Tối 9-5, báo The Nation (Thái Lan) đưa tin: Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cho biết ông đã nhận được báo cáo từ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia Thái Lan sau khi cảnh sát tại Na Chom Thian, tỉnh Chonburi, kiểm tra một chiếc ô tô bị lật do một người đàn ông Trung Quốc điều khiển và sau đó phát hiện lượng lớn vũ khí cùng chất nổ.
Nhà lãnh đạo Thái Lan nhấn mạnh cuộc điều tra cần được mở rộng nhằm xác định tất cả những người liên quan, truy tìm nguyên nhân gốc rễ và các chi tiết của vụ việc.
Theo TTXVN, ngày 9-5, Thái Lan đã bắt giữ và truy tố người đàn ông tên Sun Mingchen (có trang viết là Ming Chen Sun), mang quốc tịch Trung Quốc, 31 tuổi, với 5 tội danh nghiêm trọng, sau khi phát hiện người này tàng trữ số lượng lớn vũ khí.
Vụ bắt giữ diễn ra sau khi có báo cáo về một vụ tai nạn xe hơi hôm 8-5 ở quận Sattahip, tỉnh Chonburi, liên quan đến một chiếc sedan do người này điều khiển và một phụ nữ ngồi trên xe.
Khám xét tại hiện trường, lực lượng cảnh sát phát hiện lượng lớn vũ khí trong chiếc xe đang bị lật ngửa do tai nạn.
Lực lượng chức năng sau đó đã tiếp tục khám xét nơi ở của người này là một căn nhà ở phường Huai Yai, quận Bang Lamung, tỉnh Chonburi, và thu giữ lượng lớn vũ khí, bao gồm hai khẩu súng trường M4, 13 băng đạn đầy, bốn quả lựu đạn C4, bốn quả lựu đạn chống bộ binh và bốn bẫy mìn hình bắp ngô.
Đáng chú ý, cơ quan điều tra cho biết họ còn phát hiện hai thiết bị nổ được tìm thấy bên trong áo chống đạn, được lắp đặt tương tự như bom tự sát và các cuộc hội thoại lưu trong điện thoại di động với công cụ ChatGPT hỏi về cách thực hiện các hành động phá hoại tại các địa điểm trọng yếu, cũng như sức công phá của chất nổ C4.
Sau đó, lực lượng chức năng Thái Lan đã đưa người này đến đến Tòa án Pattaya để tạm giam với các tội danh tàng trữ súng và đạn dược, mang súng nơi công cộng, tàng trữ súng và đạn dược không có giấy phép, tàng trữ chất nổ và tàng trữ thiết bị quân sự không được phép.
Cuộc điều tra đang được mở rộng để xác định khả năng liên quan đến âm mưu khủng bố hay hoạt động buôn bán vũ khí của nghi phạm.
Theo Hãng tin AFP, truyền thông Thái Lan tường thuật điện thoại của nghi phạm chứa các nội dung tìm kiếm trên chatbot AI về đặc tính của chất nổ dẻo dùng trong quân sự, cùng những đoạn video ghi lại cảnh người này dùng vũ khí, làm dấy lên lo ngại về khả năng người này có ý định “khủng bố”.
Tướng Pongphan Wongmanithet, chỉ huy Cảnh sát tỉnh Chon Buri, cho biết Sun Mingchen khai rằng hắn mắc chứng trầm cảm và có ý định sử dụng số vũ khí này để thực hiện một vụ đánh bom tự sát. Ông cho biết các chuyên gia tâm thần sẽ cần tiến hành thêm các cuộc kiểm tra để xác minh lời khai này, theo báo Bangkok Post.
Theo Hãng tin AFP, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares ngày 9-4 tuyên bố Madrid sẽ mở lại đại sứ quán tại Iran, đồng thời cáo buộc Israel vi phạm luật pháp quốc tế và thỏa thuận ngừng bắn hai tuần ở Trung Đông khi tiến hành không kích vào Lebanon.
Phát biểu trước báo giới, ông Albares cho biết đã chỉ đạo đại sứ Tây Ban Nha tại Tehran quay lại nhiệm sở, khôi phục hoạt động đại sứ quán, nhằm tham gia các nỗ lực thúc đẩy hòa bình trong khu vực từ "mọi hướng có thể", kể cả từ thủ đô Iran.
Trước đó tại phiên họp hạ viện, ông Albares chỉ trích Israel "phớt lờ lệnh ngừng bắn và vi phạm luật pháp quốc tế" khi thả "hàng trăm quả bom xuống Lebanon" trong ngày 8-4.
Tây Ban Nha hiện là một trong những quốc gia phương Tây có lập trường cứng rắn nhất đối với các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel tại Iran và Lebanon.
Madrid cũng đã đóng cửa không phận với các máy bay liên quan đến xung đột, cho rằng đây là hành động "liều lĩnh và bất hợp pháp".
Cùng ngày, Anh cũng bày tỏ quan ngại về tình hình leo thang tại Lebanon. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết London "rất mong muốn" lệnh ngừng bắn được mở rộng sang Lebanon, trước những hậu quả nhân đạo nghiêm trọng và làn sóng di dời quy mô lớn.
Phát biểu này được đưa ra trong chuyến công du vùng Vịnh của Thủ tướng Anh Keir Starmer, nhằm thúc đẩy các nỗ lực củng cố lệnh ngừng bắn và hướng tới một giải pháp hòa bình lâu dài.
Dù thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran đã được công bố trước đó, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz chiến lược vẫn chưa được khôi phục hoàn toàn do vẫn còn xung đột tại Lebanon.
Anh kêu gọi mở lại tuyến đường thủy này một cách "đầy đủ và vô điều kiện", đồng thời nhấn mạnh không được phép áp đặt phí hoặc hạn chế đối với tuyến vận tải quốc tế quan trọng.
Trong khi đó tại Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning cho biết nước này hy vọng "các bên liên quan có thể nắm bắt cơ hội hòa bình và sớm đưa khu vực trở lại ổn định" sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn
Theo bà Mao, Trung Quốc đã duy trì liên lạc với tất cả các bên và tích cực thúc đẩy hòa giải nhằm ngăn chặn xung đột lan rộng. Bắc Kinh cũng nhấn mạnh các bất đồng cần được giải quyết thông qua đối thoại và tham vấn.
Liên quan đến Lebanon, Trung Quốc nhấn mạnh chủ quyền và an ninh của quốc gia này cần được tôn trọng, đồng thời kêu gọi bảo đảm an toàn cho dân thường và hạ nhiệt căng thẳng khu vực.
Trong một tuyên bố ngày 21.4, NATO nhấn mạnh "cam kết mạnh mẽ" đối với việc thực hiện đầy đủ Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), đồng thời cáo buộc Nga vi phạm các thỏa thuận kiểm soát vũ khí và đưa ra những phát ngôn hạt nhân "thiếu trách nhiệm". NATO cũng cho rằng Trung Quốc đang mở rộng nhanh kho vũ khí hạt nhân nhưng thiếu minh bạch.
Tuyên bố được đưa ra trước thềm hội nghị rà soát NPT tại Liên Hiệp Quốc ở New York (Mỹ) vào tuần tới, trong bối cảnh môi trường an ninh toàn cầu gia tăng bất ổn. Hội nghị được kỳ vọng thúc đẩy minh bạch và giảm rủi ro hạt nhân, dù hai kỳ họp gần nhất không đạt đồng thuận, theo Reuters.
Trợ lý Tổng thư ký NATO Boris Ruge cho rằng việc Nga sử dụng tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân trong xung đột Ukraine là dấu hiệu "phát tín hiệu hạt nhân" đáng lo ngại, đồng thời nhấn mạnh Moscow đã rút khỏi nhiều cơ chế kiểm soát vũ khí.
Phía Nga hồi tháng 2 khẳng định vẫn là một cường quốc hạt nhân "có trách nhiệm" sau khi hiệp ước New START hết hiệu lực, đồng thời chỉ trích kế hoạch mở rộng năng lực hạt nhân của Pháp là "gây bất ổn nghiêm trọng". NATO bác bỏ, cho rằng đây là phản ứng "hợp lý và minh bạch" trước các mối đe dọa hiện nay.
Ông Ruge bảo vệ động thái của Pháp, gọi đó là "phản ứng có chừng mực, hợp lý và minh bạch trước những mối đe dọa mà chúng ta đang phải đối mặt". "Chúng tôi là một liên minh phòng thủ. Chúng tôi không phô trương vũ khí hạt nhân. Chúng tôi không tham gia vào những lời lẽ hạt nhân thiếu trách nhiệm, điều mà chúng ta thường xuyên nghe thấy từ Tổng thống Nga Vladimir Putin", ông nói.
Trong khi đó, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 21.4 bác bỏ cáo buộc và khẳng định: "Chúng tôi luôn duy trì sức mạnh hạt nhân ở mức tối thiểu cần thiết cho an ninh quốc gia và sẽ không bao giờ tham gia vào cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân".
Trong báo cáo quốc gia về việc thực hiện NPT được Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố ngày 20.4, Bắc Kinh đã kêu gọi Mỹ thể hiện "sự chân thành" trong việc giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran, đồng thời cảnh báo về các cuộc thảo luận của Nhật Bản về việc sở hữu vũ khí hạt nhân, theo tờ South China Morning Post.
Báo cáo cũng bác bỏ đề xuất đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân 3 bên Trung - Mỹ - Nga, cho rằng những đề xuất đó là "không công bằng, vô lý và không khả thi". Trung Quốc cho rằng các nước sở hữu kho vũ khí lớn nhất cần tiếp tục cắt giảm đáng kể.
Theo ước tính của Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ, Nga hiện sở hữu khoảng 4.400 đầu đạn hạt nhân, Mỹ có 3.700 và Trung Quốc có khoảng 620, Pháp có khoảng 290 và Anh có khoảng 225 đầu đạn.
Nhóm vũ trang Hezbollah ngày 2/5 công bố video thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) lao vào giáp lồng trên nóc tháp pháo xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M của Israel. Đầu đạn dường như đã xuyên thủng giáp nóc tháp pháo và đánh trúng khoang chứa đạn, kích hoạt đạn pháo bên trong và gây cháy lớn, chưa rõ thương vong và thiệt hại cụ thể.
Những hình ảnh được công bố trong tuần trước cho thấy Hezbollah triển khai drone FPV tập kích hàng loạt xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M và thiết giáp Eitan của Israel, cũng như nhắm đến nhiều binh sĩ đối phương. IDF xác nhận ít nhất một quân nhân đã thiệt mạng và 6 người bị thương trong vụ tập kích ở miền nam Lebanon ngày 26/4.
Loạt hình ảnh được công bố giữa lúc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) hứng chỉ trích vì chưa chuẩn bị đầy đủ biện pháp bảo vệ người và khí tài khỏi các đòn tập kích bằng drone FPV của Hezbollah. Chúng cũng khiến giới chuyên gia đặt nghi vấn với năng lực của hệ thống phòng thủ chủ động Trophy trang bị trên dòng Merkava Mark 4M.
Merkava Mark 4M là mẫu xe tăng hiện đại nhất của Israel, được triển khai từ năm 2011. Đặc điểm nổi bật của nó so với mẫu Merkava Mark 4 trước đó là tổ hợp Trophy, được ví như "lá chắn thép" bảo vệ phương tiện khỏi tên lửa chống tăng dẫn đường (ATGM) và đạn xuyên giáp.
Hệ thống này bao gồm các cảm biến quang - điện tử, radar cảnh giới, máy tính và tổ hợp đánh chặn. Radar của Trophy có thể quét khu vực 360 độ theo mặt phẳng ngang để phát hiện tên lửa và đạn chống tăng bắn tới.
Khi phát hiện mục tiêu, máy tính sẽ phân tích và ra lệnh phóng các đầu nổ xuyên tự định hình (EFP) để vô hiệu hóa mối đe dọa trước khi nó tiếp cận giáp chính xe tăng. Hệ thống Trophy còn có thể truy ngược lại đường bay của mối đe dọa, tự động hướng nòng pháo về nơi đối phương khai hỏa.
Dữ liệu năm 2013 cho thấy chi phí mỗi hệ thống Trophy tương đương 30% giá trị gói nâng cấp xe tăng lên chuẩn Merkava Mark 4M. Tập đoàn quốc phòng Rafael, nhà sản xuất Trophy, hồi năm 2024 tuyên bố hệ thống có thể đánh chặn 90% mối đe dọa, trong đó có các hệ thống tiến công không người lái, từ nhiều hướng khác nhau.
Tuy nhiên, chuyên trang quân sự Defense Express cho rằng hệ thống Trophy đã "hoàn toàn bất lực" khi đối đầu với drone FPV trong điều kiện tác chiến thực tế.
"Rafael từng đưa hình ảnh drone FPV vào các video quảng cáo Trophy, song chưa từng công khai khẳng định hệ thống này có thể ngăn chặn chúng. Ngoài ra, trong các cuộc thử nghiệm trước đây, hệ thống Trophy chỉ đánh chặn máy bay không người lái (UAV) kiểu cánh bằng, chứ không phải drone FPV cỡ nhỏ", chuyên trang này lưu ý.
Trophy không thể quét 360 độ quanh xe tăng và có góc chết ở ngay bên trên, khiến chúng khó lòng chặn đầu đạn tấn công theo kiểu đột nóc. Tốc độ bay của drone FPV chậm hơn nhiều so với ATGM và UAV kiểu cánh bằng, có thể khiến radar Trophy nhầm lẫn hoặc bỏ lọt mục tiêu.
Trong cuộc tập kích lãnh thổ Israel ngày 7/10/2023, lực lượng Hamas đã phá hủy ít nhất một xe tăng Merkava Mark 4M trang bị Trophy bằng cách cho drone bay trên đầu phương tiện và thả đầu đạn xuyên giáp PG-7VR vào mặt trên mũi xe, nơi có lớp giáp tương đối mỏng.
Dù vậy, Defense Express vẫn đặt nghi vấn về hiệu quả của Trophy, do một số video cho thấy drone Hezbollah tiếp cận ở góc bắn thuận lợi cho tổ hợp này, thậm chí gần như đánh trực tiếp vào bệ phóng đạn. "Về cơ bản là các cuộc tấn công xảy ra trong điều kiện lý tưởng để đánh chặn, nhưng không hệ thống nào khai hỏa, ngay cả khi vẫn còn đầy đạn", chuyên trang này cho hay.
Đạn phóng từ hệ thống đánh chặn chủ động như Trophy cũng có thể gây nguy hiểm cho quân nhân đứng gần, do đó thường được tắt khi di chuyển cùng với bộ binh, tạo điều kiện để đối phương tập kích.
Vào tháng 6/2019, một nguồn tin trong ngành công nghiệp quốc phòng Israel từng thừa nhận Trophy không đối phó được một số loại vũ khí chống tăng hiện đại, trong đó có loại có thể liên tiếp phóng hai quả đạn trong thời gian rất ngắn hoặc mang theo đạn mồi để đánh lừa cảm biến của tổ hợp.
"Chưa thể biết toàn bộ tình huống dẫn tới những vụ tập kích bằng drone FPV của Hezbollah. Không thể loại trừ khả năng Trophy đã ngừng hoạt động từ trước vì nhiều lý do hoặc không có tổ lái trong xe vào thời điểm đó", Defense Express nêu quan điểm.
