Thêm ca nhiễm vi rút Hanta, du thuyền chuẩn bị cập bến

Bộ Quốc phòng Nga ngày 20/5 công bố video cho thấy các bệ phóng tên lửa di động tham gia cuộc tập trận hạt nhân quy mô lớn diễn ra trong tuần này. Cuộc tập trận, được tiến hành chung với Belarus, trùng với thời điểm diễn ra chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Vladimir Putin tới Trung Quốc.

Đoạn video được công bố cho thấy một đoàn xe quân sự, với trực thăng quân sự hộ tống, đã di chuyển vào một khu vực rừng rậm trước khi chuẩn bị phóng một tên lửa từ tổ hợp Iskander-M.

Hệ thống vũ khí này là một phần của thỏa thuận chia sẻ hạt nhân mà Nga và Belarus đã thiết lập vào năm 2023 trong bối cảnh bế tắc với phương Tây về kế hoạch của NATO nhằm cho phép Ukraine gia nhập liên minh.

Trong thông báo hôm 19/5, Bộ Quốc phòng Nga cho biết các binh sĩ đã huấn luyện khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân “trong điều kiện bị gây hấn”, đồng thời cho biết cả 3 thành phần của bộ 3 hạt nhân Nga đều tham gia cuộc tập trận.

Cuộc tập trận có sự tham gia của 64.000 binh sĩ Nga, 7.800 xe quân sự, 200 bệ phóng tên lửa, 140 máy bay, 73 tàu chiến và 13 tàu ngầm.

Thông thường, Tổng thống Putin sẽ đích thân giám sát các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn với vai trò là Tổng Tư lệnh quân đội Nga. Tuy nhiên, tuần này, ông đã đến Trung Quốc để gia hạn một hiệp ước đối tác quan trọng và thảo luận các vấn đề song phương cũng như quốc tế quan trọng với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.

Bộ Quốc phòng Belarus cũng thông báo cuộc tập trận hạt nhân chung với Nga diễn ra tại Belarus. Cuộc tập trận tập trung vào việc triển khai ngụy trang bí mật, cơ động đường dài và huấn luyện khả năng chuẩn bị sẵn sàng cho các vụ phóng từ những địa điểm không chuẩn bị trước cho các binh sĩ.

Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Belarus, cuộc tập trận có sự tham gia của các lực lượng tên lửa và không quân. Các đơn vị quân đội Belarus và Nga sẽ huấn luyện việc vận chuyển vũ khí đến các bãi phóng mô phỏng và chuẩn bị cho việc sử dụng chúng trong chiến đấu.

Tuyên bố nhấn mạnh, cuộc tập trận là "một hoạt động huấn luyện theo lịch trình" và "không nhằm chống lại bất kỳ bên thứ ba nào cũng như không gây ra mối đe dọa đối với an ninh khu vực".

Belarus có chung đường biên giới với Nga, Ukraine và 3 quốc gia thành viên của liên minh NATO. Nga đã bố trí các vũ khí hạt nhân tại Belarus vào năm 2023, sau những yêu cầu lặp đi lặp lại từ phía Minsk viện dẫn các chính sách gây hấn của phương Tây.

Moscow cũng đã triển khai hệ thống tên lửa siêu thanh Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân tại Belarus vào năm ngoái.

Tổng thống Putin nhấn mạnh quyền kiểm soát của Moscow đối với việc sử dụng các tên lửa này. Vào năm 2024, Điện Kremlin đã công bố một học thuyết hạt nhân sửa đổi, trong đó đặt Belarus dưới ô hạt nhân của Nga.

Năm 2024, Nga đã cập nhật học thuyết hạt nhân để ứng phó với sự xuất hiện của các rủi ro quân sự mới.

Cụ thể, học thuyết sửa đổi mở rộng phạm vi các quốc gia và liên minh quân sự chịu sự răn đe hạt nhân, cũng như danh sách các mối đe dọa quân sự mà sự răn đe đó được thiết kế để chống lại.

Ngoài ra, học thuyết còn nêu rõ rằng Nga sẽ coi bất kỳ cuộc tấn công nào của một quốc gia phi hạt nhân, được một cường quốc hạt nhân hỗ trợ, là một cuộc tấn công chung. Nguyên tắc cơ bản của học thuyết mới vẫn coi việc sử dụng vũ khí hạt nhân như biện pháp cuối cùng để bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Trước đây, học thuyết hạt nhân cho phép Nga sử dụng vũ khí hạt nhân trong trường hợp một quốc gia khác sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại Moscow hoặc nếu "sự tồn tại của nhà nước Nga bị đe dọa".

Tin Gốc: Dân Trí

Campuchia suốt nhiều năm qua bị coi là một trong những điểm nóng của hoạt động lừa đảo trực tuyến ở Đông Nam Á. Thủ tướng Hun Manet cho rằng mạng lưới lừa đảo đang phá hủy nền kinh tế của Campuchia, gây tiếng xấu cho Phnom Penh và cam kết xử lý triệt để vấn đề này.

Giới chức Campuchia trong năm qua đã liên tiếp phát động các chiến dịch truy quét quy mô lớn, bắt hàng nghìn nghi phạm, trục xuất nhiều người làm việc trong các ổ nhóm lừa đảo trực tuyến.

Tuy nhiên, đằng sau những kết quả ban đầu, Campuchia đang đối mặt thách thức mới. Khi bị truy quét mạnh, các mạng lưới lừa đảo không biến mất mà thay đổi cách thức hoạt động, phân tán thành các nhóm nhỏ ẩn mình giữa khu dân cư, khiến việc phát hiện và triệt phá trở nên khó khăn hơn.

Cảnh sát thành phố Battambang ngày 1/6 đột kích căn biệt thự của một tướng quân đội và bắt gần 30 người nước ngoài bị cáo buộc tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Trong số này có 23 người Philippines, hai người Myanmar, một người Nigeria và một người Sierra Leone.

Cảnh sát cho hay các nghi phạm này chuyển đến hoạt động tại căn biệt thự từ ngày 11/5, sau khi chạy khỏi địa điểm cũ vì chiến dịch truy quét của giới chức. Danh tính của tướng quân đội sở hữu căn biệt thự chưa được công bố.

Các tổ chức nghiên cứu ước tính lợi nhuận từ hoạt động lừa đảo trực tuyến tại Campuchia lên tới 12,5-19 tỷ USD mỗi năm, tương đương khoảng 40-60% GDP nước này. Nguồn thu phi pháp đó đến từ nhiều hình thức lừa đảo, như đầu tư tài chính giả mạo, cờ bạc trực tuyến và lợi dụng tình cảm để chiếm đoạt tài sản.

Theo các chuyên gia, Campuchia có một số điều kiện để loại hình tội phạm này phát triển mạnh, như có nhiều khu sòng bạc, kinh tế vùng biên và những tuyến buôn lậu đã tồn tại từ lâu.

"Những kẻ lừa đảo luôn nhắm vào mắt xích yếu nhất. Chúng tìm đến những quốc gia dễ bị tổn thương và tác động nhất", Ou Virak, chủ tịch viện chính sách độc lập Future Forum, trụ sở Phnom Penh, nói.

Trong thời kỳ đại dịch Covid-19, khi hoạt động du lịch sòng bạc suy giảm mạnh, nhiều casion ở Campuchia đã chuyển hướng sang hoạt động đánh bạc trực tuyến, rồi dần biến tấu thành lừa đảo trên mạng. Từ đó, các khu phức hợp lừa đảo quy mô lớn xuất hiện ngày càng nhiều.

Jason Tower, chuyên gia cao cấp của tổ chức Sáng kiến Toàn cầu chống Tội phạm có tổ chức đa quốc gia, cho rằng các nhóm tội phạm đã biến khu vực thành trung tâm lừa đảo trực tuyến toàn cầu. Đây cũng là nơi xuất hiện tình trạng buôn người và nạn nhân bị ép tham gia hoạt động phạm pháp.

Trước áp lực ngày càng gia tăng từ trong nước và quốc tế, chính phủ Campuchia đã mạnh tay hơn trong trấn áp tội phạm.

Kể từ tháng 7/2025, lực lượng an ninh Campuchia đã đột kích khoảng 300 cơ sở, trong đó có hàng chục sòng bạc, Chhay Sinarith, Chủ tịch Ủy ban Chống lừa đảo trực tuyến của Campuchia, nói với Channel News Asia. Khoảng 1.500 người, bao gồm cả "đối tượng cầm đầu", bị bắt giam với cáo buộc liên quan đến lừa đảo.

Campuchia hồi tháng 4 thông qua đạo luật chuyên biệt đầu tiên nhằm chống lừa đảo công nghệ, trong đó hình sự hóa hành vi gian lận dựa trên công nghệ, tuyển dụng người cho các trung tâm lừa đảo và hỗ trợ hoạt động của các cơ sở này. Mức án có thể lên tới tù chung thân đối với những trường hợp nghiêm trọng nhất.

"Để bảo vệ phẩm giá và danh dự, Campuchia sẽ không cho phép lãnh thổ của mình trở thành nơi trú ẩn cho những kẻ lừa đảo", ông Sinarith tuyên bố.

Những cuộc truy quét liên tiếp này đã buộc nhiều tổ chức tội phạm phải thay đổi cách thức hoạt động. Thay vì tập trung trong những khu phức hợp lớn với hệ thống bảo vệ, giám sát và quản lý riêng như trước, ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy các nhóm lừa đảo đang phân tán thành những ổ nhỏ hơn, ẩn mình trong các tòa nhà chung cư và nhà phố thương mại, đặc biệt tại Phnom Penh.

Nathan Southern, giám đốc điều hành tổ chức Eyewitness Project chuyên điều tra các vụ phạm tội, xung đột và tham nhũng tại khu vực, cho rằng đây là xu hướng đáng lo ngại. Một khu phức hợp lừa đảo quy mô lớn với những dãy nhà được rào kín dễ bị phát hiện hơn, trong khi các nhóm nhỏ vài chục người có thể ẩn mình tốt hơn trong khu dân cư, như tại căn biệt thự ở Battambang.

"Nếu mỗi chung cư, nhà hàng hay mặt bằng kinh doanh ở Phnom Penh đều tiềm ẩn vài căn hộ do các nhóm lừa đảo vận hành, chúng ta sẽ không biết chúng ở đâu, quy mô thế nào và những gì đang xảy ra bên trong", ông Southern nói.

Chuyên gia Ou Virak cho rằng các mạng lưới tội phạm có thể đang đa dạng hóa và phi tập trung hóa hoạt động. Việc xử lý những mục tiêu lớn có thể giải quyết đáng kể vấn đề, nhưng giai đoạn tiếp theo sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Một trong những dấu hiệu cho thấy nạn lừa đảo chưa bị triệt phá là các quảng cáo tuyển dụng "việc nhẹ lương cao" vẫn xuất hiện trên mạng xã hội. Các nhóm này không chỉ tìm kiếm người nói tiếng Trung Quốc mà còn mở rộng sang nhiều ngôn ngữ khác như tiếng Nhật, tiếng Hebrew hay tiếng Bồ Đào Nha.

Lindsey Kennedy, giám đốc nghiên cứu của Eyewitness Project, cho biết xu hướng này cho thấy sự thay đổi trong chiến lược của các tổ chức lừa đảo, chuyển hướng sang các thị trường lừa đảo mới.

"Đang có một sự dịch chuyển lớn sang các ngôn ngữ khác và những quốc gia bị chúng nhắm tới thường không thể ứng phó kịp. Do đó, chúng vẫn còn rất nhiều khoảng trống để khai thác", theo bà Kennedy. Các quảng cáo tuyển dụng cũng cho thấy quy mô của hệ sinh thái xung quanh hoạt động lừa đảo.

Nhiều chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay của Campuchia không chỉ nằm ở việc phát hiện các cơ sở lừa đảo mới, mà còn ở việc ngăn chặn các mạng lưới tội phạm liên tục thay đổi phương thức hoạt động và mở rộng sang những địa bàn, hình thức mới.

Nhà báo tự do Huang Yang, người nhiều năm theo dõi vấn đề này tại Campuchia, cho rằng ranh giới giữa các hoạt động kinh tế hợp pháp và bất hợp pháp đôi khi rất khó xác định.

"Tất cả đan xen với nhau, thực sự không thể phân biệt rõ ràng. Vì thế rất khó để loại bỏ toàn bộ hệ thống đó", ông Huang nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong bối cảnh Ukraine phải tìm cách duy trì sự ủng hộ từ chính quyền Tổng thống Donald Trump, sự ra đi của một chính trị gia có khả năng kết nối cả Nhà Trắng, Quốc hội Mỹ và các đồng minh phương Tây đối với vấn đề Ukraine khiến nhiều người lo ngại Kiev sẽ mất đi một trong những tiếng nói có ảnh hưởng nhất tại Washington.

Trong hơn một thập kỷ, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham nổi tiếng là chính trị gia Mỹ có lập trường cứng rắn với Nga.

Sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện năm 2022, ông Graham trở thành một trong những gương mặt nổi bật nhất ủng hộ Kiev tại Quốc hội Mỹ. Thời điểm Matxcơva sáp nhập bán đảo Crimea năm 2014, ông đã thúc đẩy Washington viện trợ vũ khí phòng thủ cho Ukraine - thời điểm Kiev thiếu thốn gần như mọi mặt.

Chỉ vài ngày trước khi qua đời, vị Thượng nghị sĩ vẫn có mặt tại Kiev trong chuyến thăm thứ 10, tính từ lúc chiến sự bùng phát.

Ông gặp Tổng thống Volodymyr Zelensky, thăm một nhà máy sản xuất máy bay không người lái (drone) và thông báo rằng dự luật trừng phạt Nga do ông cùng Thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal thúc đẩy nhiều năm cuối cùng đã đạt được đồng thuận với Nhà Trắng và có thể sớm được đưa ra xem xét.

Thông tin ông qua đời chỉ một ngày sau đó khiến giới chức Ukraine bàng hoàng và xem đây là mất mát lớn.

Tổng thống Zelensky cho biết hai người vẫn "duy trì đối thoại thường xuyên" và vừa gặp nhau hai lần trong tuần qua, tại Hội nghị thượng đỉnh NATO và sau đó ở Kiev. Ông gọi ông Graham là một trong những người ủng hộ kiên định nhất của Ukraine tại Washington.

"Ukraine đã mất đi một người bạn đích thực, còn nước Mỹ mất đi một trong những người con ưu tú nhất", ông Kyrylo Budanov, người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Zelensky, viết trên mạng xã hội.

Nghị sĩ Oleksandr Merezhko, thuộc đảng cầm quyền của ông Zelensky, thậm chí nhận định vị chính trị gia là người "không thể thay thế", bởi ông là "cầu nối gần gũi nhất giữa Ukraine, Tổng thống Zelensky và ông Trump".

Không chỉ là người ủng hộ Kiev, ông Graham còn là một trong số ít nghị sĩ Cộng hòa vừa có quan hệ gần gũi với ông Trump, vừa duy trì được sự hợp tác với các nghị sĩ Dân chủ và các lãnh đạo châu Âu.

Theo Hãng tin Bloomberg, sự ra đi của ông Graham ở tuổi 71 diễn ra vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm.

Ukraine đang thúc giục Mỹ cấp thêm tên lửa Patriot để đối phó với các cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo ngày càng dữ dội từ Nga. Dù ông Trump đã đồng ý cho phép Ukraine sản xuất Patriot theo giấy phép của Mỹ, quá trình triển khai sẽ mất nhiều thời gian và vẫn cần sự ủng hộ liên tục từ Washington.

Theo chuyên gia chính trị Volodymyr Fesenko tại Kiev, ông Graham là một trong những "người vận động hành lang" hiệu quả nhất của Ukraine trong nhóm thân cận của ông Trump, dù không phải lúc nào ông cũng thuyết phục được Tổng thống Mỹ.

"Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu còn ai vừa có vị thế lớn trong Thượng viện, vừa có thể tiếp cận trực tiếp ông Trump như ông Graham hay không?", ông nói.

Nhiều nhà ngoại giao châu Âu cũng đánh giá vị thượng nghị sĩ là một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng đáng kể tới Nhà Trắng về vấn đề Nga - Ukraine. Ông thường xuyên tham gia các diễn đàn quốc tế, bảo vệ vai trò của NATO và giải thích chính sách của Mỹ với các đồng minh.

Đáng chú ý, ông Graham duy trì quan điểm này ngay cả khi lập trường của mình khác biệt với xu hướng "Nước Mỹ trên hết" đang chi phối phần lớn Đảng Cộng hòa.

Trong khi nhiều đồng minh của ông Trump phản đối việc Mỹ tiếp tục can dự vào các cuộc xung đột ở nước ngoài, ông Graham vẫn kiên định cho rằng Washington cần giữ vai trò lãnh đạo toàn cầu, ủng hộ NATO, hậu thuẫn Ukraine và áp dụng các biện pháp cứng rắn với Nga cũng như Iran.

Trong cuộc phỏng vấn với Đài CNN sau khi ông Graham qua đời, Tổng thống Trump nhận xét rằng vị thượng nghị sĩ "muốn cuộc chiến tiếp diễn hơn" vì luôn theo đuổi lập trường cứng rắn với Nga.

Tuy nhiên, các đồng minh của ông Graham bác bỏ cách nhìn này.

Thượng nghị sĩ Tim Scott cho rằng ông Graham chỉ có mục tiêu duy nhất là cứu càng nhiều sinh mạng người Ukraine càng tốt, trong khi Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal kêu gọi nhanh chóng thông qua dự luật trừng phạt Nga mà hai người cùng thúc đẩy, coi đây là "lời tri ân xứng đáng" dành cho ông Graham.

Đối với Ukraine, vấn đề lớn hơn không nằm ở một dự luật cụ thể, mà ở khoảng trống chính trị mà Thượng nghị sĩ Lindsey Graham để lại.

Khi Washington ngày càng chia rẽ về chính sách đối với Kiev, việc tìm được một chính trị gia vừa có ảnh hưởng với Tổng thống Trump, vừa sẵn sàng công khai bảo vệ Ukraine như ông Graham sẽ là một nhiệm vụ không hề dễ dàng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ