Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/5 nói tại Phòng Bầu dục rằng trong các cuộc đàm phán trước đó, Iran đã nhất trí rằng họ sẽ từ bỏ kho uranium làm giàu, nhưng Mỹ sẽ phải đến thu hồi.
“Điều đầu tiên họ nói là chúng tôi sẽ nhận được nó, nhưng chúng tôi sẽ phải tự mang nó đi”, ông Trump nói về kho uranium làm giàu cấp độ cao bị chôn vùi dưới các địa điểm hạt nhân bị Mỹ không kích hồi tháng 6/2025. “Họ đã đồng ý như vậy hai ngày trước. Nhưng họ sau đó bội ước và không ghi điều đó vào đề xuất thỏa thuận. Họ đồng ý với chúng tôi rồi lại nuốt lời”.
Tổng thống Mỹ trước đó tuyên bố đề xuất thỏa thuận mà Iran gửi cho Mỹ là “không thể chấp nhận được”, dù ông không nêu cụ thể nội dung.
Ông Trump thêm rằng cơ sở hạt nhân Iran đã bị tàn phá đến mức “chỉ có một hoặc hai quốc gia trên thế giới có thể thu hồi được chúng”. Ông thêm rằng ngoài Mỹ, Trung Quốc là quốc gia khác mà Iran cho là có khả năng thu hồi số uranium trên.
Ông chủ Nhà Trắng cũng tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, có hiệu lực từ ngày 8/4, đang “nguy kịch”. Dù khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn đang duy trì, ông Trump nói tình trạng của nó hiện tại “yếu ớt đến mức khó tin”.
Cả Iran và Mỹ đều đã nổ súng vào nhau tại eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực.
Iran đang tồn tại hai phe, gồm “phe ôn hòa” và “những kẻ điên rồ”, theo ông Trump. Trong đó, phe ôn hòa đang “khao khát” đạt được thỏa thuận với Mỹ.
“Tôi nghĩ phe ôn hòa được tôn trọng hơn. Còn những kẻ điên rồ thì muốn chiến đấu đến cùng”, ông nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục.
Lãnh đạo Mỹ một lần nữa chỉ trích đề xuất mà Iran đưa ra, đồng thời nói rằng bất kỳ thỏa thuận nào giữa hai quốc gia sẽ yêu cầu Iran cam kết ngừng theo đuổi chương trình hạt nhân.
“Các bạn biết đấy, trong chiến tranh, bạn phải thay đổi, linh hoạt và có nhiều kế hoạch, nhưng bạn phải thực hiện các kế hoạch khác nhau vào những ngày khác nhau”, ông Trump nói. “Tôi có một kế hoạch tuyệt vời, nhưng kế hoạch đó là họ không thể có vũ khí hạt nhân. Và họ đã không nói điều đó trong đề xuất”.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn riêng với Fox News, ông Trump nói đang cân nhắc việc nối lại chiến dịch “Dự án Tự do” nhằm hộ tống dầu và các tàu vận tải thương mại khác qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông hiện chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Trước đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho rằng dự thảo thỏa thuận hòa bình mà họ đưa ra là “hợp lý và hào phóng”. “Chúng tôi không đòi hỏi sự nhượng bộ nào. Thứ duy nhất chúng tôi đòi hỏi là quyền hợp pháp của mình”, Baghaei nói.
Một thỏa thuận sơ bộ dường như đã đạt được trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, CNN dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết hôm 28/5. Tuy nhiên, nguồn tin nói rằng Tổng thống Donald Trump vẫn chưa chính thức phê chuẩn và tình hình khu vực vẫn căng thẳng.
Các quan chức cảnh báo sự chấp thuận của ông Trump sẽ là yếu tố then chốt đối với bất kỳ thỏa thuận nào. Trước đó một ngày, Tổng thống Trump nói rằng ông chưa hài lòng với tình trạng hiện tại của các cuộc đàm phán. Chưa rõ liệu Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã bật đèn xanh hay chưa vì đây cũng là bước đi cần thiết khác để tiến tới chấm dứt xung đột.
Tuy nhiên, việc hai bên hoàn tất dự thảo văn bản được xem là dấu hiệu cho thấy nỗ lực ngoại giao vẫn đang tiếp diễn, bất chấp các hành động "ăn miếng trả miếng" giữa Mỹ và Iran trong 48 giờ qua.
Biên bản ghi nhớ (MoU) được cho sẽ bao gồm điều khoản dỡ bỏ các hạn chế tại eo biển Hormuz, trong đó có việc cho phép tàu thuyền tự do lưu thông và chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ.
Thỏa thuận cũng sẽ mở ra giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày nhằm xử lý chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm số phận kho uranium được làm giàu ở mức cao của Tehran. Các nguồn tin cho biết những vấn đề khó khăn nhất liên quan đến chương trình hạt nhân Iran vẫn phải được giải quyết trong các cuộc đàm phán tiếp theo.
Tới nay, đây vẫn được xem là vấn đề gai góc hàng đầu trong đàm phán. Iran nhiều lần khẳng định họ có quyền duy trì chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình, trong khi Mỹ muốn Tehran bàn giao số uranium đã làm giàu, điều mà Tehran nhiều lần bác bỏ.
Trước đây, ông Trump từng nhiều lần tỏ ra lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận với Iran, nhưng sau đó lại thay đổi lập trường.
Các nguồn tin Mỹ đều cảnh báo rằng bất kỳ tiến triển nào trong đàm phán cũng có thể nhanh chóng sụp đổ nếu ông Trump quyết định không phê chuẩn thỏa thuận.
Áp lực đang gia tăng lên đảng Cộng hòa khi cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới gần. Một nguồn thạo tin cho biết ông Trump đang tìm kiếm thêm tư vấn để bảo đảm thỏa thuận đủ cứng rắn. Ông dường như đặc biệt tập trung vào việc bảo đảm thỏa thuận này có thể được xem là mạnh mẽ hơn thỏa thuận hạt nhân thời cựu Tổng thống Barack Obama năm 2015, văn bản ông Trump từng rút khỏi ở nhiệm kỳ đầu.
Trước đó, vào cùng ngày, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã cảnh báo đồng minh Oman về kịch bản hỗ trợ Iran áp phí đối với hoạt động thương mại đi qua eo biển Hormuz.
“Chính phủ Mỹ sẽ không dung thứ cho bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp đặt hệ thống thu phí tại eo biển Hormuz. Đặc biệt, Oman cần hiểu rằng Bộ Tài chính Mỹ sẽ mạnh tay nhắm vào bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào, trực tiếp hoặc gián tiếp, tham gia hỗ trợ việc thu phí tại eo biển này, và mọi đối tác liên quan cũng sẽ bị trừng phạt”, ông viết trên mạng xã hội X.
Ngày 26-5, khi đang ở Ấn Độ, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đưa ra cảnh báo sau đợt tấn công của Washington vào miền nam Iran.
"Các eo biển phải được mở, chúng sẽ được mở bằng cách này hay cách khác, vì vậy chúng cần phải được mở", Hãng tin Reuters dẫn lời ông Rubio nói, cho rằng những gì đang xảy ra ở Hormuz là "bất hợp pháp, trái pháp luật, không bền vững cho thế giới, không thể chấp nhận được".
Dù vậy Ngoại trưởng Mỹ khẳng định một thỏa thuận với Iran vẫn có thể đạt được, bất chấp những hoài nghi ngày càng lớn, nhất là sau cuộc tấn công mới nhất.
"Hôm nay đã có một số cuộc đàm phán diễn ra ở Qatar, vì vậy chúng ta sẽ xem liệu có thể đạt được tiến triển nào không. Tôi nghĩ rằng đang có rất nhiều cuộc thảo luận qua lại về câu chữ cụ thể trong văn bản ban đầu, vì vậy sẽ mất vài ngày", nhà ngoại giao Mỹ giải thích.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng Mỹ ngày 25-5 đã tiến hành các cuộc tấn công mang tính "tự vệ" để bảo vệ binh sĩ Mỹ trước các mối đe dọa từ phía Iran.
Các mục tiêu bị nhắm tới bao gồm những bệ phóng tên lửa và các tàu thuyền Iran bị cáo buộc đang tìm cách rải thủy lôi quanh khu vực eo biển Hormuz.
Theo Đài Fox News, lực lượng Mỹ đã phát hiện hai tàu thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz. Washington được cho là đã phá hủy cả hai tàu của IRGC, đồng thời tấn công một trận địa tên lửa đất đối không tại Bandar Abbas.
Cuộc tấn công diễn ra khi nhà đàm phán hàng đầu và Ngoại trưởng Iran đang ở Doha để thảo luận với Thủ tướng Qatar về thỏa thuận tiềm năng chấm dứt chiến tranh, Reuters đưa tin.
Theo đó, cuộc thảo luận tập trung vào eo biển Hormuz, kho dự trữ uranium được làm giàu của Iran, giải phóng các khoản tiền bị đóng băng của Tehran.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, trước đó cho biết các vấn đề hạt nhân sẽ chỉ được đàm phán sau khi thỏa thuận khung được ký kết.
Lực lượng vũ trang Ukraine (AFU) cho biết trong tháng 3, Kyiv đã kiểm soát nhiều lãnh thổ hơn so với phần bị mất - lần đầu tiên kể từ tháng 10.2025.
Cụ thể, Ukraine đã tái kiểm soát khoảng 9 km2 lãnh thổ, trong bối cảnh đà tiến công của Nga chững lại trên toàn tuyến, theo AFP ngày 3.4 dẫn báo cáo của Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW - Mỹ). Dù con số không lớn, đây được xem là dấu hiệu đảo chiều xu hướng sau nhiều tháng Ukraine liên tục bị thu hẹp không gian kiểm soát.
Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky cho biết lực lượng Kyiv đang dần giành lại thế chủ động. Trong cuộc phỏng vấn với kênh ICTV ngày 2.4, ông nói quân đội Ukraine từ cuối tháng 1 đã tiến công chậm nhưng liên tục, với các đòn phản công cục bộ, đặc biệt tại khu vực Olesandrivka - Zaporizhzhia. "Thành công nằm ở việc giành lại lãnh thổ… chúng ta đã kiểm soát khoảng 480 km2 kể từ tháng 1", ông Syrsky nhấn mạnh.
Trong khi đó, tháng 3 là lần đầu tiên sau hơn 2 năm rưỡi, quân đội Nga không ghi nhận bước tiến đáng kể về lãnh thổ tại tiền tuyến Ukraine, theo báo cáo của ISW. Xu hướng chững lại này đã xuất hiện từ cuối năm 2025, khi diện tích Nga kiểm soát thêm giảm mạnh, từ khoảng 319 km2 trong tháng 1 xuống còn 123 km2 trong tháng 2, trước khi gần như không tăng trong tháng 3.
Tại khu vực phía nam tiền tuyến, giữa 2 vùng Donetsk và Dnipropetrovsk, vùng kiểm soát của Nga cũng thu hẹp đáng kể, từ hơn 400 km2 vào cuối tháng 1 xuống còn khoảng 144 km2 trong tháng 3.
Theo trang Kyiv Post, sự chững lại của Nga một phần đến từ hiệu quả các đòn phản công của Ukraine, cùng với những yếu tố kỹ thuật như hạn chế sử dụng Starlink và việc siết kiểm soát các nền tảng liên lạc như Telegram, ảnh hưởng đến khả năng phối hợp tác chiến của lực lượng Nga. Phía Nga chưa bình luận về các thông tin trên.
Dù xuất hiện một số tín hiệu tích cực trên chiến trường, Ukraine vẫn đối mặt áp lực quân sự lớn từ Nga, đặc biệt trên không. Theo Euronews ngày 3.4 dẫn dữ liệu từ không quân Ukraine, Nga đã triển khai ít nhất 6.462 máy bay không người lái (UAV) tầm xa trong tháng 3, tăng 28% so với tháng trước. Có thời điểm, hơn 1.000 UAV được phóng chỉ trong một ngày, cho thấy cường độ tấn công ở mức rất cao.
Áp lực này đi kèm với các đánh giá về tổn thất của Ukraine. Theo TASS dẫn số liệu từ Bộ Quốc phòng Nga, ước tính lực lượng Ukraine mất hơn 35.000 binh sĩ trong tháng 3, cùng nhiều khí tài như máy bay, trực thăng, UAV và hệ thống pháo. Tuy nhiên, các con số này chưa được phía Ukraine xác nhận.
Trên thực địa, Ukraine hiện gặp khó khăn tại một số hướng then chốt, đặc biệt ở miền bắc Donetsk - khu vực có ý nghĩa chiến lược với các đô thị lớn như Kramatorsk và Sloviansk, theo AFP. Trong bối cảnh Nga vẫn kiểm soát khoảng 19 - 20% lãnh thổ Ukraine, việc Moscow tuyên bố kiểm soát hoàn toàn vùng Lugansk từ ngày 1.4 được xem là bước đi nhằm củng cố thêm vị thế tại Donbass.
Theo các chuyên gia, khi một trong những khu vực trọng yếu tại Donbass (gồm Donetsk và Lugansk) được kiểm soát, Nga có thể gia tăng sức ép cả về quân sự lẫn đàm phán đối với Ukraine, đặc biệt nếu xung đột kéo dài.
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm 1.4 khẳng định lực lượng Nga vẫn "tiến công dọc toàn tuyến", đồng thời cho rằng Ukraine đang ở thế bất lợi và kêu gọi Kyiv rút khỏi Donbass.
