Sharapova ngồi vào hội đồng quản trị tập đoàn tỉ đô, rót vốn vào hơn 10 công ty, vừa ra mắt podcast của riêng mình. Đấu trường đã thay đổi, nhưng tinh thần cạnh tranh thì không…
Sharapova – “nữ hoàng băng giá” tái xuất trên thương trường ra sao?
Tại Hội nghị TIME100 ở New York mới đây, bà Maria Sharapova bước lên sân khấu cùng biên tập viên Gayle King của tạp chí Oprah Daily không phải để nhìn lại quá khứ, mà để nói về tương lai.
Người phụ nữ từng bị gọi là “nữ hoàng băng giá” trên sân đấu chứng minh rằng những phẩm chất tạo nên một vận động viên nhà nghề đỉnh cao – sự kiên định, khả năng chịu áp lực, tư duy không chấp nhận thất bại – chính xác là những gì tạo nên một nhà lãnh đạo xuất sắc trong kinh doanh.
Ít ai biết rằng nền tảng kinh doanh của bà Sharapova không được xây dựng sau khi bà giải nghệ, mà ngay từ những năm còn cầm vợt.
Theo tạp chí TIME, khi còn thi đấu, bà đã tranh thủ thời gian để “gặp gỡ những con người và thương hiệu tuyệt vời, học hỏi, theo học tại Harvard và thực tập cùng Chủ tịch Liên đoàn Bóng rổ nhà nghề Mỹ (NBA) Adam Silver.
Bước ngoặt đến sớm hơn thế, ngay tại giải Wimbledon 2006, khi bà Sharapova và đối thủ bước ra sân trong cùng một bộ trang phục Nike. Chính khoảnh khắc đó thôi thúc bà đòi được thiết kế trang phục riêng – điều chưa từng có tiền lệ lúc bấy giờ.
Theo tờ New York Times (NYT), Giám đốc thiết kế Nike Martin Lotti sau này nhìn nhận Sharapova đã tạo ra “sự hợp nhất giữa thể thao và thời trang”, không chỉ trong quần vợt mà còn lan rộng ra nhiều môn khác.
Chiếc váy đen lấy cảm hứng từ Audrey Hepburn tại US Open 2006 – bộ trang phục “buổi tối” đầu tiên trong lịch sử tennis nữ – chỉ là phần nổi của một tư duy chiến lược đã vận hành âm thầm từ lâu.
Cha bà từng dặn rằng dù chưa hiểu hết các điều khoản, hãy cứ ngồi vào bàn đàm phán vì đó là nền tảng tài chính cho cả thập kỷ tới. Tư duy đó đã đơm hoa.
Theo NYT, Sharapova là vận động viên nữ được trả thù lao cao nhất mọi môn thể thao trong 11 năm liên tiếp từ 2005 đến 2015, dù thời gian giữ hạng 1 thế giới chỉ vỏn vẹn 21 tuần không liên tiếp.
Sau khi giải nghệ năm 2020, bà bước vào đấu trường mới khắc nghiệt hơn, ít tiếng vỗ tay hơn. Bà ngồi vào hội đồng quản trị Moncler – tập đoàn thời trang xa xỉ niêm yết trên sàn chứng khoán.
“Bạn đang ngồi trong phòng, điều hành một công ty đại chúng trị giá hàng tỉ USD theo thời gian thực”, bà thừa nhận đây là thử thách đáng sợ nhất trong hành trình hậu sàn đấu tennis của mình.
Song song đó, theo TIME, bà cũng đã xây dựng danh mục đầu tư trải rộng hơn 10 công ty gồm Supergoop!, Bala Bangles, Tonal, Therabody, Cofertility và MoonPay – phần lớn hoạt động trong lĩnh vực sức khỏe và tiêu dùng.
Nếu hội đồng quản trị Moncler là thử thách khắc nghiệt nhất, thì “Pretty Tough” là tuyên ngôn cá nhân rõ ràng nhất của Sharapova kể từ khi giải nghệ.
Tháng 4-2026, bà ra mắt podcast này trên nền tảng Vox Media với sứ mệnh cụ thể: để những phụ nữ quyền lực chia sẻ hành trình chinh phục thành công “không cần xin lỗi”. Các khách mời đầu tiên gồm diễn viên Zoe Saldaña và đồng sở hữu đội bóng rổ LA Lakers Jeanie Buss.
Cái tên podcast không phải ngẫu nhiên. Nó xuất phát từ chính những định kiến bà Sharapova phải đối mặt suốt sự nghiệp, rằng một người phụ nữ quyết đoán và không khoan nhượng là “khó chịu”, là “lạnh lùng”.
Theo NYT, bà phản bác thẳng thắn: “Tôi liên tục nghĩ về những phụ nữ đã trở thành lãnh đạo, nhưng vì lý do nào đó họ lại làm dịu bản thân đi. Họ đã đưa ra những quyết định quan trọng, bỏ ra rất nhiều công sức, vậy mà vẫn phải xin lỗi vì phong cách lãnh đạo đó”.
Thông điệp ấy được bà mang đến Diễn đàn Kinh tế thế giới tại Davos đầu năm 2025 – nơi bà phát biểu về lãnh đạo nữ trên kênh truyền hình tài chính CNBC và tại sự kiện của tập đoàn công nghệ IBM thay vì theo dõi Australian Open – giải quần vợt Grand Slam khởi đầu năm tại Melbourne.
Bà mô tả Davos như một nơi “hẹn hò tốc độ dành cho giới kinh doanh với comple và cà vạt” – hóm hỉnh nhưng nói lên rất nhiều về cách bà tiếp cận thế giới mới: nhanh, thực dụng và không ngại va chạm.
Nhưng không phải mọi thứ đều là tham vọng. Theo TIME, bà Sharapova thừa nhận tinh thần cạnh tranh của bà đã “dịu lại”, bà ít chơi tennis hơn và đang tìm những hình thức vận động khác phù hợp hơn với mình.
Trong tập đầu của “Pretty Tough”, bà và Zoe Saldaña – cựu vũ công chuyên nghiệp – cùng nói về điều đó: cảm giác của những người từng đẩy cơ thể đến đỉnh giới hạn, và nay đang học cách sống với nó theo cách nhẹ nhàng hơn.
“Có rất nhiều điểm tương đồng giữa thể thao và kinh doanh”, bà nói. Và với “Pretty Tough”, bà bắt đầu nói to điều đó – thật to, thật rõ, không cần phải xin lỗi bất kỳ ai vì sự mạnh mẽ ấy.
Khoảng cách ấy được Gary Dawson - Giám đốc học tập và phát triển tại Employers Association of the NorthEast - quan sát thường xuyên trong quá trình đào tạo cho hàng trăm tổ chức thuộc nhiều lĩnh vực. Dawson làm việc với nhiều cấp độ lãnh đạo, phát hiện một thực tế lặp đi lặp lại là đa số chưa từng được đào tạo về EQ một cách bài bản.
Theo ông, vấn đề cốt lõi nằm ở trình tự đào tạo. Doanh nghiệp thường yêu cầu cải thiện các kỹ năng như quản lý xung đột hay giao tiếp nhưng lại bắt đầu trực tiếp từ các kỹ năng này thay vì xây dựng nền tảng EQ trước. Khi thiếu nền tảng, việc đào tạo trở nên kém hiệu quả.
Thực tế cho thấy các kỹ năng quản lý sẽ vận hành tốt hơn khi được đặt trên nền tảng EQ. Với xung đột, lãnh đạo sẽ xử lý hiệu quả hơn khi hiểu rõ điểm kích hoạt của bản thân, điều gì khiến họ nhanh chóng nổi giận. Nhờ tự nhận thức và tự quản lý, họ có thể giữ bình tĩnh, tránh phản ứng bộc phát, tiếp cận mọi thứ bằng sự tò mò thay vì phán xét và hướng đến hợp tác thay vì đối đầu.
Nhiều quản lý né tránh những chủ đề đối thoại hóc búa không phải vì thiếu kỹ năng mà vì không muốn đối diện với cảm xúc tiêu cực đi kèm. EQ giúp họ nhận diện và vượt qua những cảm xúc này, đồng thời sử dụng sự đồng cảm để truyền đạt thông tin khó một cách rõ ràng, tinh tế.
Nhận thức xã hội và quản lý mối quan hệ cũng giúp tạo ra môi trường an toàn, nơi xung đột được giải quyết một cách lành mạnh. Trong giao tiếp, hiệu quả tăng lên khi lãnh đạo hiểu rằng mỗi nhân viên tiếp nhận thông tin khác nhau. Vì vậy việc hiểu phong cách giao tiếp, mức độ trưởng thành cảm xúc và nhận thức của từng cá nhân là điều cần thiết.
EQ là nền tảng cho nhiều năng lực, là giá trị thực tiễn khiến đây trở thành kỹ năng cốt lõi trong phát triển lãnh đạo. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển, Dawson nhìn nhận công nghệ này có thể giúp giảm tải công việc hành chính và tăng hiệu suất. Tuy nhiên ông cảnh báo về nguy cơ "chuyển giao cảm xúc - xã hội" cho AI.
Con người có thể nhờ AI viết những phản hồi mang tính cảm xúc nhưng điều đó đồng nghĩa với việc họ không còn thực sự hiểu nhu cầu của người khác hay xây dựng mối quan hệ. Những nhà lãnh đạo hiệu quả là người biết khi nào nên và không nên sử dụng AI.
Một xu hướng khác được ghi nhận là nhu cầu tăng cao đối với đào tạo nghi thức kinh doanh, đặc biệt dành cho gen Z. Các kỹ năng như đọc vị tình huống, xây dựng mối quan hệ, phát biểu trong cuộc họp hay phân biệt giao tiếp nội bộ và với khách hàng đều được chú trọng. Như các kỹ năng khác, EQ tiếp tục đóng vai trò nền tảng giúp nhân sự trẻ phát triển những năng lực này.
Dawson nhấn mạnh rằng các chương trình EQ hiệu quả cần gắn với trải nghiệm thực tế. Ông tin rằng kinh nghiệm thực tiễn và những câu chuyện cụ thể là yếu tố quan trọng giúp người học kết nối với nội dung. Nếu chỉ dừng ở lý thuyết, đào tạo sẽ trở nên khô cứng và kém hiệu quả.
Nằm trong vùng đệm Vườn Quốc gia (VQG) Phong Nha-Kẻ Bàng, xã Phong Nha, tỉnh Quảng Trị có diện tích đất rừng lớn với nguồn phấn hoa tự nhiên phong phú. Nắm bắt được thế mạnh này, người dân xung quanh đã phát triển nghề nuôi ong lấy mật, mang lại nguồn thu nhập chính cho các hộ gia đình.
Thời gian đầu, phần lớn các hộ nuôi theo kinh nghiệm truyền thống, quy mô nhỏ, mỗi hộ chỉ duy trì vài chục đàn ong, chủ yếu bán mật thô cho thương lái nên giá trị kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng.
Theo ông Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc HTX Nuôi ong lấy mật vùng đệm VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, để hỗ trợ nhau trong chăn nuôi và nâng cao chất lượng sản phẩm, những người nuôi ong trên địa bàn xã Phúc Trạch cũ (nay thuộc xã Phong Nha) đã liên kết thành lập HTX nuôi ong lấy mật vùng đệm VQG Phong Nha - Kẻ Bàng.
Việc liên kết giúp các hộ tiếp cận kỹ thuật mới, kiểm soát chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng đầu ra. Tháng 10/2021, HTX Nuôi ong lấy mật vùng đệm Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được thành lập với 18 thành viên, 180 đàn ong.
Sau khi đi vào hoạt động, HTX tập trung ứng dụng khoa học kỹ thuật, mở rộng đàn ong, thay ong chúa định kỳ, đưa các giống ong có năng suất cao vào nuôi, đồng thời chuẩn hóa quy trình khai thác mật. Nhờ đó, sản lượng mật của HTX tăng từ 1.440 lít năm 2021 lên hơn 3.000 lít năm 2025, tương đương khoảng 4,2 tấn mật.
Hiện HTX còn 14 thành viên, duy trì doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm. Hiện nghề nuôi ong tại vùng đệm VQG Phong Nha - Kẻ Bàng đang phát triển với 3 HTX, 1 tổ hợp tác cùng nhiều hộ dân tham gia.
Ông Nguyễn Tiến Dũng cho biết: "Mô hình này đã tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân khu vực nông thôn, nhất là các hộ sống gần rừng và tận dụng được lợi thế từ hệ sinh thái tự nhiên. Nếu so với những nghề khác thì nuôi ong đỡ vất vả hơn, vốn bỏ ra ít và rủi ro cũng ít hơn. Tuy nhiên, nghề này cũng đòi hỏi nhiều kinh nghiệm và sự kiên trì".
Theo người nuôi ong ở xã Phong Nha, ong là loài rất nhạy cảm với môi trường sống. Chỉ cần xuất hiện mùi thuốc bảo vệ thực vật, xăng dầu, sơn hoặc các loại hóa chất, đàn ong có thể bỏ tổ hoặc bay khỏi khu vực nuôi.
Vì vậy, người nuôi phải kiểm soát chặt môi trường, thường xuyên vệ sinh cầu ong, thay ong chúa mỗi năm một lần, bổ sung thức ăn vào mùa đông và theo dõi dịch bệnh. Các dụng cụ quay mật cũng được sử dụng riêng cho từng hộ nhằm hạn chế nguy cơ lây lan mầm bệnh giữa các đàn ong.
Mùa khai thác mật kéo dài từ tháng 2 đến tháng 7 âm lịch. Sau thời gian này, người nuôi ngừng khai thác để đàn ong phục hồi và tích lũy nguồn thức ăn cho vụ sau.
Bình quân mỗi đàn cho khoảng 1 lít mật mỗi lần quay, chu kỳ khai thác khoảng hai lần/tháng vào thời điểm hoa nở rộ. Điểm tạo nên sự khác biệt của mật ong Phong Nha đến từ môi trường nuôi ong đặc thù tại vùng đệm VQG Phong Nha - Kẻ Bàng.
Với hệ sinh thái rừng nguyên sinh chiếm khoảng 92% diện tích, khu vực này có nguồn hoa và phấn hoa tự nhiên phong phú, tạo nguồn thức ăn đa dạng cho đàn ong. Ong lấy mật từ nhiều loài hoa rừng như bìm bìm, dâu da, hoa rượu, hoa nổ, bạch đàn... cùng các loại cây ăn quả như bưởi, nhãn, vải, xoài. Nhờ bố trí tổ ong gần rừng để ong hút được nhiều loại phấn hoa tự nhiên, tạo nên chất lượng đặc trưng cho mật ong. Theo đó, mật ong Phong Nha có màu vàng nhạt, hương thơm đặc trưng, không ngọt gắt như các loại mật khác.
Hiện nay, tất cả sản phẩm mật ong do các thành viên trong HTX sản xuất và lưu hành trên thị trường đều mang thương hiệu mật ong Phong Nha - Kẻ Bàng. HTX đã thực hiện việc đăng ký thương hiệu, nhãn mác hàng hóa, truy xuất nguồn gốc và đăng ký các chỉ tiêu chất lượng. Do đó, các sản phẩm mật ong của vùng Phong Nha sản xuất ra thành phẩm đều bảo đảm chất lượng về mật và an toàn vệ sinh thực phẩm bởi được quản lý chặt chẽ từ khâu khai thác đến khâu đóng chai.
Sản phẩm của HTX đã được cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ kiểm nghiệm, đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Từ chỗ chủ yếu bán mật thô, sản phẩm hiện đã có bao bì, nhãn mác và mã truy xuất nguồn gốc.
Năm 2022, Sở Khoa học và Công nghệ triển khai xây dựng nhãn hiệu chứng nhận "Mật ong Phong Nha" trong khuôn khổ Chương trình phát triển tài sản trí tuệ quốc gia. Đến tháng 4/2026, Cục Sở hữu trí tuệ đã cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận cho sản phẩm.
Giữa tháng 3/2026, trên sân khấu của một trường trung học tại Texas, một phụ nữ "gầy như que củi" trong chiếc blazer màu mận chín bước ra giữa tiếng vỗ tay. Đó là Lizzie Velasquez - người được mệnh danh "xấu nhất thế giới".
Ở tuổi 37, cô không còn là nạn nhân của bạo lực mạng như cách đây 20 năm, mà là biểu tượng của sự khác biệt. Cô cho biết đây là bài phát biểu đầu tiên sau gần hai năm vắng bóng vì sức khỏe.
Năm 17 tuổi, Lizzie xem một video dài 8 giây trên YouTube có tựa đề "Người phụ nữ xấu nhất thế giới". Video thu hút 4 triệu lượt xem vào thời điểm đó, sử dụng hình ảnh của chính cô. Bên dưới là hàng nghìn bình luận miệt thị, thậm chí yêu cầu cô tự sát.
Lizzie kể cô từng nhốt mình trong phòng và khóc nhiều ngày. Đó là cú sốc tinh thần lớn, tiếp nối những nỗi đau thể chất mà cô phải trải qua từ nhỏ.
Lizzie sinh ra với cân nặng 1,19 kg. Các bác sĩ dự đoán cô không sống được lâu. Ở tuổi trưởng thành, cô nặng 27 kg, mắt phải không nhìn được gì, mắt trái rất yếu.
Năm cô 25 tuổi, một chuyên gia di truyền học tại Houston chẩn đoán cô mắc một căn bệnh hiếm gặp: Progeroid sơ sinh, một dạng kết hợp giữa hội chứng Marfan và loạn dưỡng mỡ (Lipodystrophy). Hội chứng này khiến cơ thể không thể tích mỡ.
Không đầu hàng bệnh tật, năm 2013, Lizzie thực hiện bài nói chuyện trên nền tảng TED Talk với chủ đề "Bạn định nghĩa bản thân như thế nào?". Sự kiện giúp cô được cộng đồng quốc tế biết đến. Cô tiếp tục ra mắt phim tài liệu Một trái tim dũng cảm và tham gia các chiến dịch chống bắt nạt trên không gian mạng.
Năm 2020, hình ảnh của Lizzie bị sử dụng trong "FaceTime Prank" - một trào lưu trên mạng xã hội TikTok mà các phụ huynh dùng ảnh người khuyết tật hoặc có ngoại hình khác biệt để dọa con cái. Khi thấy một người mẹ dùng ảnh mình để dọa con, Lizzie đã đăng video yêu cầu chấm dứt hành động này. Cô đề nghị những người trưởng thành không dạy trẻ em sợ hãi trước sự khác biệt, đồng thời cho biết lòng tử tế và sự đồng cảm cần được giáo dục từ gia đình.
Bên cạnh các hoạt động trên không gian mạng, Lizzie còn tham gia vận động thay đổi chính sách pháp luật. Cô nhiều lần đến thủ đô Washington D.C. để kêu gọi quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Cải thiện Trường học An toàn (Safe Schools Improvement Act). Dự luật này yêu cầu các trường học phải đưa hành vi bắt nạt và quấy rối vào quy tắc ứng xử, đồng thời báo cáo tình trạng này cho Bộ Giáo dục Mỹ nhằm bảo vệ học sinh trên toàn quốc.
Lizzie cho biết gia đình là nền tảng giúp cô vượt qua khó khăn. Bố mẹ luôn dặn cô ngẩng cao đầu và đối xử tử tế với những người chế giễu mình.
Năm 2025, cô nhiều lần nhập viện do chứng thiếu máu. Có thời điểm, cô phải duy trì sự sống qua ống thở và túi dẫn lưu do không thể nuốt thức ăn. Những lá thư động viên của người theo dõi dán trên cửa phòng bệnh là động lực giúp cô sống tiếp.
Trong bài diễn thuyết tháng 3/2026, Lizzie nói việc quay lại công việc không nhằm kể lại những sự việc trong quá khứ, mà để tiếp tục mục đích sống sau các đợt điều trị bệnh kéo dài.
"Đã đến lúc phải học cách làm quen với những điều không thoải mái một lần nữa bởi đó luôn là nơi phép màu nảy nở", cô nói trước khi kết thúc bài diễn thuyết trong tiếng vỗ tay không ngớt.
