Giữa nhịp sống bận rộn của công việc, gia đình và những dự án phim ảnh, việc diễn viên Đinh Ngọc Diệp quyết định trở lại giảng đường theo học thạc sĩ chuyên ngành Văn hóa học của Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM khiến không ít người tò mò. Chia sẻ với Thanh Niên, nữ diễn viên cho biết lựa chọn ấy đơn giản xuất phát từ một suy nghĩ rất rõ ràng "thiếu điều gì thì học cái đó, kém gì thì bổ sung điều đó".
"Khi mình chấp nhận đọc chậm lại để hiểu sâu hơn, chấp nhận viết lại một ý tưởng nhiều lần cho đến khi nó trở nên rõ ràng, và quan trọng hơn, chấp nhận cảm giác mình chưa biết đủ như một trạng thái bình thường. Mình tự khắc sẽ không còn hài lòng với những kinh nghiệm đã có, mà bắt đầu đặt lại câu hỏi về chính nền tảng những điều mình hiểu biết", nữ diễn viên Thám tử Kiên chia sẻ.
Theo Đinh Ngọc Diệp, mọi vấn đề trong đời sống đều có liên quan ít nhiều đến văn hóa. Nữ diễn viên 8X cho biết chỉ sau vài tháng học, cô đã thấy sự thay đổi trong quan điểm, cách suy nghĩ. Khi chuyển từ cách nhìn cảm tính sang tiếp cận dựa trên lý luận khoa học, những vấn đề tưởng chừng quen thuộc trong đời sống và sáng tạo bắt đầu lộ ra những tầng nghĩa khác. Văn hóa, trong trường hợp này, không còn là một khái niệm trừu tượng, mà trở thành công cụ nhận thức, một lăng kính giúp sắp xếp lại thế giới, đồng thời định vị lại bản thân trong thế giới ấy.
Đinh Ngọc Diệp chia sẻ rằng nhờ những ngày đến lớp, cô đọc kịch bản với một tâm thế khác, không còn dừng ở tuyến truyện hay cảm xúc bề mặt, mà mở rộng sang việc giải mã động cơ nhân vật, cấu trúc tự sự và bối cảnh văn hóa bao quanh. Theo cô, một đoàn phim cũng giống như một xã hội thu nhỏ, nơi mỗi cá nhân mang theo căn tính riêng hình thành từ môi trường sống và truyền thống văn hóa. Khi hiểu được điều đó, nữ diễn viên dễ cảm thông hơn với cộng sự, giảm bớt những bức xúc và nhìn mọi vấn đề một cách lý trí, hiệu quả thay vì cảm tính. Từ đó không vội vàng kết luận, không dễ dàng bị thuyết phục, mà kiên nhẫn đi qua những lớp nghĩa, những hệ quy chiếu khác nhau để chạm tới một cách hiểu có cơ sở hơn, một quá trình liên tục điều chỉnh cách mình nhìn nhận thế giới khách quan.
Từng tốt nghiệp khoa Báo chí Truyền thông và hoàn thành văn bằng hai chuyên ngành Quan hệ quốc tế tại Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM, nhưng sau hơn 10 năm quay lại giảng đường, Đinh Ngọc Diệp vẫn không tránh khỏi cảm giác bỡ ngỡ. Nữ diễn viên thừa nhận thói quen làm việc, tiếp xúc thực tế nhiều năm khiến việc tiếp thu tri thức học thuật chuyên sâu trở nên khó khăn. Có thời điểm nữ diễn viên 8X cảm thấy "đuối sức", hoài nghi khả năng theo kịp chương trình học, những trang sách chuyên ngành phải đọc đi đọc lại nhiều lần mới thấu hiểu. Song chính quá trình ấy lại giúp cô nhận ra mình đang đi đúng hướng.
Môi trường cao học cũng đem lại cho Đinh Ngọc Diệp nhiều bài học về sự tận hiến của giới học thuật. Hình ảnh những giảng viên ở tuổi U.70 vẫn miệt mài lên lớp, nghiên cứu, viết sách, hay các học viên từ nhiều tỉnh thành vượt hàng trăm cây số để theo đuổi tri thức, trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho nữ diễn viên. Cô nhận ra tri thức mới là giá trị cốt lõi, bền vững hơn mọi vật chất hay vị trí xã hội.
"Việc mỗi ngày có thể viết hàng nghìn chữ, đọc vài chục trang sách, tài liệu chuyên môn trở thành một sự rèn luyện nghiêm túc mà trước đây tôi chưa từng trải qua. Chính cảm giác "mình không biết gì cả" lại khiến tôi khao khát được học nhiều hơn. Tôi ước là mình có thật nhiều thời gian để đọc và làm bài nhiều hơn. Nếu trước đây, việc học đôi khi mang tính đối phó, thì hiện tại, việc học là nhu cầu thật sự để tôi không tụt hậu trước những biến chuyển của xã hội và thế giới. Việc học đã giúp tôi rất nhiều, không chỉ trong mối quan hệ giữa bản thân với với những người xung quanh, trong gia đình và hỗ trợ cho công việc làm phim của hai vợ chồng", cô bộc bạch.
Đối với Đinh Ngọc Diệp, việc học không đơn thuần là tích lũy kiến thức mà còn là cách nuôi dưỡng nội lực. Theo cô, điện ảnh là một ngành của công nghiệp văn hóa, vì vậy nếu tiếp cận bằng góc nhìn văn hóa, mỗi bộ phim có thể mang chiều sâu và giá trị bền vững hơn.
Nữ diễn viên thẳng thắn: "Khi đứng ở góc nhìn văn hóa, người làm phim có thể bớt đặt nặng tính thương mại, để nghĩ nhiều hơn đến giá trị lâu dài và chiều sâu tác phẩm. Dù đó mới chỉ là mong muốn, tôi tin chiếc chìa khóa của con đường đó chính là đi học. Tôi hy vọng khi học xong, mình sẽ làm việc tốt hơn cho chuyên môn của mình".
Theo Đinh Ngọc Diệp, mỗi ngày được ngồi trên giảng đường với cô đã là một món quà. Chính vì thế, cô không đặt nặng việc tốt nghiệp đúng hạn hay thành tích cuối khóa. Theo bà xã Victor Vũ, thách thức của việc đi học ở tuổi này là áp lực phải cân bằng giữa công việc, gia đình và dành thời gian để nghiên cứu.
Nữ diễn viên bộc bạch: "Mỗi buổi tối trên giảng đường đồng nghĩa với việc tôi không thể quây quần bên bữa cơm gia đình. Bù lại, anh Victor rất động viên tôi. Chính sự động viên đó trở thành động lực để tôi cố gắng học hơn. Anh đưa đón tôi đi học, có khi ba bố con cùng đi đón mẹ đi học về. Mỗi buổi anh đón mình đi học về, tôi thao thao kể về những kiến thức mình vừa được học. Việc học với tôi còn để theo kịp sự phát triển chóng mặt của thế hệ trẻ. Và với hai con, tôi hy vọng khi con thấy bố liên tục làm việc, còn mẹ thì đi học, các con cũng sẽ hiểu giá trị của sự học là quá trình nỗ lực không ngừng suốt đời người, cho dù con học ở đâu, khi nào hay bằng hình thức gì".
Đinh Ngọc Diệp nói cô nhớ mãi lời thầy "điều khiến 'dáng dấp của người đi tìm tri thức' trở nên đáng quý không phải là họ biết nhiều đến đâu, mà là cách họ sống cùng việc học: âm thầm, kỷ luật, không phô trương, nhưng nhất quán. Một dáng dấp không ồn ào, nhưng đủ bền để theo họ đi qua những thay đổi của nghề nghiệp, của đời sống - và quan trọng hơn, giúp họ không ngừng tái tạo chính mình".
Từ trải nghiệm của mình, cô mong câu chuyện trở lại giảng đường không dừng lại ở một lựa chọn riêng lẻ, mà phần nào có thể truyền cảm hứng, khi một người nghiêm túc với việc học, sự trưởng thành không chỉ diễn ra ở cấp độ cá nhân, mà còn lan tỏa như một hiệu ứng văn hóa trong các mối quan hệ xung quanh. Với Đinh Ngọc Diệp, giá trị sâu nhất của hành trình này nằm ở chính sự khiêm nhường, càng học, càng nhận ra giới hạn của mình, và cũng từ đó, mở ra nhiều không gian hơn để tiếp tục học.
Tin Gốc: Thanh Niên
