Công trình được công bố ngày 21/2 trên tạp chí Reproductive Biology and Endocrinology. Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu tinh dịch của 15.581 nam giới từ 18-45 tuổi đăng ký hiến tinh trùng trong giai đoạn 2018-2024.
Các mẫu được thu thập tại 4 thành phố của Đan Mạch gồm Aarhus, Aalborg, Odense, Copenhagen và tại Orlando, bang Florida (Mỹ).
Kết quả cho thấy xu hướng tương đối tương đồng ở cả hai khu vực. Khả năng vận động của tinh trùng thường đạt mức cao nhất vào tháng 6 và 7, trong khi thấp hơn vào tháng 12 và 1.
Để đánh giá chất lượng tinh dịch, các nhà khoa học sử dụng hệ thống phân tích bằng máy tính, xem xét nhiều chỉ số như thể tích tinh dịch, nồng độ tinh trùng và tỷ lệ tinh trùng di động tiến tới.
Giáo sư Allan Pacey, Đại học Manchester, đồng tác giả nghiên cứu, cho rằng phát hiện này gợi mở một giả thuyết đáng chú ý: nam giới đăng ký hiến tinh trùng vào mùa hè có thể có khả năng được chấp nhận cao hơn.
Ông cũng nhận định các cặp vợ chồng mong con tại Đan Mạch và Florida có thể nhận được một lợi thế nhỏ nếu thụ thai vào thời điểm này. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh đây mới chỉ là giả thuyết và cần thêm nghiên cứu để xác nhận.
Tiến sĩ Sherman Silber, bác sĩ tiết niệu và giám đốc Trung tâm Vô sinh Silber tại St. Louis, người không tham gia nghiên cứu, nhận định mức biến động theo mùa được ghi nhận là khá nhỏ và có thể chưa tạo ra khác biệt sinh học đáng kể đối với khả năng sinh sản.
Nhìn chung, nghiên cứu cho thấy chất lượng tinh trùng có thể biến động theo mùa, song ý nghĩa thực tế của thay đổi này đối với khả năng sinh sản vẫn cần được làm rõ thêm.
Lối sống có thể quan trọng hơn nhiệt độ
Một điểm đáng chú ý là nhiệt độ môi trường không giải thích hoàn toàn xu hướng biến động theo mùa.
Do tinh trùng cần khoảng 74 ngày để phát triển trong cơ thể, các nhà khoa học đã xem xét nhiệt độ tại thời điểm xuất tinh cũng như trong khoảng hai tháng trước đó. Kết quả cho thấy rất ít bằng chứng về mối liên hệ trực tiếp giữa nhiệt độ môi trường và chất lượng tinh trùng.
Từ đó, nhóm nghiên cứu cho rằng những thay đổi về lối sống theo mùa có thể đóng vai trò quan trọng hơn.
Vào mùa hè, con người thường hoạt động ngoài trời nhiều hơn, tiếp xúc ánh nắng thường xuyên hơn, thay đổi chế độ ăn uống, tăng vận động hoặc có nhịp sinh hoạt khác so với mùa đông. Đây đều là những yếu tố từng được ghi nhận có liên quan đến sức khỏe sinh sản nam giới.
Một giả thuyết khác được đặt ra từ góc nhìn tiến hóa. Ở nhiều loài động vật sống tại vùng ôn đới, thời điểm sinh sản thường giúp con non chào đời vào mùa xuân, khi điều kiện môi trường thuận lợi và nguồn thức ăn dồi dào hơn.
Nếu chất lượng tinh trùng cao hơn vào mùa hè, thời điểm thụ thai này có thể làm tăng khả năng con non sinh ra vào mùa xuân. Tuy nhiên, ở con người hiện đại, tác động này có thể không còn rõ rệt do khả năng thích nghi với môi trường sống quanh năm.
Các nghiên cứu trước đây về biến động chất lượng tinh trùng theo mùa cho kết quả chưa thống nhất. Một số nghiên cứu tại Italy cũng ghi nhận khả năng vận động của tinh trùng cao hơn vào mùa hè.
Trong khi đó, một phân tích trên hơn 21.000 mẫu tinh dịch tại miền nam Trung Quốc cho thấy khả năng vận động của tinh trùng đạt mức cao nhất vào cuối mùa đông và giảm trong các tháng mùa hè.
Theo nhóm tác giả, sự khác biệt giữa các nghiên cứu có thể liên quan đến khí hậu, độ ẩm, thói quen sinh hoạt và lối sống ở từng khu vực.
Ngoài yếu tố mùa, nghiên cứu mới cũng ghi nhận mối liên hệ giữa tuổi tác và chất lượng tinh trùng. Khả năng vận động của tinh trùng cao nhất ở nam giới trong độ tuổi 30, thấp hơn ở nhóm dưới 25 tuổi và trên 40 tuổi.
Tại Đan Mạch, chất lượng tinh trùng giảm trong giai đoạn 2019-2022, sau đó phục hồi vào năm 2023. Nhóm nghiên cứu cho rằng xu hướng này có thể liên quan đến thay đổi lối sống trong đại dịch COVID-19, khi thói quen làm việc, ăn uống và vận động bị xáo trộn.
Ngược lại, dữ liệu tại Orlando cho thấy chất lượng tinh trùng tăng dần trong giai đoạn 2018-2024. Theo nhóm tác giả, xu hướng này hiện chưa được giải thích rõ và cần tiếp tục nghiên cứu.
Nước dừa từ lâu đã được xem là thức uống giải khát quen thuộc trong những ngày nắng nóng. Tuy nhiên, thời điểm sử dụng cũng ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả mà loại nước này mang lại cho cơ thể.
Uống nước dừa vào buổi sáng khi bụng còn đói có thể hỗ trợ bù nước, cải thiện tiêu hóa và giúp cơ thể khởi động nhẹ nhàng sau một đêm nghỉ ngơi, theo trang NDTV (Ấn Độ).
Sau nhiều giờ ngủ, cơ thể rơi vào tình trạng thiếu nước nhẹ. Việc bổ sung nước ngay sau khi thức dậy giúp các cơ quan hoạt động hiệu quả hơn.
Nước dừa chứa khoảng 94% là nước và cung cấp các chất điện giải quan trọng như kali và magiê.
Nghiên cứu được công bố trên Healthline Nutrition Reviews cho thấy thành phần điện giải trong nước dừa có khả năng hỗ trợ bù nước hiệu quả.
Khi uống lúc bụng đói, cơ thể hấp thu các dưỡng chất này nhanh hơn, từ đó giúp khôi phục cân bằng nước sau một đêm dài.
Uống nước dừa vào đầu ngày có thể giúp hệ tiêu hóa vận hành nhẹ nhàng hơn sau nhiều giờ không nạp thực phẩm.
Theo nghiên cứu đăng trên Springer Nature, nước dừa chứa các hợp chất có lợi cho tiêu hóa, hỗ trợ giảm táo bón và góp phần duy trì sức khỏe đường ruột.
Loại nước này cũng giúp hạn chế cảm giác đầy bụng và tạo cảm giác dễ chịu cho dạ dày vào buổi sáng.
Kali là khoáng chất nổi bật trong nước dừa. Đây là dưỡng chất cần thiết để duy trì huyết áp ở mức ổn định.
Nước dừa có đặc tính hỗ trợ kiểm soát huyết áp và cải thiện chức năng tim mạch. Việc bổ sung nước dừa thường xuyên cùng chế độ ăn uống cân bằng có thể giúp duy trì sự ổn định của hệ tuần hoàn và giảm áp lực lên tim.
Nước dừa có đặc tính lợi tiểu tự nhiên nên thường được xem là thức uống hỗ trợ thanh lọc cơ thể.
Nghiên cứu được công bố trên Frontiers in Nutrition ghi nhận nước dừa có thể làm tăng lượng nước tiểu và thúc đẩy quá trình bài tiết điện giải.
Tác dụng này giúp hỗ trợ chức năng thận, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ hình thành sỏi thận nhờ cải thiện lưu lượng nước tiểu và cân bằng khoáng chất trong cơ thể.
Nước dừa chứa đường tự nhiên cùng nhiều khoáng chất cần thiết cho quá trình tạo năng lượng.
Khi uống vào buổi sáng lúc bụng đói, cơ thể hấp thu các dưỡng chất này nhanh hơn. Nhờ đó, cơ thể duy trì sự tỉnh táo và giảm cảm giác mệt mỏi mà không cần phụ thuộc vào đồ uống chứa caffeine.
Đây cũng là lựa chọn phù hợp để thay thế trà hoặc cà phê trong những ngày muốn bắt đầu buổi sáng một cách nhẹ nhàng.
Theo bà Surabhi Siddhartha, bác sĩ sản phụ khoa tại Ấn Độ, tiêu thụ quá nhiều nước dừa có thể làm tăng nồng độ kali trong cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến chức năng thận và sự cân bằng điện giải.
Người mắc bệnh thận hoặc đang thực hiện chế độ ăn hạn chế kali nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi uống nước dừa hằng ngày.
Để nhận được lợi ích tốt nhất, nên chọn nước dừa tươi từ dừa non, uống vào buổi sáng khi bụng đói và sử dụng khoảng 200 đến 250 ml mỗi ngày.
Sau khi uống, nên chờ khoảng 15 đến 20 phút rồi mới ăn sáng để cơ thể hấp thu dưỡng chất hiệu quả hơn.
Nước dừa không phải là giải pháp thần kỳ cho sức khỏe. Tuy nhiên, khi sử dụng điều độ, đây là thức uống tự nhiên giúp hỗ trợ bù nước, tiêu hóa và duy trì sự cân bằng của cơ thể ngay từ đầu ngày.
Theo báo cáo của Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC) vừa công bố: ghi nhận 106.331 ca mắc bệnh lậu, tăng 303% so với năm 2015. Trong khi đó, bệnh giang mai cũng tăng hơn gấp đôi trong cùng giai đoạn, lên 45.557 trường hợp. Đây là mức cao nhất được ghi nhận trong hơn 10 năm qua.
Theo ECDC, tình trạng gia tăng số ca mắc có liên quan đến những khoảng trống trong công tác xét nghiệm, phát hiện sớm và các biện pháp phòng ngừa. Cơ quan này kêu gọi các quốc gia tăng cường truyền thông, mở rộng tiếp cận dịch vụ y tế và khuyến khích người dân chủ động kiểm tra sức khỏe tình dục định kỳ.
Ông Bruno Ciancio, Trưởng đơn vị các bệnh truyền nhiễm trực tiếp và bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc xin của ECDC, cho biết các bệnh lây truyền qua đường tình dục không chỉ gây ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn có thể để lại hậu quả lâu dài.
Theo ông, bệnh lậu và giang mai nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến đau vùng chậu mạn tính, vô sinh, tổn thương cơ quan sinh sản. Riêng giang mai ở giai đoạn muộn còn có khả năng ảnh hưởng đến tim mạch và hệ thần kinh trung ương.
Một trong những vấn đề đáng lo ngại là số ca giang mai bẩm sinh, tức bệnh truyền từ mẹ sang con trong thai kỳ hoặc khi sinh, đã tăng gần gấp đôi từ năm 2023 đến năm 2024.
Trẻ mắc giang mai bẩm sinh có nguy cơ gặp các biến chứng nghiêm trọng kéo dài suốt đời, bao gồm tổn thương thần kinh, thị giác, thính giác và sự phát triển thể chất.
Dữ liệu của ECDC cho thấy nam giới quan hệ tình dục đồng giới tiếp tục là nhóm ghi nhận tỉ lệ mắc lậu và giang mai cao nhất tại châu Âu. Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý số ca giang mai ở phụ nữ dị tính trong độ tuổi sinh sản đang gia tăng đáng kể, làm tăng nguy cơ lây truyền từ mẹ sang thai nhi.
Trong số các quốc gia tham gia báo cáo, Tây Ban Nha ghi nhận số ca mắc cao nhất với 37.169 trường hợp bệnh lậu và 11.556 trường hợp giang mai trong năm 2024.
Mặc dù bệnh lậu và giang mai tăng mạnh, chlamydia vẫn là bệnh nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục được báo cáo nhiều nhất tại châu Âu.
Năm 2024 ghi nhận 213.443 trường hợp mắc chlamydia. Tuy nhiên, con số này đã giảm khoảng 6% so với năm 2015.
Tại Anh, nơi không còn tham gia hệ thống giám sát dịch tễ của Liên minh châu Âu sau Brexit, cơ quan y tế nước này ghi nhận 71.802 ca bệnh lậu, 9.535 ca giang mai và 168.889 ca chlamydia trong năm 2024.
Trước tình trạng số ca bệnh lậu tăng cao liên tục, Anh đã triển khai chương trình tiêm vắc xin phòng bệnh lậu từ năm 2025, trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới áp dụng chiến lược này trên diện rộng.
Theo các chuyên gia y tế, bệnh lậu thường gây đau hoặc nóng rát khi tiểu tiện, tiết dịch bất thường ở cơ quan sinh dục, viêm niệu đạo hoặc viêm vùng sinh dục. Tuy nhiên, nhiều trường hợp hoàn toàn không xuất hiện triệu chứng nên người bệnh không biết mình đã nhiễm bệnh.
Trong khi đó bệnh giang mai thường bắt đầu bằng các vết loét không đau ở cơ quan sinh dục, miệng hoặc hậu môn.
Sau đó người bệnh có thể xuất hiện phát ban trên da, rụng tóc từng mảng, sốt, mệt mỏi hoặc các triệu chứng giống cúm. Những biểu hiện này đôi khi tự biến mất khiến người bệnh lầm tưởng đã khỏi bệnh.
Nếu không được điều trị, vi khuẩn giang mai có thể âm thầm tồn tại trong cơ thể nhiều năm trước khi gây tổn thương nghiêm trọng cho tim mạch, não bộ và các cơ quan khác.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng phần lớn bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể phòng ngừa bằng những biện pháp đơn giản.
Việc sử dụng bao cao su đúng cách khi quan hệ tình dục, hạn chế số lượng bạn tình, xét nghiệm định kỳ đối với người có nguy cơ cao và chủ động đi khám khi xuất hiện triệu chứng bất thường là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.
Bên cạnh đó người dân cần cảnh giác với các thông tin sai lệch trên mạng xã hội liên quan đến sức khỏe tình dục và nên tham khảo tư vấn từ các cơ sở y tế hoặc chuyên gia y khoa có chuyên môn.
Sự gia tăng mạnh của bệnh lậu và giang mai tại châu Âu được xem là lời cảnh báo về tầm quan trọng của giáo dục sức khỏe tình dục, xét nghiệm sớm và tiếp cận dịch vụ y tế dự phòng trong cộng đồng.
Đặc biệt với người lớn tuổi hoặc người mắc tiểu đường, việc tự theo dõi đường huyết đúng cách có thể giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, việc kiểm tra đường huyết thường xuyên giúp người bệnh tiểu đường hiểu rõ phản ứng của cơ thể với thực phẩm, vận động và thuốc.
Tiến sĩ Robert Gabbay, Giám đốc khoa học của Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, cho biết theo dõi tại nhà giúp phát hiện sớm tình trạng tăng hoặc hạ đường huyết, từ đó điều chỉnh điều trị kịp thời.
Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được khuyến nghị đo đường huyết vào các thời điểm như:
Việc đo đúng thời điểm giúp đánh giá chính xác mức độ kiểm soát đường huyết trong ngày, theo CDC Mỹ.
Để kết quả chính xác, người bệnh cần:
Ngoài ra, cần kiểm tra hạn sử dụng của que thử và bảo quản máy đo đúng cách.
Theo Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận (Mỹ), mức đường huyết mục tiêu thường khoảng 80 - 130 mg/dL khi đói và dưới 180 mg/dL sau ăn, tùy từng cá nhân.
Nhiều người chỉ đo đường huyết khi thấy mệt hoặc bỏ qua việc ghi chép. Một số trường hợp đo sai kỹ thuật hoặc không vệ sinh tay trước khi đo, khiến kết quả thiếu chính xác.
Bác sĩ Rita Rastogi Kalyani, chuyên gia nội tiết tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), cảnh báo người bệnh không nên tự ý điều chỉnh thuốc chỉ dựa vào một vài chỉ số đơn lẻ.
Người bệnh tiểu đường nên liên hệ bác sĩ nếu:
Theo dõi đường huyết tại nhà không chỉ là thói quen mà còn là công cụ giúp người bệnh kiểm soát sức khỏe chủ động hơn. Thực hiện đúng cách và đều đặn sẽ góp phần giảm biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
