm văn hóa nghệ thuật, thương mại dịch vụ Hà Nội, trở thành khu kinh tế đêm văn hóa - sáng tạo, điểm đến biểu tượng của Hà Nội về đêm đẳng cấp…
Nội dung đề án cũng thể hiện, giai đoạn 2026 - 2030 sẽ tập trung ưu tiên các dự án mũi nhọn có tính chất dẫn dắt, làm cơ sở tổ chức không gian, huy động nguồn lực, hoàn thiện cơ chế và hình thành thương hiệu "Đêm Hà Nội".
Theo đó, cụm "Đêm di sản Thăng Long" giúp tập trung hình thành chuỗi trải nghiệm đêm chất lượng cao tại khu vực lõi di sản và văn hóa của thủ đô. Khu sáng tạo đêm ở hồ Tây và phụ cận sẽ tập trung phát triển một cực tăng trưởng mới của kinh tế đêm theo hướng sáng tạo - cộng đồng - giới trẻ đô thị, góp phần mở rộng không gian kinh tế đêm ra ngoài khu vực lõi trung tâm.
Đề án cũng đặt ra chuỗi "Hà Nội 24 - 48 giờ cuối tuần". Tập trung thiết kế các hành trình trải nghiệm ngắn ngày, nghỉ dưỡng, kết nối không gian đêm nội đô với các khu vực ven đô, làng nghề, sinh thái và dịch vụ cuối tuần, qua đó mở rộng thị trường nền cho kinh tế đêm…
Hà Nội cho biết, thành phố đang có nền cầu khá lớn cho tiêu dùng ban đêm. Năm 2025 thành phố đặt mục tiêu đón 31 triệu lượt khách, trong đó 7,5 triệu khách quốc tế; riêng 6 tháng đầu năm 2025 đã đạt khoảng 3,66 triệu khách quốc tế và gần 12 triệu khách nội địa. Sang đầu năm 2026, đà tăng vẫn tiếp tục, với tháng 2.2026 ghi nhận khoảng 680.800 khách quốc tế và 2,5 triệu khách nội địa.
Tuy nhiên, đặc điểm chung của "thị trường đêm" Hà Nội hiện nay là "cầu có thật nhưng cung chưa theo kịp". Nhiều kết quả nghiên cứu đều cho thấy tiêu dùng ban đêm vẫn chủ yếu tập trung vào ẩm thực, dạo bộ, giải trí nhẹ và mua sắm giá trị thấp. Sau khoảng 23 giờ, dịch vụ đêm giảm mạnh, thiếu các tổ hợp vui chơi, nghệ thuật, mua sắm và chăm sóc sức khỏe quy mô lớn, liên kết tốt.
Điều này làm cho hành vi chi tiêu ban đêm của các nhóm khách nhìn chung còn hạn chế, khó chuyển từ tiêu dùng ngẫu hứng sang tiêu dùng trải nghiệm có giá trị cao.
