Đầu tháng 5, giữa cái nắng gay gắt miền Trung, anh Cường nhận tin báo từ người làng về ba ngôi mộ vô danh bị mắc kẹt giữa những bức tường rào trong khu nghĩa địa. Phần mộ được phát hiện từ hơn 20 năm trước khi một gia đình đào móng nhà, sau đó chôn cất tạm bợ. Không người thân, không bia, không lối vào, ba ngôi mộ gần như bị quên lãng.
Chọn lúc sáng sớm, anh Hùng mang cuốc xẻng đến cẩn trọng đào bới, cất bốc ba ngôi mộ. Đến trưa, anh dùng xe tang, đưa hài cốt về nghĩa trang do chính mình xây dựng suốt nhiều năm qua.
Anh Cường sinh ra và lớn ở Cảnh Dương – làng biển cổ gần 400 tuổi, rộng chưa đầy 1,5 km2, từng được biết đến là một trong “bát danh hương”, tức là tám địa danh văn vật nổi tiếng của Quảng Bình cũ. Trong kháng chiến chống Pháp, nơi đây được phong danh hiệu “Làng chiến đấu kiểu mẫu”, với hàng nghìn người dân kiên cường bám trụ, chiến đấu qua hàng trăm trận càn lớn nhỏ.
Qua nhiều thế hệ, chiến tranh sơ tán, bom đạn, bão và những chuyến tha hương khiến không ít ngôi mộ thất lạc chủ nhân. Có người ngã xuống trong chiến tranh, có thi thể trôi dạt từ biển vào, được dân làng chôn cất tạm. Nhiều phần mộ vô chủ nằm rải rác dưới đồi cát, mép biển hay trong khu dân cư.
Gia đình làm nghề mai táng, từ năm 17 tuổi, anh Cường đã theo cha cùng người dân di dời 970 ngôi mộ vô chủ để giải phóng mặt bằng xây dựng làng nghề. Sau những cuộc di dời, nhiều ngôi mộ được chôn rải rác trên các đồi cát, ven nghĩa địa, không người chăm sóc. Qua thời gian, cát biển vùi lấp, mưa gió xói mòn, nhiều phần mộ dần biến mất.
“Nếu không cất bốc, họ sẽ mất dấu”, suy nghĩ ấy thôi thúc anh theo đuổi quy tập mộ vô chủ về nghĩa trang.
Sau ba năm lên ý tưởng, cuối năm 2017, anh Cường phát hiện 5 ngôi mộ vô chủ nằm chênh vênh trên triền cát, phía dưới là ruộng lúa, có nguy cơ bị xóa sổ bởi nạn khai thác cát. Anh bắt đầu xây dựng nghĩa trang, quy tập mộ vô chủ để những người đã khuất có nơi an nghỉ.
Được lời ủng hộ của vợ “việc tâm đức chồng cứ làm”, anh Cường bỏ ra 30 triệu đồng san gạt khu đất cát rộng hơn 1.500 m2, xây dựng nghĩa trang riêng cho những ngôi mộ không người thờ tự.
Từ 5 ngôi mộ ban đầu, sau gần 9 năm, nơi đây trở thành chốn an nghỉ của 259 ngôi mộ vô danh, được quy hoạch ngay hàng thẳng lối. Trong đó, 61 ngôi mộ được một chủ cơ sở lăng mộ hỗ trợ ốp đá, số còn lại được xây bằng xi măng hoặc xây tường xung quanh đắp cát.
Mỗi khi người dân đào móng nhà, dựng hàng rào hay phát hiện hài cốt vô chủ, họ đều gọi anh Cường. Gia chủ có thể hỗ trợ mua tiểu, còn anh tự nguyện lo toàn bộ công cất bốc, di dời. Tổng chi phí xây dựng nghĩa trang đến nay khoảng 150 triệu đồng. Trong đó người dân trong làng, cả những người con xa quê, chung tay hỗ trợ khoảng 100 triệu đồng.
“Làng Cảnh Dương trải qua chiến tranh, biết bao người mất đi, nhiều mộ thất lạc. Tôi làm được gì cho họ thì cố gắng. Người sống cần có nhà, người đã khuất cần nơi yên nghỉ”, anh giải thích.
Có những hôm mưa lớn, nước xói lở làm lộ thiên hài cốt; có những ngôi mộ ven biển bị sóng đánh bật gốc, anh lại tới gom nhặt từng mảnh xương cốt đưa về nghĩa trang. Công việc nặng nhọc, ám mùi tử khí, nhưng anh không e ngại.
Một người dân từng đào móng nhà phát hiện ba ngôi mộ cho biết nếu không có anh Cường, những ngôi mộ ấy có thể tiếp tục bị bỏ quên hoặc chôn cất sơ sài. “Cường làm việc này vì cái tâm, chẳng ai bắt buộc”, người này nói.
259 ngôi mộ không còn cô quạnh vì ngày rằm, mùng một được anh Cường hương khói. “Làng vẫn còn nhiều ngôi mộ vô danh, tôi tiếp tục cất bốc, quy tập cho tới già”, anh chia sẻ.
Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó phòng văn hóa xã hội xã Hòa Trạch, cho biết anh Cường là đảng viên, nhiều năm qua đã quy tập mộ vô chủ về thờ cúng tại nghĩa trang. Đây là việc làm nhân văn, quan tâm đến những mộ không có người thân hương khói, đồng thời góp phần chỉnh trang cảnh quan khang trang, sạch đẹp. Phòng tham mưu UBND xã đã hỗ trợ anh Cường một phần kinh phí.
Thông tin từ Công an tỉnh Lai Châu cho biết, trong ngày 18.7, lực lượng Cảnh sát cơ động, Công an tỉnh Lai Châu đã phối hợp với lực lượng quân đội và chính quyền địa phương vận động di dời 219 hộ dân (hơn 1200 nhân khẩu) bản Noong Thăng (xã Mường Than) ra khỏi địa bàn.
219 hộ dân này nằm dưới chân núi của bản Noong Thăng. Chính quyền địa phương phát hiện ra nước từ trên đỉnh núi đã hình thành 3 rãnh lớn. Cạnh đó, trên núi đã có vết sạt trượt nằm ở lưng chừng dốc nên nguy cơ sạt lở đất là rất cao.
Những hộ dân di dời sẽ mang theo giấy tờ cá nhân và vật dụng cần thiết, di chuyển về điểm tập kết tập trung ở Trường THCS Pác Ta (xã Pác Ta, tỉnh Lai Châu).
Cùng ngày, Sở Xây dựng tỉnh Lai Châu thông báo đã khắc phục xong tuyến đường QL12 nối Lai Châu với Điện Biên bị sạt lở hôm 16.7. Các phương tiện có thể đi qua Km76+250 trên QL12 thuộc địa phận xã Lê Lợi (Lai Châu) từ 7 giờ sáng nay.
Cũng trong sáng nay, Trường trung cấp 24 Biên phòng (Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Bộ Quốc phòng) tiếp tục điều thêm 4 huấn luyện viên, 4 chó nghiệp vụ đi thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn tại bản Chít, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu.
Như vậy, Đội sử dụng chó nghiệp vụ sẽ có tổng cộng 6 huấn luyện viên và 6 chó nghiệp vụ tham gia tìm kiếm 4 nạn nhân còn mất tích tại bản Chít, xã Mường Than.
Theo báo cáo của UBND tỉnh Lai Châu, tính đến 17 giờ ngày 18.7, mưa lũ đã khiến 4 người chết, gồm: anh Lò Văn Ch. (31 tuổi), cháu Phạm Xuân Tr. (8 tuổi) và chị Phạm Thị L. (32 tuổi), cùng trú tại bản Chít, xã Mường Than; cháu Bàn Thị L. (10 tuổi, trú bản Nậm Sáng, xã Mường Than).
Cạnh đó, trong quá trình tìm kiếm nạn nhân mất tích tại Đội 11 (bản Chít, xã Mường Than), Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự xã Mường Than đã phát hiện 1 thi thể nam giới (không phải người dân trên địa bàn xã Mường Than, khoảng 13 - 15 tuổi) đang trôi dạt tại khu vực bản Khoang, vùng hạ lưu thủy điện Mường Mít. Công an xã Mường Than nhận định, thi thể chết trước thời điểm xảy ra lũ quét tại Mường Than.
4 người đang mất tích gồm: bà Lường Thị X. (45 tuổi), bà Đỗ Thị H. (54 tuổi), bà Nguyễn Thị M. (68 tuổi), cháu Phạm Bảo Ch. (11 tuổi) cùng trú tại bản Chít. Mưa lũ cũng khiến 9 người bị thương (7 người tại Mường Than, 1 người tại Pa Ủ, 1 người tại Hua Bum).
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 19.7, khu vực vùng núi và trung du miền Bắc tiếp tục có mưa vừa, mưa to và giông với lượng mưa phổ biến 50 - 100 mm, có nơi mưa rất to trên 250 mm.
Ông Phạm Minh Vũ, Chủ tịch UBND xã Cẩm Tú (Thanh Hóa), cho biết đến sáng 21.5, các lực lượng cứu hộ, cứu nạn đã tìm thấy thi thể thứ 2 trong vụ sạt lở tại mỏ đá khiến 3 người gặp nạn xảy ra trên địa bàn xã này.
Vào khoảng 17 giờ ngày 20.5, một nhóm thợ đang khai thác đá tại mỏ đá của Công ty TNHH Anh Tuấn (xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hóa), bất ngờ sạt lở xảy ra. Đất đá từ trên núi sạt xuống đè lấp 3 người đàn ông, đều ngụ tại tỉnh Lào Cai.
Ông Cao Văn Cường, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa; Đại tá Trịnh Văn Giang, Phó giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa đã có mặt tại hiện trường chỉ đạo các lực lượng công an, bộ đội tìm kiếm các nạn nhân.
Trong tối 20.5, lực lượng tìm kiếm tìm thấy thi thể 1 nạn nhân, đến sáng 21.5 tìm thấy thi thể nạn nhân thứ 2. Người còn lại được xác định bị vùi lấp trong đất đá chưa tìm thấy. Các lực lượng đang tiếp tục sử dụng máy xúc tìm kiếm nạn nhân.
Theo ông Vũ, chiều 19.5 trên địa bàn xã Cẩm Tú có mưa to, nhưng chiều 20.5 thời điểm xảy ra vụ việc thì trời không mưa cũng không có giông lốc bất thường.
Ngày 14.7, Phó chủ tịch UBND TP.Hà Nội Trương Việt Dũng đã ký, ban hành Kế hoạch số 277/KH-UBND về triển khai đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số TP.Hà Nội.
Mục tiêu trọng tâm của kế hoạch là hình thành hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung của thành phố, gồm: dữ liệu chưa bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống" chưa được kết nối, chia sẻ và tái sử dụng hiệu quả; hệ thống thông tin, nền tảng số còn phân tán, chưa phát huy hiệu quả dùng chung…
Đáng chú ý, trong thời gian 100 ngày kể từ khi kế hoạch được ban hành, Hà Nội sẽ triển khai đồng bộ nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, thành phố sẽ làm sạch, di trú, tích hợp, chuẩn hóa nhóm dữ liệu thiết yếu, trọng điểm về kho dữ liệu dùng chung của thành phố.
Cạnh đó, thành phố sẽ tập trung cao điểm "45 ngày" về hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai theo Chỉ thị số 05/CT-TTg của Thủ tướng.
Đồng thời, tổng rà soát, kiểm kê, đánh giá hiện trạng các phần mềm, hệ thống thông tin đang sử dụng; phân loại đề xuất phương án giữ lại, tích hợp, dừng, hợp nhất hoặc thay thế bằng nền tảng dùng chung…
Đối với cải cách thủ tục hành chính, Hà Nội sẽ lựa chọn các thủ tục có tần suất phát sinh cao để tái thiết kế quy trình theo hướng đơn giản hóa, giảm 50% thời gian giải quyết và 50% thành phần hồ sơ.
Thành phố đặt mục tiêu 100% thủ tục hành chính dành cho doanh nghiệp được cung cấp trực tuyến, trong đó 80% thực hiện trực tuyến toàn trình và toàn bộ hồ sơ của doanh nghiệp được tiếp nhận trực tuyến. Triển khai 100% hồ sơ trực tuyến toàn trình đối với nhóm thủ tục giao dịch bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất.
Đặc biệt, Hà Nội sẽ thí điểm miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ tại 126 xã, phường. Cạnh đó, thành phố còn áp dụng cơ chế "im lặng là đồng ý" khi quá thời hạn lấy ý kiến đối với thủ tục hành chính lấy ý kiến liên ngành.
Trong lĩnh vực phát triển kinh tế số, Hà Nội đặt mục tiêu xúc tiến từ 3 đến 5 dự án đầu tư quy mô lớn với tổng vốn khoảng 50.000 tỉ đồng trong các lĩnh vực công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, trung tâm nghiên cứu và phát triển, logistics số, thương mại điện tử, du lịch thông minh và công nghiệp văn hóa.
Đồng thời, hỗ trợ tối thiểu 20 doanh nghiệp công nghệ số của Hà Nội mở rộng xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ ra thị trường quốc tế.
Kế hoạch cũng dành trọng tâm thúc đẩy chuyển đổi số đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, các làng nghề truyền thống. Theo đó, mỗi xã, phường phấn đấu hỗ trợ tối thiểu 30% hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, làng nghề truyền thống trên địa bàn thực hiện chuyển đổi số; 100% nhóm hộ có doanh thu trên 1 tỉ đồng sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
Kế hoạch cũng đặt mục tiêu mở rộng thêm 5.000 hộ kinh doanh đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử; 100% hộ nộp thuế điện tử; 100% chợ dân sinh trên địa bàn 126 xã, phường triển khai thanh toán không dùng tiền mặt. Mỗi xã, phường triển khai tối thiểu 5 tuyến phố kinh doanh không dùng tiền mặt…
