Hà Nội, Quảng Ninh nằm trong nhóm có tỷ lệ học sinh đỗ lớp 10 công lập thấp nhất cả nước
Năm 2025, trong số hơn 1,1 triệu thí sinh thi tốt nghiệp THPT, có 852.000 thí sinh đăng ký xét tuyển vào đại học. Số thí sinh trúng tuyển là 773.200, tức tương đương với khoảng 70%.
Trong khi đó, tỷ lệ thí sinh trúng tuyển lớp 10 công lập hàng năm tại nhiều tỉnh thành ít khi vượt qua mốc 70%.
Hà Nội là một trong những địa phương có tỷ lệ vào lớp 10 công lập thấp nhất cả nước. Năm học 2026-2027, toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh lớp 9 nhưng chỉ 81.448 em có suất vào lớp 10 công lập, tương đương 55,4%. Hơn 65.000 em còn lại sẽ học tư thục, học nghề hoặc có hướng đi riêng.
Số học sinh không được vào công lập của Hà Nội cao hơn tổng số học sinh lớp 9 của tỉnh Ninh Bình sau sáp nhập (gồm 3 tỉnh cũ là Ninh Bình, Nam Định và Hà Nam), đồng thời cao gấp 3 lần tổng số học sinh lớp 9 của tỉnh Quảng Ninh.
Cách đây 10 năm (năm học 2015-2016), tỷ lệ học sinh Hà Nội được vào lớp 10 công lập là 66,7%. Con số này từng đạt 70,9% vào năm học 2016-2017 và nhiều năm liên tiếp duy trì quanh ngưỡng 63-66%.
Tuy nhiên, từ năm học 2022-2023 đến nay, tỷ lệ tuyển sinh công lập liên tục giảm dưới mốc 60%. Năm nay, con số 55,4% trở thành mức thấp nhất trong một thập kỷ.
Diễn biến này phản ánh rõ áp lực dân số cơ học tăng nhanh trong khi tốc độ mở rộng quy mô trường lớp công lập không theo kịp. Sau 10 năm, số học sinh lớp 9 của Hà Nội tăng thêm khoảng 66.000 em nhưng chỉ tiêu lớp 10 công lập chỉ tăng khoảng 27.000.
Tuy nhiên, Hà Nội không phải địa phương có tỷ lệ học công lập thấp nhất. Quảng Ninh – tỉnh có tăng trưởng GRDP cao nhất cả nước – cũng chỉ có khoảng 50,3% học sinh được học lớp 10 công lập năm học tới. Ngay cạnh Hà Nội là Bắc Ninh, sau sáp nhập, địa phương này cũng chỉ có 59% học sinh được học lớp 10 công lập.
Cần phát triển mô hình trung học nghề
TS Sái Công Hồng, nguyên Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục trung học (Bộ GD&ĐT), nhận định, kỳ thi lớp 10 tại một số địa phương đã vượt ra khỏi tính chất của một kỳ thi chuyển cấp thông thường. Gốc rễ của vấn đề nằm ở cấu trúc hệ thống giáo dục khi trường công chưa theo kịp nhu cầu thực tế, còn phân luồng sau THCS vẫn chưa hiệu quả.
Theo TS Hồng, tại các địa phương có tốc độ phát triển kinh tế cao, số lượng học sinh tăng nhanh ngoài dự báo trong khi trường THPT công lập chưa được mở rộng tương ứng dẫn tới khoảng cách lớn giữa nhu cầu và khả năng đáp ứng.
“Phần lớn phụ huynh vẫn đặt mục tiêu vào trường công lập vì học phí thấp hơn, môi trường ổn định và niềm tin vào chất lượng giáo dục. Khi hơn 100.000 học sinh cùng dồn vào một “cánh cửa” không đủ rộng, áp lực là điều khó tránh khỏi”, ông Hồng nói.
Ông Nguyễn Văn Lực, nguyên giáo viên Trường THCS Trịnh Phong (Diên Khánh, Khánh Hòa), đưa thêm một góc nhìn khác, đó là sự chênh lệch chất lượng giữa các trường THPT khiến học sinh đổ dồn về một số trường điểm, gia tăng áp lực tuyển sinh cục bộ.
“Trong khi có những trường số lượng đăng ký thấp hơn chỉ tiêu thì nhiều trường khác lại có tỷ lệ chọi cực lớn. Chính sự không đồng đều về chất lượng đào tạo khiến áp lực thi vào lớp 10 công lập ở các đô thị, đặc biệt là trường chuyên, trường điểm, trở nên căng thẳng hơn cả thi đại học”, ông Lực nhận định.
Nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục trung học đề xuất, bên cạnh việc mở rộng trường lớp công lập, các địa phương có thể nghiên cứu mô hình xét tuyển kết hợp đánh giá năng lực để giảm áp lực thi cử.
TS Sái Công Hồng cũng cho rằng cần đẩy nhanh phát triển mô hình trường trung học nghề – loại hình vừa được bổ sung vào cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân – nhằm tạo thêm lựa chọn học tập cho học sinh sau THCS và giảm áp lực dồn vào lớp 10 THPT.
Theo ông, điểm khác biệt của mô hình này là học sinh vừa được học văn hóa phổ thông, vừa được đào tạo nghề ngay từ sớm thay vì tách biệt hoàn toàn giữa học văn hóa và học nghề như trước đây. Điều này giúp học sinh có thể linh hoạt lựa chọn tiếp tục học lên cao hoặc tham gia thị trường lao động với kỹ năng nghề nghiệp cụ thể.
“Lâu nay, nhiều phụ huynh vẫn có tâm lý nếu không vào THPT công lập là thất học, trong khi thực tế nền kinh tế đang rất cần lực lượng lao động kỹ thuật chất lượng cao. Nếu các trường trung học nghề được đầu tư bài bản, có đầu ra tốt, được xã hội nhìn nhận đúng giá trị thì áp lực vào lớp 10 sẽ giảm đáng kể”, TS Hồng nhận định.
Theo vị chuyên gia, phân luồng chỉ hiệu quả khi học sinh và phụ huynh thực sự nhìn thấy cơ hội nghề nghiệp, thu nhập và khả năng phát triển lâu dài từ giáo dục nghề nghiệp, thay vì coi đây là lựa chọn “bất đắc dĩ” sau một kỳ thi nhiều áp lực.
Ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) được trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch công bố sáng 10/7. Đây là mức điểm tối thiểu để thí sinh được đăng ký nguyện vọng vào trường, chưa tính điểm cộng, ưu tiên.
So với năm ngoái, điểm sàn hầu hết ngành tăng 0,5-1,5 điểm. Cao nhất là hai ngành Y khoa và Răng-Hàm-Mặt với 22,5 điểm. Thấp nhất là ngành mới mở - Tâm lý học với 15,5.
Chi tiết điểm sàn của trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch năm 2026:
Năm nay, trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch tuyển hơn 2.100 sinh viên, tăng hơn 200 so với năm trước. Hai phương thức là tuyển thẳng và xét điểm thi tốt nghiệp THPT.
Bên cạnh 5 tổ hợp cũ B00 (Toán, Hóa, Sinh), B03 (Toán, Ngữ văn, Sinh học), A00 (Toán, Lý, Hóa), A01 (Toán, Lý, Tiếng Anh) và B08 (Toán, Sinh, Tiếng Anh), trường xét thêm hai tổ hợp D01 (Toán, Văn, Tiếng Anh) và D07 (Toán, Hóa, Tiếng Anh).
Trong đó khối D01 áp dụng với ngành Y học cổ truyền, D07 với ngành Khúc xạ nhãn khoa.
Trường không áp dụng điểm chênh lệch giữa các tổ hợp. Nếu xét tổ hợp có môn Tiếng Anh, thí sinh phải dùng điểm thi tốt nghiệp THPT, không quy đổi chứng chỉ. Nếu nhiều thí sinh cùng mức điểm xét tuyển, tiêu chí phụ điểm thi tốt nghiệp THPT môn Toán.
Học phí trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch với khóa tuyển sinh 2026 dự kiến là 47 đến 81 triệu đồng, tăng 5-25 triệu so với năm ngoái.
Năm ngoái, chuẩn đầu vào của trường khoảng 18 đến 25,55 điểm, cao nhất là ngành Y khoa.
Trả lời phóng viên Dân trí trưa nay (14/5), đại diện Đại học (ĐH) Bách khoa Hà Nội cho biết, thông tin này chưa chính xác và chưa đúng với chủ trương của thành phố cũng như định hướng của nhà trường.
Cụ thể, theo chủ trương, ĐH Bách khoa sẽ có 3 không gian phát triển.
Thứ nhất, không gian lịch sử (tại địa điểm ở nội thành Hà Nội đang hoạt động hiện nay); thứ hai không gian mở rộng phân hiệu ở Hưng Yên và không gian thứ 3 là phát triển cùng hệ sinh thái đại học của Thủ đô (tại Hòa Lạc).
Định hướng của ĐH Bách khoa trước đó, không gian ở Hưng Yên sẽ có quy mô khoảng 30.000 người học. Việc phát triển Phân hiệu Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hưng Yên được nhà trường xem là bước quan trọng trong chiến lược xây dựng mô hình “đại học đa trung tâm”, hướng tới việc tạo lập không gian học thuật rộng mở, hiện đại và bền vững.
“Dự án ở Hưng Yên dựa trên Đề án đưa ĐH Bách khoa Hà Nội vào nhóm đại học hàng đầu châu Á do Thủ tướng phê duyệt.
Còn dự án tại Hòa Lạc là chủ trương của TP Hà Nội nhằm xây dựng hệ thống cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn. Cả ba không gian này đều là định hướng phát triển song song, không thay thế lẫn cho nhau”, theo đại diện ĐH Bách khoa Hà Nội thông tin thêm.
Tìm hiểu của phóng viên, sở dĩ có thông tin lan truyền trên đây bởi theo thông tin từ cuộc họp thành ủy chiều qua (13/5), ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, ĐH Bách khoa Hà Nội đã chính thức đồng ý di dời và chuyển khối đào tạo sinh viên lên cơ sở tại Hòa Lạc. Hơn 20.000 sinh viên của trường dự kiến sẽ học tập tại khu đô thị đại học mới này trong thời gian tới.
Phát biểu tại cuộc họp, ông cho rằng, hơn 20.000 sinh viên chuyển về cơ sở mới sẽ giảm tải hạ tầng cho thành phố. Các vị trí cũ của nhà trường có thể sẽ được sử dụng để đào tạo sau đại học hoặc bàn giao lại cho thành phố làm công viên, vườn hoa.
Thông tin này nằm trong chiến lược dài hạn của TP Hà Nội nhằm sắp xếp lại mạng lưới giáo dục đại học, phát triển khu đô thị đại học tại Hòa Lạc, kèm theo các dự án hạ tầng giao thông như tuyến đường sắt đô thị Văn Cao - Hòa Lạc.
Do đó đại diện nhà trường cho rằng, việc một số trang mạng xã hội chưa hiểu đúng thông tin về định hướng chiến lược quy hoạch của Thủ đô nên lan truyền sai chủ trương. Thông tin nhà trường sẽ bỏ cơ sở Hưng Yên để lên Hòa Lạc là chưa chính xác.
Trước đó, ngày 25/3/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 663/QĐ-TTg, phê duyệt Đề án Phát triển Đại học Bách khoa Hà Nội thuộc nhóm cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á.
Trong bức tranh chiến lược này, dự án cơ sở 2 - Phân hiệu Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hưng Yên được xác định là một mảnh ghép quan trọng - như một hạ tầng chiến lược - nhằm mở rộng không gian đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của Đại học.Phân hiệu đã được UBND tỉnh Hưng Yên chấp thuận chủ trương tại Văn bản số 2031/UBND-KGVX ngày 25/6/2025.
Ngày 30/9/2025, quy hoạch chi tiết về phân hiệu ở Hưng Yên đã được phê duyệt với tổng quy mô diện tích khoảng 68,21 ha, phục vụ 27.000 người học và 1.200 cán bộ giảng dạy, người lao động.
Hiện ở Hòa Lạc có một số trường đại học đã xây dựng, đi vào hoạt động hoặc đang trong quá trình xây dựng/bàn giao như sau:
Các khối trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN); Trường Đại học FPT; Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH - Đại học Việt Pháp); Học viện Tài chính...
Theo đó, đối tượng được tuyển thẳng vào lớp 10 là những học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS năm học 2025-2026, trong độ tuổi vào học lớp 10, đồng thời đảm bảo một trong các điều kiện sau:
Là học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú cấp THCS.
Học sinh là người dân tộc thiểu số rất ít người (thuộc 16 dân tộc có số dân dưới 10.000 người: Cống, Mảng, Pu Péo, Si La, Cờ Lao, Bố Y, La Ha, Ngái, Chứt, Ơ Đu, Brâu, Rơ Măm, Lô Lô, Lự, Pà Thẻn, La Hủ (theo khoản 1 Điều 2 Nghị định số 57/2017/NĐ-CP ngày 9-5-2017 của Chính phủ quy định chính sách ưu tiên tuyển sinh và hỗ trợ học tập đối với trẻ mẫu giáo, học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số rất ít người).
Học sinh là người khuyết tật, có giấy xác nhận khuyết tật theo quy định của pháp luật.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, học sinh thuộc diện tuyển thẳng sẽ đăng ký tại cơ sở giáo dục nơi đang theo học trong thời gian quy định, cơ sở giáo dục in đơn đăng ký tuyển thẳng và tổ chức cho cha mẹ học sinh và học sinh ký xác nhận.
Hồ sơ xét tuyển thẳng vào lớp 10 bao gồm các loại giấy tờ sau:
Phiếu đăng ký dự thi (do cơ sở giáo dục in từ hệ thống), có đầy đủ chữ ký của cha mẹ học sinh, học sinh và xác nhận của cơ sở giáo dục (bản chính);
