Bác sĩ Thận học Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan) cho biết, rất nhiều người khi đi khám sức khỏe phát hiện chỉ số eGFR (tốc độ lọc cầu thận) báo động đỏ. Thấy chỉ số này sụt giảm đột ngột, họ liền nghĩ rằng thận của mình sắp hỏng, thậm chí lo lắng đến nguy cơ phải chạy thận nhân tạo.
Tuy nhiên trên thực tế, eGFR được tính toán dựa trên nồng độ creatinine trong máu. Chỉ cần xuất hiện các yếu tố làm thay đổi nồng độ creatinine, chỉ số chức năng thận hoàn toàn có thể bị “sụt giảm giả tạo”.
Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, có 5 tác nhân phổ biến trong cuộc sống hàng ngày dễ dẫn đến tình trạng suy thận giả:
Tập thể dục quá sức trước khi lấy máu
Đây là “bẫy” lâm sàng hay gặp nhất. Nhiều người ngày thường lười vận động, nhưng ngay trước ngày đi khám sức khỏe lại đột nhiên đi chạy bộ buổi sáng, tập tạ nặng, thậm chí thử thách bản thân với quãng đường chạy 10 km.
Việc vận động cường độ cao khiến quá trình chuyển hóa của cơ bắp tăng mạnh, thậm chí gây ra các tổn thương vi mô ở cơ. Tình trạng này làm creatinine trong máu tăng cao tạm thời, khiến chỉ số eGFR bị đánh giá thấp hơn thực tế.
Nhịn ăn, nhịn uống quá mức
Nhiều người hiểu lầm rằng “nhịn ăn” trước khi khám sức khỏe đồng nghĩa với việc một giọt nước cũng không được uống. Có người thậm chí tuyệt thực, tuyệt nước từ nửa đêm. Hệ quả là cơ thể bị mất nước, máu bị cô đặc, khiến nồng độ creatinine tăng lên và eGFR giảm xuống. Đặc biệt vào mùa hè, cơ thể đổ mồ hôi nhiều kết hợp với việc nhịn uống nước trong thời gian dài càng dễ làm sai lệch kết quả.
Ngược lại, một số người vì muốn có “bảng thành tích đẹp” lại cố tình uống thật nhiều nước trước khi lấy máu, điều này lại khiến chức năng thận bị đánh giá cao hơn thực tế.
Tiệc tùng, ăn uống nhiều trước ngày khám
Nhiều người có tâm lý: “Dù sao ngày mai cũng phải nhịn ăn rồi, tối nay phải ăn một bữa thật ngon cho bõ”, thế là họ tìm đến thịt nướng, bít tết, lẩu cay. Thực chất, các loại thịt nấu chín chứa một lượng lớn creatine và các chất tiền thân của creatinine, có thể làm tăng nồng độ chất này trong máu một cách đột ngột.
Các báo cáo nghiên cứu chỉ ra rằng, sau một bữa ăn giàu protein từ thịt, nồng độ creatinine có thể tăng từ 15-30%, và ảnh hưởng này có thể kéo dài hơn 12 tiếng đồng hồ.
Thức khuya và thiếu ngủ
Tình trạng thiếu ngủ có thể khiến các chỉ số chức năng thận suy giảm trong ngắn hạn. Bác sĩ Hồng nhấn mạnh, ngủ không đủ giấc sẽ làm ảnh hưởng đến hormone, hệ thần kinh tự chủ, huyết áp và sự cân bằng nước trong cơ thể. Do đó, những người làm trong ngành công nghệ, người làm việc theo ca và nhân viên y tế là những nhóm đối tượng rất dễ gặp phải tình trạng sụt giảm eGFR tạm thời.
Sử dụng thực phẩm chức năng và chất bổ trợ thể hình
Những năm gần đây, xu hướng bổ sung creatine, whey protein hoặc các sản phẩm tăng cơ rất phổ biến trong giới tập thể hình. Tuy nhiên, creatine sau khi chuyển hóa trong cơ thể vốn dĩ sẽ tạo thành creatinine, vì vậy chỉ số này khi xét nghiệm máu thường có xu hướng cao hơn bình sinh.
Bên cạnh đó, bác sĩ cũng lưu ý một số loại thuốc giảm đau, thuốc giảm cân không rõ nguồn gốc hay các bài thuốc y học cổ truyền truyền miệng mới là những tác nhân có thể gây tổn thương thận thật sự.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường khẳng định, một lần chỉ số eGFR bị sụt giảm không đồng nghĩa với việc bạn đã bị suy thận mạn tính. Theo Hướng dẫn lâm sàng quốc tế về bệnh thận mạn tính (KDIGO), tình trạng bất thường về chức năng thận phải kéo dài liên tục trên 3 tháng, kết hợp với các dấu hiệu như tiểu đạm (protein niệu), tiểu máu hoặc bất thường về cấu trúc thận thì mới đủ cơ sở để chẩn đoán mắc bệnh.
Để kết quả kiểm tra chức năng thận đạt độ chính xác cao nhất, người dân cần lưu ý những điều sau vào ngày trước khi lấy máu xét nghiệm:
Ngày 15/4, đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết các đơn vị chuyên môn đang phối hợp công an điều tra, làm rõ cơ sở và đường dây làm giả thuốc trên.
Theo báo cáo từ Bệnh viện Y học cổ truyền TP HCM, vụ việc được phát hiện khi một bệnh nhân mang hai lọ thuốc đến viện hỏi mua thêm. Bệnh nhân cho biết trước đó khám và mua thuốc này tại một phòng khám tư. Trên bao bì sản phẩm ghi tên Bệnh viện Y học cổ truyền TP HCM nên người này đến viện mua tiếp mới phát hiện dấu hiệu bất thường.
Bệnh viện xác nhận sản xuất Viên thấp khớp (chữa bệnh khớp) và Bổ trung ích khí (thuốc bổ), tuy nhiên hai lọ thuốc giả có bao bì và hình thức không trùng khớp với mẫu thuốc của đơn vị. Bệnh viện đã thu thập các mẫu thuốc giả này và báo cáo cơ quan chức năng, đồng thời cảnh báo bệnh nhân không tiếp tục sử dụng thuốc giả.
Đây là lần đầu bệnh viện phát hiện thuốc làm giả như thế này. Đại diện bệnh viện cho biết "không thể xác nhận chất lượng các loại thuốc nói trên" và "không chịu trách nhiệm với những sản phẩm không do đơn vị trực tiếp sản xuất, phân phối". Việc sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.
Thuốc do bệnh viện sản xuất có bao bì thiết kế rõ ràng, in sắc nét, đầy đủ thông tin như tên bệnh viện, địa chỉ, tiêu chuẩn sản xuất (GMP-WHO), có nhận diện thương hiệu chính thức. Các viên thuốc bên trong đồng đều, đóng gói đúng quy cách. Trong khi đó, thuốc giả có nhãn dán đơn giản, sơ sài, chữ mờ, chất lượng in kém và không có logo của bệnh viện.
Đại diện bệnh viện khuyến cáo người dân mua thuốc tại các cơ sở chính thức của bệnh viện, không sử dụng sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc. Khi nghi ngờ, nên liên hệ trực tiếp số điện thoại nhà thuốc 0973.788.187 để được tư vấn, xác minh.
Năm ngoái, lực lượng chức năng TP HCM triệt phá nhiều đường dây sản xuất buôn bán thuốc chữa bệnh giả, điều trị các bệnh như xương khớp, trĩ, phong ngứa.... Chi cục Quản lý thị trường TP HCM cũng phát hiện hàng trăm vụ vi phạm, tạm giữ hàng trăm nghìn sản phẩm thuốc nhập lậu, không rõ nguồn gốc, xuất xứ với tổng trị giá hàng chục tỷ đồng, buộc tiêu hủy khối lượng lớn hàng hóa vi phạm.
Ngày 14/4, Bệnh viện Bạch Mai đưa ra khuyến cáo về nguy cơ ngừng tim khi chơi thể thao trong mùa hè, trong đó có môn chạy bộ.
Trước đó, một vận động viên tham gia giải chạy gần đây bị ngừng tuần hoàn khi chỉ còn cách vạch đích khoảng 10m. Nhờ được phát hiện sớm và cấp cứu kịp thời, người bệnh đã qua cơn nguy kịch.
Theo các bác sĩ Trung tâm Cấp cứu A9 - Bệnh viện Bạch Mai, chạy bộ là hình thức rèn luyện sức khỏe hiệu quả, song các biến cố tim mạch cấp tính, đặc biệt là ngừng tim đột ngột, vẫn có thể xảy ra, kể cả ở người không có triệu chứng trước đó.
Nguy cơ này gia tăng khi vận động quá sức, mất nước, thiếu ngủ hoặc tập luyện trong điều kiện thời tiết nắng nóng.
Ngoài ra, trong mùa hè, nguy cơ sốc nhiệt khi chạy, tập luyện thể thao ngoài nắng nóng vẫn có thể xảy ra. Người sốc nhiệt thường có biểu hiện lơ mơ, yếu cơ tứ chi, hạ huyết áp, da khô...
Theo các chuyên gia, rủi ro trong thể thao luôn có thể xảy ra, ngay cả với vận động viên chuyên nghiệp. Vì thế, ngoài sự chuẩn bị kỹ lưỡng trong quá trình luyện tập, ngay trong cuộc đua, mỗi người cũng cần lắng nghe cơ thể, nhận biết các dấu hiệu bất thường để điều chỉnh tốc độ chạy phù hợp với bản thân trong quá trình gắng sức.
Theo đó, nếu trong quá trình chạy, bạn thấy có những cơn đau tức ngực lạ thường mà không xuất hiện ở các buổi tập; nhịp tim nhanh lên một cách bất thường, không đúng với việc gắng sức (theo dõi qua đồng hồ thể thao); cảm giác mệt mỏi, ngưỡng gắng sức kém đi so với cùng mức độ tập luyện ở ngày thường... đều là những dấu hiệu cảnh báo bạn nên giảm tốc độ, báo ngay với đội y tế để được kiểm tra, theo dõi kĩ lưỡng.
PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9, lưu ý người tham gia chạy cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo như chóng mặt, đau ngực, khó thở, tim đập bất thường, mệt lả hoặc lú lẫn. Khi xuất hiện những biểu hiện này, cần dừng vận động ngay và tìm kiếm hỗ trợ y tế.
"Trong trường hợp ngừng tim, cấp cứu ban đầu có ý nghĩa quyết định. Khi tim ngừng đập, não có thể bắt đầu tổn thương sau khoảng 4-6 phút nếu không được cung cấp máu.
Vì vậy, hồi sinh tim phổi (CPR) và sử dụng máy khử rung tim tự động (AED) cần được thực hiện càng sớm càng tốt. Can thiệp kịp thời có thể cải thiện đáng kể cơ hội sống cho người bệnh", PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn lưu ý..
Mùa hè là thời điểm nhiều hoạt động thể thao diễn ra. Các chuyên gia khuyến cáo, nếu có điều kiện, người tham gia nên kiểm tra sức khỏe trước khi thi tham gia, đặc biệt là người trên 35 tuổi hoặc có bệnh nền như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường.
Bên cạnh đó, cần đảm bảo ngủ đủ, không sử dụng chất kích thích, tập luyện phù hợp thể trạng, uống đủ nước và điều chỉnh cường độ khi thời tiết nắng nóng. Quan trọng nhất là lắng nghe cơ thể và không cố gắng vượt quá giới hạn an toàn.
Việc phổ cập kiến thức hồi sinh tim phổi trong cộng đồng cũng được đánh giá là yếu tố then chốt, góp phần nâng cao khả năng cứu sống người bệnh ngay tại hiện trường.
Hôm 3/5, People đưa tin Bayer tự nguyện thu hồi dòng xịt mũi Afrin Original loại dung tích 6 ml trên toàn nước Mỹ. Hãng dược phẩm phát hiện thiết kế bao bì thiếu nắp an toàn và không có nhãn cảnh báo bắt buộc. Trẻ nhỏ vô tình nuốt phải dung dịch bên trong có thể ngộ độc nghiêm trọng hoặc gặp thương tật.
Trước đó, Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (CPSC) ra thông báo ngày 30/4 cho biết dòng xịt mũi này chứa imidazoline. Luật pháp Mỹ bắt buộc các sản phẩm chứa hoạt chất này phải dùng bao bì an toàn cho trẻ em hoặc dán nhãn phòng ngừa ngộ độc. Hãng dược xác nhận sản phẩm vẫn an toàn cho người lớn khi dùng đúng cách và nhà chức trách chưa ghi nhận trường hợp thương vong nào. Tuy nhiên, Bayer vẫn khẩn trương rút hàng để loại trừ rủi ro cho trẻ nhỏ.
Tập đoàn áp dụng lệnh thu hồi với các lô hàng mang mã số 230361, 240822, 241198, 250066, 250152, 250646 và 250831. Các điểm bán lẻ như cửa hàng tiện lợi và sân bay phân phối nhóm sản phẩm này từ tháng 9/2024 đến tháng 4/2026, với giá 7-9 USD (184.000-237.000 đồng). Hãng khẳng định các dòng Afrin khác trên thị trường vẫn sở hữu nắp chống trẻ em nên hãng không rút các sản phẩm đó.
CPSC khuyên người tiêu dùng đang sở hữu sản phẩm lỗi lập tức cất giữ thuốc xa tầm tay trẻ nhỏ. Bayer đang thông báo cho nhà phân phối và hoàn trả tiền cho khách hàng gửi ảnh xác nhận qua biểu mẫu trực tuyến.
Ngay trước vụ việc của Bayer một ngày, CPSC cũng yêu cầu ba thương hiệu Toetol, Wiifo và Amzcmj rút gần 13.000 ghế tháp hỗ trợ trẻ tập đứng khỏi thị trường. Cơ quan này ghi nhận hàng chục sự cố liên quan đến dòng ghế này, trong đó 21 trẻ bị thương do ghế sập hoặc lật nghiêng.
Riêng thương hiệu Toetol nhận 18 báo cáo về tình trạng ghế gãy đổ, gây 11 ca chấn thương trầy xước và bầm tím. Cơ quan chức năng cảnh báo thiết kế ghế dễ đổ ngã và có khoảng hở lớn khiến trẻ lọt người qua, dẫn đến nguy cơ ngã hoặc mắc kẹt gây tử vong. Nền tảng Amazon phân phối các sản phẩm này từ tháng 10/2024 đến tháng 3/2026 với giá khoảng 130 USD (hơn 3,4 triệu đồng).
