Khi xung đột Trung Đông nổ ra cuối tháng 2 làm nguồn cung năng lượng toàn cầu siết chặt, nhiều chính phủ châu Á lập tức ứng phó bằng cách tiết kiệm điện, ưu tiên khí đốt cho hộ gia đình thay vì sản xuất và dùng đến nguồn dự trữ quốc gia.
Nhưng các biện pháp này được xây dựng trên giả định chiến sự chỉ diễn ra ngắn và dòng chảy năng lượng sẽ sớm nối lại. Trong khi, cuộc chiến giờ chưa có dấu hiệu kết thúc rõ ràng, eo biển Hormuz vẫn đóng và khủng hoảng nhiên liệu lan rộng.
Theo các chuyên gia, giá vé máy bay, cước vận tải và hóa đơn điện, gas đồng loạt tăng đang đe dọa tăng trưởng. Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) cảnh báo chiến sự có thể gây thiệt hại kinh tế tới 299 tỷ USD cho châu Á – Thái Bình Dương và khoảng 8,8 triệu người có nguy cơ rơi vào nghèo đói.
“Các quốc gia ít nguồn lực nhất để ứng phó hoặc những người tiêu dùng ít khả năng chi trả nhất sẽ là nhóm cảm nhận tác động đầu tiên”, bà Samantha Gross, chuyên gia Viện Brookings (Mỹ), nhận định.
Nhiều chính phủ châu Á từng xây dựng ngân sách năm nay với giả định giá dầu trung bình quanh 70 USD một thùng và duy trì trợ giá để ổn định thị trường nội địa. Tuy nhiên, chiến sự đã đẩy giá dầu Brent có lúc lên khoảng 120 USD.
Theo nhà phân tích năng lượng độc lập Ahmad Rafdi Endut tại Kuala Lumpur, các chính phủ đang đối mặt với lựa chọn khó khăn, giữa tiếp tục trợ giá khiến ngân sách thâm hụt hoặc chuyển gánh nặng chi phí sang người dân, kéo theo nguy cơ phản ứng từ công chúng.
Tại Ấn Độ, việc ưu tiên nguồn cung khí đốt cho khoảng 330 triệu hộ gia đình đã khiến đầu vào cho các nhà máy phân bón suy giảm. Giá phân bón tăng mạnh cùng nguy cơ lượng mưa thấp do El Nino đe dọa ngành trồng lúa. Đến nay, quốc gia Nam Á này vẫn duy trì trợ cấp để bảo vệ 1,4 tỷ dân khỏi cú sốc giá nhiên liệu.
Tuy nhiên, hôm 10/5, Thủ tướng Narendra Modi đã kêu gọi người dân ưu tiên hàng nội địa, hạn chế du lịch nước ngoài để tiết kiệm ngoại tệ, làm việc từ xa và sử dụng phương tiện công cộng để giảm tiêu thụ nhiên liệu. Ông cũng đề nghị nông dân giảm một nửa lượng phân bón sử dụng.
Các láng giềng như Pakistan và Bangladesh thiếu hụt ngoại tệ nên phải mua dầu khí theo giá giao ngay, thường biến động mạnh và cao hơn hợp đồng dài hạn. Điều này khiến chi phí nhập khẩu tăng và áp lực lên dự trữ ngoại hối vốn hạn chế.
Theo ông Endut, các chính phủ có thể duy trì trợ cấp bằng cách cắt giảm phúc lợi hoặc vay nợ nhiều hơn. Ngược lại, nếu giảm trợ cấp, họ có thể đối mặt phản ứng tiêu cực từ cử tri. “Khi trợ cấp cạn kiệt và lạm phát bắt đầu tăng tốc, các quốc gia có thể đối mặt một ‘quả bom tài khóa'”, ông cảnh báo.
Ở Đông Nam Á, Philippines áp dụng tuần làm việc 4 ngày để tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời triển khai trợ cấp cho nhóm thu nhập thấp. Tuy nhiên, Fitch Ratings cho biết phần lớn người tiêu dùng vẫn phải chịu chi phí năng lượng cao hơn, khiến hoạt động kinh doanh tại các đô thị lớn như Manila chậm lại.
Tháng trước, Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) hạ triển vọng tăng trưởng năm nay của Philippines xuống 4,1%, so với dự báo 5,6% hồi tháng 1, dẫn lý do cú sốc năng lượng cộng hưởng với hiệu ứng nền tiêu cực từ kinh tế năm 2025.
Thái Lan quyết định bỏ trần giá dầu diesel sau chưa đầy một tháng xung đột, do ngân sách trợ giá cạn kiệt. Để cân đối, chính phủ nước này đang cắt giảm các khoản chi khác để bù đắp chi phí năng lượng tăng.
Ông Albert Park, Chuyên gia kinh tế trưởng kiêm Tổng giám đốc Vụ Nghiên cứu kinh tế và Phát triển (ERDI) tại Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nhận định tình hình Trung Đông đang làm chậm tăng trưởng của Đông Nam Á. “Chiến sự càng kéo dài, tác động tiêu cực càng lớn”, ông nói.
Dự báo kinh tế cập nhật tháng 4 của IMF đã điều chỉnh nhẹ dự báo tăng trưởng GDP 2026 nhóm ASEAN-5 (Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan), từ 4,2% xuống 4,1%.
Bà Maria Monica Wihardjam, chuyên gia Viện ISEAS-Yusof Ishak (Singapore) nói cú sốc năng lượng sẽ dần tái định hình các nền kinh tế Đông Nam Á, bao gồm thay đổi trên thị trường lao động và cách các nước chuẩn bị cho các cuộc khủng hoảng năng lượng trong tương lai. Trên toàn châu Á, chuyên gia này chỉ ra cuộc khủng hoảng phơi bày sự mong manh của tầng lớp trung lưu, khi nhiều người có nguy cơ tái nghèo.
Theo IMF, tăng trưởng năm nay của các nền kinh tế phát triển và mới nổi tại châu Á sẽ đạt mức 4,9%, giảm 0,1 điểm phần trăm so với dự báo trước chiến sự. “Tại một số nền kinh tế Nam Á và Đông Nam Á, các gián đoạn tại Trung Đông dự báo làm suy giảm nguồn thu từ du lịch và kiều hối, qua đó khiến nhu cầu trong nước yếu đi”, báo cáo tháng 4 của IMF, nhận định.
Ngay cả khi chiến sự chấm dứt, châu Á cũng khó nhanh chóng thoát khỏi áp lực. Theo bà Samantha Gross, chuỗi cung ứng dầu khí toàn cầu không thể phục hồi ngay lập tức. Việc sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hại, tái khởi động nhà máy và vận chuyển nhiên liệu từ Trung Đông có thể mất nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
Về dài hạn, các nước trong khu vực đã bắt đầu thảo luận và triển khai các giải pháp như đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, phát triển điện hạt nhân và năng lượng tái tạo như điện mặt trời.
Sau khi xăng E10 (loại nhiên liệu sinh học được phối trộn từ 10% ethanol và 90% xăng khoáng) chính thức thay thế xăng RON 95 trên thị trường, một trong những băn khoăn lớn nhất của người dùng là khả năng tương thích của phương tiện và nguy cơ ảnh hưởng đến động cơ xe.
Cuối tháng trước, Bộ Công Thương yêu cầu các hãng ôtô, xe máy rà soát, công bố mức độ tương thích với xăng E10. Hiện hầu hết hãng đã công bố danh mục chi tiết các dòng xe tương thích trên website, fanpage chính thức.
Toyota Việt Nam cho biết toàn bộ mẫu xe của hãng sản xuất từ năm 1997 đến nay đều sử dụng được xăng E10. Theo hãng, nhiên liệu này không ảnh hưởng đến độ bền động cơ, mức độ an toàn hay làm phát sinh chi phí bảo dưỡng, sửa chữa so với xăng thông thường.
Thực tế, cách đây 3 năm, Toyota Việt Nam đã phối hợp với Đại học Bách khoa Hà Nội và Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam nghiên cứu khả năng sử dụng xăng E10 trên một số mẫu xe. Chẳng hạn, kết quả thử nghiệm cho thấy, xe hybrid tương thích tốt với E10, mức tiêu hao nhiên liệu giảm 7,8% so với xăng RON 95, công suất tăng 2,15% và phát thải ít hơn 11%.
Tương tự, theo Kia Việt Nam, các mẫu xe do Thaco Auto phân phối đều tương thích với xăng sinh học E10. Mazda Việt Nam cũng khẳng định các mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong của hãng hiện nay được thiết kế phù hợp với loại nhiên liệu này, bảo đảm khả năng vận hành ổn định và an toàn cho người sử dụng.
Với Hyundai Thành Công, nhà phân phối cho biết các mẫu xe Hyundai sản xuất từ năm 2005 đến nay, gồm cả xe đang lưu hành trên thị trường, tương thích với E10. Loại nhiên liệu này cũng phù hợp với các dòng xe Ford phân phối ở Việt Nam.
Ngoài các thương hiệu phổ thông, nhiều hãng xe mới gia nhập thị trường cũng xác nhận khả năng tương thích với E10. Chẳng hạn, Lynk & Co cho biết các mẫu xe 01, 03, 05, 06, 08 EM-P và 09 đều có thể sử dụng loại nhiên liệu này. Geely Việt Nam khẳng định toàn bộ sản phẩm đang phân phối đều đáp ứng.
Các mẫu xe Omoda C5, Omoda C5 SHS-H, Jaecoo J7 và Jaecoo J7 SHS-P của Omoda & Jaecoo được nghiên cứu, phát triển cũng tương thích với E10 theo tiêu chuẩn quốc tế.
Ở phân khúc xe châu Âu, theo Volkswagen Việt Nam, nếu sử dụng nhiên liệu từ các hệ thống phân phối uy tín và bảo dưỡng đúng định kỳ, E10 sẽ không ảnh hưởng đến khả năng vận hành hay độ bền động cơ.
Mercedes-Benz Việt Nam cho hay người dùng có thể kiểm tra thông tin nhiên liệu phù hợp được hãng in trên nắp bình nhiên liệu hoặc trong sổ tay hướng dẫn sử dụng. Tuy nhiên, hãng ngoại trừ một số mẫu xe đời cũ như C 200 CGI (W203), CLK 200 CGI (C209) sản xuất giai đoạn 2001-2005 và các xe sử dụng bộ chế hòa khí trước năm 1990 không sử dụng được xăng E10.
Trước đó, Mitsubishi, Suzuki Việt Nam cũng đưa ra thông tin các dòng xe sử dụng hoặc không nên dùng E10.
Ngoài mức độ tương thích, các hãng đều khẳng định hiệu suất vận hành không có khác biệt đáng kể khi sử dụng nhiên liệu đúng tiêu chuẩn. Đồng thời, việc dùng E10 không ảnh hưởng đến tuổi thọ động cơ, chi tiết máy hay quyền lợi bảo hành chính hãng của khách hàng.
Họ cũng khuyến nghị khách hàng sử dụng nhiên liệu đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, tham khảo số tay hướng dẫn sử dụng của từng mẫu xe để lựa chọn nhiên liệu phù hợp.
Tại cuộc họp về cung ứng xăng dầu ngày 2/6, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc cho rằng lộ trình phối trộn và phân phối xăng E10 nhằm giúp người tiêu dùng được sử dụng sản phẩm giá hợp lý, góp phần giảm phát thải, bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển nông nghiệp trong nước.
Tuy nhiên, lãnh đạo Chính phủ cho rằng công tác thông tin, tuyên truyền về xăng E10 thời gian qua chưa đầy đủ, kịp thời. "Quyền lợi của người tiêu dùng là quan trọng nhất. Mọi chính sách phải nhằm bảo đảm quyền này", Phó thủ tướng nói.
Ông giao các Bộ: Công Thương, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ cùng hiệp hội, doanh nghiệp đưa ra hướng dẫn cụ thể với các nhóm phương tiện có thể sử dụng E10. Các bên cần xác định trường hợp không nên dùng hoặc cần lưu ý khi sử dụng E10, và công bố loại nhiên liệu phù hợp với số phương tiện này.
Mục tiêu trên được ông Đỗ Quang Vinh, Chủ tịch Chứng khoán SHS, nêu tại phiên họp thường niên diễn ra ngày 17/4. Đây được cho là kế hoạch tham vọng khi SHS vẫn nằm ngoài nhóm 10 công ty chứng khoán có thị phần môi giới lớn nhất, tính đến cuối quý I năm nay, theo số liệu từ Sở giao dịch chứng khoán TP HCM (HoSE).
Theo ông Đỗ Quang Vinh, doanh nghiệp này có lợi thế hút thêm khách hàng lớn do đang "sống" trong một hệ sinh thái tài chính khép kín, trong đó có ngân hàng SHB, công ty quản lý quỹ hay tập đoàn T&T. Chủ tịch này nhấn mạnh mục tiêu SHS muốn tham gia các thương vụ phát hành lớn, đồng thời kết nối với các nhà đầu tư quốc tế.
Chia sẻ sâu hơn về mục tiêu này, Tổng giám đốc Nguyễn Duy Linh cho biết công ty hiện nắm khoảng 1,65% thị phần môi giới trên HoSE. "Nếu muốn vào nhóm 10 công ty hàng đầu, thị phần của chúng tôi cần nâng lên khoảng 3%", ông Linh nói.
CEO này đánh giá kế hoạch của công ty có cơ sở khi số lượng nhà đầu tư chứng khoán hiện chỉ chiếm khoảng 11% dân số. Vì vậy, ông cho rằng dư địa để hút thêm khách vẫn còn nhiều khi lượng nhà giao dịch đi lên. Ngoài ra, Chính phủ cũng muốn thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán như một kênh dẫn vốn quan trọng cho nền kinh tế.
Để gia tăng thị phần môi giới, Tổng giám đốc SHS chia sẻ công ty đặt trọng tâm tăng trưởng cả quy mô lẫn tài sản của khách hàng. Doanh nghiệp này dự kiến chia phân hạng khách hàng chi tiết để thiết kế sản phẩm phù hợp, đồng thời thời đầu tư vào cả công nghệ lẫn nâng cao trình độ đội ngũ tư vấn. "Những sản phẩm mang tính chất chung chung sẽ không thu hút được nhà đầu tư", ông Linh nói.
Ngoài ra, công ty cũng sẽ đa dạng hóa phương thức thanh toán cho các khách hàng. Ông Duy Linh cũng khẳng định không theo đuổi cuộc đua miễn phí giao dịch (zero fee) trên diện rộng. Thay vào đó, mức phí và lãi suất cho vay sẽ được đưa ra theo từng phân khúc khách hàng, đi kèm với giá trị gia tăng về sản phẩm và dịch vụ.
Năm 2026, SHS được cổ đông thông qua kế hoạch kinh doanh với tổng doanh thu dự kiến 3.739 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 1.718 tỷ đồng, tăng lần lượt 2% và 4% so với năm trước. Tuy nhiên, đà tăng trưởng của năm nay dự kiến sẽ thấp hơn mức 33% của năm ngoái.
Ông Đỗ Quang Vinh đánh giá kế hoạch kinh doanh năm nay thận trọng nhưng phù hợp với hoàn cảnh hiện tại. Chủ tịch này cho biết bối cảnh quốc tế với các nhiều cuộc căng thẳng địa chính trị diễn ra vẫn có thể ảnh hưởng đến nền kinh tế vĩ mô xuyên suốt năm 2026.
Ngoài ra, Hội đồng quản trị công ty còn muốn đặt mục tiêu đẩy mạnh tăng trưởng ở các mảng kinh doanh khác. Theo đó, SHS sẽ thực hiện việc chuyển dịch cơ cấu theo hướng bền vững, bằng cách hạ tỷ trọng hoạt động tự doanh và đẩy mạnh vào các nguồn thu khác."Nếu năm 2025, mảng đầu tư chiếm hơn một nửa lợi nhuận thì năm 2026 tỷ trọng này giảm còn khoảng 35%", ông Duy Linh nói.
Ngược lại, các nguồn thu cốt lõi như cho vay, môi giới, ngân hàng đầu tư và sản phẩm tài chính sẽ tăng tỷ trọng đóng góp. Trong đó, hoạt động cho vay dự kiến chiếm khoảng 46%, các mảng khác khoảng 10-15%.
Sau 2 lần bị nhắc nhở chậm công bố thông tin, Công ty cổ phần Tập đoàn PC1 (mã chứng khoán: PC1) đã công bố báo cáo tài chính quý I/2026.
PC1 ghi nhận doanh thu thuần hơn 2.170 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, mảng xây lắp, cung cấp thiết bị điện đóng góp lớn nhất với doanh thu 957 tỷ đồng, tăng 31% so với cùng kỳ. Mảng bất động sản mang về 177 tỷ đồng.
Theo giải trình của doanh nghiệp, lĩnh vực bất động sản dân dụng tiếp tục ghi nhận doanh thu, lợi nhuận từ dự án Tháp Vàng. Trước đó vào quý I/2025, dự án vẫn đang trong giai đoạn triển khai.
Về hoạt động tài chính, doanh thu tăng vọt lên 184 tỷ đồng, gấp gần 5 lần cùng kỳ, do công ty mẹ đã hoàn tất thanh lý khoản đầu tư vào một công ty liên kết, mang về khoản lãi 120 tỷ đồng. Doanh nghiệp còn ghi nhận khoản lãi tiền gửi và cho vay hơn 56 tỷ đồng.
Khấu trừ các chi phí, PC1 lãi ròng 181 tỷ đồng, gấp 3,3 lần cùng kỳ.
Tại thời điểm 31/3, tổng tài sản công ty đạt hơn 24.800 tỷ đồng, tăng nhẹ so với đầu năm. Lượng tiền và tiền gửi hơn 5.600 tỷ đồng.
Chi phí xây dựng cơ bản dở dang tăng mạnh 46%, chủ yếu ở các dự án Thủy điện Bảo Lạc A (652 tỷ đồng), Thủy điện Thượng Hà (388 tỷ đồng), KCN NHIZ Giai đoạn 2 (307 tỷ đồng) và Nhà máy sản xuất kết cấu thép Quốc tế (303 tỷ đồng).
Về nợ phải trả, công ty đang ghi nhận tổng dư nợ 15.800 tỷ đồng, chiếm hơn 63% tổng nguồn vốn.
Trước đó, PC1 đã bị HoSE nhắc nhở 2 lần về việc chậm công bố thông tin báo cáo tài chính quý I/2026.
Sau gần nửa tháng cổ phiếu có giao dịch đáng chú ý, PC1 vừa công bố thông tin bất thường về việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam nhiều lãnh đạo và nhân sự chủ chốt của doanh nghiệp để điều tra các hành vi "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" và "Tham ô tài sản".
Có 7 cá nhân bị khởi tố, tạm giam, bao gồm ông Trịnh Văn Tuấn - Chủ tịch HĐQT PC1 và ông Vũ Ánh Dương - Thành viên HĐQT kiêm Tổng giám đốc PC1.
Trước sự cố trên, cổ phiếu PC1 liên tục giảm từ 31.000 đồng/cổ phiếu xuống mức 17.650 đồng/cổ phiếu, vốn hoá “bốc hơi” hơn 5.700 tỷ đồng. Dữ liệu giao dịch cho thấy sự bán tháo đồng loạt của nhiều quỹ lớn.
