Trần Lê Hạnh Dung hiện học lớp 12G hệ chuyên tiếng Đức, trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội. Học bổng mà em nhận được cách đây vài ngày do Bộ Ngoại giao Đức tài trợ, trao cho 116 học sinh, sinh viên trên toàn thế giới.
Theo các giáo viên chuyên Đức, học bổng nói trên chủ yếu dành cho nhóm sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ), số dành cho bậc cử nhân rất hiếm. Dung sẽ được đài thọ tất cả chi phí học tập và sinh hoạt trong thời gian học, hỗ trợ phí bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn, vé máy bay khứ hồi…
Để chạm tay vào suất học bổng này, nữ sinh đã trải qua một hành trình chuẩn bị chỉn chu, với 20 lần sửa thư động lực.
Dù học chuyên về ngôn ngữ, Hạnh Dung cho hay chọn theo đuổi ngành Kinh tế kỹ thuật tại Đức, vì thích học Toán và Vật lý. Em cũng muốn tìm hiểu cách kiến thức kỹ thuật được ứng dụng thực tế và gắn kết với các yếu tố kinh tế.
“Em nghĩ một kỹ sư không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải hiểu về kinh tế để tạo ra những sản phẩm có giá trị cho xã hội”, Dung chia sẻ.
Trong thư động lực gửi hội đồng tuyển chọn, em mở đầu bằng ký ức về sở thích vẽ lại các loại máy giặt, máy rửa bát hay những dây chuyền hỗ trợ bố mẹ làm việc nhà. Nữ sinh nhìn nhận những nét vẽ ngây ngô ngày ấy là dấu hiệu đầu tiên cho thấy sự tò mò của em với thế giới kỹ thuật.
Để có được bản luận ưng ý nhất, Dung đã dành gần hai tháng nghiên cứu tiêu chí của DAAD. Em ghi chép ý tưởng vào sổ tay, viết đi viết lại hơn 20 lần để giải thích rõ vì sao mình chọn nước Đức và sẽ tận dụng cơ hội học tập này như thế nào. Dung tỉ mỉ đến mức kiểm tra kỹ lưỡng từ phông chữ đến cách đặt tên file trước khi nhấn nút gửi.
Ngoài ra, hồ sơ của nữ sinh còn có điểm trung bình ba năm đạt 9,7-9,8, chứng chỉ tiếng Đức C1 (DSD-II), IELTS 8.5. Em cũng từng giành giải nhất Olympic tiếng Đức của Đại học Quốc gia Hà Nội, giải nhì cuộc thi Grammatikzauber về giảng dạy ngữ pháp tiếng Đức.
Dung còn là Phó chủ tịch Câu lạc bộ tiếng Đức ở trường, tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa như Hội chợ khoa học Julience, chương trình High School Help Kit – HSHK giúp các em học sinh cấp 2 thi vào lớp 10…
Với riêng tiếng Đức, Hạnh Dung cho hay lợi thế là được tiếp xúc từ sớm, hồi 2 tuổi, khi bố mẹ làm nghiên cứu sinh ở đất nước này. Cơ duyên này giúp nữ sinh hình thành khả năng phát âm khá tự nhiên. Sau khi trở về Việt Nam, Dung duy trì bằng cách tự học qua các tài liệu, phim tiếng Đức, cố gắng gắn với cuộc sống hàng ngày. Em cũng hay viết ra những suy nghĩ của mình, có động lực tra cứu những từ chưa biết.
“Em yếu nhất ở kỹ năng viết, vì đòi hỏi tư duy phản biện và khả năng quản lý thời gian rất khắt khe”, Dung nói. Để cải thiện, nữ sinh đọc nhiều bài mẫu và đề thi để học cách diễn đạt, tích lũy vốn từ và cấu trúc câu. Với từ vựng, em luôn đặt từ trong ngữ cảnh cụ thể hoặc tự tưởng tượng ra một câu chuyện để ghi nhớ lâu hơn.
“Học ngôn ngữ không chỉ là học cách nói, mà còn là học về văn hóa và cách nhìn thế giới”, em chia sẻ. “Chỉ cần đủ kiên trì, từng bước nhỏ cũng có thể đưa mình đến những giấc mơ rất lớn”.
Theo cô Nguyễn Ngọc Lan, giáo viên chủ nhiệm lớp, Hạnh Dung là lớp phó học tập gương mẫu, có tính kỷ luật và khả năng tự lập cao.
“Dù phải cân bằng giữa việc học trên lớp, ôn thi các chứng chỉ quốc tế và chuẩn bị hồ sơ du học, Hạnh Dung vẫn luôn giữ được sự tập trung và tinh thần trách nhiệm”, cô Lan nói.
Tháng 8 tới, Dung sẽ sang Đức học một năm dự bị trước khi chính thức bước vào chương trình đại học.
Chính phủ Australia ngày 12/5 công bố thay đổi chính sách nhập cư năm 2026. Theo đó, Bộ Việc làm và Quan hệ lao động nước này sẽ được nhận 85,2 triệu AUD trong 4 năm để đẩy nhanh và nới lỏng quy trình công nhận kỹ năng, bằng cấp của lao động nhập cư.
Việc này bao gồm đơn giản hóa quy trình cấp phép cho các nghề như thợ điện và thợ sửa ống nước, đồng thời công nhận thêm bằng cấp và kinh nghiệm làm việc từ nước ngoài của người lao động.
Những thay đổi này có thể rút ngắn thời gian gia nhập thị trường lao động của người nước ngoài đến 6 tháng, tạo điều kiện cho thêm tối đa 4.000 lao động lành nghề được làm việc tại Australia mỗi năm.
Chương trình nhập cư dài hạn vẫn sẽ có mức trần là 185.000 suất như kế hoạch cũ, nhưng lượng dành cho nhóm lao động có tay nghề cao sẽ tăng từ 44.000 lên 132.000, chiếm hơn 70%. Đây là nhóm có chuyên môn, bằng cấp hoặc có tay nghề thuộc danh sách ưu tiên như Công nghệ thông tin, kỹ thuật, y tế, giáo dục...
Những người đang ở Australia với một visa làm việc hợp pháp sẽ được ưu tiên hơn những người nộp đơn xin nhập cư từ nước ngoài, áp dụng với cả diện kỹ năng và diện đoàn tụ gia đình. Nhóm này được phân bổ gần 130.000 suất, thêm 300 suất cho diện có điều kiện đặc biệt.
Hơn 55.000 suất làm việc còn lại chủ yếu sẽ được phân bổ cho những người có tay nghề cao, "giúp đáp ứng nhu cầu kỹ năng dài hạn của Australia".
Chính sách mới được cho là để đáp lại lời kêu gọi của Hội đồng Doanh nghiệp Australia tháng trước, do hồ sơ xin nhập cư dài hạn của 55.000 lao động nước ngoài tay nghề cao bị xử lý chậm, khiến họ rơi vào tình trạng bấp bênh trong khi các doanh nghiệp vẫn thiếu hụt nhân lực.
Song song, chương trình du lịch kết hợp làm việc (WHM) sẽ được cải cách để kiểm soát số lượng tốt hơn, giảm bớt rào cản việc làm, phân bổ visa công bằng hơn.
Tính đến cuối tháng 4, số đơn xin nhập cư Australia là 425.000 - mức kỷ lục. Trong hơn 800.000 du học sinh vào năm ngoái, diện học nghề là hơn 215.000, tăng 33% so với hai năm trước đó.
Ngày 17.5, Trường đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng tổ chức Ngày hội khoa học công nghệ, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo năm 2026, thu hút đông đảo học sinh, sinh viên với hàng trăm đề tài nghiên cứu, sản phẩm công nghệ sáng tạo.
Ngày hội diễn ra trong khuôn viên nhà trường, quy tụ 469 đề tài nghiên cứu khoa học thường niên, 19 đề tài tiềm năng và 128 sản phẩm triển lãm đến từ 14 khoa chuyên môn. Đặc biệt, sự kiện năm nay còn có sự tham gia của 15 đề tài, sản phẩm nghiên cứu từ học sinh các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Theo ban tổ chức, phong trào sinh viên nghiên cứu khoa học năm học 2025 - 2026 phát triển mạnh cả về quy mô lẫn chất lượng với hơn 1.200 sinh viên tham gia. Đây cũng là lần đầu tiên học sinh lớp 11 và học viên cao học cùng tham gia nghiên cứu trong một số dự án chung với sinh viên.
Nhiều đề tài tại ngày hội tập trung vào các xu hướng công nghệ mới và nhu cầu phát triển bền vững như trí tuệ nhân tạo (AI), robot thông minh, logistics tích hợp LiDAR - Camera - GPS, trợ lý AI trong công nghiệp, công nghệ y sinh, năng lượng sạch, vật liệu xanh và đô thị thông minh.
Phát biểu tại ngày hội, PGS-TS Nguyễn Hữu Hiếu, Hiệu trưởng Trường đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng, cho biết trong năm học này, nhà trường đã tăng quỹ tài trợ nghiên cứu cho mỗi đề tài lên gấp rưỡi, tương đương mức tăng gấp 3 lần so với năm 2022.
Theo ông Hiếu, các đề tài hướng đến sản phẩm ứng dụng thực tế hoặc có khả năng công bố quốc tế nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ. Nhà trường cũng tiếp tục đồng hành với sinh viên thực hiện đồ án tốt nghiệp theo định hướng nghiên cứu tại trường hoặc doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, hệ sinh thái sáng tạo của nhà trường tiếp tục được mở rộng xuống bậc THPT thông qua các đề tài STEM dành cho học sinh phổ thông. Tiêu biểu là bộ robot STEM lập trình mở, dự kiến được triển khai trong mini Techshow tại nhiều trường THPT khu vực miền Trung - Tây nguyên nhằm khơi dậy đam mê nghiên cứu khoa học cho học sinh từ sớm.
Tại hội thảo Dạy và học Toán trong kỷ nguyên công nghệ ngày 13/4, TS Phạm Hy Hiếu, giáo sư thỉnh giảng Đại học Quốc gia TP HCM, được hỏi quan điểm về việc cho học sinh tiếp xúc sớm và lập lớp chuyên AI ở phổ thông.
Hiện, nội dung về trí tuệ nhân tạo được Bộ Giáo dục và Đào tạo thí điểm giảng dạy từ bậc tiểu học đến THPT, trước khi đánh giá kết quả và hoàn thiện khung nội dung để triển khai rộng rãi.
TS Hiếu nhìn nhận với tốc độ phát triển vũ bão, khoảng 5 năm nữa, AI sẽ trở thành công cụ phổ biến và ảnh hưởng đến mọi mặt đời sống, tương tự WiFi hay Google.
"Ở những nơi tôi từng làm việc, ngày nào WiFi bị hỏng thì hôm đó nhân viên được nghỉ. Tương lai, ngày nào Chat GPT, Grok hay Gemini bị lỗi thì các công ty cũng cho nhân viên nghỉ", TS Hiếu dự báo.
Dù ủng hộ việc cho học sinh phổ thông sớm tiếp xúc và được hướng dẫn sử dụng AI, có thể từ cấp THCS, TS Hiếu cho rằng việc mở lớp chuyên AI như chuyên Toán, Văn, Lý, Hóa lại không cần thiết.
Ông dẫn câu chuyện về một nhân sự từng giành huy chương vàng Olymic Trí tuệ nhân tạo quốc tế (IAIO) trong nhóm phát triển Grok 3. Người này đánh giá IAIO là một cuộc thi "vô bổ". Sau khi đọc đề thi, anh đồng tình vì nội dung xa rời những kiến thức chuyên sâu, mới nhất về trí tuệ nhân tạo.
TS Hiếu nhìn nhận đầu tư một lớp chuyên cần mất vài năm, mà dạy học sinh giỏi những thứ không cập nhật thì phí hoài.
"AI của ngày hôm nay đã rất khác với chính nó của vài tháng trước. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh như vậy, chúng ta không nên chạy theo phần ngọn mà quên cái gốc", ông nói, cho biết thay vào đó, học sinh nên chú trọng các nội dung Toán học. Nhiều lý thuyết Toán học nền tảng đã có 200-300 năm trước vẫn nguyên giá trị cho đến nay. Trí tuệ nhân tạo cũng bắt nguồn từ các lý thuyết Toán học.
Trước đó, cũng ở hội thảo, GS Vũ Hà Văn ở Đại học Hong Kong, kiêm Giám đốc Quỹ Đổi mới Sáng tạo VinIF, khẳng định nhân lực ngành Toán sẽ là "điểm tựa" để Việt Nam thực hiện mục tiêu phát triển trong kỷ nguyên mới.
Ông cho rằng nhiều sinh viên vẫn học Toán để đối phó, thay vì có mục tiêu ứng dụng. Bất cập này do nội dung đào tạo dàn trải, giáo trình cũ kỹ, phương pháp giảng dạy nặng về truyền thụ lý thuyết. Do đó, việc đổi mới giáo trình và phương pháp giảng dạy Toán là nhu cầu bức thiết.
TS Phạm Hy Hiếu là cựu học sinh trường Phổ thông Năng khiếu, giành học bổng toàn phần 5 đại học danh tiếng Mỹ năm 2011. Tốt nghiệp Đại học Stanford năm 2015, anh được Microsoft, Facebook, Google cùng lúc mời về làm việc.
TS Hiếu sau đó tham gia phát triển ứng dụng của mạng neuron tại Google Brain, lấy bằng tiến sĩ ngành Học máy và Ngôn ngữ học tính toán vào năm 2021, ở tuổi 29. Thời gian ở Mỹ, Hiếu từng làm việc tại xAI, là thành viên kỹ thuật phát triển Grok 3 - AI được tỷ phú Elon Musk mô tả là "thông minh nhất Trái Đất".
Đại học Quốc gia TP HCM cho biết TS Hiếu là một trong 16 giáo sư thỉnh giảng đầu tiên, tham gia giảng dạy và nghiên cứu tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên và Đại học Công nghệ Thông tin.
