Mới đây, Bộ Xây dựng đã có những giải đáp liên quan đến kiến nghị của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải về việc đề xuất tăng mức bảo hành công trình tối thiểu 10 năm, đồng thời không giữ lại tiền bảo hành tự nguyện của nhà thầu.
Theo Bộ Xây dựng, đề xuất quy định bắt buộc thời gian bảo hành công trình tối thiểu 10 năm của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải là chưa đủ cơ sở thực tế và kỹ thuật.
Cần hiểu đúng bản chất bảo hành, bảo trì công trình
Trao đổi với phóng viên Dân trí về vấn đề này, PGS.TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng, Bộ Xây dựng, nhấn mạnh cần hiểu rõ bản chất của việc bảo hành, bảo trì đối với các công trình xây dựng, đặc biệt là công trình giao thông.
Theo PGS.TS Trần Chủng, trong xây dựng, chất lượng công trình là yếu tố rất quan trọng. Do đó, bất kỳ cá nhân, tổ chức nào tham gia vào quá trình hình thành nên công trình xây dựng, công trình giao thông đều phải gắn trách nhiệm với vòng đời và chất lượng của công trình.
“Tất cả các chủ thể tham gia vào quá trình hình thành nên công trình xây dựng, từ chủ đầu tư đến người khảo sát, thiết kế, thi công rồi đến quản lý khai thác, vận hành đều gắn với vòng đời của công trình. Nếu công trình có suy giảm về chất lượng hoặc xảy ra sự cố mà có lỗi của con người thì đều phải chịu trách nhiệm”, PGS.TS Trần Chủng nói.
Ông nêu ví dụ, nếu công trình được đưa vào sử dụng sau 10-20 năm mà xảy ra sự cố do lỗi của con người thì nhà thầu hoặc bất kỳ đơn vị nào có liên quan đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Theo PGS.TS Trần Chủng, để đảm bảo chất lượng công trình, pháp luật đã quy định các giai đoạn khác nhau như bảo hành, bảo trì. Trong đó, bảo trì là công tác thường xuyên theo dõi, sửa chữa, thay thế hỏng hóc nhằm duy trì chất lượng của công trình trong quá trình khai thác, sử dụng.
“Một nhiệm vụ vô cùng quan trọng đối với công trình xây dựng trong suốt quá trình khai thác, sử dụng là công tác bảo trì. Việc bảo trì có đầy đủ nội dung, kỹ thuật, đề cương và có kinh phí”, PGS.TS Trần Chủng nêu.
Ông cho biết, để ràng buộc trách nhiệm của nhà thầu thi công với công trình, pháp luật đã có quy định về nội dung bảo hành.
Bảo hành được hiểu là trong thời hạn quy định 1-2 năm, nếu công trình hoặc sản phẩm phát sinh lỗi, chất lượng không đạt yêu cầu do nguyên nhân từ chủ đầu tư hoặc đơn vị sản xuất thì các chủ thể liên quan phải có trách nhiệm khắc phục, PGS.TS Trần Chủng lý giải.
“Bảo hành không có tiền bảo lãnh thì không có ý nghĩa”
Vị Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam cho biết thêm, trong xây dựng công trình giao thông, thời gian bảo hành tối thiểu đối với công trình cấp đặc biệt và cấp I sử dụng vốn đầu tư công là 24 tháng.
Đây là khoảng thời gian trong quá trình khai thác, vận hành mà các khiếm khuyết của công trình do lỗi thi công của nhà thầu sẽ bộc lộ, từ đó buộc nhà thầu phải sửa chữa, khắc phục.
“Kèm theo điều kiện về thời gian bảo hành, pháp luật cũng quy định việc giữ lại phần kinh phí nhất định là 2% hoặc 3% gói thầu để nếu có xảy ra hư hỏng thì nhà thầu phải lập tức đến sửa chữa; nếu nhà thầu không đến sẽ có kinh phí để thuê đơn vị khác”, PGS.TS Trần Chủng nói và khẳng định, các quy định của pháp luật đều ghi thời gian bảo hành là tối thiểu, chứ không ghi thời gian tối đa.
Do đó, doanh nghiệp có thể tự gia hạn thời gian bảo hành công trình lên 10-20 năm. Tuy nhiên, việc này bắt buộc phải có điều kiện đi kèm là tiền bảo lãnh được giữ lại tại ngân hàng để nếu xảy ra hư hỏng trong quá trình bảo hành sẽ có kinh phí sửa chữa.
“Nếu bảo hành mà không có tiền bảo lãnh thì không có ý nghĩa trong thực tiễn và pháp luật”, PGS.TS Trần Chủng nhấn mạnh.
Ông cho rằng, việc Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải đề xuất bảo hành công trình tối thiểu 10 năm nhưng chỉ giữ lại tiền bảo lãnh trong 2 năm, còn các năm sau trả lại, sẽ không đảm bảo các nghĩa vụ, điều kiện của việc bảo hành.
Cùng trao đổi về vấn đề này, ông Tống Văn Nga, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, đánh giá các công trình giao thông sử dụng bê tông, xi măng thường có thời gian sử dụng cao, chi phí bảo trì thấp, ít chịu tác động của môi trường.
Tuy nhiên, đối với các công trình bằng nhựa đường, đá, cát và bột khoáng, mức độ chịu tác động của môi trường lớn hơn, đặc biệt là các công trình được xây dựng ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Do đó, ông Tống Văn Nga cho rằng cần có những nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng về công tác bảo hành, bảo trì đối với từng loại công trình.
Theo Bộ Xây dựng bảo hành là trách nhiệm của nhà thầu đối với các hư hỏng do lỗi thi công trong thời gian nhất định theo hợp đồng. Còn bảo trì là trách nhiệm của đơn vị quản lý khai thác nhằm duy trì khả năng vận hành, an toàn và tuổi thọ công trình trong suốt quá trình sử dụng.
Bộ Xây dựng cho rằng, nếu kéo dài thời gian bảo hành vượt quá chu kỳ sửa chữa định kỳ sẽ khó phân định trách nhiệm giữa lỗi thi công và hao mòn trong khai thác, có thể phát sinh tranh chấp và ảnh hưởng công tác bảo trì.
Bộ Xây dựng đánh giá, nhận định của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải về việc “nếu tăng thời gian bảo hành thêm 1 năm thì riêng Cục Đường bộ tiết kiệm hơn 12.500 tỷ đồng mỗi năm, nếu tăng thêm 8 năm sẽ tiết kiệm hơn 100.000 tỷ đồng” là “không đúng bản chất công tác bảo hành, bảo trì và không có cơ sở.
Theo Bộ Xây dựng, năm 2025 kinh phí quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống quốc lộ là 12.503 tỷ đồng. Đối với hơn 900km đường cao tốc mới đưa vào khai thác, Cục Đường bộ đã chi hơn 180 tỷ đồng cho công tác bảo dưỡng thường xuyên.
Bộ Xây dựng cho biết, hiện nay, các tuyến cao tốc do Sơn Hải thi công được doanh nghiệp cam kết bảo hành 10 năm đối với một số hạng mục thuộc gói thầu (không bao gồm hạng mục sơn kẻ đường, lưới chống chói, tấm phản quang, hàng rào bảo vệ, bóng đèn, hầm Tam Điệp), không phải bảo hành toàn bộ công trình.
Dự lễ viếng có Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Thủ tướng Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú.
Nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; nguyên Chủ tịch nước Lương Cường; nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính; nguyên Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương cũng dự lễ viếng.
Đoàn lãnh đạo Đảng, Nhà nước cũng đến dâng hương, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Đài tưởng niệm trên đường Bắc Sơn.
Đoàn đại biểu Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam do Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài dẫn đầu, cùng các đoàn Quân ủy Trung ương - Bộ Quốc phòng, Đảng ủy Công an Trung ương - Bộ Công an, lãnh đạo TP Hà Nội và nhiều cơ quan, đoàn thể đã đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Đài tưởng niệm trên đường Bắc Sơn.
Từ sáng sớm, đông đảo người dân từ nhiều địa phương và khách nước ngoài xếp hàng tại Quảng trường Ba Đình để vào Lăng viếng Bác.
Để hỗ trợ người cao tuổi, trẻ nhỏ trong thời gian chờ đợi, Bộ Tư lệnh Lăng phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội phát nước uống, bánh mì, sữa và bố trí xe đẩy phục vụ khách viếng.
Theo thống kê của Ban Quản lý Lăng, trong ngày 19/5 có 6.935 lượt khách vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó có 1.444 người nước ngoài. Đơn vị phục vụ 5 xe đẩy cho người già, trẻ nhỏ và tiếp nhận hơn 1.000 lượt gửi hành lý. Công tác bảo vệ, tổ chức lễ viếng được bảo đảm an toàn.
Ngày 17/5, trong bài viết "Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi" nhân kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định nếu Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định con đường phát triển mới của đất nước thì tư tưởng Hồ Chí Minh chính là ánh sáng soi đường để dân tộc đi trên con đường ấy với bản lĩnh vững vàng, mục tiêu đúng đắn, phương pháp khoa học và niềm tin sâu sắc vào nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ soi sáng con đường giành độc lập, thống nhất đất nước trong thế kỷ XX mà còn tiếp tục là nền tảng tư tưởng cho công cuộc bảo vệ chủ quyền, đổi mới, cải cách và phát triển nhanh, bền vững trong thế kỷ XXI. Tư tưởng "dân là gốc" của Bác tiếp tục là trục xuyên suốt mọi chủ trương, chính sách hiện nay, trong đó mọi cải cách phải lấy nhân dân làm trung tâm, lấy sự hài lòng, niềm tin và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo đánh giá.
Theo Pháp lệnh Quản lý, bảo vệ khu di tích Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, lễ viếng cấp Nhà nước được tổ chức vào các dịp lễ lớn như Tết Nguyên đán, ngày thành lập Đảng 3/2, ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh 19/5, Quốc khánh 2/9 và các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước.
Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh nằm trong cụm di tích lịch sử văn hóa Ba Đình, cùng Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bảo tàng Hồ Chí Minh. Lăng mở cửa đón khách vào các buổi sáng thứ Ba, thứ Tư, thứ Năm, thứ Bảy và Chủ nhật hàng tuần.
Khoảng 7h43 ngày 24/4, tại đường Khuất Duy Tiến (đoạn gần nút giao Khuất Duy Tiến - Nguyễn Trãi), địa phận phường Thanh Xuân, TP Hà Nội, xảy ra sự việc ô tô con bị sụt bánh xe xuống hố cống.
Cụ thể vào thời gian trên, chiếc taxi mang BKS 18H-040.xx do một tài xế điều khiển di chuyển trên đường Khuất Duy Tiến hướng Đại lộ Thăng Long, bất ngờ bánh trước bên phải xe bị tụt qua nắp cống xuống hố, khiến chiếc xe không thể di chuyển.
Tại hiện trường, miệng cống rộng khoảng 50cm, rất may vụ việc không làm ai bị thương.
Sau khi nắm được thông tin, Đội CSGT đường bộ số 7 (Phòng CSGT Hà Nội) phối hợp với Công an phường Thanh Xuân cử cán bộ tới hiện trường phân luồng, hỗ trợ chiếc xe di chuyển, làm rõ nguyên nhân vụ việc.
Nhà chức trách cho biết, tới khoảng 8h10, chiếc taxi nêu trên đã di chuyển khỏi hiện trường, lực lượng chức năng có mặt để khắc phục sự cố.
Cách đây gần 1 ngày, khoảng 14h ngày 23/4, ô tô tải mang BKS 89C-291.xx do một tài xế điều khiển đang di chuyển trên đường Nguyễn Trãi (hướng Ngã Tư Sở - Khuất Duy Tiến), khi tới trước số nhà 108 Nguyễn Trãi (phường Thanh Xuân) bất ngờ bánh bên phải phía sau bị sụt lún xuống hố; chiếc xe nghiêng hẳn về một bên.
Tại hiện trường, miệng hố sụt rộng khoảng 0,5m, sâu khoảng 1m, chiếc ô tô kẹt bánh sau không thể di chuyển.
Cảnh sát cho hay, khu vực xảy ra sự việc nằm ở vị trí thi công dự án chống úng ngập khu vực nội đô của Sở Xây dựng Hà Nội. Có thể do đơn vị thi công chưa lu lại đường sau khi hoàn thành công việc nên dẫn tới tình trạng sụt lún. Đây cũng không phải lần đầu xảy ra sụt lún trên đường Nguyễn Trãi.
Dự án cảng cạn IDC Đức Khải do Công ty CP cảng cạn Đức Khải làm chủ đầu tư, nằm ven quốc lộ 1, thuộc xã Hàm Cường, huyện Hàm Thuận Nam trước đây (nay là xã Hàm Kiệm, tỉnh Lâm Đồng). Dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2008, với quy mô 140.000 m², tổng vốn hơn 260 tỉ đồng.
Theo hồ sơ, dự án được định hướng xây dựng bến bãi, khu bốc dỡ hàng hóa, thực hiện thủ tục hải quan xuất nhập khẩu và kinh doanh xăng dầu, với thời gian hoạt động 49 năm kể từ thời điểm được chấp thuận đầu tư.
Tuy nhiên, tại thời điểm thanh tra vào tháng 3.2026, cảng cạn IDC Đức Khải vẫn là khu đất trống sau nhiều năm được giao đất và hoàn tất nhiều thủ tục liên quan.
Kết quả kiểm tra, xác minh của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng cho thấy, diện tích đất trong dự án gồm 63.716 m², trong đó có 11.220 m² đất trồng lúa do doanh nghiệp nhận chuyển nhượng từ người dân, cùng 76.229 m² đất được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất.
Thanh tra tỉnh Lâm Đồng xác định UBND tỉnh Bình Thuận trước đây đã ban hành quyết định số 3263 ngày 16.11.2009 và quyết định số 1901 ngày 25.8.2010 giao toàn bộ diện tích 76.229 m² cho Công ty Đức Khải thực hiện dự án kinh doanh. Tuy nhiên, việc giao đất này không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010 của huyện Hàm Thuận Nam đã được UBND tỉnh Bình Thuận phê duyệt.
Đến năm 2015, Sở Tài nguyên - Môi trường cấp 9 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty Đức Khải với tổng diện tích 128.795 m² trên tổng số 140.015 m² đất thuộc dự án; gồm 8 giấy chứng nhận đất kinh doanh và 1 giấy chứng nhận đất giao thông.
Ngày 31.12.2019, Sở Tài nguyên - Môi trường Bình Thuận cho phép chuyển mục đích sử dụng 9.807 m² đất trồng lúa sang đất phi nông nghiệp, thời hạn sử dụng đến năm 2057. Đến tháng 3.2020, diện tích này tiếp tục được điều chỉnh lên 11.220 m²; trong đó có phần diện tích thuê đất trả tiền hằng năm và phần trả tiền một lần.
Theo kết luận thanh tra, căn cứ thông tin địa chính do Văn phòng đăng ký đất đai chuyển đến, Cục Thuế tỉnh Bình Thuận trước đây (nay là Thuế tỉnh Lâm Đồng) xác định Công ty Đức Khải phải nộp hơn 10,5 tỉ đồng tiền thuê đất.
Tuy nhiên, doanh nghiệp được giảm 20% tiền thuê đất do thời gian sử dụng dưới 70 năm, tương ứng khoảng 2,8 tỉ đồng; tiếp tục được giảm thêm 20% do dự án thuộc vùng khó khăn, tương ứng khoảng 1,5 tỉ đồng. Sau các khoản ưu đãi, số tiền phải nộp còn hơn 6,2 tỉ đồng.
Thanh tra tỉnh Lâm Đồng xác định việc áp dụng chính sách giảm tiền thuê đất chưa đầy đủ hồ sơ và chưa thực hiện đúng quy định tại Thông tư số 117 của Bộ Tài chính ban hành năm 2004.
Ngoài ra, cơ quan thanh tra cũng cho rằng Sở Tài nguyên - Môi trường Bình Thuận trước đây tham mưu chưa chặt chẽ trong việc chuyển mục đích sử dụng đất và giao đất cho doanh nghiệp không phù hợp với quy hoạch đã được phê duyệt.
Một sai phạm khác được chỉ ra là Văn phòng đăng ký đất đai đã cấp trùng 3 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 2.600 m² đất trồng lúa, vi phạm quy định của luật Đất đai năm 2013.
Theo Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, điều đáng chú ý là trong suốt khoảng thời gian kéo dài gần 15 năm kể từ khi dự án được chấp thuận, cảng cạn IDC Đức Khải chưa được cơ quan chức năng tiến hành thanh tra để làm rõ những tồn tại, vướng mắc. Việc dự án kéo dài nhiều năm nhưng không triển khai đã gây lãng phí quỹ đất và không phát huy hiệu quả đầu tư.
Thanh tra tỉnh Lâm Đồng kiến nghị UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo thu hồi giấy chứng nhận đầu tư, chấm dứt hoạt động dự án; đồng thời giao Sở Nội vụ chủ trì tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân liên quan đến quá trình tham mưu những quyết định có sai phạm trước đây.
Sau khi hoàn tất việc chấm dứt hoạt động dự án, Thanh tra tỉnh cũng kiến nghị Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp - Môi trường rà soát lại việc miễn, giảm tiền thuê đất đã áp dụng cho chủ đầu tư nhằm xử lý các nội dung chưa đúng quy định pháp luật.
