Tối 9-5, báo The Nation (Thái Lan) đưa tin: Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cho biết ông đã nhận được báo cáo từ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia Thái Lan sau khi cảnh sát tại Na Chom Thian, tỉnh Chonburi, kiểm tra một chiếc ô tô bị lật do một người đàn ông Trung Quốc điều khiển và sau đó phát hiện lượng lớn vũ khí cùng chất nổ.
Nhà lãnh đạo Thái Lan nhấn mạnh cuộc điều tra cần được mở rộng nhằm xác định tất cả những người liên quan, truy tìm nguyên nhân gốc rễ và các chi tiết của vụ việc.
Theo TTXVN, ngày 9-5, Thái Lan đã bắt giữ và truy tố người đàn ông tên Sun Mingchen (có trang viết là Ming Chen Sun), mang quốc tịch Trung Quốc, 31 tuổi, với 5 tội danh nghiêm trọng, sau khi phát hiện người này tàng trữ số lượng lớn vũ khí.
Vụ bắt giữ diễn ra sau khi có báo cáo về một vụ tai nạn xe hơi hôm 8-5 ở quận Sattahip, tỉnh Chonburi, liên quan đến một chiếc sedan do người này điều khiển và một phụ nữ ngồi trên xe.
Khám xét tại hiện trường, lực lượng cảnh sát phát hiện lượng lớn vũ khí trong chiếc xe đang bị lật ngửa do tai nạn.
Lực lượng chức năng sau đó đã tiếp tục khám xét nơi ở của người này là một căn nhà ở phường Huai Yai, quận Bang Lamung, tỉnh Chonburi, và thu giữ lượng lớn vũ khí, bao gồm hai khẩu súng trường M4, 13 băng đạn đầy, bốn quả lựu đạn C4, bốn quả lựu đạn chống bộ binh và bốn bẫy mìn hình bắp ngô.
Đáng chú ý, cơ quan điều tra cho biết họ còn phát hiện hai thiết bị nổ được tìm thấy bên trong áo chống đạn, được lắp đặt tương tự như bom tự sát và các cuộc hội thoại lưu trong điện thoại di động với công cụ ChatGPT hỏi về cách thực hiện các hành động phá hoại tại các địa điểm trọng yếu, cũng như sức công phá của chất nổ C4.
Sau đó, lực lượng chức năng Thái Lan đã đưa người này đến đến Tòa án Pattaya để tạm giam với các tội danh tàng trữ súng và đạn dược, mang súng nơi công cộng, tàng trữ súng và đạn dược không có giấy phép, tàng trữ chất nổ và tàng trữ thiết bị quân sự không được phép.
Cuộc điều tra đang được mở rộng để xác định khả năng liên quan đến âm mưu khủng bố hay hoạt động buôn bán vũ khí của nghi phạm.
Theo Hãng tin AFP, truyền thông Thái Lan tường thuật điện thoại của nghi phạm chứa các nội dung tìm kiếm trên chatbot AI về đặc tính của chất nổ dẻo dùng trong quân sự, cùng những đoạn video ghi lại cảnh người này dùng vũ khí, làm dấy lên lo ngại về khả năng người này có ý định “khủng bố”.
Tướng Pongphan Wongmanithet, chỉ huy Cảnh sát tỉnh Chon Buri, cho biết Sun Mingchen khai rằng hắn mắc chứng trầm cảm và có ý định sử dụng số vũ khí này để thực hiện một vụ đánh bom tự sát. Ông cho biết các chuyên gia tâm thần sẽ cần tiến hành thêm các cuộc kiểm tra để xác minh lời khai này, theo báo Bangkok Post.
Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) cho biết họ sẽ tăng tốc dự án đường ống Tây - Đông, kéo dài từ các mỏ dầu Habshan ở phía tây nam Abu Dhabi tới cảng Fujairah.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia vùng Vịnh đang tìm cách giảm thiểu gián đoạn do việc đóng cửa kéo dài của eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu.
ADNOC, công ty dầu khí quốc doanh của UAE, cho biết đường ống hiện đã được xây dựng và việc đẩy nhanh tiến độ sẽ giúp dự án đi vào hoạt động trong năm 2027. Công ty không tiết lộ khung thời gian ban đầu của dự án.
Fujairah là cảng lớn nhất và cơ sở lưu trữ dầu lớn nhất của UAE, đồng thời đã trở thành tuyến huyết mạch quan trọng của khu vực kể từ khi hoạt động di chuyển qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Tuyến đường thủy chiến lược này đã bị Iran siết chặt kiểm soát kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2.
Các tàu không cần đi qua eo biển Hormuz để tới Fujairah, nơi nằm bên bờ vịnh Oman. ADNOC hiện đã sử dụng một đường ống dài 378km để vận chuyển dầu và khí đốt từ phía tây nam Abu Dhabi tới cảng này.
Đường ống hiện tại được đưa vào hoạt động lần đầu năm 2012 và vận chuyển khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày. Tuy nhiên, con số này chưa bằng một nửa lượng xuất khẩu thông thường của ADNOC. Công ty quốc doanh cho biết đường ống mới sẽ tăng gấp 2 năng lực xuất khẩu sau khi hoàn thành.
Tầm quan trọng chiến lược của Fujairah kể từ khi xung đột bắt đầu cũng khiến nơi này dễ trở thành mục tiêu của các cuộc tập kích. Đầu tháng này, một loạt hỏa lực đã bay vào cảng, khiến một nhà máy lọc dầu bốc cháy.
Đường ống của UAE đang trở thành một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng tại Trung Đông. Nhiều khả năng các nhà sản xuất dầu sẽ chuyển sang sử dụng đường ống này khi họ tìm cách giảm thiểu tác động từ việc đóng cửa Hormuz.
Ngoài UAE, Ả rập Xê út hiện cũng có đường ống xuất khẩu dầu thô ra ngoài eo biển Hormuz. Kuwait, Iraq, Qatar và Bahrain gần như phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến đường thủy hẹp này để vận chuyển hàng hóa.
Hội nghị tái thiết Ukraine dự kiến diễn ra ngày 25-6 tại TP Gdansk (Ba Lan), quy tụ lãnh đạo doanh nghiệp và quan chức thảo luận tái thiết Ukraine thời hậu chiến.
Tuy nhiên, căng thẳng ngoại giao leo thang giữa hai đồng minh khiến hội nghị có nguy cơ bị lu mờ, khi Ukraine cho biết Tổng thống Volodymyr Zelensky sẽ không tham dự, sau khi ông ký sắc lệnh đặt tên một đơn vị đặc nhiệm theo tên Quân đội Khởi nghĩa Ukraine (UPA) - lực lượng gây tranh cãi trong lịch sử quan hệ hai nước.
Sắc lệnh ký ngày 26-5 của ông Zelensky đặt tên một đơn vị thuộc Lực lượng Tác chiến đặc biệt Ukraine theo Quân đội Khởi nghĩa Ukraine (UPA) - lực lượng vũ trang hoạt động gần một thập niên ở miền tây Ukraine trong và sau Thế chiến 2, vấn đề lịch sử gây tranh cãi lớn nhất giữa hai nước.
Warsaw cho biết UPA đã sát hại khoảng 100.000 dân thường Ba Lan tại khu vực này trong Thế chiến 2 và xem đây là hành động diệt chủng. Trong khi đó, những người theo chủ nghĩa dân tộc Ukraine lại tôn vinh UPA vì đã chiến đấu cho một Nhà nước Ukraine độc lập, bất chấp mối liên hệ của lực lượng này với Đức Quốc xã.
Sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine năm 2022, Ba Lan và Ukraine đã nỗ lực kiềm chế những tranh cãi dai dẳng này.
Nhưng sắc lệnh vinh danh UPA của ông Zelensky đã làm sống dậy những oán hận tưởng chừng được gác lại, đe dọa lung lay một trong những liên minh thân thiết nhất Đông Âu, trong nỗ lực duy trì mặt trận phía đông chống Nga - một ưu tiên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Phần lớn vũ khí, đạn dược mà Mỹ và châu Âu cung cấp cho Ukraine đều đi qua các căn cứ, tuyến đường bộ và đường sắt trên lãnh thổ Ba Lan.
"Hai nước láng giềng này đều hết lòng ủng hộ việc liên minh với phương Tây, hợp tác chặt chẽ về quân sự và hiện hoàn toàn đồng thuận trong việc phản đối tham vọng mở rộng của Nga. Nhưng lịch sử lại đang cản đường!" - cây bút Maria Varenikova bình luận trên báo New York Times.
Ông Karol Nawrocki, Tổng thống theo chủ nghĩa dân tộc của Ba Lan, đáp trả bằng việc thu hồi Huân chương Đại bàng trắng - huân chương cao quý nhất của Warsaw - từng trao cho ông Zelensky. Động thái này khiến một số quan chức cấp cao và 3 cựu Tổng thống Ukraine đồng loạt trả lại các huân chương do Ba Lan trao tặng.
Bà Anna Colin Lebedev, giảng viên khoa học chính trị tại Đại học Paris Nanterre, cho rằng các hoạt động vinh danh UPA gần đây tại Ukraine không nhằm chống Ba Lan mà nhằm chống Nga. "Tuy nhiên mỗi lần người Ukraine tôn vinh những người đã chiến đấu vì chủ quyền của họ, họ lại khiến người Ba Lan phản ứng mạnh" - bà nói.
Theo báo Washington Post, Ukraine hiện gần như hoàn toàn phụ thuộc vào các đối tác châu Âu về vũ khí và hỗ trợ kinh tế, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump sẵn sàng bán vũ khí nhưng không còn viện trợ trực tiếp cho Kiev. Vì vậy, căng thẳng với láng giềng càng gây thêm khó khăn cho Ukraine.
Hungary từng chặn Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu, chỉ nhượng bộ sau khi Thủ tướng Viktor Orban thất bại trong bầu cử tháng 4; Slovakia dưới thời Thủ tướng Robert Fico cũng từ chối viện trợ quân sự cho Kiev từ năm 2023.
Ông Nawrocki mô tả việc tước Huân chương Đại bàng trắng của ông Zelensky là "một lời cảnh báo", nhấn mạnh "có những giới hạn không được phép vượt qua trong quan hệ Ba Lan - Ukraine".
Bà Oleksandra Iwaniuk, nhà phân tích chính trị người Ukraine giảng dạy tại Đại học Warsaw, nhận định cả hai nước đều đã hành động thiếu thận trọng với những vấn đề lịch sử nhạy cảm gắn liền với niềm tự hào dân tộc, trong khi Nga là bên hưởng lợi lớn nhất.
"Cả hai bên đang tự bắn vào chân mình về mặt chiến lược, còn bên chiến thắng duy nhất là Matxcơva. Nga hẳn đang khui champagne ăn mừng vào lúc này" - bà bình luận.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng trước các động thái của Nga, khó có khả năng Ba Lan sẽ dừng viện trợ cho Ukraine hay từ bạn trở thành thù.
Ba Lan đã tiếp nhận hàng triệu người tị nạn Ukraine từ đầu cuộc chiến, hiện còn khoảng 2 triệu người sinh sống tại đây, nhưng thái độ của người dân với cộng đồng này đã cứng rắn hơn trong hai năm qua. "Điều đó thực sự đã lan ra cả ngoài đường phố" - bà Iwaniuk nhận thấy.
"Nếu có cơ hội, Iran sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, họ sẽ không bao giờ có cơ hội đó. Giống như cách chúng tôi bẻ gãy đòn tấn công hôm nay, Mỹ sẽ đánh bại Iran dữ dội hơn trong tương lai nếu họ không nhanh chóng ký thỏa thuận", Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social hôm 7/5.
Ông Trump tuyên bố 3 tàu khu trục Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz dưới làn hỏa lực đối phương mà không chịu thiệt hại nào, đồng thời khẳng định máy bay không người lái (UAV) cùng nhiều xuồng nhỏ của Iran "đã bị tiêu diệt hoàn toàn".
Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với ABC News cùng ngày, Tổng thống Trump nhấn mạnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ với Iran "đang tiếp diễn, vẫn còn hiệu lực", mô tả cuộc giao tranh mới xảy ra là "một cú tát yêu".
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin trên.
Ông Trump đưa ra bình luận sau khi Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, thông báo đã hạ nhiều tên lửa, UAV và xuồng cao tốc của Iran nhắm vào tàu khu trục USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason trên eo biển Hormuz, cũng như tập kích những cơ sở quân sự Iran tham gia nỗ lực tấn công.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran trước đó cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn khi tấn công hai tàu dầu ở eo biển Hormuz, cũng như tập kích nhiều vị trí tại miền nam của Iran. Cơ quan này tuyên bố đã đáp trả bằng cách tập kích chiến hạm Mỹ trong khu vực.
Mỹ và Iran ngừng bắn từ ngày 8/4 để đàm phán, Washington đang chờ Tehran phản hồi đề xuất để chấm dứt xung đột. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết sẽ thông báo lập trường qua bên trung gian là Pakistan sau khi hoàn tất xem xét.
Hai bên từng giao tranh trong thời gian ngừng bắn. Quân đội Mỹ ngày 4/5 cho biết đã phá hủy 6 xuồng cao tốc, đánh chặn tên lửa hành trình và UAV của Iran khi nước này tìm cách ngăn chiến dịch "Dự án Tự do" của Mỹ nhằm mở lại tuyến đường biển qua eo Hormuz. Iran sau đó bác bỏ thông tin.
