Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan y tế quốc gia, đến nay đã có 8 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta, 2 trường hợp được xếp vào nhóm có khả năng mắc bệnh. Các ca bệnh liên quan đến công dân của 6 quốc gia, gồm Hà Lan, Anh, Đức, Thụy Sĩ, Pháp và Hoa Kỳ.
Ba người đã tử vong trong đợt bùng phát này. Trong đó, hai trường hợp được xác nhận mắc virus Hanta, một trường hợp còn lại được xem là ca nghi nhiễm. Các cơ quan y tế cho biết những người từng tiếp xúc gần với bệnh nhân, cũng như các trường hợp có triệu chứng nghi ngờ, đang tiếp tục được điều tra và theo dõi.
Virus Hanta là nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, thường lây qua tiếp xúc với chất thải của động vật gặm nhấm nhiễm bệnh. Tuy nhiên, trong đợt bùng phát trên tàu MV Hondius, giới chuyên môn đặc biệt lưu ý đến chủng Andes. Đây là biến thể hiếm hơn, có khả năng lây truyền từ người sang người khi tiếp xúc gần.
Hà Lan
Hà Lan là quốc gia ghi nhận các ca bệnh nghiêm trọng nhất trong nhóm liên quan đến tàu MV Hondius. Hai công dân Hà Lan trên tàu đã tử vong, trong khi một người khác được xác nhận nhiễm virus.
Hai nạn nhân đầu tiên là một cặp vợ chồng người Hà Lan, từng đi du lịch vòng quanh Nam Mỹ trước khi lên tàu tại Ushuaia, Argentina, vào ngày 1/4.
Người chồng, 70 tuổi, bắt đầu xuất hiện triệu chứng vào ngày 6/4 và qua đời ngày 11/4. Thi thể của ông được đưa xuống tàu khi MV Hondius cập cảng Saint Helena, một hòn đảo ở Nam Đại Tây Dương, trong các ngày 22-24/4. Do không có xét nghiệm virus Hanta được thực hiện vào thời điểm đó, WHO xếp ông vào nhóm ca nghi nhiễm.
Vợ ông, 69 tuổi, cũng rời tàu tại Saint Helena vì cảm thấy không khỏe. Tình trạng của bà chuyển biến xấu trong chuyến bay đến Johannesburg ngày 25/4. Bà tử vong tại bệnh viện một ngày sau đó và được xác nhận mắc virus Hanta vào ngày 4/5.
Ca bệnh thứ ba của Hà Lan là bác sĩ trên tàu. Người này báo cáo có triệu chứng vào ngày 30/4. Xét nghiệm sau đó cho kết quả dương tính với chủng Andes vào ngày 6/5. Bác sĩ được sơ tán về Hà Lan cùng ngày sau khi tàu cập khu vực ngoài khơi Cape Verde. Tình trạng sức khỏe của ông được ghi nhận ổn định trong quá trình điều trị cách ly.
Anh
Tại Anh, hai công dân đã được xác nhận nhiễm bệnh, một trường hợp khác được xếp vào nhóm nghi ngờ.
Một người đàn ông Anh bắt đầu bị ốm ngày 24/4 với biểu hiện sốt và viêm phổi. Ba ngày sau, ông được sơ tán từ đảo Ascension ở Đại Tây Dương đến Nam Phi để điều trị tích cực. Ca bệnh này được xác nhận nhiễm virus Hanta vào ngày 2/5. Kết quả giải trình tự gen sau đó cho thấy bệnh nhân nhiễm chủng Andes.
Một công dân Anh khác là hướng dẫn viên trên tàu, bắt đầu có triệu chứng ngày 27/4 và có kết quả xét nghiệm dương tính ngày 6/5. Ông được sơ tán sang Hà Lan ngày 7/5 từ Cape Verde. Tình trạng sức khỏe của người này ổn định trong thời gian điều trị cách ly.
Trường hợp thứ ba của Anh là một người đàn ông đã rời tàu tại quần đảo Tristan da Cunha ở Nam Đại Tây Dương vào ngày 14/4. Ông được điều trị cách ly tại đây sau khi xuất hiện triệu chứng từ ngày 28/4.
Tổ chức Y tế Thế giới xếp trường hợp này vào nhóm nghi nhiễm trong khi chờ kết quả xét nghiệm. Theo cơ quan chức năng Anh, lực lượng quân sự và nhân viên y tế đã được điều động bằng đường không tới hòn đảo để hỗ trợ y tế khẩn cấp và bổ sung vật tư cần thiết.
Đức
Đức ghi nhận một ca tử vong liên quan đến đợt bùng phát.
Bệnh nhân là một phụ nữ bị sốt vào ngày 28/4, sau đó tiến triển thành viêm phổi và qua đời trên tàu vào ngày 2/5. Mẫu bệnh phẩm sau khám nghiệm được chuyển đến Hà Lan cùng các bệnh nhân sơ tán. Xét nghiệm xác nhận bà nhiễm virus Andes.
Thi thể của bà vẫn ở trên tàu MV Hondius trong thời gian con tàu chuẩn bị rời đảo Tenerife của Tây Ban Nha để đến Hà Lan.
Thụy Sĩ
Thụy Sĩ ghi nhận một trường hợp là nam hành khách đã xuống tàu tại Saint Helena ngày 22/4, sau đó bay về Thụy Sĩ ngày 27/4, quá cảnh qua Nam Phi và Qatar.
Người này xuất hiện triệu chứng vào ngày 1/5 sau khi về nước. Ông được điều trị cách ly và có kết quả dương tính với virus Andes ngày 5/5.
Pháp
Tại Pháp, Bộ trưởng Y tế Stephanie Rist cho biết một phụ nữ Pháp được hồi hương từ Honduras đã cảm thấy không khỏe vào tối 10/5 và có kết quả xét nghiệm dương tính với virus Hanta.
Trường hợp này tiếp tục được cơ quan y tế theo dõi, trong bối cảnh các nước đang rà soát những người từng có mặt trên tàu hoặc tiếp xúc gần với ca bệnh.
Hoa Kỳ
Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ thông báo ngày 10/5 rằng một trong 17 công dân Mỹ được hồi hương từ con tàu có kết quả xét nghiệm PCR dương tính với virus.
Một người khác trong nhóm này có triệu chứng nhẹ và đang được theo dõi. Các trường hợp còn lại tiếp tục được giám sát theo quy trình y tế nhằm phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
Các chuyên gia khuyến cáo những người từng có mặt trên tàu MV Hondius hoặc có tiếp xúc gần với ca bệnh cần chủ động theo dõi sức khỏe. Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt, mệt mỏi, ho, khó thở hoặc bất kỳ triệu chứng hô hấp bất thường nào, người dân nên liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn và kiểm tra kịp thời.
Khai báo y tế sớm, tuân thủ hướng dẫn cách ly khi cần thiết và phối hợp với cơ quan chức năng là những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ lây lan. Hiện các cơ quan y tế tại nhiều quốc gia vẫn tiếp tục điều tra dịch tễ, xét nghiệm các trường hợp nghi ngờ và giám sát nhóm tiếp xúc gần nhằm kiểm soát đợt bùng phát này.
Ngày 9-5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Trị xác nhận đã có kết quả kiểm nghiệm các mẫu thực phẩm liên quan đến vụ ngộ độc sau khi ăn bánh mì tại xã Tân Lập.
Kết quả kiểm nghiệm của Viện Pasteur Nha Trang cho thấy có vi khuẩn Salmonella spp trong 7 mẫu bệnh phẩm (mẫu phân) và 4 mẫu thực phẩm; vi khuẩn Bacillus cereus cũng được phát hiện, có trong 4 mẫu thực phẩm được lấy từ cơ sở bánh mì này.
Salmonella spp là nhóm vi khuẩn đường ruột nguy hiểm, thường tồn tại trong thực phẩm chế biến không bảo đảm vệ sinh như thịt, trứng, sữa hoặc thức ăn để lâu ngày. Người nhiễm vi khuẩn Salmonella thường có biểu hiện sốt, đau bụng, tiêu chảy, nôn mửa và mất nước sau vài giờ đến vài ngày sử dụng thực phẩm nhiễm khuẩn.
Trong khi đó Bacillus cereus là loại vi khuẩn thường xuất hiện trong các thực phẩm chế biến sẵn, đặc biệt là tinh bột, thịt và thức ăn bảo quản ở nhiệt độ không phù hợp. Vi khuẩn này có thể sinh độc tố gây nôn ói, đau bụng và tiêu chảy cấp.
Kết quả này là cơ sở phục vụ quá trình điều tra, kết luận vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại xã Tân Lập, đồng thời giúp các cơ quan chức năng có hướng xử lý và đưa ra khuyến cáo nhằm phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn.
Trước đó từ ngày 29-4 đến 1-5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa tiếp nhận, điều trị 64 bệnh nhân nghi ngộ độc thực phẩm sau ăn bánh mì tại xã Tân Lập.
Các ca bệnh đều có chung nguồn thức ăn là bánh mì tại một cơ sở ở thôn Tân Sơn, xã Tân Lập.
Ngay sau khi nhận thông tin, lực lượng chức năng đã làm việc với cơ sở bánh mì, thu thập các mẫu thực phẩm liên quan, đồng thời đề nghị chủ cơ sở bánh mì tạm ngừng hoạt động từ ngày 30-4 đến khi có thông báo mới.
Liên quan vụ hơn 200 học sinh ngộ độc tại Trường tiểu học Bình Quới Tây, chiều 13-4, Hiệu trưởng Trường THCS Bình Quới Tây đã ký văn bản thông báo tạm dừng tổ chức hoạt động bán trú cho học sinh từ ngày 14-4 cho đến khi có thông báo mới.
Theo đó, học sinh vẫn đi học bình thường theo thời khóa biểu. Nhà trường ngừng phục vụ bữa ăn bán trú, phụ huynh chủ động đưa đón con về ăn trưa hoặc chuẩn bị bữa ăn mang theo.
Đối với hoạt động nghỉ trưa, nhà trường vẫn tổ chức cho học sinh bán trú ngủ tại trường trong thời gian tạm dừng cung cấp suất ăn. Phụ huynh đăng ký cho học sinh ngủ trưa thông qua đường link do giáo viên chủ nhiệm cung cấp.
Nhà trường cũng cho biết sẽ thực hiện hoàn trả các khoản chi phí liên quan đến suất ăn trưa, dịch vụ phục vụ, quản lý và vệ sinh bán trú trong thời gian tạm dừng.
Tương tự, Trường THCS Thanh Đa, phường Bình Quới và Trường THCS Lam Sơn, phường Gia Định, TP.HCM cũng thông báo ngừng cung cấp bữa ăn bán trú từ ngày 13-4.
Thông báo của Trường THCS Lam Sơn, do Hiệu trưởng Lê Đình Thảo ký, nêu rõ: ngày 8 và 9-4-2026 ghi nhận nhiều ca nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây. Các bước tiếp theo trong quy trình điều tra vụ ngộ độc sẽ được thực hiện nhằm bảo đảm tính khoa học và tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Cơ quan chức năng đang tiến hành kiểm nghiệm mẫu nguyên liệu thực phẩm và bệnh phẩm để xác định chính xác nguyên nhân vụ việc.
Nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho học sinh, Trường THCS Lam Sơn thông báo tạm dừng tổ chức bán trú từ ngày 13-4-2026. Thời gian tổ chức bán trú trở lại sẽ được thực hiện khi có kết quả kiểm tra và văn bản kết luận chính thức của cơ quan chức năng đối với đơn vị cung cấp suất ăn.
Trong khi đó Trường THCS Thanh Đa cho biết nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho học sinh trong thời gian kiểm tra cuối học kỳ II, nhà trường tạm dừng tổ chức ăn bán trú.
Thời gian bắt đầu tạm dừng từ ngày 13-4-2026 và kéo dài cho đến khi có kết quả kiểm tra cùng văn bản kết luận chính thức của cơ quan chức năng đối với đơn vị cung cấp suất ăn.
Nhà trường vẫn tổ chức dạy học bình thường theo thời khóa biểu, đồng thời đề nghị phụ huynh chủ động sắp xếp bữa trưa cho học sinh trong thời gian tạm ngưng bán trú.
Được biết, cả ba trường THCS trên và Trường tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới đều sử dụng suất ăn chế biến sẵn của một công ty.
"Bối cảnh già hóa dân số, đô thị hóa nhanh và thay đổi lối sống như hút thuốc, thừa cân béo phì, ít vận động được xem là những yếu tố góp phần làm tăng số ca mắc", PGS.TS.BS. Bùi Diệu, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, nói tại Hội thảo khoa học về Ung thư (Oncology Summit) do AstraZeneca Việt Nam phối hợp Hội Ung Thư tổ chức, hôm 11/4.
Hiện, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 ca tử vong do ung thư. Tỷ suất mắc - tử vong ở mức 150,8 và 99 trên 100.000 dân, phản ánh gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng đối với hệ thống y tế cũng như toàn xã hội. Theo dự báo gánh nặng ung thư toàn cầu đăng trên tạp chí The Lancet, số ca ung thư tại Việt Nam có thể tăng 60-70% trong khoảng 25 năm tới.
Các loại ung thư phổ biến gồm vú, gan, phổi, đại trực tràng và dạ dày. Xu hướng trẻ hóa ở một số bệnh như ung thư vú và ung thư đại trực tràng, đặt ra thách thức mới về tầm soát sớm, chẩn đoán và điều trị.
Tỷ lệ tử vong do ung thư ở Việt Nam cao do bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn, dẫn đến hiệu quả điều trị hạn chế. Ngoài ra, những ung thư phổ biến nhất ở người Việt lại là loại có tiên lượng xấu như ung thư gan,phổi.
Dưới áp lực gánh nặng ung thư ngày càng gia tăng và xu hướng trẻ hóa bệnh nhân tại Việt Nam, PGS Diệu cho rằng ứng dụng các tiến bộ y học không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.
"Thúc đẩy y học chính xác, với trọng tâm là cá thể hóa phác đồ điều trị, mở ra một kỷ nguyên chăm sóc y tế dựa trên bằng chứng và đặc điểm riêng của từng người bệnh", PGS Diệu nói. Chìa khóa cho kỷ nguyên này nằm ở việc triển khai các kỹ thuật chẩn đoán tiên tiến. Ví dụ, sinh thiết lỏng trong xét nghiệm sinh học phân tử, kết hợp hạ tầng dữ liệu số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, theo dõi.
Tại hội nghị, TS.BS Jomtana Siripaibun, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chulabhorn (Thái Lan) cho hay thúc đẩy hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) số hóa và sinh thiết lỏng là nền tảng cho cá thể hóa điều trị ung thư bằng y học chính xác. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy bệnh nhân ung thư có thể cải thiện thời gian sống thêm hơn 15 tháng nếu áp dụng MDT vào chẩn đoán và điều trị so với không áp dụng.
Tuy nhiên, có nhiều nguyên nhân dẫn tới việc vận hành MDT chưa được thường quy, trong đó có thiếu hạ tầng số khiến dữ liệu bị phân tán. Giải pháp được các chuyên gia quốc tế chia sẻ nằm ở việc triển khai các nền tảng MDT số hóa, kết nối trực tiếp với hồ sơ bệnh án điện tử để theo dõi kết quả điều trị theo thời gian thực.
MDT là chiến lược sống còn trong điều trị ung thư, và chuyển đổi số là điều kiện bắt buộc để mô hình này vận hành bền vững. "Khi triển khai nền tảng MDT số hóa kết nối dữ liệu lâm sàng, chúng tôi ghi nhận quy trình chuẩn bị ca bệnh hiệu quả hơn và hồ sơ điều trị đầy đủ, nhất quán hơn", bà nói. Điều quan trọng là bắt đầu từ một nhóm bệnh ưu tiên và một quy trình hội chẩn chuẩn, theo dõi đầy đủ, để từng bước xây dựng năng lực hệ thống cho chăm sóc ung thư hiện đại.
Còn TS.BS Chien-Feng Li, Trưởng khoa Giải phẫu bệnh lâm sàng và Xét nghiệm Trung tâm Y tế Chi Mei, Giáo sư Trường Y khoa, Đại học Quốc gia Sun Yat-sen, Đài Loan, đánh giá những tiến bộ trong sinh thiết lỏng và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo nên chuyển đổi mang tính bước ngoặt trong chẩn đoán và điều trị ung thư. Cách tiếp cận này giúp lựa chọn điều trị phù hợp hơn cho từng người bệnh và tối ưu hóa hiệu quả điều trị, chăm sóc.
