Sự chuyển dịch này của Chính phủ Hoa kỳ phản ánh xu hướng rời xa các biện pháp mang tính cấm đoán, thay vào đó mở rộng khả năng tiếp cận hợp pháp đối với các giải pháp ít rủi ro hơn, qua đó nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Theo đó, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã gia hạn chỉ định “Sản phẩm thuốc lá điều chỉnh mức độ nguy cơ – giảm phơi nhiễm với các chất có hại (MRTP)” cho một số sản phẩm thuốc lá nung nóng (TLNN), dựa trên quá trình đánh giá khoa học kéo dài cùng các dữ liệu nghiên cứu và bằng chứng thực tiễn tiếp tục được cập nhật.
FDA kỳ vọng sản phẩm không khói có thể hỗ trợ mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Theo FDA, việc gia hạn cho phép lưu hành kèm với công bố MRTP đối với một số sản phẩm TLNN được đưa ra sau khi các đánh giá khoa học cho thấy các sản phẩm này tiếp tục chứng minh khả năng giảm đáng kể mức độ phơi nhiễm của cơ thể với các chất hóa học có hại hoặc có tiềm năng gây hại, so với thời điểm được cấp phép ban đầu.
FDA cũng nhấn mạnh rằng: “Các bằng chứng khoa học hiện có, ngay cả khi chưa tiến hành các nghiên cứu dịch tễ học dài hạn, cho thấy có cơ sở khoa học hợp lý về việc giảm đáng kể và có thể đo lường được tỷ lệ mắc bệnh hoặc tỷ lệ tử vong ở người sử dụng thuốc lá [khi chuyển đổi hoàn toàn từ thuốc lá điếu sang các sản phẩm TLNN nêu trên”.
Theo báo The Wall Street Journal, Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr. đang cởi mở với việc mở rộng quyền tiếp cận hợp pháp đối với các sản phẩm không khói.
Không chỉ FDA, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cũng cho thấy những tín hiệu mới trong cách nhìn nhận vai trò của các sản phẩm thay thế trong chiến lược giảm tác hại thuốc lá. Đáng chú ý, tháng 4/2024 CDC đã bổ nhiệm ông Stephen Sayle giữ vị trí Phó Giám đốc phụ trách quan hệ lập pháp. Việc bổ nhiệm này thu hút sự quan tâm lớn từ giới chuyên gia, bởi trước đó ông Sayle từng làm việc cho Fontem Ventures – một công ty con của doanh nghiệp thuốc lá có trụ sở tại Anh, chuyên phát triển các sản phẩm nicotine không khói. Đây được xem là một động thái chưa từng có tiền lệ trong lịch sử bổ nhiệm nhân sự cấp cao của CDC.
Ngoài Mỹ, TLNN cũng đang ghi nhận diễn biến đáng chú ý tại Trung Quốc, nơi cơ quan quản lý đã triển khai xây dựng tiêu chuẩn quốc gia cho nhóm sản phẩm này. Giai đoạn lấy ý kiến công khai kéo dài từ ngày 7/4 đến 7/5/2026, nằm trong lộ trình công bố trong khoảng 22 tháng theo dự kiến. Việc triển khai quy trình này nhằm thiết lập một khuôn khổ quản lý rõ ràng, chặt chẽ và có tính thực thi khi TLNN được cung cấp hợp pháp, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa và trên toàn cầu.
Về danh mục các sản phẩm thuốc lá không khói, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ rõ, thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN) là hai nhóm sản phẩm khác nhau: TLĐT dùng dung dịch lỏng, thiết kế mở nên dễ bị người dùng tùy biến. Ngược lại, TLNN sử dụng thuốc lá trong hệ thống khép kín, giúp hạn chế can thiệp và các rủi ro ngoài ý muốn.
Các chính sách liên quan đến thuốc lá do Nhà Trắng thúc đẩy được xem là bước đi thực tiễn nhằm xử lý thực tế rằng mỗi ngày có hàng triệu người Mỹ đang tìm đến các sản phẩm giảm tác hại như một giải pháp thay thế thuốc lá điếu. Chính quyền Tổng thống Trump được cho là đang đẩy mạnh cách tiếp cận linh hoạt hơn đối với các giải pháp này, với mục tiêu giảm rủi ro sức khỏe và cắt giảm tỷ lệ hút thuốc, trong bối cảnh Mỹ đã rút khỏi WHO và những tranh luận tiếp tục xoay quanh vai trò của các nguồn tài trợ tư nhân cho các chương trình phòng, chống thuốc lá, trong đó có các khoản đóng góp từ tỷ phú Michael Bloomberg và các tổ chức liên quan.
Dưới góc nhìn khoa học, ngày càng có nhiều nghiên cứu được công bố trên toàn cầu về ảnh hưởng tích cực giữa người chuyển đổi sang các sản phẩm không khói so với người tiếp tục hút thuốc lá.
Theo đó, một nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa Prim. Dr Abdulah Nakaš ở Bosnia và Herzegovina ghi nhận, những người sử dụng TLNN có khả năng chịu đựng vận động tốt hơn, ít bị khó thở và mệt mỏi hơn khi gắng sức so với người hút thuốc lá điếu. Những khác biệt này trở nên rõ rệt hơn trong suốt thời gian theo dõi 6 tháng, dù sản phẩm vẫn không hoàn toàn không có rủi ro.
Tại Mỹ, một nghiên cứu khác đã được thực hiện nhằm đánh giá nguy cơ gây ung thư của các sản phẩm nicotine không khói thông qua việc so sánh các chỉ số gây đột biến, độc tính gen và độc tính tế bào với thuốc lá điếu. Kết quả cho thấy các sản phẩm không khói có mức độ gây hại thấp hơn đáng kể so với thuốc lá điếu, qua đó củng cố cơ sở khoa học cho cách tiếp cận giảm thiểu tác hại trong kiểm soát thuốc lá.
Theo ông Timothy Andrews, Giám đốc phụ trách Các vấn đề của Người dùng của tổ chức Tholos Foundation, việc thúc đẩy chuyển đổi từ thuốc lá điếu sang sản phẩm không khói tại Thụy Điển trong ba thập kỷ qua, cùng với chính sách giảm thuế cho các sản phẩm này, đã góp phần làm giảm đáng kể bệnh tật và tử vong liên quan đến thuốc lá.
Loai củ tốt cho sức khỏe đặc biệt là não nhắc đến ở đây là cà rốt.Củ cà rốt rất giàu caroten, khi ăn vào sẽ được cơ thể chuyển hóa dễ dàng thành vitamin A ở ruột và gan. Ngoài ra, cà rốt cũng chứa nhiều các loại vitamin B, C, D, E, acid folic, kali…
Các chất chống oxy hóa quan trọng trong cà rốt như: beta carotene, alpha carotene, phenolic acid, glutathione... đã được chứng minh là có khả năng hỗ trợ làm giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, ung thư, tái tạo làn da và chức năng não.
Ngoài ra, cà rốt chứa còn chứa luteolin, một flavonoid có đặc tính chống viêm và bảo vệ thần kinh. Luteolin đã cho thấy tiềm năng trong việc làm giảm tình trạng suy giảm trí nhớ liên quan đến tuổi tác và bảo vệ các tế bào não khỏi bị tổn thương.
Trong quá trình lão hóa bình thường, các tế bào miễn dịch trong não có xu hướng sản xuất nhiều phân tử gây viêm hơn, góp phần gây ra các vấn đề về trí nhớ. Các nhà nghiên cứu cho biết luteolin ngăn chặn việc giải phóng các phân tử gây viêm này trong não.
Theo các nhà nghiên cứu từ Đại học Illinois, cà rốt có hàm lượng cao hợp chất luteolin có thể làm giảm tình trạng suy giảm trí nhớ liên quan đến tuổi tác và tình trạng viêm trong não. Nghiên cứu này được tiến hành trên chuột, trong nghiên cứu, những con chuột được bổ sung 20 miligam luteolin vào chế độ ăn hàng ngày đã giảm tình trạng viêm trong não. Các nhà nghiên cứu cho biết hợp chất này cũng giúp khôi phục trí nhớ của những con chuột trẻ hơn.
Đặc biệt trong y học cổ truyền, cà rốt được coi là một vị thuốc với các đặc tính: Vị ngọt, bình; công dụng bổ tỳ, hỗ trợ tiêu hóa; nhuận tràng nhẹ; tăng cường sức khỏe, cải thiện suy nhược; hỗ trợ sáng mắt… Một số tài liệu Đông y còn dùng cà rốt trong các món ăn – bài thuốc hỗ trợ trẻ suy dinh dưỡng, kém ăn; người mệt mỏi, tiêu hóa kém…
Theo dữ liệu dinh dưỡng của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), một cốc (240 ml) nước ép cà rốt 100% cung cấp:
Khoảng 94 kcal
22 g carbohydrate
9 g đường tự nhiên (không có đường bổ sung)
2 g protein
2 g chất xơ
689 mg kali
20 mg vitamin C
2.256 mcg vitamin A...
Ngoài ra, nước ép cà rốt còn chứa lutein và zeaxanthin – các chất chống oxy hóa quan trọng cho mắt. Do được ép ở dạng lỏng, các vi chất dinh dưỡng trở nên dễ hấp thu hơn. Tuy nhiên, quá trình này cũng làm giảm lượng chất xơ so với ăn nguyên củ.
Khoai lang thực sự là một món quà từ thiên nhiên giàu dinh dưỡng, đặc biệt là beta-carotene, vitamin C và chất xơ.
Khoai lang là nguồn carbohydrate phức hợp bổ dưỡng và có nhiều chất xơ hơn carbohydrate đơn giản. Vì thế nó giúp chúng ta no lâu hơn và cân bằng lượng đường trong máu, giúp tăng cường chức năng não.
Các loại khoai lang màu cam, màu tím rất giàu chất chống oxy hóa như carotenoid và anthocyanin giúp bảo vệ tế bào khỏi tác hại của các gốc tự do. Chất chống oxy hóa có trong khoai lang có thể giúp giảm viêm, giảm căng thẳng oxy hóa và cải thiện sự giao tiếp của các tế bào não.
Một số nghiên cứu trên động vật đã tìm thấy mối liên hệ giữa khoai lang tím và cải thiện trí nhớ cũng như chức năng nhận thức nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn để xác nhận tác dụng tương tự ở người.
Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, màu khoai lang tím, một anthocyanin tự nhiên, có hoạt tính chống oxy hóa mạnh trong ống nghiệm và trong cơ thể sống. Nghiên cứu đã tìm hiểu xem khoai lang tím có tác dụng bảo vệ thần kinh đối với não chuột lão hóa do D-galactose gây ra hay không. Dữ liệu cho thấy khoai lang tím làm giảm suy giảm nhận thức một phần thông qua việc tăng cường khả năng chống oxy hóa và chống viêm.
Các nghiên cứu khác cho thấy chế độ ăn giàu beta-carotene trong thời gian dài giúp duy trì chức năng nhận thức, đặc biệt khi kết hợp với các chất chống oxy hóa khác như vitamin E và C.
Ngoài ra, sự kết hợp của vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa trong khoai lang giúp tăng cường hệ miễn dịch.
Kết hợp khoai lang vào chế độ ăn uống của bạn có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Để gặt hái lợi ích sức khỏe tốt nhất, nên ăn khoai lang luộc, nướng hoặc hấp. Các cách chế biến này giúp bảo toàn được nhiều chất dinh dưỡng trong khoai.
Đoạn clip ghi lại việc tài xế Việt Nam chở con gái 5 tuổi đi làm cùng - Video: Nhân vật cung cấp
Những ngày qua, đoạn clip ghi lại việc một tài xế Việt Nam chở con gái 5 tuổi đi làm cùng được nhiều người chia sẻ trên mạng xã hội. Không chỉ gây chú ý trong nước, đoạn clip đáng yêu này còn xuất hiện trên nhiều kênh truyền hình lớn của Hàn Quốc.
Theo clip từ camera hành trình ghi lại ngày 20-4, nam hành khách người Hàn Quốc bất ngờ nhìn xuống ghế sau thì phát hiện trên xe còn có một người khác. Đó là một cô bé khoảng 5 - 6 tuổi.
Người đàn ông vui vẻ, bật cười và rồi nói "Xin chào" bằng tiếng Hàn. Đáp lại, cô bé cũng lễ phép vẫy tay và nói: "Con chào bác".
Cô bé là con gái 5 tuổi của tài xế, được bố đưa theo đi làm. Suốt hành trình, em ngồi im lặng để tránh làm phiền khách. Khi biết chuyện, vị khách không khó chịu mà còn vui vẻ và lì xì cho cô bé trước khi xuống xe.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, anh Đặng Văn Dần (33 tuổi, quê Tuyên Quang) xác nhận anh là tài xế lái xe trong đoạn clip trên. Nam tài xế cho hay anh đã biết đoạn clip của anh xuất hiện trên các kênh truyền thông Hàn Quốc. "Trước đó một số bên đài truyền hình Hàn Quốc đã chủ động liên lạc, xin phép sử dụng video", anh nói.
Kể lại sự việc, anh Dần cho biết mình có lịch đưa vị khách Hàn từ Hà Nội đến Khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh công tác. Chuyến đi bắt đầu lúc 6h40 để khoảng hơn 8h ông kịp giờ làm việc.
"Lúc đó con chưa đến giờ học, vợ lại đi làm sớm không có ai trông con nên tôi phải đưa con đi làm cùng", anh nói.
Trước khi lên xe, người đàn ông để con ngồi ở hàng ghế phía sau, không quên dặn: "Lúc khách lên thì con không được nói gì nhé".
Vâng lời bố, cô bé ngồi im lặng gần hết hành trình. Vị khách người Hàn Quốc lên xe cũng không hề hay biết cho đến khi ông phát ra tiếng động phía sau lúc khoảng 7h50.
Khi vị khách phát hiện ra có em bé trên xe, anh Dần cũng có một chút lo lắng khách sẽ không thích. Anh kể trước khi xuống xe, vị khách người Hàn đã lì xì cho cô bé.
"Mình vui và hạnh phúc vì gặp được khách vui vẻ và hiểu cho hoàn cảnh của mình. Điều quan trọng nhất là họ có trải nghiệm tốt trong chuyến đi, không thấy khó chịu", anh kể.
Sau khi sự việc được nhiều người quan tâm, anh Dần có liên hệ lại với vị khách người Hàn thì được biết ông đã trở về Hàn Quốc. Ông cảm thấy thoải mái khi sự việc được nhiều người quan tâm và hứa rằng khi trở lại Việt Nam nhất định sẽ tới thăm lại gia đình anh.
Kể thêm về hoàn cảnh của mình, anh Dần cho hay gia đình quê ở Tuyên Quang. Anh làm nghề lái xe chừng 2 năm, đang cùng vợ xuống Hà Nội mưu sinh. Họ thuê trọ ở khu Long Biên (Hà Nội).
"Vợ tôi làm công nhân ở Khu công nghiệp Sài Đồng, thời gian cố định nên bắt buộc 1 trong 2 phải làm công việc linh hoạt thời gian để còn đưa đón, chăm con", anh nói.
Mỗi ngày, nam tài xế bắt đầu công việc từ 8h sáng. Sau khi đưa đón con đi học xong, anh bật ứng dụng chạy xe công nghệ hoặc có khách đặt thì bắt đầu chạy xe. Đôi lúc có hành khách đặt chuyến sớm, anh đành phải cho con đi làm cùng.
Về chiếc ô tô 7 chỗ đang sử dụng, anh Dần cho biết mỗi tháng 2 vợ chồng vẫn phải trả góp. Mỗi ngày, họ luôn nỗ lực để cố gắng vun vén, chi tiêu tiết kiệm để cuộc sống ổn định.
"Khi vợ về hoặc có người chăm sóc con là mình lại ra xe chạy" , anh Dần nói.
"Situationship" là thuật ngữ chỉ kiểu quan hệ mập mờ giữa hai người, có tương tác tình cảm hoặc tình dục nhưng thiếu thỏa thuận rõ ràng về sự cam kết, tính độc quyền hay đích đến lâu dài.
Báo cáo Year in Swipe của Tinder từng ghi nhận tần suất sử dụng của thuật ngữ này trong phần giới thiệu cá nhân của người dùng đã tăng tới 49%, biến nó trở thành một "đặc sản" hẹn hò của giới trẻ hiện đại.
Dù biết bản thân xứng đáng với những điều tốt đẹp hơn, nhiều người vẫn không thể dứt bỏ mối quan hệ vô danh này do chịu sự chi phối của hai cơ chế tâm lý sâu xa.
"Hiệu ứng máy đánh bạc" trong cảm xúc
Huấn luyện viên hẹn hò Matthew Hussey (Anh), tác giả của hai cuốn sách bán chạy về tâm lý tình yêu, ví những mối quan hệ mập mờ vận hành giống như một chiếc máy đánh bạc. Cảm xúc và sự quan tâm từ đối phương không xuất hiện đều đặn mà lúc có lúc không, tạo ra một cơ chế thưởng ngẫu nhiên. "Cứ 10 lần chờ đợi mới có một lần được đáp lại, nhưng bấy nhiêu đó vẫn đủ để người ta tìm ra lý do tiếp tục", ông nói.
Trong "situationship", người trong cuộc thường xuyên nếm trải sự bất an. Nhưng thỉnh thoảng, họ lại được xoa dịu bởi những đỉnh cảm xúc ngắn ngủi, ví dụ một cuộc trò chuyện sâu sắc thâu đêm, một ngày cuối tuần mang cảm giác bước ngoặt, hay một cử chỉ ân cần đúng vào lúc họ vừa định cất bước rời đi.
Theo chuyên gia, trong thời buổi việc tìm kiếm sự kết nối ngày càng khó khăn, khi gặp được người có sức hút, nhiều người sợ rằng sẽ rất lâu nữa mới tìm lại được cảm giác rung động này. Con người thường dễ bị hút về phía những đối tượng không cam kết, thay vì chọn những người luôn sẵn sàng gắn bó. Nỗi sợ đánh mất cảm xúc hiếm hoi đó khiến nhiều người tiếp tục hy vọng và chấp nhận tổn thương.
Bẫy tâm lý "lỗi chi phí chìm"
Nguyên nhân thứ hai trói buộc con người trong tình cảnh mập mờ là hội chứng "lỗi chi phí chìm" (sunk cost fallacy). Nghiên cứu của TS Michael R. Langlais tại Đại học Baylor (Mỹ) chỉ ra rằng, đây là xu hướng con người tiếp tục lao vào một việc chỉ vì họ đã lỡ đầu tư quá nhiều tiền bạc, thời gian hoặc cảm xúc, bất chấp việc hiện tại nó không mang lại giá trị gì.
Thay vì dừng lại khi thấy mối quan hệ đang bào mòn tâm lý, người trong cuộc tự huyễn hoặc bản thân: "Đã quen nhau 6 tháng rồi, bỏ thì tiếc" hay "Mình đã dành cho họ quá nhiều tình cảm, không thể rời đi lúc này".
Chính tâm lý tiếc nuối những "chi phí chìm" đã khiến họ ngần ngại nhấn nút kết thúc. Họ quên mất rằng, việc tiếp tục duy trì một mối quan hệ một chiều không giúp họ thu hồi lại quãng thanh xuân hay tình cảm đã mất, mà chỉ vắt kiệt sức lực của chính họ trong một sự gắn kết không bao giờ có đích đến.
Dấu hiệu của một mối quan hệ mập mờ:
Không có cam kết: Không có định nghĩa rõ ràng về mối quan hệ giữa hai người (ví dụ: tránh trả lời câu hỏi "mối quan hệ của chúng ta là gì?").
Giao tiếp và kế hoạch không nhất quán: Kế hoạch thường được lập vào phút cuối, và giao tiếp không thường xuyên, thường chỉ xoay quanh sự tiện lợi.
Không có kế hoạch cho tương lai: Bạn không lên kế hoạch cho các sự kiện hoặc chuyến đi sắp tới cùng nhau, chỉ tập trung vào hiện tại.
Thiếu hòa nhập xã hội: Bạn chưa gặp bạn bè hoặc gia đình của họ và họ cũng chưa gặp bạn bè hoặc gia đình của bạn, cho thấy sự thiếu hòa nhập vào cuộc sống của nhau.
Cảm giác "gần gũi nhưng không an toàn": Bạn chia sẻ những khoảnh khắc thân mật, tình cảm hoặc thể xác, nhưng bạn không cảm thấy an toàn về sự ổn định của mối quan hệ.
Nỗ lực một chiều: Mối quan hệ thường có cảm giác như một người đang đầu tư nhiều nỗ lực hoặc cảm xúc hơn người kia.
Cách chấm dứt mối quan hệ mập mờ:
Cắt liên lạc: Giống như khi chia tay, tạo khoảng cách là điều vô cùng quan trọng để chữa lành. Hãy cắt đứt hoặc giảm đáng kể liên lạc, bao gồm cả việc hủy theo dõi họ trên mạng xã hội.
Chấp nhận thực tế: Thừa nhận rằng mối quan hệ đó có thể là nguồn gốc của sự bối rối hơn là sự an toàn. Đừng tìm kiếm sự kết thúc từ người kia. Hãy tự tạo ra sự kết thúc của riêng bạn bằng cách chấp nhận rằng đây không phải mối quan hệ phù hợp.
Tôn trọng cảm xúc của bản thân: Cảm xúc tiêu cực về một mối quan hệ không chính thức là điều bình thường. Hãy cho phép bản thân cảm thấy buồn hoặc tức giận và trút bầu tâm sự với bạn bè hoặc viết nhật ký.
Ưu tiên bản thân: Hãy dồn năng lượng vào sở thích, bạn bè hoặc mục tiêu nghề nghiệp để xây dựng lại lòng tự trọng của bạn.
