Ai cũng biết mạng xã hội như con dao hai lưỡi nhưng cũng có những điều tích cực khi ta có thể học ngoại ngữ, luyện trí tuệ nhân tạo AI, kết nối với người khác hay để học theo kiểu mới hiện nay qua clip ngắn hoặc hình ảnh.
Đó cũng là nơi để có thể làm những điều ý nghĩa khác như đã có không ít hoạt động thiện nguyện ý nghĩa lan tỏa mạnh mẽ nhờ vào sức mạnh của mạng xã hội.
Thế nên vấn đề đặt ra là người lớn đang đồng hành với trẻ đến đâu trong việc sử dụng mạng xã hội. Có nhiều câu hỏi cùng xuất hiện khi bàn chuyện “cấm hay không”.
Thay vì cấm, chúng ta đã hướng dẫn học sinh sử dụng mạng xã hội thế nào cho hiệu quả để không trở thành nạn nhân.
Những chuyên đề kỹ năng số giúp trẻ hình thành năng lực cần thiết để sử dụng công nghệ, Internet, các thiết bị kỹ thuật số một cách hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm đã làm ra sao.
Không cho con dùng mạng xã hội, thời gian trống dành cho việc gì hay lại hết học môn này đến học môn kia. Các thư viện có đủ chỗ và đủ sách cho trẻ đến đọc hay những hoạt động văn hóa giải trí lành mạnh cho trẻ đã tính toán ra sao?
Cả hoạt động thể dục thể thao, chương trình dã ngoại, hoạt động bảo vệ môi trường cho trẻ trải nghiệm cũng là cách giúp trẻ bớt thời gian cho mạng xã hội được đầu tư thế nào?
Mạng xã hội đã trở thành một phần của cuộc sống hiện nay nên nếu chỉ nhìn thấy đó là nguy chứng tỏ người lớn chưa tận dụng cơ hội đến từ mạng xã hội, chưa tìm ra cách hướng trẻ đi đúng.
Lượng kiến thức khổng lồ, phong phú hay hoạt động tương tác để kết nối bạn bè, học hỏi những điều mới lạ trên đó là tài nguyên hữu dụng khi được khai thác đúng và hiệu quả.
Trường con tôi đang học có phần mềm học online (phải đóng phí) để giáo viên gửi bài mẫu cho học sinh. Với 13 môn học, có khi các thầy cô đăng bài cùng lúc và học sinh phải vào xem để điểm danh.
Có video đến 30 phút buộc học sinh coi hết, không thể tua qua nhanh và ghi “Em đã xem” mới hoàn thành.
Giáo viên chủ nhiệm lập nhóm Zalo riêng với phụ huynh gửi lịch ôn thi hoặc tài liệu học tập để phụ huynh lưu về in cho con. Đồng thời có nhóm Zalo khác để trao đổi việc học trực tiếp với học sinh. Chưa kể bài tập giao về nhà học sinh phải lập nhóm trên mạng cùng nhau làm.
Nhiều ngày tan học về, con tôi chưa kịp ăn cơm liền phải vào phần mềm đó coi thầy cô gửi bài chưa để còn điểm danh.
Mỗi ngày tôi cho con dùng Internet 30 phút xem phim, 30 phút chơi game, học tiếng Anh online 30 phút… và không xài mạng xã hội. Laptop, điện thoại, tài khoản mạng xã hội đều của mẹ, con mượn sử dụng vào các việc trên còn con chỉ có điện thoại “cục gạch” để liên lạc.
Nhưng phần mềm online của trường, rồi nhóm để làm việc trên mạng buộc học sinh phải xài Internet thời gian dài. Nếu cha mẹ không quản lý thì đâu dám chắc ngoài xem bài chúng sẽ xem gì trên mạng?
Bàn chuyện cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội cũng cần đưa ra chế tài ngay trong môi trường giáo dục. Phần mềm online và các nhóm Zalo đã vô tình đưa học sinh đến với mạng xã hội nhiều hơn bao giờ hết.
Cận Giỗ Tổ Hùng Vương, mạng xã hội lan tỏa, chia sẻ sự khâm phục về bức tượng lớn mang tên "Cội nguồn", tái hiện câu chuyện Lạc Long Quân - Âu Cơ và bọc trăm trứng.
Theo tìm hiểu, tác phẩm "Cội nguồn" do anh Bùi Văn Quân, một 9X trú xã Hợp Thịnh (Bắc Ninh) thực hiện, như một cách tri ân tổ tiên. Anh cũng là chủ của Khu vườn Hạnh phúc, nơi sẽ mở cửa miễn phí từ ngày 25-4 đến hết kỳ nghỉ lễ 30-4 và 1-5.
Đây là thành quả sau khoảng 50 ngày đêm miệt mài của anh và cộng sự, từ những nét phác thảo trên giấy, sau đó là bộ khung bằng sắt rồi tới cốt bê tông, tạo hình thô, cuối cùng là hoàn thiện các chi tiết.
Theo anh Bùi Văn Quân, tượng "Cội nguồn" cao 5,7m, nặng tới 25 tấn. Nổi bật là hình tượng rồng vươn cao, uy quyền - biểu tượng gắn với truyền thuyết "Con Rồng cháu Tiên", cội nguồn của dân tộc Việt Nam.
"Mỗi đường đục, lớp vật liệu không chỉ tạo nên hình hài của tác phẩm, mà còn gửi gắm lòng thành kính của tôi và những người bạn yêu quý đối với tổ tiên và cội nguồn dân tộc", anh Quân bày tỏ.
Lý giải tên gọi "Cội nguồn", tác giả mong muốn gợi nên trí tò mò của người xem, đặc biệt là trẻ nhỏ, từ đó các em sẽ tự mình tìm hiểu, khám phá lịch sử dựng nước, giữ nước của cha ông. Những câu hỏi giản dị như "vì sao gọi là cội nguồn", "câu chuyện về Lạc Long Quân - Âu Cơ và bọc trăm trứng thế nào" sẽ tiếp tục được kể lại, nuôi dưỡng ý thức về nguồn cội cho các bạn trẻ.
"Tôi vẫn luôn nhớ lời dạy còn văn hóa là còn dân tộc. Tiền bạc có thể vơi đi, nhưng những giá trị cội nguồn sẽ trường tồn mãi mãi với thời gian. Bức tượng này không chỉ là bê tông sắt thép, nó là lời thề của tôi với cha ông: "Sẽ không bao giờ để những câu chuyện cổ tích Việt Nam bị lãng quên".
"Cội nguồn" chính là tác phẩm đầu tiên cho dự án "Vườn cổ tích Việt Nam". Tôi đang ấp ủ tái hiện toàn bộ kho tàng truyện cổ dân gian ngay tại mảnh đất hình chữ S này", anh Quân tiết lộ.
Dù được nhiều người yêu thích, anh vẫn nhận được các câu hỏi về "gương mặt mẹ Âu Cơ lại khắc khổ, già thế mà không chọn nét thanh xuân rạng rỡ".
Theo anh, đó là dụng ý khắc họa khoảnh khắc mẹ Âu Cơ vừa đón đứa con đầu lòng. Nét khắc khổ ấy chính là dấu ấn của sự hy sinh của người phụ nữ Việt sau bao ngày thai nghén và của tình mẫu tử vĩ đại.
"Khi đứng trước bức tượng mẹ Âu Cơ, tôi mong muốn mỗi chúng ta hãy tĩnh lặng nghĩ về cội nguồn, để thấy mình nhỏ bé và biết ơn hơn với cội nguồn dân tộc ta", anh nói thêm.
Ông Bryan Williams, 63 tuổi, nhân viên chăm sóc tại gia ở bang Wisconsin đang nhận mức lương 17,65 USD mỗi giờ. Thu nhập thấp buộc ông phải đắn đo phân bổ tiền thuê nhà, hóa đơn và nhu yếu phẩm. "Tôi biết mọi thứ đang tồi tệ hơn vì cảm nhận được nó mỗi ngày", ông nói.
Bà Vernice Thompson, 63 tuổi, nhân viên bán lẻ tại bang Virginia cho biết chi phí nhà ở đang chiếm một nửa thu nhập dù có trợ cấp an sinh xã hội. Trong khi đó, giá hàng hóa từ thực phẩm đến quần áo đều tăng cao khiến bà khó có khả năng chi trả.
Câu chuyện của ông Williams và bà Thompson phản ánh tình trạng chung tại Mỹ hiện nay. Theo khảo sát công bố hồi tháng 2 của J.D. Power, 65% người tiêu dùng Mỹ cho biết mức tăng giá cả đang vượt quá mức tăng thu nhập.
Dữ liệu do Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố ngày 10/4 cho thấy lạm phát đã tăng từ 2,4% trong tháng 2 lên 3,3% vào tháng 3. Giá xăng tăng 21,2% do xung đột Trung Đông là một trong những lực đẩy chính. Tính lũy kế theo chỉ số giá tiêu dùng CPI, giá cả tại Mỹ đã tăng khoảng 16% trong 4 năm qua. Trong khi đó, mức tăng thu nhập thực tế theo giờ của người lao động chỉ đạt 1,4% trong năm qua, không đủ để cải thiện khả năng mua sắm.
Lạm phát thể hiện rõ trên từng hóa đơn siêu thị. Cục Thống kê Lao động Mỹ ghi nhận một vỉ trứng 12 quả có giá trung bình 1,51 USD vào năm 2020 nay đã tăng lên hơn 3,1 USD. Giá một gallon sữa tươi từ 3,3 USD lên gần 4 USD. Cùng với đó, giá thuê nhà trung bình đã tăng thêm ít nhất 300 USD mỗi tháng so với 4 năm trước, neo ở mức trên 1.600 USD.
Sự chênh lệch này khiến người lao động nghèo đi, buộc họ phải cắt giảm cả những nhu cầu cơ bản. Dữ liệu từ CNBC chỉ ra khoảng 50% người Mỹ đang trì hoãn mua sắm quần áo, đồ gia dụng. Các dịch vụ khác cũng bị cắt giảm: 42% giảm chi cho chăm sóc cá nhân, 22% bỏ thẻ tập thể dục và 14% ít gọi xe dịch vụ. 39% hộ gia đình phải dùng thẻ tín dụng thanh toán hàng tạp hóa do cạn kiệt tiền mặt.
Tính đến quý IV/2025, nợ hộ gia đình Mỹ đạt 18.800 tỷ USD, tăng 4% so với năm trước đó. Riêng nợ thẻ tín dụng chạm mốc kỷ lục 1.280 tỷ USD.
Chuyên gia hoạch định tài chính Gregory Guenther tại New Jersey cho biết ngay cả nhóm thu nhập cao cũng cảm nhận được chi phí sinh hoạt tăng. "Vấn đề không phải là mọi người kiếm được ít tiền hơn, mà là giá trị đồng tiền không còn mua được nhiều thứ như trước", chuyên gia nhận định.
Nhóm lao động phổ thông chịu ảnh hưởng mạnh nhất. Theo báo cáo, tiền lương thực tế của nhóm 10% thu nhập thấp nhất đã giảm 0,3% trong năm 2025. Mức lương tối thiểu liên bang 7,25 USD mỗi giờ vẫn giữ nguyên từ năm 2009.
Bà Crystal Franklin, 54 tuổi, chuyên viên tại Virginia kể gia đình bà phải bỏ các khoản chi giải trí, cắt giảm mua thực phẩm và chuyển sang đi xe buýt nhằm bù đắp chi phí xăng xe. "Chúng tôi không thể làm những việc từng làm vì phí sinh hoạt đã tăng quá cao", bà Franklin nói.
Dưới ánh nắng xuân dịu nhẹ, hàng trăm người trẻ tại Seoul (Hàn Quốc) đã tụ tập tại một công viên ven sông Hàn để tham gia một hoạt động tưởng chừng đơn giản nhưng lại xa xỉ với nhiều người. Đó là thi ngủ.
Sự kiện do chính quyền thành phố Seoul tổ chức, mang tên "cuộc thi ngủ trưa" (power nap contest), diễn ra từ 15h ngày 2/5 với những quy định khá đặc biệt dành cho người tham gia: Người tham gia được khuyến khích mặc trang phục phù hợp với hình tượng công chúa hoặc hoàng tử ngủ trong rừng, đến trong trạng thái buồn ngủ và bụng đã ăn no.
Trong một đô thị nổi tiếng với nhịp sống 24h/7, trung tâm thương mại mở cửa suốt ngày đêm, áp lực cạnh tranh cao và thói quen tiêu thụ cà phê dày đặc, tình trạng kiệt sức hiện rõ trên thảm cỏ nơi diễn ra cuộc thi.
Anh Park Jun Seok (20 tuổi), một sinh viên đại học trong bộ long bào lụa đỏ của triều đại Joseon, cho biết: "Vì ôn thi và làm thêm, tôi chỉ ngủ 3-4 tiếng mỗi đêm và phải ngủ bù vào ban ngày bằng những giấc ngủ ngắn. Tôi đến đây để thể hiện kỹ năng ngủ và cho mọi người thấy một vị vua ngủ như thế nào".
Gần đó, Yoo Mi-yeon, 24 tuổi, giáo viên tiếng Anh đến từ Ilsan, gây chú ý với bộ đồ liền thân hình gấu koala. Cô cho biết bản thân mắc chứng mất ngủ kéo dài, khó đi vào giấc ngủ và dễ tỉnh giấc. "Koala nổi tiếng ngủ rất sâu, nên tôi hy vọng có thể "mượn" chút may mắn từ chúng", cô chia sẻ.
Cuộc thi ngủ trưa nói trên làm nổi bật một vấn đề lâu năm của Hàn Quốc. Dữ liệu cho thấy Hàn Quốc là một trong những quốc gia có công dân làm việc quá sức và thiếu ngủ nhất trong số các thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD).
Để xác định người thắng cuộc, khi đồng hồ điểm 15h và những chiếc bịt mắt được đeo lên, các quan chức Seoul đi quanh để đo nhịp tim của những người tham gia. Chỉ số nhịp tim ổn định được coi là dấu hiệu của một giấc ngủ sâu và ngon giấc.
Người chiến thắng là một cụ ông ngoài 80 tuổi, trong khi Hwang Du-seong, 37 tuổi, nhân viên văn phòng, giành vị trí Á quân. Anh cho biết bản thân thường xuyên làm ca đêm, làm việc ban ngày và phải di chuyển nhiều.
"Tôi kiệt sức hoàn toàn. Khi thấy cuộc thi, tôi quyết định tham gia để ngủ một giấc thật sâu giữa làn gió sông. Việc giành giải nhì khiến tôi rất vui", Hwang nói.
