Trong một bài đăng trên tài khoản X vào ngày 16/5, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi cho biết cơ chế kiểm soát mới đối với eo biển Hormuz phù hợp với chủ quyền quốc gia của Iran đồng thời đảm bảo an ninh thương mại quốc tế.
“Trong khuôn khổ chủ quyền quốc gia và việc đảm bảo an ninh thương mại quốc tế, Iran đã chuẩn bị một cơ chế chuyên nghiệp để quản lý giao thông ở eo biển Hormuz dọc theo một tuyến đường được chỉ định, cơ chế này sẽ sớm được công bố”, ông nói.
Ông Azizi nhắc lại chính sách của Iran về việc cho phép các tàu thuyền hợp tác với Iran đi qua tuyến đường thủy chiến lược này và lệnh cấm đối với các quốc gia thù địch dựa trên cơ chế mới.
“Trong quy trình này, chỉ các tàu thương mại và các bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi từ nó”, ông Azizi nhấn mạnh.
Ông Azizi cho biết tuyến đường được chỉ định sẽ tiếp tục đóng cửa đối với các nhà vận hành của cái gọi là “chiến dịch Tự do”, chiến dịch do Mỹ phát động nhằm hộ tống quân sự cho tàu thuyền thương mại quá cảnh qua eo biển Hormuz.
“Các khoản phí cần thiết sẽ được thu đối với các dịch vụ chuyên biệt được cung cấp theo cơ chế này”, ông chỉ ra.
Để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ – Israel, Lực lượng Vũ trang Iran đã phát động các hoạt động tấn công bằng tên lửa cùng máy bay không người lái hàng ngày nhằm vào các địa điểm do Israel kiểm soát cũng như các căn cứ quân sự, tài sản của Mỹ trên khắp khu vực Trung Đông.
Hơn nữa, Iran đã trả đũa bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz, làm gián đoạn nguồn cung năng lượng, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt.
Vào ngày 8/4, tức là 40 ngày sau khi cuộc chiến nổ ra, một lệnh ngừng bắn tạm thời do Pakistan làm trung gian giữa Iran và Mỹ đã có hiệu lực. Các cuộc đàm phán sau đó đã diễn ra tại thủ đô Islamabad của Pakistan nhưng đã dừng lại trước khi đạt được một thỏa thuận do các yêu sách của cả hai bên khác biệt quá lớn.
Ali Nikzad, Phó Chủ tịch Quốc hội Iran, hồi đầu tháng này cho biết Iran sẽ không bao giờ rút lui khỏi các quyền cố hữu của mình ở eo biển Hormuz, đồng thời cho biết thêm rằng cơ quan lập pháp này dự kiến thông qua một đạo luật mới đưa ra một quy chế pháp lý mới cho tuyến đường huyết mạch này, quy chế đó không chỉ giải quyết các điều kiện của Cộng hòa Hồi giáo mà còn tính đến các quy tắc của luật pháp quốc tế cũng như quyền lợi của các quốc gia láng giềng.
Theo dự luật, ông nói thêm, các tàu của Israel sẽ không được phép đi qua eo biển dưới bất kỳ hình thức nào. Ông cũng nhấn mạnh rằng Iran sẽ không cho phép tàu của các quốc gia thù địch, đặc biệt là Mỹ, đi qua tuyến đường thủy này.
Ông David Rush, người từng giữ chức vụ cấp quản lý và có quyền tiếp cận nhiều thông tin tối mật, vừa bị buộc tội hình sự về hành vi trộm cắp tài sản công trong một đơn tố cáo được đệ trình vào tuần trước tại tòa án quận Đông Virginia, NBC News đưa tin ngày 28.5.
Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và CIA ra tuyên bố chung cho biết đã tiến hành bắt giữ một cá nhân sau khi nhận được tin báo.
Hiện chưa rõ cuộc điều tra đối với ông Rush bắt đầu như thế nào và cũng chưa rõ ông rời CIA từ khi nào. Nhà riêng của người này vừa bị khám xét vào ngày 18.5. Các đặc vụ liên bang phát hiện và thu giữ khoảng 300 thỏi vàng trị giá hơn 40 triệu USD, ngoài ra còn 2 triệu USD tiền mặt và 35 đồng hồ xa xỉ.
Ông David Rush cũng bị cáo buộc đã nói dối cơ quan tuyển dụng về lý lịch cá nhân trong gần hai thập niên, khi nhiều thông tin về học vấn và công việc bị cho là sai sự thật.
Theo tờ khai của FBI, từ tháng 11.2025 đến tháng 3.2026, ông Rush đã nhiều lần yêu cầu cấp kinh phí, bao gồm ngoại tệ và số vàng thỏi trị giá hàng chục triệu USD. Ông bị cáo buộc đã mang một phần kinh phí nêu trên về nhà để trục lợi cá nhân.
Hồ sơ tòa án không nêu rõ cơ quan nào đã tuyển dụng ông Rush, thế nhưng 2 nguồn tin nắm rõ về quá trình công tác của ông này xác nhận ông Rush làm việc cho CIA.
Vụ việc đã làm dấy lên những câu hỏi về tính hiệu quả trong quy trình kiểm tra lý lịch của chính phủ liên bang, vốn được thiết lập để đảm bảo các sĩ quan tình báo hoặc nhân viên chính phủ không phản bội lòng tin của công chúng hay làm gián điệp cho nước ngoài.
Reuters hôm qua (17.4) đưa tin Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko đã rời khỏi Mỹ vào ngày 16.4 với tâm trạng phấn chấn sau những cuộc hội đàm tích cực với quan chức cấp cao của Mỹ, trong đó có Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. "Tôi nghĩ Bộ trưởng Bessent đứng về phía Ukraine và ủng hộ Ukraine", bà Svyrydenko nói khi trả lời phỏng vấn với Reuters trong chuyến thăm Mỹ vừa qua để tham dự hội nghị của Quỹ Tiền tệ quốc tế và Ngân hàng Thế giới.
Bà Svyrydenko khẳng định mối quan hệ giữa Ukraine và Mỹ đã được củng cố trong năm qua thông qua hợp tác về Quỹ Đầu tư tái thiết Mỹ - Ukraine (URIF). Quỹ này đã phê duyệt dự án đầu tiên vào tháng trước và dự kiến sẽ phê duyệt dự án thứ hai vào mùa hè này. Thủ tướng Ukraine cho biết thêm bà hy vọng URIF có thể được mở rộng để phê duyệt thêm nhiều dự án, so với mục tiêu ban đầu cho năm nay là 3 dự án.
Bà Svyrydenko cũng đã gặp các thượng nghị sĩ thuộc lưỡng đảng của Mỹ tại Washington D.C vào ngày 16.4. Cuộc gặp, do các thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, Dick Durbin và Roger Wicker chủ trì, tập trung vào việc duy trì viện trợ quân sự của Mỹ và các đồng minh, cũng như nỗ lực mới hướng tới các cuộc đàm phán hòa bình, theo thông cáo báo chí từ Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ.
Các quan chức Mỹ và Ukraine đã gặp nhau tại bang Florida trong tháng trước để đàm phán về việc chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine, nhưng triển vọng đạt được thỏa thuận đã suy giảm. Ukraine khẳng định họ cần các đảm bảo an ninh trước khi đồng ý với bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.
Thủ tướng Svyrydenko cho biết thêm Kyiv hy vọng kết quả bầu cử quốc hội Hungary ngày 12.4 sẽ giúp mở khóa cho gói cấm vận thứ 20 của Liên minh Châu Âu (EU) đối với Nga, cũng như khoản vay 90 tỉ euro của EU dành cho Ukraine. Kết quả bầu cử quốc hội Hungary cho thấy đảng Tisza của ông Peter Magyar đánh bại đảng Fidesz của đương kim Thủ tướng Viktor Orban. Quốc hội mới của Hungary sẽ họp vào đầu tháng 5 để bầu ông Magyar làm thủ tướng, theo AFP.
Trong tháng trước, Thủ tướng Orban đã phủ quyết gói vay 90 tỉ euro nói trên, viện dẫn mâu thuẫn với Kyiv liên quan đường ống dẫn dầu Druzhba. Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn việc sửa chữa Druzhba, đường ống cung cấp dầu thô từ Nga cho các nhà máy lọc dầu của hai nước này thông qua Ukraine. Kyiv lập luận đường ống Druzhba bị hư hại do cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga vào ngày 27.1, và việc sửa chữa cần thêm thời gian.
Ngoại trưởng Slovakia Juraj Blanar hôm 16.4 khẳng định Slovakia sẽ không chặn khoản vay 90 tỉ euro dù có tranh chấp về đường ống Druzhba. Tuy nhiên, ông Blanar tuyên bố Slovakia sẵn sàng ngăn chặn gói cấm vận mới nhất của EU đối với Nga cho đến khi đường ống Druzhba hoạt động trở lại. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 14.4 nói rằng đường ống Druzhba sẽ hoạt động trở lại vào cuối tháng này.
Cũng trong ngày 16.4, Ủy viên phụ trách kinh tế EU Valdis Dombrovskis nói rằng "kết quả bầu cử ở Hungary cho phép chúng tôi giải ngân gói hỗ trợ 90 tỉ euro cho Ukraine trong năm nay và năm tới". Ngoài ra, Ủy viên phụ trách mở rộng EU Marta Kos cho hay EU sẽ giải ngân từ 2,5-2,7 tỉ euro cho Kyiv sau khi quốc hội Ukraine hoàn thành những cải cách cần thiết trong tuần trước. Bà Kos cho biết thêm khoản giải ngân này sẽ đến từ quỹ hỗ trợ Ukraine của EU, tách biệt với khoản vay 90 tỉ euro, theo Reuters.
Wall Street Journal hôm 2/6 dẫn lời các quan chức quân đội Mỹ đương nhiệm và cựu quan chức tiết lộ rằng danh sách đề bạt chuẩn tướng không quân do Lầu Năm Góc công bố chỉ có 17 trong tổng số 26 sĩ quan được hội đồng xét duyệt đề xuất.
Danh sách này chỉ có một phụ nữ và không có sĩ quan da màu. Các nguồn tin thêm rằng những sĩ quan bị loại khỏi danh sách từng tham gia hoặc có liên hệ với các chương trình đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI) trong quân đội Mỹ.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth dường như cũng can thiệp vào danh sách đề bạt thăng chức sĩ quan của hải quân và lục quân. Các quan chức quân đội cho biết ông Hegseth đã chặn phong hàm chuẩn đô đốc cho 8 đại tá hải quân, trong đó có hai phụ nữ và hai người da màu.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell bác bỏ cáo buộc phân biệt đối xử, khẳng định quá trình thăng chức trong quân đội "hoàn toàn dựa vào năng lực". Ông cho rằng yếu tố màu da hay giới tính không bao giờ được cân nhắc trong quyết định đề bạt.
Bộ trưởng Hegseth từng cam kết loại bỏ các tướng lĩnh mà ông đánh giá là mang "hệ tư tưởng woke", cho rằng họ được chính quyền cựu tổng thống Joe Biden đề bạt nhằm đáp ứng chính sách cánh tả thay vì đảm bảo năng lực của quân đội.
"Woke" (thức tỉnh) là thuật ngữ chỉ việc nâng cao nhận thức về các định kiến trong xã hội như phân biệt chủng tộc, giới tính hay kỳ thị cộng đồng LGBTQ+.
Tổng thống Donald Trump và ông Hegseth từng nhiều lần cho rằng Bộ Quốc phòng Mỹ trước đây sa đà vào hệ tư tưởng woke, tập trung quá mức cho các chương trình DEI. Phe bảo thủ coi DEI là ý thức hệ của cánh tả, có nội dung không phù hợp về chủng tộc, giới tính hay chính trị.
Ông Hegseth đã sa thải hơn 20 sĩ quan cấp tướng và đô đốc kể từ khi nắm quyền. Trong số đó có cựu chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Charles Q. Brown Jr., người da màu thứ hai trong lịch sử Mỹ giữ cương vị này, và đô đốc Lisa Franchetti, nữ tư lệnh hải quân đầu tiên của Mỹ.
Ít nhất 24 chuẩn tướng không quân cũng bị trì hoãn thăng cấp lên thiếu tướng trong lúc Lầu Năm Góc rà soát liên hệ của họ với các chương trình DEI.
Một trong những người bị ảnh hưởng là chuẩn tướng Otis Jones, hiện giữ chức lãnh đạo an toàn bay của không quân Mỹ, vị trí thường dành cho sĩ quan hai sao. Chuẩn tướng Kirsten Aguilar, chỉ huy Trường Eisenhower thuộc Đại học Quốc phòng Mỹ, cũng bị trì hoãn phong hàm và mất cơ hội nhận vị trí chỉ huy Bộ tư lệnh không quân thủ đô Washington.
Một số quan chức và cựu quan chức Mỹ bày tỏ hoài nghi liệu ông Hegseth có tuân thủ đúng quy trình pháp lý hay không. Pháp luật Mỹ quy định chỉ Tổng thống mới có quyền gạch tên sĩ quan khỏi danh sách đề bạt. Bộ trưởng Quốc phòng có thể kiến nghị việc này, nhưng phải gửi đề xuất bằng văn bản lên Tổng thống.
Các quan chức quốc phòng cho biết sự can thiệp bất thường của Bộ trưởng Hegseth đang tạo ra tâm lý lo ngại và mất lòng tin trong hàng ngũ sĩ quan cấp cao. Một số nghị sĩ Cộng hòa và Dân chủ cũng phàn nàn rằng Lầu Năm Góc không giải thích rõ lý do loại tên các sĩ quan khỏi danh sách thăng chức.
Nghị sĩ Jack Reed, thành viên Dân chủ tại Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ, cho biết gần 60% sĩ quan cấp cao bị ông Hegseth sa thải hoặc cách chức là phụ nữ hoặc người da màu, trong khi nhóm này chiếm chưa tới 20% số tướng lĩnh quân đội Mỹ.
Ông Reed cảnh báo động thái này có thể làm suy yếu đội ngũ lãnh đạo tương lai của quân đội, đồng thời khiến nhiều sĩ quan trẻ đặt câu hỏi liệu họ có nên tiếp tục phục vụ trong quân ngũ hay không.