Những câu hỏi của nhà trường khiến người mẹ Việt ngạc nhiên. Hiệu trưởng và giáo viên không nói đến chuyện phạt hay dạy lại trẻ mà liên tục đặt câu hỏi về đời sống gia đình như: Bố mẹ có thường cãi nhau trước mặt con không? Gần đây nhà có ai mới chuyển đến sống cùng không? Cô giáo nói trẻ không đi vệ sinh đúng chỗ có thể là biểu hiện của bất ổn tâm lý.
Không khí cuộc họp thêm căng thẳng khi giáo viên hỏi về sự vắng mặt của bố. Chị Ngọc cho biết mình ở nhà chăm sóc con toàn thời gian để chồng tập trung làm việc, lo kinh tế gia đình. Tuy nhiên, nhà trường không chấp nhận lý do này. Việc nuôi dạy con không thể dồn lên vai một người. Trong giáo dục Bỉ, sự hiện diện của người bố là rất quan trọng với sự phát triển của trẻ. Người bố không được phép vắng mặt nếu không có lý do đặc biệt. Chồng chị Ngọc được yêu cầu tham gia đón con và xem văn nghệ ở trường.
“Tôi hơi sốc vì tư duy giáo dục này rất khác ở Việt Nam”, chị Ngọc, 33 tuổi, quê Hà Nội, kể về những ngày đầu cho con đi học mẫu giáo ở xứ người.
Chia sẻ của chị Ngọc nhận được đồng cảm của nhiều phụ huynh Việt ở Bỉ. Một người mẹ có con 24 tháng tuổi nói thấy thương khi con phải tự ăn, không được giáo viên hỗ trợ. Đến bữa, nếu con từ chối ăn, giáo viên chỉ hỏi lại một, hai lần rồi dọn khay sau khoảng 30-40 phút, để đứa trẻ chịu đói.
Trường mẫu giáo ở Bỉ chỉ lên thực đơn và giờ ăn, còn đứa trẻ được quyền quyết định ăn bao nhiêu hoặc có ăn hay không. Các giáo viên giải thích đây là cách để trẻ cảm nhận cơn đói, hiểu giá trị của việc ăn và học cách lắng nghe nhu cầu của cơ thể.
Bé được gần hai tuổi, chị Ngọc thêm một lần bất ngờ khi trường thông báo các con sẽ tham gia lớp học bơi bắt buộc. Con chị vốn hay ốm vặt, thể trạng yếu nên chị không yên tâm để con xuống nước từ quá sớm.
Chồng chị nói đây là điều bình thường ở Bỉ. Trẻ được khuyến khích vận động và làm quen với nước từ rất sớm. Việc rèn thể chất tại trường học được coi trọng ngang với giờ học trên lớp. Ngoài học bơi, trẻ từ 3 tuổi còn phải tham gia trượt tuyết với mức phí 1.200 USD. Phụ huynh nào không đủ điều kiện có thể đóng trả góp.
Những “cú sốc” như của chị Ngọc khi cho con đi học ở Bỉ từng được phản ánh trong nghiên cứu của giáo sư Đại học Bang Michigan (Mỹ) Désirée Baolian Qin về “Nghịch âm văn hóa” (Cultural Dissonance) trong những gia đình gốc Á khi định cư tại phương Tây. Khoảng 60-70% người nhập cư gốc Á thừa nhận gặp phải áp lực thích nghi văn hóa (acculturative stress) đáng kể trong hai năm đầu định cư. Họ thường cảm thấy hệ thống trường học phương Tây quá khác biệt, dẫn đến cảm giác lo lắng, căng thẳng.
Joke Otter van Zuijlen, Hiệu trưởng SmartKids International ở phường An Khánh, TP HCM, người có 30 năm kinh nghiệm giáo dục ở châu Âu, cho rằng cú sốc này bắt nguồn từ khác biệt trong cách nuôi dạy trẻ và vai trò của gia đình.
Tại các trường mẫu giáo châu Âu, trẻ 18 tháng tuổi đã phải ăn được thức ăn thô, tự cầm thìa ngồi ăn thay vì chờ người lớn giúp. Trong khi đó, nhiều cha mẹ Việt vẫn giữ thói quen đút cháo, bế con tận lớp, thậm chí, không muốn trẻ đi chân trần trên cỏ.
Chuyên gia cho rằng điều kiện sống và sự hỗ trợ từ bên ngoài tạo nên sự khác biệt này. Tại Việt Nam, nhiều gia đình khá giả thường thuê bảo mẫu để chăm sóc trẻ. Ở Hà Lan, chi phí thuê người giúp việc có thể lên đến 5.000 USD mỗi tháng, ngay cả những gia đình thu nhập cao cũng hiếm khi có người giúp việc. Trẻ em từ 18 tháng đã phải tự chủ sinh hoạt cá nhân như đeo ba lô, đi giày hay rửa tay.
Dù có sự khác biệt rõ rệt, bà Joke cho rằng không nên lý tưởng hóa bất kỳ phương pháp nào bởi giáo dục luôn gắn liền với đặc thù văn hóa. Văn hóa châu Á coi gia đình là trung tâm, đề cao sự gắn kết, tình cảm giữa các thế hệ nên trẻ thường nhận được sự chăm sóc tỉ mỉ từ ông bà, cha mẹ. Trong khi đó, phương Tây ưu tiên tính cá nhân và sự độc lập.
“Chính sự giao thoa giữa các hệ giá trị này khiến phụ huynh dễ gặp áp lực khi tiếp cận hệ thống giáo dục mới”, bà nói.
Chị Ngô Thị Bắc, 40 tuổi, sống tại Melbourne, Australia, có con gái ba tuổi chuẩn bị vào mẫu giáo. Chị đã lường trước sự khác biệt này khi nhiều lần chứng kiến cảnh những đứa trẻ hàng xóm chạy nhảy ngoài trời lạnh chỉ với chiếc quần đùi và áo thun cộc tay. Da thịt chúng đỏ ửng vì lạnh, vục tay vào vũng nước, lấm lem trong đất cát. Trong khi đó, mỗi lần trời trở lạnh, con gái chị được mẹ “bọc” kín mít với đủ lớp áo len, khăn quàng và mũ trùm đầu.
Chị nhận ra con mình rồi cũng phải bước vào môi trường đề cao tính tự lập như trẻ khác. Để con dễ thích nghi khi vào mẫu giáo, vợ chồng chị bắt đầu rèn nếp sinh hoạt cho con. Khi 11 tháng tuổi, bé đã được tập tự xúc ăn. Mỗi tuần, vợ chồng chị đưa con đến các khu vui chơi công cộng gần nhà, chỉ cách khu dân cư khoảng 5 phút đi bộ. Mạng lưới này dày đặc ở Australia, được thiết kế lồng ghép yếu tố học tập với bảng chữ cái, con số và tên loài vật gắn trên thiết bị vui chơi.
“Tiếp xúc và học qua các hoạt động vui chơi từ sớm, con sẽ không bị sốc hay khóc nhiều khi bắt đầu đi mẫu giáo”, chị nói.
Bà Joke Otter van Zuijlen cho rằng rào cản lớn nhất của phụ huynh Việt khi ra nước ngoài không phải là ngôn ngữ mà là sự khép kín. Việc nhà trường mời họp hay đặt câu hỏi về đời tư thực chất là để tìm giải pháp hỗ trợ trẻ. Phụ huynh nên chủ động chia sẻ thói quen sinh hoạt và bối cảnh văn hóa của gia đình, thay vì giữ tâm lý phòng thủ. Sự trao đổi trực tiếp giúp giảm hiểu lầm và giúp giáo viên hiểu đúng hoàn cảnh để hỗ trợ trẻ tốt hơn.
Chuyên gia khuyên bố mẹ cần điều chỉnh cách nhìn về việc học. Thay vì đặt nặng ghi nhớ sớm như màu sắc hay toán học, nên để trẻ học qua trải nghiệm hằng ngày, kể cả việc chơi với cát, nước hay bùn đất. Những hoạt động này giúp trẻ phát triển vận động, tăng sự tự tin và dễ thích nghi hơn với môi trường mới.
“Nên để trẻ học cách đối mặt với những bất tiện nhỏ từ sớm, bởi đó chính là nền tảng của khả năng thích ứng linh hoạt trong một thế giới không ngừng biến đổi”, bà nói.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân không chỉ nằm ở phương pháp điều trị, mà còn phụ thuộc lớn vào nền tảng chuyên môn và hệ thống triển khai tại cơ sở y tế.
Đội ngũ chuyên gia – yếu tố then chốt của hiệu quả điều trị
Trong điều trị vẩy nến, việc xây dựng phác đồ cá nhân hóa đóng vai trò then chốt. Mỗi bệnh nhân có mức độ tổn thương, cơ địa và đáp ứng điều trị khác nhau, đòi hỏi bác sĩ phải có kinh nghiệm lâm sàng sâu và khả năng đánh giá chính xác.
Tại Phòng khám Da liễu St. Paul, đội ngũ chuyên môn quy tụ nhiều bác sĩ, chuyên gia giàu kinh nghiệm như PGS.TS Đặng Văn Em, PGS.TS Trần Lan Anh, BS Phan Minh Tuấn, BS Nguyễn Thị Thu…
Đáng chú ý, PGS.TS Đặng Văn Em với hơn 50 năm kinh nghiệm là tác giả nhiều công trình và sách chuyên khảo về các bệnh da liễu mạn tính, góp phần định hướng điều trị theo hướng cá nhân hóa và chuẩn hóa lâm sàng.
Trong khi đó, PGS.TS Trần Lan Anh với hơn 40 năm kinh nghiệm không chỉ tham gia giảng dạy, điều trị mà còn chủ nhiệm nhiều đề tài nghiên cứu cấp Nhà nước, biên soạn các giáo trình chuyên sâu về bệnh da tự miễn.
Các chuyên gia không chỉ trực tiếp thăm khám mà còn tham gia hội chẩn, xây dựng và điều chỉnh phác đồ theo từng giai đoạn bệnh. Điều này giúp đảm bảo mỗi bệnh nhân đều được tiếp cận với hướng điều trị phù hợp, thay vì áp dụng một phương pháp chung.
Hệ thống thiết bị đồng bộ – nền tảng cho điều trị chính xác
Bên cạnh yếu tố con người, hệ thống trang thiết bị đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ chẩn đoán và điều trị.
Một cơ sở đạt chuẩn cần đảm bảo:
- Thiết bị được kiểm định, vận hành ổn định
- Độ chính xác cao trong từng chỉ định điều trị
- Không gian điều trị đảm bảo an toàn, vệ sinh và riêng tư
Sự đồng bộ trong đầu tư thiết bị giúp quá trình điều trị được thực hiện một cách nhất quán, hạn chế sai số và nâng cao hiệu quả.
Quy trình bài bản và pháp lý minh bạch – yếu tố tạo niềm tin
Ngoài chuyên môn và thiết bị, quy trình vận hành và tính pháp lý cũng là yếu tố quan trọng.
Tại Phòng khám Da liễu St. Paul, hoạt động khám chữa bệnh được triển khai theo quy trình rõ ràng, đảm bảo đầy đủ các tiêu chuẩn pháp lý. Mỗi bước điều trị đều được kiểm soát chặt chẽ, giúp người bệnh an tâm trong suốt quá trình theo dõi lâu dài.
Khi các yếu tố kết hợp đúng: Hiệu quả điều trị được tối ưu
Thực tế cho thấy, những cơ sở hội tụ đầy đủ các yếu tố: đội ngũ chuyên gia – hệ thống thiết bị – quy trình bài bản thường ghi nhận kết quả điều trị ổn định và bền vững hơn.
Việc cá nhân hóa phác đồ, theo dõi sát sao và điều chỉnh kịp thời giúp người bệnh không chỉ cải thiện triệu chứng mà còn nâng cao khả năng kiểm soát bệnh lâu dài.
Trong điều trị vẩy nến, phương pháp hay công nghệ chỉ là một phần.
Nền tảng chuyên môn và hệ thống đạt chuẩn mới là yếu tố tạo nên sự khác biệt thực sự.
Mua nguyên một cây vé số gồm 160 tờ, một người dân ở Tp.HCM đã bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý khi trúng cùng lúc toàn bộ giải Nhất xổ số miền Nam với tổng số tiền lên tới 4,8 tỷ đồng chưa trừ thuế.
Theo đó, đại lý vé số Kim Ngân ở Tp.HCM thông báo bán trúng và đã đổi thưởng cho khách mua 160 tờ vé số trúng giải Nhất xổ số miền Nam, tổng trị giá 4,8 tỷ đồng.
Cụ thể, những tờ vé may mắn có dãy số cuối 16656, trúng giải nhất xổ số Tây Ninh ngày 7 tháng 5, mỗi vé trị giá 30 triệu đồng. Đại lý tiết lộ chủ nhân những tờ vé này là 1 người.
"Ngay sau khi có kết quả xổ số, khách đã được chúng tôi hỗ trợ đổi thưởng, nhận tiền bằng tiền mặt. Chúc mừng vị khách may mắn! Tuy nhiên chúng tôi không hỏi thêm mục đích dùng số tiền vì tính bảo mật", đại lý vé số Kim Ngân tiết lộ.
Hình ảnh nguyên cây vé 160 tờ trúng giải nhất xổ số miền Nam đang được dân mạng chia sẻ kèm theo lời chúc mừng chủ nhân may mắn. Bên cạnh đó, nhiều người cũng để lại bình luận hy vọng bản thân có cơ hội trúng số.
Đại lý vé số Mai Anh ở Đồng Nai cho biết đã đổi thưởng cho khách có tờ vé số trúng độc đắc. Cụ thể, tờ vé có dãy số 934311 thuộc đài Đồng Nai mở thưởng xổ số miền Nam ngày 6 tháng 5 trúng độc đắc trị giá 2 tỷ đồng (chưa trừ thuế).
"Chủ nhân của tờ vé số này là người phụ nữ cũng ở Đồng Nai, mua vé số qua bạn hàng của đại lý. Người này mua nhiều tờ với các dãy số khác nhau, may mắn có 1 tờ trúng độc đắc. Trong đêm sau khi có kết quả xổ số ngày 6/5, cả nhà chị cùng đến đại lý để đổi thưởng và nhận toàn bộ tiền trúng số bằng tiền mặt. Tôi kinh doanh vé số hơn 10 năm nay, thỉnh thoảng bán trúng độc đắc cho khách, đại lý vé số Mai Anh cho biết.
Trước đó, ngày 2/5, một người đàn ông ở Đồng Nai mua ủng hộ người bán dạo 18 tờ xổ số miền Nam khi đang ngồi ăn uống bất ngờ trúng 16,5 tỷ đồng.
Anh Trần Quang Hải, chủ đại lý vé số Hải Trinh ở Đồng Nai (Bình Phước cũ) cho biết 1 khách có 18 tờ xổ số miền Nam trúng số. Cụ thể, 8 tờ có dãy số 309079 thuộc xổ số Tp.HCM ngày 2 tháng 5 trúng độc đắc trị giá 16 tỉ đồng (chưa trừ thuế). 10 tờ còn lại có dãy số 709079 cũng thuộc đài này trúng an ủi trị giá 500 triệu đồng (chưa trừ thuế).
Hiện tượng "walkaway wives" (những người vợ bước ra khỏi hôn nhân) đang được giới chuyên gia tâm lý và các luật sư ghi nhận là một xu hướng xã hội tại Anh.
Theo thống kê của công ty luật Stowe Family, 63% đơn ly hôn trong những năm gần đây do người vợ đệ trình. Khảo sát cuối năm 2025 của nền tảng cộng đồng NOON trên 2.000 phụ nữ cho thấy, 56% sẵn sàng chấm dứt hôn nhân vì không cảm thấy hạnh phúc. Hậu ly hôn, 76% phụ nữ khẳng định họ không hối hận.
Bà Karen Ruimy, 61 tuổi, chuyên gia tâm lý, cho biết đại dịch đã tạo ra khoảng lặng để nhiều người nhìn nhận lại cuộc sống. "Phụ nữ trung niên bắt đầu lên tiếng 'đủ rồi'", bà nói. Chuyên gia này đánh giá, khi con cái trưởng thành và áp lực gia đình giảm bớt, phụ nữ bắt đầu khao khát thấu hiểu chính mình thay vì tiếp tục duy trì cuộc hôn nhân nguội lạnh. "Nhiều người tự hỏi liệu có nên tiếp tục lừa dối bản thân, hay họ xứng đáng được yêu thương và lắng nghe nhiều hơn", chuyên gia nói.
Đồng tình với quan điểm trên, nhà trị liệu gia đình LJ Jones cho biết quyết định ly hôn không diễn ra bốc đồng. Đây là kết quả của một quá trình cạn kiệt cảm xúc kéo dài.
Theo bà, nhiều phụ nữ nỗ lực giao tiếp để tìm kiếm sự kết nối nhưng chỉ nhận lại sự thất vọng. Sự im lặng của người vợ ở giai đoạn cuối thường bị các ông chồng nhầm lẫn là sự bình yên, nhưng thực chất là họ đã ngừng cố gắng. Quyết định rời đi được đưa ra khi mọi nỗ lực thay đổi đều vô ích. "Về phía nam giới, cú sốc thường đến từ việc họ quá tự mãn hoặc vô tâm nên không nhận ra vợ mình đã buông bỏ từ lâu", bà Jones giải thích.
LJ Jones giải thích thêm khi phụ nữ bước qua tuổi 50, họ dễ đối mặt với chứng trầm cảm vì hối tiếc chưa sống trọn vẹn. Ở thời đại quyền tự chủ của phụ nữ được đề cao, họ chọn cách bước ra khỏi cuộc hôn nhân độc hại thay vì tiếp tục chịu đựng.
Sự thay đổi về cấu trúc nhân khẩu học cũng tác động đến xu hướng này. Tại Anh, tuổi thọ trung bình hiện đã tăng từ 72 lên 82 tuổi. Nhận thức được thời gian sống kéo dài, con người ý thức hơn về cách họ tận hưởng phần đời còn lại. Việc duy trì định kiến nam giới kiếm tiền, nữ giới chăm lo gia đình trở thành yếu tố kìm hãm tự do cá nhân ở tuổi xế chiều.
"Nhiều cuộc hôn nhân sau 20 năm chỉ mang tính duy trì chứ không còn là nơi để tận hưởng", bà Ruimy nhận định. Mô hình này thường mang lại lợi ích cho nam giới nhiều hơn, bởi phụ nữ chỉ có không gian tự do phát triển bản thân sau khi đã hoàn tất mọi nghĩa vụ trong nhà.
Giới chuyên gia đánh giá xu hướng phụ nữ chủ động ly hôn thực chất là quá trình tự trao quyền. Phụ nữ trung niên không còn e ngại đánh mất vùng an toàn và sẵn sàng bắt đầu một hành trình sống tự chủ.
