Đầu tháng 5, giữa cái nắng gay gắt miền Trung, anh Cường nhận tin báo từ người làng về ba ngôi mộ vô danh bị mắc kẹt giữa những bức tường rào trong khu nghĩa địa. Phần mộ được phát hiện từ hơn 20 năm trước khi một gia đình đào móng nhà, sau đó chôn cất tạm bợ. Không người thân, không bia, không lối vào, ba ngôi mộ gần như bị quên lãng.
Chọn lúc sáng sớm, anh Hùng mang cuốc xẻng đến cẩn trọng đào bới, cất bốc ba ngôi mộ. Đến trưa, anh dùng xe tang, đưa hài cốt về nghĩa trang do chính mình xây dựng suốt nhiều năm qua.
Anh Cường sinh ra và lớn ở Cảnh Dương – làng biển cổ gần 400 tuổi, rộng chưa đầy 1,5 km2, từng được biết đến là một trong “bát danh hương”, tức là tám địa danh văn vật nổi tiếng của Quảng Bình cũ. Trong kháng chiến chống Pháp, nơi đây được phong danh hiệu “Làng chiến đấu kiểu mẫu”, với hàng nghìn người dân kiên cường bám trụ, chiến đấu qua hàng trăm trận càn lớn nhỏ.
Qua nhiều thế hệ, chiến tranh sơ tán, bom đạn, bão và những chuyến tha hương khiến không ít ngôi mộ thất lạc chủ nhân. Có người ngã xuống trong chiến tranh, có thi thể trôi dạt từ biển vào, được dân làng chôn cất tạm. Nhiều phần mộ vô chủ nằm rải rác dưới đồi cát, mép biển hay trong khu dân cư.
Gia đình làm nghề mai táng, từ năm 17 tuổi, anh Cường đã theo cha cùng người dân di dời 970 ngôi mộ vô chủ để giải phóng mặt bằng xây dựng làng nghề. Sau những cuộc di dời, nhiều ngôi mộ được chôn rải rác trên các đồi cát, ven nghĩa địa, không người chăm sóc. Qua thời gian, cát biển vùi lấp, mưa gió xói mòn, nhiều phần mộ dần biến mất.
“Nếu không cất bốc, họ sẽ mất dấu”, suy nghĩ ấy thôi thúc anh theo đuổi quy tập mộ vô chủ về nghĩa trang.
Sau ba năm lên ý tưởng, cuối năm 2017, anh Cường phát hiện 5 ngôi mộ vô chủ nằm chênh vênh trên triền cát, phía dưới là ruộng lúa, có nguy cơ bị xóa sổ bởi nạn khai thác cát. Anh bắt đầu xây dựng nghĩa trang, quy tập mộ vô chủ để những người đã khuất có nơi an nghỉ.
Được lời ủng hộ của vợ “việc tâm đức chồng cứ làm”, anh Cường bỏ ra 30 triệu đồng san gạt khu đất cát rộng hơn 1.500 m2, xây dựng nghĩa trang riêng cho những ngôi mộ không người thờ tự.
Từ 5 ngôi mộ ban đầu, sau gần 9 năm, nơi đây trở thành chốn an nghỉ của 259 ngôi mộ vô danh, được quy hoạch ngay hàng thẳng lối. Trong đó, 61 ngôi mộ được một chủ cơ sở lăng mộ hỗ trợ ốp đá, số còn lại được xây bằng xi măng hoặc xây tường xung quanh đắp cát.
Mỗi khi người dân đào móng nhà, dựng hàng rào hay phát hiện hài cốt vô chủ, họ đều gọi anh Cường. Gia chủ có thể hỗ trợ mua tiểu, còn anh tự nguyện lo toàn bộ công cất bốc, di dời. Tổng chi phí xây dựng nghĩa trang đến nay khoảng 150 triệu đồng. Trong đó người dân trong làng, cả những người con xa quê, chung tay hỗ trợ khoảng 100 triệu đồng.
“Làng Cảnh Dương trải qua chiến tranh, biết bao người mất đi, nhiều mộ thất lạc. Tôi làm được gì cho họ thì cố gắng. Người sống cần có nhà, người đã khuất cần nơi yên nghỉ”, anh giải thích.
Có những hôm mưa lớn, nước xói lở làm lộ thiên hài cốt; có những ngôi mộ ven biển bị sóng đánh bật gốc, anh lại tới gom nhặt từng mảnh xương cốt đưa về nghĩa trang. Công việc nặng nhọc, ám mùi tử khí, nhưng anh không e ngại.
Một người dân từng đào móng nhà phát hiện ba ngôi mộ cho biết nếu không có anh Cường, những ngôi mộ ấy có thể tiếp tục bị bỏ quên hoặc chôn cất sơ sài. “Cường làm việc này vì cái tâm, chẳng ai bắt buộc”, người này nói.
259 ngôi mộ không còn cô quạnh vì ngày rằm, mùng một được anh Cường hương khói. “Làng vẫn còn nhiều ngôi mộ vô danh, tôi tiếp tục cất bốc, quy tập cho tới già”, anh chia sẻ.
Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó phòng văn hóa xã hội xã Hòa Trạch, cho biết anh Cường là đảng viên, nhiều năm qua đã quy tập mộ vô chủ về thờ cúng tại nghĩa trang. Đây là việc làm nhân văn, quan tâm đến những mộ không có người thân hương khói, đồng thời góp phần chỉnh trang cảnh quan khang trang, sạch đẹp. Phòng tham mưu UBND xã đã hỗ trợ anh Cường một phần kinh phí.
Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo thông tư hướng dẫn thực hiện một số quy định tại luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú năm 2025.
Một trong những nội dung được quy định chi tiết tại dự thảo là việc tổ chức căn tin tại cơ sở giam giữ.
Dự thảo đề xuất 5 nhóm nguyên tắc đối với hoạt động căn tin tại cơ sở giam giữ. Trong đó, hoạt động căn tin phải được tổ chức công khai, minh bạch, chủ yếu mang tính chất phục vụ; không được giao khoán, giao chỉ tiêu lợi nhuận hoặc đấu thầu hoạt động căn tin.
Đặc biệt, căn tin bán hàng cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam không được sử dụng tiền mặt.
Kết quả hoạt động căn tin sau khi khấu trừ các khoản chi phí hợp lý không thuộc đối tượng phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng.
Vẫn theo đề xuất, cán bộ bán hàng căn tin phải là cán bộ, chiến sĩ thuộc biên chế của cơ sở giam giữ và phải có quyết định phân công của thủ trưởng cơ sở giam giữ, thời gian làm công tác bán hàng căn tin không quá 24 tháng.
Hàng hóa bán trong căn tin bao gồm đồ ăn, đồ uống, đồ dùng cá nhân, hoặc hàng hóa khác do thủ trưởng cơ sở giam giữ quyết định.
Về giá bán, dự thảo quy định thủ trưởng cơ sở giam giữ sẽ quyết định giá bán hàng hóa trong căn tin theo giá bán lẻ của thị trường tại nơi cơ sở giam giữ đóng quân.
Hàng hóa trong căn tin phải được niêm yết giá công khai và thông báo cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam biết loại hàng hóa, chủng loại, giá tiền, hình thức thanh toán và việc nhận, chuyển hàng hóa.
Giá bán hàng hóa phải được thủ trưởng cơ sở giam giữ phê duyệt theo định kỳ hàng tháng, niêm yết công khai, phù hợp với mặt bằng giá cả thị trường địa phương nơi đơn vị đóng quân.
Theo đề xuất, người bị tạm giữ, người bị tạm giam mua hàng căn tin bằng tiền gửi lưu ký, thông qua hình thức ký sổ.
Mỗi người có một sổ mua hàng hóa căn tin theo mẫu do Bộ Công an ban hành. Sổ này do cơ sở giam giữ cấp cho mỗi người, do cán bộ quản giáo (hoặc cán bộ căn tin) quản lý để theo dõi.
Tiền mua hàng được trừ dần từ tiền gửi lưu ký cho đến khi hết số tiền lưu ký ghi trong sổ.
Người bị tạm giữ, người bị tạm giam đăng ký mua hàng hóa thông qua cán bộ quản giáo; mỗi lần cán bộ giao hàng, người bị tạm giữ, người bị tạm giam phải kiểm tra đúng mặt hàng, số lượng, khối lượng đã đăng ký mua, số tiền phải trả và đối chiếu tại sổ mua hàng hóa và ký xác nhận vào sổ.
Người bị tạm giữ, người bị tạm giam không được mua bán, trao đổi hàng hóa với nhau. Nếu muốn giúp đỡ vật chất cho người khác mua hàng tại căn tin thì phải có đơn đề nghị và được đồng ý.
Người bị tạm giữ, người bị tạm giam vi phạm nội quy cơ sở giam giữ thì tùy tính chất mức độ có thể bị hạn chế mua hàng hóa.
Từ sáng sớm, mưa lớn trút xuống khu vực Nha Trang. Chỉ trong khoảng ba giờ, nhiều tuyến đường ở phường Bắc Nha Trang như Phạm Văn Đồng, Mai Xuân Thưởng, 2 Tháng 4... ngập từ 20 đến 50 cm.
Nhiều ôtô phải di chuyển chậm qua vùng ngập. Người đi xe máy dắt xe lên vỉa hè hoặc lội bộ để tránh chết máy.
Đặc biệt, đoạn đường 2 Tháng 4 giao với Điện Biên Phủ và Mai Xuân Thưởng ngập khoảng nửa mét. Chính quyền phải căng dây phong tỏa, không cho xe chạy qua. Một số người đậu xe trên vỉa hè chờ nước rút mới tiếp tục hành trình.
Mưa lớn cũng khiến nhiều cửa hàng kinh doanh quần áo bị động, xe máy của nhân viên ngập trong nước.
"Nước lút gần nửa bánh xe, tôi phải tắt máy dắt bộ hơn 15 phút mới vào được khu vực trung tâm", chị Diễm, sống trên đường Điện Biên Phủ, cho biết.
Đến 11h30, nước bắt đầu rút ở một số tuyến phố. Người dân dọn dẹp khu vực trước nhà, trong khi công nhân môi trường được huy động thu gom rác, khơi thông dòng chảy.
Theo người dân, đây là trận mưa lớn đầu mùa đầu tiên gây ngập trong năm. Mưa trút xuống dồn dập nhiều giờ liền khiến nhiều khu phố chìm trong nước. Do nằm sát biển, khu vực này thường xảy ra tình trạng nước dâng khi mưa lớn và từng ngập sâu trong đợt lũ năm trước.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho hay ngày 31/5, Khánh Hòa có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to với lượng phổ biến 25-55 mm, có nơi trên 100 mm. Nguy cơ xuất hiện mưa cường suất trên 80 mm trong 3 giờ.
Cơ quan khí tượng cảnh báo trong mưa dông có thể xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Mưa lớn còn tiềm ẩn nguy cơ ngập úng tại vùng trũng thấp, khu đô thị, khu công nghiệp; lũ quét trên các sông, suối nhỏ và sạt lở đất ở khu vực đồi dốc.
Dự báo mưa còn kéo dài trong nhiều giờ tới và giảm dần từ đêm nay.
Ngày 9/5, lãnh đạo xã Quỳnh Anh cho biết chưa xác định được chủ nuôi do con chó đã bị người dân đánh chết sau khi tấn công hàng loạt người dân.
Sáng cùng ngày, con chó chạy qua các thôn Minh Tân, Văn Thơ, Phú Thịnh và Hợp Công ở xã Quỳnh Anh, liên tục lao vào cắn người đi đường. Các nạn nhân không kịp phản ứng hoặc bỏ chạy nên bị cắn vào tay, chân với nhiều mức độ thương tích khác nhau. Người dân sau đó bao vây, dùng gậy đánh chết con vật.
Một phụ nữ 43 tuổi phải khâu 4 mũi tại trạm y tế. Một người khác bị cắn lộ xương, phải nhập viện điều trị. Tất cả nạn nhân đã được xử lý vết thương và tiêm vaccine phòng dại.
Chính quyền địa phương khuyến cáo người dân tiêm vaccine phòng dại cho vật nuôi, quản lý chặt chó mèo, không thả rông và thông báo cơ quan chức năng khi phát hiện động vật có dấu hiệu nguy hiểm.
Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y Nghệ An, toàn tỉnh hiện có hơn 500.000 con chó nuôi tại hộ gia đình nhưng tỷ lệ tiêm phòng chỉ đạt khoảng 20-25%. Phần lớn chó vẫn bị thả rông, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và lây lan bệnh dại.
Gần đây liên tiếp xảy ra các vụ chó tấn công người. Ngày 3/4, ông Đặng Hữu Quyết, 83 tuổi, ở Hà Tĩnh, tử vong sau khi bị chó cắn lúc cho ăn. Ngày 15/4, ba phụ nữ ở phường Vinh Lộc, Nghệ An, bị chó lạ tấn công khi tập thể dục, hai người phải nhập viện khâu vết thương.
Theo Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 70-90 ca tử vong do bệnh dại, chủ yếu ở khu vực nông thôn, miền núi. Bệnh gần như không thể cứu chữa khi phát bệnh nhưng có thể phòng ngừa bằng tiêm vaccine kịp thời.
