Mỹ – Iran bất đồng quan điểm

Nhận lời mời của Tổng thống Philippines, Chủ tịch ASEAN 2026 Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu từ ngày 7 đến 8-5.

"Chuyến công tác lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên, đồng thời cũng là lần đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN trên cương vị mới", Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang chia sẻ trước thềm chuyến công tác, theo thông tin từ Bộ Ngoại giao.

Theo Thứ trưởng, sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng thể hiện Việt Nam tiếp tục triển khai nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa theo tinh thần Đại hội Đảng XIV, trong đó ASEAN tiếp tục là ưu tiên chiến lược hàng đầu.

Đây cũng là thông điệp về cam kết của Việt Nam đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, với tinh thần chủ động, tích cực và đóng góp thực chất.

Ông Đặng Hoàng Giang cho biết mục tiêu xuyên suốt của chuyến công tác là cùng các nước củng cố hòa bình, giữ vững đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, nâng cao năng lực ứng phó. Qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển bền vững của khu vực và từng quốc gia thành viên, đồng thời thúc đẩy quan hệ song phương giữa Việt Nam với các nước ASEAN.

Việt Nam sẽ tập trung vào một số ưu tiên lớn sau:

Thứ nhất, phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên của năm Chủ tịch ASEAN 2026 và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm.

Thứ hai, cùng ASEAN thúc đẩy duy trì môi trường hòa bình, an ninh và ổn định, đề cao thượng tôn luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương, tăng cường liên kết nội khối, đồng thời mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Thứ ba, tham gia tích cực vào các nội dung ưu tiên của hội nghị, đặc biệt là các vấn đề cấp bách liên quan đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực và hỗ trợ công dân. Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, chuẩn bị các đề xuất, sáng kiến cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao năng lực ứng phó chung của ASEAN trước các biến động và thách thức ngày càng phức tạp từ bên ngoài.

Nhân dịp này, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự kiến sẽ có những cuộc gặp trực tiếp đầu tiên với lãnh đạo các nước ASEAN trên cương vị mới, qua đó củng cố quan hệ hữu nghị, tăng cường tin cậy chính trị và thúc đẩy hợp tác thực chất.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang bày tỏ tin tưởng chuyến tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN của Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ thành công tốt đẹp, tiếp tục khẳng định hình ảnh một Việt Nam chủ động, tích cực, chân thành, trách nhiệm và sẵn sàng đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển chung của ASEAN, đồng thời tiếp tục nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trong khu vực cũng như góp phần tăng cường quan hệ giữa Việt Nam với các nước thành viên ASEAN.

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 và các hội nghị liên quan có chủ đề “Cùng chèo lái tương lai chung”.

Đây là hội nghị cấp cao thường niên đầu tiên trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines.

Hội nghị có ý nghĩa đặc biệt khi ASEAN bước vào giai đoạn phát triển mới sau 10 năm xây dựng Cộng đồng ASEAN (2015 - 2025), đồng thời là năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 cùng các kế hoạch trên bốn trụ cột chính trị - an ninh, kinh tế, văn hóa - xã hội và kết nối.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới biến động nhanh, phức tạp, với nhiều thách thức về cạnh tranh chiến lược, gián đoạn chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, lương thực và bảo hộ thương mại.

Đây sẽ là dịp để lãnh đạo 11 quốc gia ASEAN trao đổi toàn diện, thống nhất định hướng chiến lược, củng cố đoàn kết và nâng cao năng lực tự cường, tiếp tục khẳng định giá trị chiến lược của ASEAN.

Hội nghị sẽ tập trung vào ba trọng tâm lớn sau:

Thứ nhất, củng cố đoàn kết, tự cường và năng lực ứng phó của ASEAN trước các thách thức cấp bách, nhất là về an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ổn định chuỗi cung ứng và hỗ trợ công dân trong các tình huống khẩn cấp.

Thứ hai, thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên chiến lược của ASEAN, đặc biệt là Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các trọng tâm hợp tác trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines.

Thứ ba, tiếp tục phát huy tiếng nói chung và vai trò trung tâm của ASEAN trên cơ sở đề cao thượng tôn pháp luật, ủng hộ chủ nghĩa đa phương, làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định và thuận lợi cho phát triển, nâng cao vị thế và vai trò của ASEAN trong khu vực và trên thế giới.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Nền kinh tế của họ đang sụp đổ, lệnh phong tỏa đang mang đến hiệu quả đáng kinh ngạc", Tổng thống Donald Trump ngày 30/4 nói với các phóng viên tại Nhà Trắng. "Nền kinh tế của họ là một thảm họa, vì vậy chúng ta hãy chờ xem họ trụ được bao lâu".

Giá dầu đã ổn định trở lại sau khi tăng mạnh vào đầu ngày, trong bối cảnh có rất ít dấu hiệu cho thấy Washington và Tehran đang tiến gần đến một thỏa thuận.

Giá dầu Brent tương lai ban đầu tăng lên 126 USD một thùng, mức cao nhất kể từ khi xung đột bắt đầu, trước khi chốt phiên giao dịch ở mức gần 114 USD. Giá dầu đã tăng hơn 8% trong tuần qua.

Các nhà giao dịch đang lo ngại khả năng Mỹ - Iran nối lại hoạt động quân sự và eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa lâu dài. Đây là tuyến đường huyết mạch đối với dòng chảy dầu khí toàn cầu, nhưng đã bị phong tỏa kể từ khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2.

Giá xăng tại nhiều nơi trên khắp nước Mỹ cũng đang tăng mạnh, giá bán lẻ tại California tăng lên trên 6 USD mỗi gallon (khoảng 1,59 USD mỗi lít). Điều này đang trở thành mối lo ngại ngày càng lớn đối với đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

"Giá xăng sẽ giảm thôi", ông Trump nói. "Ngay khi chiến sự kết thúc, giá sẽ lao dốc không phanh".

Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 30/4 ra tuyên bố cho rằng Mỹ đã phải chịu thất bại "đáng xấu hổ", đồng thời bác bỏ cảnh báo từ Tổng thống Trump rằng lệnh phong tỏa đường biển của Mỹ nhằm trừng phạt kinh tế nước này có thể kéo dài nhiều tháng.

Ông dự báo về một tương lai tươi sáng cho vùng Vịnh khi không có Mỹ, khẳng định bất kỳ nước nào can thiệp vào khu vực từ bên ngoài đều sẽ "không có chỗ đứng tại đây, ngoại trừ dưới đáy biển".

Trước đó, ông cũng bày tỏ nghi ngờ về khả năng đạt được thỏa thuận với Mỹ trong một tuyên bố hiếm hoi khẳng định sẽ không từ bỏ chương trình hạt nhân hay tên lửa của đất nước. Ông ra tín hiệu rằng Iran sẽ duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng ra tuyên bố cho rằng mọi nỗ lực áp đặt phong tỏa hoặc hạn chế hàng hải đều trái với luật pháp quốc tế và "chắc chắn sẽ thất bại. Ông cảnh báo những biện pháp phong tỏa như vậy không giúp cải thiện an ninh khu vực, mà thực tế còn là "nguồn cơn gây căng thẳng và làm gián đoạn sự ổn định lâu dài tại vịnh Ba Tư".

Iran cho hay họ sẽ không mở cửa trở lại eo biển Hormuz cho tàu thương mại nếu Mỹ chưa dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của nước này. Hiện chưa rõ Iran còn trụ được bao lâu trước khi hết chỗ chứa dầu và buộc phải cắt giảm sản lượng.

Những dấu hiệu căng thẳng đối với nền kinh tế Iran đã xuất hiện trong những ngày gần đây, khi đồng nội tệ mất giá kỷ lục. Đồng rial của Iran bắt đầu trượt giá hồi đầu tuần và rơi xuống mức thấp mới vào ngày 29/4 với 1,8 triệu rial đổi 1 USD.

Tin Gốc: Vnexpress

Khảo sát được Reuters/Ipsos công bố ngày 21-4, cho thấy không chỉ mức tín nhiệm suy giảm, mà hình ảnh cá nhân của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đang bị đặt dấu hỏi ngay trong nội bộ nước Mỹ.

Cuộc thăm dò kéo dài sáu ngày, kết thúc vào ngày 20-4, ghi nhận chỉ 36% người Mỹ ủng hộ cách ông Trump điều hành đất nước, không thay đổi so với tháng trước và thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 47% ngay sau khi ông nhậm chức hồi tháng 1-2025.

Một trong những điểm đáng chú ý của khảo sát lần này là sự gia tăng hoài nghi trong dư luận Mỹ về tính khí và sự minh mẫn của vị Tổng thống. Chỉ 26% người được hỏi cho rằng ông Trump là người "điềm tĩnh", trong khi đa số còn lại tỏ ra nghi ngờ hoặc không đồng tình với nhận định này.

Ngay trong nội bộ Đảng Cộng hòa, quan điểm cũng bị chia rẽ: 53% cử tri đảng này đánh giá ông Trump điềm tĩnh, nhưng 46% cho rằng ngược lại. Trong khi đó chỉ 7% cử tri Đảng Dân chủ có cùng nhận định tích cực.

Đáng chú ý, có tới 51% người Mỹ cho rằng sự minh mẫn của ông Trump đã tệ hơn trong vòng một năm qua. Tỉ lệ này bao gồm cả 14% cử tri Cộng hòa, 54% cử tri độc lập và tới 85% cử tri Dân chủ, cho thấy mối quan ngại lan rộng trên nhiều nhóm chính trị.

Những lo ngại này phần nào xuất phát từ loạt phát ngôn gây tranh cãi gần đây của ông Trump. Tổng thống Mỹ từng đăng tải trên mạng xã hội lời đe dọa "xóa sổ nền văn minh Iran", đồng thời công kích Giáo hoàng Leo là "yếu đuối" sau khi Giáo hoàng chỉ trích cuộc chiến của Mỹ nhằm vào Iran.

Ông cũng nhiều lần đe dọa sẽ phá hủy toàn bộ cơ sở hạ tầng trọng yếu của Tehran, bao gồm cầu và nhà máy điện, với những lời lẽ bị đánh giá là gay gắt và thiếu kiềm chế.

Không chỉ vậy, trước đó ông Trump còn khiến các đồng minh lo ngại khi đề cập khả năng sử dụng vũ lực với Đan Mạch - thành viên NATO, liên quan đến tham vọng của Mỹ muốn sáp nhập Greenland, làm dấy lên nghi vấn về việc Mỹ đã thay đổi cách tiếp cận chính sách đối ngoại của nước này.

Song song với những tranh cãi về phong cách lãnh đạo, tác động kinh tế từ cuộc chiến Iran cũng đang bào mòn mức độ ủng hộ của ông Trump. Xung đột bùng phát từ cuối tháng 2 đã đẩy giá xăng tại Mỹ tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến chi tiêu của người dân.

Theo khảo sát, chỉ 26% người Mỹ hài lòng với cách Tổng thống xử lý vấn đề chi phí sinh hoạt - ngang mức thấp nhất của ông từ trước đến nay. Đây được xem là chỉ dấu quan trọng, khi kinh tế thường là yếu tố then chốt chi phối hành vi cử tri tại Mỹ.

Về chính sách đối ngoại, dư luận xứ cờ hoa cũng tỏ ra chia rẽ. Khoảng 36% người được hỏi ủng hộ các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran, gần như không thay đổi so với trước đó.

Tuy nhiên chỉ 26% cho rằng hành động quân sự này là "đáng với chi phí bỏ ra", và chỉ 25% tin rằng các đòn tấn công sẽ giúp nước Mỹ an toàn hơn.

Khảo sát cũng cho thấy người Mỹ có xu hướng đánh giá tích cực Giáo hoàng Leo hơn so với ông Trump. Khoảng 60% người được hỏi bày tỏ thiện cảm với Giáo hoàng, cao hơn đáng kể mức 36% dành cho Tổng thống Mỹ.

Trong khi đó chỉ 16% người Mỹ ủng hộ việc rút khỏi NATO - ý tưởng mà ông Trump từng nhiều lần đề cập, cho thấy phần lớn cử tri vẫn muốn duy trì vai trò của Mỹ trong liên minh quân sự quan trọng này.

Cuộc khảo sát được tiến hành với 4.557 người trưởng thành trên toàn nước Mỹ, sai số khoảng 2 điểm phần trăm, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran dự kiến hết hạn vào tối 22-4 giờ địa phương.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ