Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 12.5 thông báo trên mạng xã hội X rằng Nga đã phóng hơn 200 máy bay không người lái (UAV) để tấn công lãnh thổ Ukraine trong rạng sáng. “Nga đã chọn chấm dứt đợt im lặng một phần đã kéo dài trong nhiều ngày”, ông Zelensky viết.
Số liệu từ Không quân Ukraine đưa ra cho thấy từ tối 11.5 đến rạng sáng 12.5, Nga đã phóng 216 UAV, trong đó 192 chiếc bị ngăn chặn.
Đợt tấn công gây thiệt hại tại nhiều cơ sở năng lượng, khu chung cư, đoàn tàu và một nhà trẻ tại các địa phương của Ukraine. Nga chưa bình luận về thông tin này nhưng trước nay tuyên bố không nhắm mục tiêu vào dân thường.
Nga và Ukraine đồng ý ngừng bắn từ ngày 9 – 11.5 do Mỹ làm trung gian. Đợt ngừng bắn trùng với dịp kỷ niệm ngày Liên Xô giành chiến thắng trước Đức Quốc xã trong Thế chiến 2. Hai bên không báo cáo đợt không kích quy mô lớn nào trong thời gian ngừng bắn nhưng lại cáo buộc nhau tiếp tục nổ súng dọc tiền tuyến.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và phía Ukraine đề nghị gia hạn ngừng bắn. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha chỉ trích Nga vì đã từ chối và mở đợt tấn công làm ít nhất 6 người bị thương và một người thiệt mạng.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga ngày 12.5 thông báo các binh sĩ đã tiếp tục chiến dịch quân sự tại Ukraine sau khi thỏa thuận ngừng bắn kết thúc. Bộ cáo buộc Ukraine đã vi phạm 30.383 lần khi thỏa thuận còn hiệu lực, theo TASS.
Phía Nga nói trong vòng 24 giờ gần nhất, Ukraine đã thực hiện 5 đợt tấn công, bắn 859 quả đạn pháo bằng hệ thống pháo và rốc két, đồng thời tấn công 5.825 lần bằng UAV.
Nga đáp trả tương xứng, phản pháo về phía nhiều hệ thống rốc két đa nòng và pháo, chốt chỉ huy, địa điểm phóng UAV của Ukraine. Theo Moscow, Kyiv mất khoảng 875 quân nhân trong vòng 24 giờ. Không thể xác thực số liệu chiến sự do hai bên đưa ra.
Ngày 12.5, Điện Kremlin đã nhắc lại tuyên bố của Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng cuộc chiến ở Ukraine gần như đã kết thúc, sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng Moscow không có ý định chấm dứt.
“Tôi nghĩ rằng vấn đề đang đi đến hồi kết”, Tổng thống Putin nói với các phóng viên hôm 9.5 về cuộc xung đột. Khi được hỏi về nhận xét của ông Putin, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết một số công việc 3 bên với Ukraine và Mỹ đã được thực hiện để tìm kiếm thỏa thuận hòa bình, theo Reuters.
“Nền tảng tích lũy của tiến trình hòa bình cho phép chúng tôi nói rằng việc hoàn tất thực sự đang đến gần”, ông Peskov nói trong ngày 12.5, mặc dù lưu ý là rất khó để cung cấp các chi tiết cụ thể vào thời điểm hiện tại.
Trước đó, Tổng thống Zelensky chỉ trích Nga “không có ý định chấm dứt cuộc chiến này”, buộc Ukraine phải chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tổ chức nhiều vòng đàm phán với hai bên tham chiến để cố gắng chấm dứt xung đột, nhưng chưa có thỏa thuận hòa bình nào được đưa ra.
Ông Peskov cho biết Nga sẽ hoan nghênh những nỗ lực hòa giải tiếp theo của Mỹ và Tổng thống Putin sẵn sàng gặp Tổng thống Zelensky một khi tiến trình hòa bình được hoàn tất.
“Và để hoàn tất việc đó, để chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột, vẫn cần rất nhiều công việc chuẩn bị”, ông Peskov nói, bổ sung rằng cuộc xung đột có thể kết thúc ngay khi Kyiv và ông Zelensky “đưa ra quyết định cần thiết”.
Ngày 12.5, Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp cho biết chiếc xuồng không người lái mang chất nổ được phát hiện trên một đảo của nước này vào tuần trước là do Ukraine chế tạo. Ông mô tả sự việc này là mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải trên Địa Trung Hải và là “vấn đề cực kỳ nghiêm trọng”, theo AP.
Một ngư dân trên đảo Lefkada đã phát hiện thiết bị này bên trong một hang ven biển vào ngày 7.5 và kéo nó ra gần một bến cảng gần đó. Một ngày sau, thiết bị được chuyển đến một căn cứ hải quân trên đất liền để kiểm tra, và sau đó chất nổ đã được tiêu hủy, theo đài truyền hình công cộng ERT của Hy Lạp.
“Chúng tôi đã chắc chắn rằng đây là một USV (phương tiện mặt nước không người lái) của Ukraine”, Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp Nikos Dendias nói.
Ukraine chưa bình luận.
Ông Dendias đưa ra phát biểu tại Brussels (Bỉ) trong cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng Liên minh châu Âu (EU), và cho biết ông sẽ nêu vấn đề này trực tiếp với các đồng nghiệp châu Âu và với quan chức Ukraine.
Ukraine đã sử dụng các USV để tấn công tàu hải quân Nga ở biển Đen và gần đây nhắm vào các tàu chở dầu Nga, trong chiến dịch nhằm đánh vào xuất khẩu năng lượng của Moscow.
Giới chức Hy Lạp không cung cấp thêm chi tiết về chiếc xuồng, trong khi các chuyên gia hải quân Hy Lạp cho biết phương tiện này giống với loại Magura của Ukraine, thiết bị do tình báo Ukraine phát triển.
Lefkada, nằm ngoài khơi bờ biển phía tây của lục địa Hy Lạp. Hòn đảo nằm trên một tuyến đường thủy tấp nập giữa Hy Lạp và Ý, đồng thời là điểm đến phổ biến của khách đi du thuyền hoặc phà, cũng như tàu thương mại.
Các quan chức Hy Lạp cảnh báo về nguy cơ vũ khí của Ukraine tông phải tàu dân sự.
Cuộc đối đầu bằng thiết bị không người lái ngày càng leo thang giữa Ukraine và Nga đã dẫn đến nhiều sự cố trên lãnh thổ của các nước thành viên NATO và EU. “Họ đang vi phạm không phận của chúng tôi. Và rõ ràng là trong nội bộ EU, chúng ta cần tái sắp xếp năng lực của mình để giảm thiểu loại vi phạm này. Điều quan trọng là phải hiểu rằng đây là mối đe dọa chung. Nó đang xảy ra dọc theo toàn bộ sườn phía đông”, Bộ trưởng Quốc phòng Romania Radu-Dinel Miruta phát biểu tại Brussels ngày 12.5.
Cụ thể là không còn chỉ tập trung nhiều nhất vào các quốc gia châu Phi sử dụng tiếng Pháp mà bắt đầu tranh thủ cả các nước sử dụng tiếng Anh. Lần đầu tiên một cuộc gặp cấp cao giữa Pháp với các nước châu Phi được tổ chức ở một quốc gia châu Phi sử dụng tiếng Anh. Lãnh đạo của hơn 30 nước châu Phi và tổ chức quốc tế tham dự sự kiện đặc biệt này.
Mục đích của ông Macron là gây dựng ảnh hưởng cho Pháp ở các quốc gia châu Phi sử dụng tiếng Anh, đặc biệt ở vùng phía đông châu lục. Việc này trở nên cần thiết và cấp thiết đối với Pháp sau khi khu vực Tây Phi cứ dần tuột khỏi phạm vi ảnh hưởng của Pháp về mọi phương diện. Ở khu vực này, một số quốc gia vốn là đồng minh chiến lược truyền thống của Pháp trong suốt thời gian dài đã xa rời Pháp vì nhiều lý do, trong đó có nguyên nhân là thất vọng về Pháp và có thêm nhiều đối tác bên ngoài để hợp tác hoặc dựa cậy, khiến liên kết giữa Pháp với các quốc gia châu Phi sử dụng tiếng Pháp nói chung trở nên rời rạc, nặng về hình thức mà nhẹ về thực chất.
Cách tiếp cận mới của ông Macron thể hiện ở bước điều chỉnh chính sách đối ngoại này rất thức thời và thực tế. Tuy nhiên, việc gây dựng cái mới để bù đắp cái đã mất mát ở châu Phi không hề dễ dàng vì Pháp phải cạnh tranh với Trung Quốc, Ấn Độ, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, Ả Rập Xê Út, Qatar và một vài đối tác khác nữa.
Phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một trên đường trở về từ Trung Quốc ngày 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã thảo luận về cuộc xung đột Nga - Ukraine với Chủ tịch Tập Cận Bình và cả 2 nhà lãnh đạo đều nhất trí rằng họ muốn giao tranh chấm dứt.
"Đó là một cuộc chiến mà chúng tôi muốn thấy nó được dàn xếp. Cho đến đêm qua, mọi thứ trông có vẻ tốt đẹp, nhưng rồi Ukraine đã phải hứng chịu một đòn nặng nề vào đêm qua", ông Trump nói, ám chỉ đến làn sóng tấn công quy mô lớn của Nga vào Ukraine từ ngày 13/5.
Theo Không quân Ukraine, trong 2 ngày 13/5 và 14/5, Nga đã phóng khoảng 1.600 máy bay không người lái (UAV) cùng hàng chục tên lửa vào các mục tiêu trên khắp Ukraine, trong đó có thủ đô Kiev.
Tổng thống Ukraaine Volodymyr Zelensky chỉ đạo quân đội chuẩn bị "các phương án phản ứng khả thi" trước các cuộc tấn công quy mô lớn của Nga.
"Chúng tôi đang chuẩn bị các bước có thể tăng cường phản ứng chung: các lệnh trừng phạt phải khiến tác động đến Nga nhiều hơn", Tổng thống Zelensky viết trên Telegram ngày 14/5, kêu gọi các đồng minh phương Tây thắt chặt các lệnh trừng phạt đối với Moscow.
Về phía Nga, Bộ Quốc phòng nước này cho biết, từ ngày 12/5 đến ngày 15/5, các lực lượng vũ trang Nga đã thực hiện một cuộc tấn công trả đũa ồ ạt và 2 cuộc tấn công trả đũa theo nhóm nhằm vào các mục tiêu liên quan đến quân đội Ukraine.
"Từ ngày 12/5 đến ngày 15/5, để trả đũa các cuộc tấn công của Ukraine vào lãnh thổ Nga, quân đội Nga đã thực hiện một cuộc tấn công ồ ạt và 2 cuộc tấn công kết hợp bằng vũ khí tầm xa có độ chính xác cao, bao gồm cả tên lửa đạn đạo siêu vượt âm phóng từ trên không Kinzhal và các UAV, đánh trúng các doanh nghiệp thuộc tổ hợp công nghiệp - quân sự của Ukraine, các địa điểm cơ sở hạ tầng nhiên liệu, năng lượng, giao thông và cảng biển được quân đội Ukraine sử dụng, các sân bay quân sự, các địa điểm lắp ráp, lưu trữ và phóng máy bay không người lái, các kho đạn dược và nhiên liệu, cũng như các khu vực đồn trú tạm thời của các thành phần vũ trang Ukraine và lính đánh thuê nước ngoài", Bộ Quốc phòng cho hay.
Thông qua đợt tấn công này, Nga đã giành quyền kiểm soát 3 ngôi làng ở Kharkov, Zaporizhia và Donetsk.
Moscow cũng cáo buộc các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine vào thành phố Ryazan rạng sáng 15/5 đã khiến 4 người thiệt mạng.
Bất chấp những cáo buộc này, cả Nga và Ukraine đều tuyên bố chỉ nhắm đến các mục tiêu quân sự, không cố ý nhắm mục tiêu vào thường dân.
Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến sẽ thăm Trung Quốc và hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tuần tới. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết ông Putin hy vọng sẽ thảo luận với ông Tập về chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump, cũng như các mối quan hệ song phương và các vấn đề quốc tế.
"Tổng thống chế độ mới của Iran, người ít cực đoan hơn và thông minh hơn nhiều những người tiền nhiệm, vừa đề nghị Mỹ ngừng bắn! Chúng tôi sẽ xem xét điều đó khi eo biển Hormuz được mở cửa, tự do và thông thoáng", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 1/4.
Ông Trump không nói rõ "tổng thống chế độ mới của Iran" là ai, hay người này có phải là Tổng thống đương nhiệm Masoud Pezeshkian hay không. Tại Iran, Tổng thống Pezeshkian không phải là người quyền lực nhất và nhiều khả năng không thể đưa ra quyết định cuối cùng về việc có xin ngừng bắn với Mỹ hay không. Quyền lực này thuộc về Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.
Ông Trump cũng đe dọa thêm rằng trước khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, Mỹ vẫn sẽ tấn công Iran tới lúc nước này "biến mất hoàn toàn hoặc trở về thời kỳ đồ đá".
Hiện Iran chưa lên tiếng về thông tin này. Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei trước đó gửi thông điệp tới thủ lĩnh Hezbollah, nhấn mạnh rằng Tehran sẽ tiếp tục ủng hộ nhóm vũ trang này trong "cuộc chiến chống lại" Israel và Mỹ.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, nhưng điều đó không đồng nghĩa là Tehran đang đàm phán với Washington.
"Tuyên bố của Mỹ về việc họ đang đàm phán với bất cứ bên nào ở Iran đều không đúng sự thật. Mọi thông điệp đều được chuyển qua Bộ Ngoại giao hoặc được chúng tôi tiếp nhận, cũng như một số liên lạc giữa các cơ quan an ninh", Ngoại trưởng Iran cho hay.
Ông Araghchi nói rằng Iran chỉ chấp nhận thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công trong khu vực, thay vì một lệnh ngừng bắn đơn thuần. Ông nói Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ, sau nhiều bài học quá khứ, khi Washington đơn phương rút khỏi các thỏa thuận đã đàm phán xong.
Tổng thống Iran Pezeshkian cũng nhận định Mỹ không ưu tiên ngoại giao, bởi Washington từng phát động chiến dịch tấn công vào Tehran giữa lúc các vòng đối thoại đang diễn ra ở Thụy Sĩ hồi tháng 2. Ông khẳng định Iran sẵn sàng chấm dứt chiến sự, với điều kiện các bên có biện pháp bảo đảm Mỹ sẽ không dùng đến biện pháp quân sự thêm lần nào nữa.
Nhà Trắng thông báo rằng ông Trump sẽ phát biểu giờ vàng để "cập nhật thông tin quan trọng" về xung đột Iran vào lúc 21h ngày 1/4 (9h ngày 2/4 giờ Hà Nội). Tổng thống Mỹ gần đây phát tín hiệu rằng ông đang tìm cách đạt thỏa thuận với Iran.
