Sự chuyển dịch này của Chính phủ Hoa kỳ phản ánh xu hướng rời xa các biện pháp mang tính cấm đoán, thay vào đó mở rộng khả năng tiếp cận hợp pháp đối với các giải pháp ít rủi ro hơn, qua đó nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Theo đó, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã gia hạn chỉ định “Sản phẩm thuốc lá điều chỉnh mức độ nguy cơ – giảm phơi nhiễm với các chất có hại (MRTP)” cho một số sản phẩm thuốc lá nung nóng (TLNN), dựa trên quá trình đánh giá khoa học kéo dài cùng các dữ liệu nghiên cứu và bằng chứng thực tiễn tiếp tục được cập nhật.
FDA kỳ vọng sản phẩm không khói có thể hỗ trợ mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Theo FDA, việc gia hạn cho phép lưu hành kèm với công bố MRTP đối với một số sản phẩm TLNN được đưa ra sau khi các đánh giá khoa học cho thấy các sản phẩm này tiếp tục chứng minh khả năng giảm đáng kể mức độ phơi nhiễm của cơ thể với các chất hóa học có hại hoặc có tiềm năng gây hại, so với thời điểm được cấp phép ban đầu.
FDA cũng nhấn mạnh rằng: “Các bằng chứng khoa học hiện có, ngay cả khi chưa tiến hành các nghiên cứu dịch tễ học dài hạn, cho thấy có cơ sở khoa học hợp lý về việc giảm đáng kể và có thể đo lường được tỷ lệ mắc bệnh hoặc tỷ lệ tử vong ở người sử dụng thuốc lá [khi chuyển đổi hoàn toàn từ thuốc lá điếu sang các sản phẩm TLNN nêu trên”.
Theo báo The Wall Street Journal, Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr. đang cởi mở với việc mở rộng quyền tiếp cận hợp pháp đối với các sản phẩm không khói.
Không chỉ FDA, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cũng cho thấy những tín hiệu mới trong cách nhìn nhận vai trò của các sản phẩm thay thế trong chiến lược giảm tác hại thuốc lá. Đáng chú ý, tháng 4/2024 CDC đã bổ nhiệm ông Stephen Sayle giữ vị trí Phó Giám đốc phụ trách quan hệ lập pháp. Việc bổ nhiệm này thu hút sự quan tâm lớn từ giới chuyên gia, bởi trước đó ông Sayle từng làm việc cho Fontem Ventures – một công ty con của doanh nghiệp thuốc lá có trụ sở tại Anh, chuyên phát triển các sản phẩm nicotine không khói. Đây được xem là một động thái chưa từng có tiền lệ trong lịch sử bổ nhiệm nhân sự cấp cao của CDC.
Ngoài Mỹ, TLNN cũng đang ghi nhận diễn biến đáng chú ý tại Trung Quốc, nơi cơ quan quản lý đã triển khai xây dựng tiêu chuẩn quốc gia cho nhóm sản phẩm này. Giai đoạn lấy ý kiến công khai kéo dài từ ngày 7/4 đến 7/5/2026, nằm trong lộ trình công bố trong khoảng 22 tháng theo dự kiến. Việc triển khai quy trình này nhằm thiết lập một khuôn khổ quản lý rõ ràng, chặt chẽ và có tính thực thi khi TLNN được cung cấp hợp pháp, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa và trên toàn cầu.
Về danh mục các sản phẩm thuốc lá không khói, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ rõ, thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN) là hai nhóm sản phẩm khác nhau: TLĐT dùng dung dịch lỏng, thiết kế mở nên dễ bị người dùng tùy biến. Ngược lại, TLNN sử dụng thuốc lá trong hệ thống khép kín, giúp hạn chế can thiệp và các rủi ro ngoài ý muốn.
Các chính sách liên quan đến thuốc lá do Nhà Trắng thúc đẩy được xem là bước đi thực tiễn nhằm xử lý thực tế rằng mỗi ngày có hàng triệu người Mỹ đang tìm đến các sản phẩm giảm tác hại như một giải pháp thay thế thuốc lá điếu. Chính quyền Tổng thống Trump được cho là đang đẩy mạnh cách tiếp cận linh hoạt hơn đối với các giải pháp này, với mục tiêu giảm rủi ro sức khỏe và cắt giảm tỷ lệ hút thuốc, trong bối cảnh Mỹ đã rút khỏi WHO và những tranh luận tiếp tục xoay quanh vai trò của các nguồn tài trợ tư nhân cho các chương trình phòng, chống thuốc lá, trong đó có các khoản đóng góp từ tỷ phú Michael Bloomberg và các tổ chức liên quan.
Dưới góc nhìn khoa học, ngày càng có nhiều nghiên cứu được công bố trên toàn cầu về ảnh hưởng tích cực giữa người chuyển đổi sang các sản phẩm không khói so với người tiếp tục hút thuốc lá.
Theo đó, một nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa Prim. Dr Abdulah Nakaš ở Bosnia và Herzegovina ghi nhận, những người sử dụng TLNN có khả năng chịu đựng vận động tốt hơn, ít bị khó thở và mệt mỏi hơn khi gắng sức so với người hút thuốc lá điếu. Những khác biệt này trở nên rõ rệt hơn trong suốt thời gian theo dõi 6 tháng, dù sản phẩm vẫn không hoàn toàn không có rủi ro.
Tại Mỹ, một nghiên cứu khác đã được thực hiện nhằm đánh giá nguy cơ gây ung thư của các sản phẩm nicotine không khói thông qua việc so sánh các chỉ số gây đột biến, độc tính gen và độc tính tế bào với thuốc lá điếu. Kết quả cho thấy các sản phẩm không khói có mức độ gây hại thấp hơn đáng kể so với thuốc lá điếu, qua đó củng cố cơ sở khoa học cho cách tiếp cận giảm thiểu tác hại trong kiểm soát thuốc lá.
Theo ông Timothy Andrews, Giám đốc phụ trách Các vấn đề của Người dùng của tổ chức Tholos Foundation, việc thúc đẩy chuyển đổi từ thuốc lá điếu sang sản phẩm không khói tại Thụy Điển trong ba thập kỷ qua, cùng với chính sách giảm thuế cho các sản phẩm này, đã góp phần làm giảm đáng kể bệnh tật và tử vong liên quan đến thuốc lá.
Mới đây, một đợt phun trào của núi lửa Mayon khiến cuộc sống của hàng trăm nghìn người dân Philippines bị đảo lộn, khi tro bụi dày đặc và các dòng khí nóng nguy hiểm liên tục xuất hiện, đẩy nhiều khu vực vào tình trạng báo động.
Theo hãng tin Associated Press ngày 5/5, gần 200.000 người tại 124 ngôi làng, chủ yếu ở tỉnh Albay, đã chịu tác động trực tiếp từ hoạt động phun trào kéo dài từ cuối tuần qua. Không khí ngột ngạt, tầm nhìn hạn chế và nguy cơ thiên tai khiến người dân luôn trong trạng thái bất an.
Giới chức địa phương cho biết hơn 5.400 người đã phải rời bỏ nhà cửa, sơ tán đến các khu trú ẩn khẩn cấp tại những địa phương như Camalig, Malilipot, Ligao và Tabaco. Nguyên nhân chính là do các cột tro bụi khổng lồ cùng hiện tượng dòng chảy pyroclastic – hỗn hợp khí nóng, tro và đá núi lửa – bất ngờ tràn xuống sườn núi với tốc độ cao.
Theo ông Teresito Bacolcol, Mayon đã có dấu hiệu "thức giấc" từ tháng 1 với những đợt phun trào nhỏ lẻ. Tuy nhiên, tình hình trở nên đáng lo ngại hơn vào tối 2/5, khi một khối dung nham lớn bất ngờ sụp đổ ở sườn tây nam, tạo ra dòng chảy pyroclastic lan rộng, làm gia tăng nguy cơ cho các khu dân cư lân cận.
Dù chưa ghi nhận thương vong, nhưng tro bụi đã phủ kín nhiều khu vực, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày. Tại thị trấn Camalig, tầm nhìn bị hạn chế gần như bằng không, ngay cả trên các tuyến đường chính, khiến giao thông gián đoạn và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Không chỉ đời sống người dân bị xáo trộn, ngành nông nghiệp địa phương cũng chịu thiệt hại nặng nề. Nhiều diện tích canh tác bị vùi lấp trong tro bụi, trong khi một số gia súc chết do hít phải khí độc và bụi núi lửa.
Hiện các cơ quan chức năng Philippines vẫn duy trì mức cảnh báo cao và theo dõi sát sao diễn biến của núi lửa Mayon. Người dân trong vùng nguy hiểm được khuyến cáo không quay trở lại nhà cho đến khi có thông báo an toàn, đồng thời sẵn sàng cho các phương án sơ tán tiếp theo nếu tình hình tiếp tục xấu đi.
Điều đáng nói giới chuyên gia nhận định, dù hiện tại chưa xuất hiện dấu hiệu của một đợt phun trào quy mô lớn, nhưng những biến động bất thường thời gian gần đây vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường. Trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, công tác ứng phó khẩn cấp và bảo đảm an toàn cho người dân vẫn đang được đặt lên hàng đầu.
Trang trại nhỏ ở vùng ngoại ô TP Huế ấy là bao tâm huyết của chàng kỹ sư công nghệ sinh học 9X. Anh đang theo đuổi giấc mơ nông nghiệp sạch sau quyết định rời phố về quê khởi nghiệp.
Mới sáng sớm, trại nấm của Hào đã rộn ràng. Trước sân, những đống mùn cưa cao ngất đã được trộn đều. Vài lao động đang tất bật đóng mùn cưa vào bịch, chuẩn bị cho lô phôi giống mà anh vừa nhận đơn đặt hàng. Giữa không gian làm việc ấy, Hào cầm điện thoại kiểm tra các chỉ số môi trường đang hiển thị trên ứng dụng. Sau vài thao tác chạm tay, hệ thống phun sương, ánh sáng trong trại nấm lập tức được điều chỉnh.
Hào cho biết toàn bộ trang trại được vận hành bằng hệ thống cảm biến Internet vạn vật (IoT) cho phép theo dõi và điều chỉnh từ xa các yếu tố như độ ẩm, ánh sáng... thông qua ứng dụng trên điện thoại. "Nhờ hệ thống tự động này, công chăm sóc giảm đi rất nhiều. Quan trọng hơn là môi trường trong trại luôn ổn định, giúp nấm phát triển đồng đều và ít bệnh", Hào nói.
Để có được trang trại nấm rộng 150m2 với hơn 15.000 phôi được vận hành bằng công nghệ như hôm nay, bạn kỹ sư trẻ phải vượt chặng đường khá dài. Tốt nghiệp ngành công nghệ sinh học Trường ĐH Khoa học (ĐH Huế), Hào đã chọn vào TP.HCM lập nghiệp sau khi ra trường với công việc tại một công ty chuyên về nông nghiệp sạch.
Công việc đưa Hào đi đến nhiều tỉnh thành, chuyển giao công nghệ trồng nấm cho nông dân. Anh bạn kể đã đến An Giang, Lâm Đồng, Vũng Tàu... cùng xây dựng quy trình sản xuất, tạo meo giống và hướng dẫn kỹ thuật nâng cao năng suất nấm cho người dân. Những chuyến đi dài ngày liên tục giúp Hào hiểu hơn giá trị của nông sản sạch khi đến tay người dùng.
Công việc đem lại thu nhập khá ổn định song trong lòng anh bạn trẻ vẫn khao khát một ước mơ khác. "Từ thời sinh viên tôi đã mê trồng nấm và từng đến nhiều trang trại nấm ở Huế để học kỹ thuật. Xây dựng một trang trại nấm của riêng mình là mong ước tôi đã ấp ủ từ lâu", Hào chia sẻ.
Vậy là đầu năm 2024, Hào quyết định trở về quê nhà để bắt đầu khởi nghiệp sau nhiều năm làm việc xa quê. Và dĩ nhiên những ngày đầu không dễ dàng gì. Trại nấm của Hào lúc đó là khu đất được thuê lại của người dân địa phương. Khu đất trũng, đọng nước nên chỉ sau một mùa anh bạn phải chuyển toàn bộ hệ thống xuống vị trí khác, làm lại từ đầu.
Tay thoăn thoắt đóng phôi, Hào kể về những ngày đầu khởi nghiệp đã quyết định chọn con đường theo nông nghiệp hướng hữu cơ. Anh không sử dụng hóa chất, phân bón hay chất kích thích tăng trưởng trong quy trình trồng nấm của mình. Điều này phần nào tạo ra những tai nấm bào ngư xám luôn có độ giòn, dai với vị ngọt tự nhiên cùng mùi thơm nhẹ thoang thoảng.
Trước khi thu hoạch nấm khoảng ba ngày, khi nào trang trại cũng ngừng tưới nước. Hào lý giải điều này làm nấm giảm nhẹ cân nặng, người sản xuất có thiệt một chút về kinh tế nhưng bù lại nấm không bị trương nước nên sẽ bảo quản được lâu hơn, vị nấm cũng sẽ ngon ngọt hơn.
Nấm sau khi thu hoạch sẽ được cắt gọt chân sạch sẽ trước khi bán, tốn công một chút nhưng đảm bảo chất lượng. Ngay cả khâu đóng gói cũng được anh chủ trẻ tính toán kỹ lưỡng. Nấm sau khi thu hoạch được gói bằng giấy đã hấp khử trùng để giữ độ tươi lâu hơn. Chàng kỹ sư trẻ còn sử dụng mã QR để truy xuất nguồn gốc. Khách hàng chỉ cần quét mã sẽ có thể biết đủ thông tin về sản phẩm.
Một trong những điều được anh đặc biệt quan tâm ngay khi bắt đầu hành trình khởi nghiệp là làm sao tận dụng tối đa nguyên liệu và hạn chế chất thải. Trong đó mùn cưa tận dụng từ các cơ sở sản xuất gỗ hoặc rơm rạ sau mùa thu hoạch để làm giá thể trồng nấm. Với chừng 15.000 phôi nấm, mỗi đợt sản xuất cần khoảng 20 tấn mùn cưa.
Sau khi kết thúc chu kỳ thu hoạch, giá thể tiếp tục được tận dụng trồng nấm rơm. Rồi thu hoạch nấm rơm xong, giá thể còn lại được ủ thành phân vi sinh bón cho cây trồng. Hiện anh nghiên cứu tận dụng phế phẩm để sản xuất viên nén nhiên liệu sinh học, hướng đến mô hình nông nghiệp tuần hoàn. "Tôi muốn xây dựng một vòng tròn sản xuất khép kín, hạn chế tối đa việc bỏ phí nguyên liệu", Hào nói.
Những ngày qua, hình ảnh một cây mít sai trĩu quả tại Đà Nẵng thu hút sự chú ý của nhiều người bởi số lượng trái dày đặc, chen chúc bám kín thân từ gốc đến ngọn.
Trong một lần ghé thăm nhà người quen trên đường Nhơn Hòa 12, Tp.Đà Nẵng, anh Quang Nam bất ngờ bắt gặp cây mít đặc biệt này. Toàn bộ thân cây phủ kín trái, dày đến mức nhìn từ xa như một "bức tường xanh" trĩu quả. Quá ấn tượng, anh đã xin phép chụp ảnh và đăng tải lên mạng xã hội. Ngay sau đó, loạt hình ảnh nhanh chóng thu hút hàng nghìn lượt xem cùng nhiều bình luận trầm trồ.
Điểm đặc biệt của cây mít không chỉ nằm ở số lượng quả mà còn ở cách nó "hòa nhập" với kiến trúc ngôi nhà.
Gia chủ đã thiết kế một khoảng ô vuông ở ban công tầng hai để thân cây có thể xuyên qua, vừa đảm bảo kết cấu công trình vừa giữ được không gian xanh tự nhiên. Nhờ vậy, cây vẫn phát triển mạnh, tỏa tán rộng và tạo bóng mát cho cả căn nhà.
Bà Xuân-chủ nhà cho biết bà khá bất ngờ khi cây mít của gia đình bỗng trở thành tâm điểm chú ý trên mạng. Theo bà, cây đã được trồng khoảng 15 năm và năm nào cũng sai quả, không riêng gì năm nay.
"Cây mít này trồng lâu rồi, năm nào cũng sai trái như vậy. Có năm còn hơn cả hiện tại. Việc thiết kế để cây mọc xuyên qua nhà là do con tôi tính toán, tôi cũng không nắm rõ hết," bà Xuân chia sẻ.
Theo ước tính của gia đình, cây có thể cho khoảng hơn 100 quả mỗi mùa, thậm chí có năm còn nhiều hơn.
Bên dưới các bài đăng lan truyền, nhiều người không giấu được sự ngạc nhiên. Không ít bình luận cho rằng họ phải nhìn kỹ nhiều lần mới tin đây là cây thật: "Nhìn tưởng ảnh AI", "Cây mít mà như chùm nho", hay "Chắc phải đến tận nơi mới tin được mắt mình".
Điều thú vị là dù cây mít nổi tiếng trên mạng xã hội, gia đình vẫn không bán trái. Mỗi khi mít chín, ông thường hái chia cho hàng xóm, bạn bè và người quen.
Trước đó, một cây mít khác tại một quán cà phê ở Tuyên Quang cũng từng gây chú ý khi sai quả từ gốc đến ngọn.
Cây có thân lớn, tán rộng, trái nặng từ 5-7 kg, phủ kín cả khu vực sân gỗ tầng hai, thu hút đông đảo khách đến tham quan.
Chủ quán cho biết mỗi mùa mít ra quả, quán lại trở thành điểm đến "hot", lượng khách tăng đột biến. Nhiều thời điểm, dù quán có thể phục vụ hơn 100 khách mỗi lượt, vẫn có không ít người sẵn sàng chờ hàng giờ chỉ để được tận mắt chứng kiến và chụp ảnh cùng cây mít độc đáo này.
