Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 12.5 thông báo trên mạng xã hội X rằng Nga đã phóng hơn 200 máy bay không người lái (UAV) để tấn công lãnh thổ Ukraine trong rạng sáng. “Nga đã chọn chấm dứt đợt im lặng một phần đã kéo dài trong nhiều ngày”, ông Zelensky viết.
Số liệu từ Không quân Ukraine đưa ra cho thấy từ tối 11.5 đến rạng sáng 12.5, Nga đã phóng 216 UAV, trong đó 192 chiếc bị ngăn chặn.
Đợt tấn công gây thiệt hại tại nhiều cơ sở năng lượng, khu chung cư, đoàn tàu và một nhà trẻ tại các địa phương của Ukraine. Nga chưa bình luận về thông tin này nhưng trước nay tuyên bố không nhắm mục tiêu vào dân thường.
Nga và Ukraine đồng ý ngừng bắn từ ngày 9 – 11.5 do Mỹ làm trung gian. Đợt ngừng bắn trùng với dịp kỷ niệm ngày Liên Xô giành chiến thắng trước Đức Quốc xã trong Thế chiến 2. Hai bên không báo cáo đợt không kích quy mô lớn nào trong thời gian ngừng bắn nhưng lại cáo buộc nhau tiếp tục nổ súng dọc tiền tuyến.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và phía Ukraine đề nghị gia hạn ngừng bắn. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha chỉ trích Nga vì đã từ chối và mở đợt tấn công làm ít nhất 6 người bị thương và một người thiệt mạng.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga ngày 12.5 thông báo các binh sĩ đã tiếp tục chiến dịch quân sự tại Ukraine sau khi thỏa thuận ngừng bắn kết thúc. Bộ cáo buộc Ukraine đã vi phạm 30.383 lần khi thỏa thuận còn hiệu lực, theo TASS.
Phía Nga nói trong vòng 24 giờ gần nhất, Ukraine đã thực hiện 5 đợt tấn công, bắn 859 quả đạn pháo bằng hệ thống pháo và rốc két, đồng thời tấn công 5.825 lần bằng UAV.
Nga đáp trả tương xứng, phản pháo về phía nhiều hệ thống rốc két đa nòng và pháo, chốt chỉ huy, địa điểm phóng UAV của Ukraine. Theo Moscow, Kyiv mất khoảng 875 quân nhân trong vòng 24 giờ. Không thể xác thực số liệu chiến sự do hai bên đưa ra.
Ngày 12.5, Điện Kremlin đã nhắc lại tuyên bố của Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng cuộc chiến ở Ukraine gần như đã kết thúc, sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng Moscow không có ý định chấm dứt.
“Tôi nghĩ rằng vấn đề đang đi đến hồi kết”, Tổng thống Putin nói với các phóng viên hôm 9.5 về cuộc xung đột. Khi được hỏi về nhận xét của ông Putin, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết một số công việc 3 bên với Ukraine và Mỹ đã được thực hiện để tìm kiếm thỏa thuận hòa bình, theo Reuters.
“Nền tảng tích lũy của tiến trình hòa bình cho phép chúng tôi nói rằng việc hoàn tất thực sự đang đến gần”, ông Peskov nói trong ngày 12.5, mặc dù lưu ý là rất khó để cung cấp các chi tiết cụ thể vào thời điểm hiện tại.
Trước đó, Tổng thống Zelensky chỉ trích Nga “không có ý định chấm dứt cuộc chiến này”, buộc Ukraine phải chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tổ chức nhiều vòng đàm phán với hai bên tham chiến để cố gắng chấm dứt xung đột, nhưng chưa có thỏa thuận hòa bình nào được đưa ra.
Ông Peskov cho biết Nga sẽ hoan nghênh những nỗ lực hòa giải tiếp theo của Mỹ và Tổng thống Putin sẵn sàng gặp Tổng thống Zelensky một khi tiến trình hòa bình được hoàn tất.
“Và để hoàn tất việc đó, để chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột, vẫn cần rất nhiều công việc chuẩn bị”, ông Peskov nói, bổ sung rằng cuộc xung đột có thể kết thúc ngay khi Kyiv và ông Zelensky “đưa ra quyết định cần thiết”.
Ngày 12.5, Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp cho biết chiếc xuồng không người lái mang chất nổ được phát hiện trên một đảo của nước này vào tuần trước là do Ukraine chế tạo. Ông mô tả sự việc này là mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải trên Địa Trung Hải và là “vấn đề cực kỳ nghiêm trọng”, theo AP.
Một ngư dân trên đảo Lefkada đã phát hiện thiết bị này bên trong một hang ven biển vào ngày 7.5 và kéo nó ra gần một bến cảng gần đó. Một ngày sau, thiết bị được chuyển đến một căn cứ hải quân trên đất liền để kiểm tra, và sau đó chất nổ đã được tiêu hủy, theo đài truyền hình công cộng ERT của Hy Lạp.
“Chúng tôi đã chắc chắn rằng đây là một USV (phương tiện mặt nước không người lái) của Ukraine”, Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp Nikos Dendias nói.
Ukraine chưa bình luận.
Ông Dendias đưa ra phát biểu tại Brussels (Bỉ) trong cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng Liên minh châu Âu (EU), và cho biết ông sẽ nêu vấn đề này trực tiếp với các đồng nghiệp châu Âu và với quan chức Ukraine.
Ukraine đã sử dụng các USV để tấn công tàu hải quân Nga ở biển Đen và gần đây nhắm vào các tàu chở dầu Nga, trong chiến dịch nhằm đánh vào xuất khẩu năng lượng của Moscow.
Giới chức Hy Lạp không cung cấp thêm chi tiết về chiếc xuồng, trong khi các chuyên gia hải quân Hy Lạp cho biết phương tiện này giống với loại Magura của Ukraine, thiết bị do tình báo Ukraine phát triển.
Lefkada, nằm ngoài khơi bờ biển phía tây của lục địa Hy Lạp. Hòn đảo nằm trên một tuyến đường thủy tấp nập giữa Hy Lạp và Ý, đồng thời là điểm đến phổ biến của khách đi du thuyền hoặc phà, cũng như tàu thương mại.
Các quan chức Hy Lạp cảnh báo về nguy cơ vũ khí của Ukraine tông phải tàu dân sự.
Cuộc đối đầu bằng thiết bị không người lái ngày càng leo thang giữa Ukraine và Nga đã dẫn đến nhiều sự cố trên lãnh thổ của các nước thành viên NATO và EU. “Họ đang vi phạm không phận của chúng tôi. Và rõ ràng là trong nội bộ EU, chúng ta cần tái sắp xếp năng lực của mình để giảm thiểu loại vi phạm này. Điều quan trọng là phải hiểu rằng đây là mối đe dọa chung. Nó đang xảy ra dọc theo toàn bộ sườn phía đông”, Bộ trưởng Quốc phòng Romania Radu-Dinel Miruta phát biểu tại Brussels ngày 12.5.
Theo các kênh truyền thông Telegram của Nga, quân đội Ukraine được cho là đã phát động đợt tấn công bằng máy bay không người lái quy mô lớn vào đêm 14/5, rạng sáng 15/5, nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng của Nga ở nhiều khu vực.
Các hình ảnh và video được đăng tải trên mạng xã hội cho thấy đám cháy lớn bốc lên từ khu vực được cho là nhà máy lọc dầu Ryazan của Nga trong đợt tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine.
Người dân địa phương ở thành phố Ryazan cho biết đã nhìn thấy một số máy bay không người lái bay phía trên, trước khi nghe thấy nhiều tiếng nổ lớn trong khu vực nhà máy lọc dầu.
Nhà máy lọc dầu Ryazan là một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga. Nhà máy này sản xuất hơn 17,1 triệu tấn dầu mỗi năm và thường xuyên trở thành mục tiêu bị tấn công do vai trò của nhà máy trong việc cung cấp nhiên liệu cho chiến dịch quân sự của Nga.
Thống đốc Ryazan Pavlo Malkova cho biết mảnh vỡ máy bay không người lái đã rơi trúng một cơ sở kinh doanh trong khu vực, cũng như một số tòa nhà dân cư.
Ryazan nằm cách biên giới phía đông bắc của Ukraine với Nga khoảng 450km dọc theo tỉnh Sumy, và cách Moscow 180km về phía đông nam.
Ở những khu vực khác của Nga, các kênh truyền thông Telegram trích dẫn nguồn tin của người dân địa phương cho biết khói đã được nhìn thấy bốc lên từ một sân bay quân sự ở thị trấn Yeysk thuộc vùng Krasnodar của Nga đêm qua sau các hoạt động phòng không trong khu vực.
Trong khi đó, Thị trưởng Moscow Sergiy Sobyanin xác nhận 5 máy bay không người lái của Ukraine đã bị bắn hạ khi đang bay đến thủ đô của Nga vào đêm 14/5. Các sân bay Domodedovo và Sheremetyevo của Moscow đã phải tạm thời ngừng hoạt động trên mặt đất trong bối cảnh cuộc tấn công.
Nhiều tiếng nổ cũng được nghe thấy ở vùng Yevpatoria và Saky thuộc Crimea, bán đảo ở phía nam Ukraine mà Nga đã tuyên bố sáp nhập vào năm 2014, trong một đợt tấn công bằng máy bay không người lái vào khu vực này, kênh Telegram Crimean Wind đưa tin.
Đợt tấn công mới nhất của Ukraine diễn ra chỉ một ngày sau trận tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái của Nga khiến 21 người thiệt mạng và ít nhất 47 người khác bị thương.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết, trong làn sóng tấn công ồ ạt vào ngày 13 và14/5, Nga đã phóng tổng cộng 1.567 máy bay không người lái và 56 tên lửa bao gồm tên lửa đạn đạo Iskander, tên lửa hành trình Kh-101 và tên lửa không đối đất siêu thanh Kinzhal vào Ukraine.
Cuộc tập kích nhắm vào thủ đô Kiev và hàng loạt khu vực khắp Ukraine và có thể coi là làn sóng không kích lớn nhất từ trước đến nay của Nga kể từ khi xung đột giữa 2 nước nổ ra.
Tổng thống Zelensky cho biết ông đã chỉ thị quân đội Ukraine chuẩn bị "các phương án đáp trả khả thi".
Máy bay không người lái của Ukraine ngày càng nhắm mục tiêu nhiều hơn vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga trong những tuần gần đây, như một phần của chiến dịch quy mô lớn nhằm làm gián đoạn doanh thu từ năng lượng của Moscow, vốn được xem là nguồn hỗ trợ chính cho chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, vào tháng 4, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga đã lên mức cao nhất trong 4 tháng, với ít nhất 21 vụ tấn công vào các nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu và các tài sản dầu khí trên biển.
"Chúng tôi có thông tin tình báo về việc Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn mới. Các cơ quan chức năng của chúng tôi đang phản ứng nhanh chóng và đã sẵn sàng. Không quân và các lực lượng bảo vệ bầu trời khác sẽ làm việc 24/7, như họ vẫn luôn làm”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết trong một bài phát biểu hàng đêm qua video ngày 29/5.
Ông nói thêm: "Điều quan trọng là tất cả các đối tác của chúng tôi phải biết chuyện gì đang xảy ra và các đối tác phải đưa ra câu trả lời chung cho các cuộc tấn công này, trước hết là thông qua việc cung cấp các năng lực chống đạn đạo cho Ukraine".
Ông Zelensky cho biết cảnh báo tình báo nhấn mạnh cần gia tăng sức ép với Nga và việc các đối tác cần tránh trì hoãn trong việc thực hiện các cam kết phòng không cho Ukraine.
Tổng thống cho hay, ông đã thảo luận vấn đề này với Ngoại trưởng Andrii Sybiha, bao gồm cả những gì các đối tác của Ukraine có thể làm trong những tuần tới để tăng cường khả năng phòng thủ của đất nước. "Phòng thủ chống đạn đạo là một nhiệm vụ then chốt," ông Zelensky nói.
Những bình luận trên được đưa ra sau khi Nga dọa thực hiện các cuộc tấn công “mang tính hệ thống” vào thủ đô Kiev, bao gồm cả “các trung tâm ra quyết định” của Ukraine, bất cứ lúc nào.
Nga đã tiến hành cuộc tấn công dữ dội gần nhất vào Ukraine vào ngày 24/5. Vào thời điểm đó, các mục tiêu chính của Nga là thủ đô Kiev và vùng Kiev.
Nga đã triển khai 90 tên lửa thuộc nhiều loại khác nhau, bao gồm cả tên lửa siêu vượt âm Oreshnik, và 600 máy bay không người lái (UAV). Các lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ 55 tên lửa và 549 UAV.
Trong bối cảnh Nga tiếp tục các cuộc tấn công quy mô lớn, Ukraine thừa nhận nước này đang thiếu hụt nghiêm trọng các hệ thống phòng không, do đó kêu gọi đồng minh tăng cường hỗ trợ.
Tổng thống Zelensky đã gửi một bức thư khẩn tới quốc hội Mỹ và Tổng thống Donald Trump để nói về tình trạng thiếu hụt trầm trọng các hệ thống phòng không này, đặc biệt là năng lực tên lửa chống đạn đạo và đề nghị sự giúp đỡ. Washington hiện chưa phản hồi về đề nghị này.
Trong một diễn biến liên quan khác, Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa đưa ra một loạt tuyên bố mới về cuộc chiến tại Ukraine. Theo ông, quân đội Nga đang tiến quân trên tiền tuyến mỗi ngày và cho rằng “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga ở Ukraine đang đi đến hồi kết.
"Tình hình trên chiến trường đang diễn biến theo hướng cho phép chúng tôi có quyền nói rằng nó đang tiến tới giai đoạn hoàn thành", ông tuyên bố.
Robert "Magyar" Brovdi, tư lệnh Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine, cho biết Trung tâm số 1 thuộc đơn vị này hôm 30/5 đã tiến hành cuộc tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) vào sân bay quân sự ở Taganrog, thành phố cảng thuộc tỉnh Rostov, miền nam Nga.
Brovdi cho hay hai máy bay săn ngầm Tu-142 và một hệ thống tên lửa Iskander của Nga đã bị phá hủy trong cuộc tập kích.
Video được Brovdi công bố cho thấy UAV Ukraine sử dụng camera ảnh nhiệt để lùng sục mục tiêu trong bóng tối và lao xuống hai máy bay Tu-142 đậu trên đường băng. UAV cũng tập kích tổ hợp Iskander tại một rặng cây, dường như ở gần căn cứ.
Trung tâm số 1 thuộc Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine là đơn vị chuyên tiến hành các đòn tấn công sâu vào các mục tiêu quân sự cùng cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga.
Tu-142 là dòng máy bay săn ngầm và tuần thám biển tầm xa ra đời từ thời Liên Xô, dựa trên nền tảng oanh tạc cơ chiến lược Tu-95, loại máy bay thường được sử dụng cho các cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình quy mô lớn vào Ukraine.
Biến thể nâng cấp sâu Tu-142MK trang bị nhiều hệ thống cảm biến hiện đại để phát hiện tàu ngầm dưới biển, cùng hệ thống radar cảnh giới và dẫn bắn cho tên lửa hành trình.
Tu-142MK có bán kính chiến đấu 6.500 km, mang được tối đa 9 tấn vũ khí trang bị gồm phao thủy âm, thủy lôi, ngư lôi và tên lửa hành trình diệt hạm Kh-35. Khả năng phát hiện, tiêu diệt nhiều loại tàu ngầm khiến nó được mệnh danh là "sát thủ săn ngầm" hàng đầu của không quân hải quân Nga.
Trong khi đó, hệ thống tên lửa chiến thuật Iskander có khả năng phóng tên lửa đạn đạo với tầm bắn lên tới 500 km. Vũ khí này đã đóng vai trò then chốt trong những cuộc tấn công nhằm vào các thành phố và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.
Yuri Slusar, thống đốc tỉnh Rostov, trong bài đăng trên Telegram cho hay một bồn chứa nhiên liệu, một tàu chở dầu và một tòa nhà hành chính tại cảng Taganrog đã bốc cháy sau cuộc tấn công của Ukraine. Ông Slusar nói thêm đã có hai người bị thương do vụ tấn công này.
Taganrog là thành phố cảng lớn của Nga trên biển Azov. Thành phố này thường xuyên trở thành mục tiêu trong các cuộc tấn công bằng UAV từ Ukraine.
Nga chưa bình luận về thiệt hại đối với máy bay Tu-142 và tên lửa Iskander.
