Bánh mì là niềm tự hào ẩm thực của người Việt, gắn bó với bao thế hệ người Việt từ thành thị đến nông thôn. Nhưng sao bây giờ cứ nghe đến bánh mì là người ta lại thấy hơi lo lắng?
Về chuyện môn, qua phân tích của các nhà khoa học, “thủ phạm” chính gây ngộ độc bánh mì là hai loại vi khuẩn Salmonella và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus). Cũng theo các nghiên cứu, hơn 50% trường hợp vi khuẩn được tìm thấy trong món xốt bơ trứng và pa tê.
Xốt bơ trứng, bà con mình thường làm từ lòng đỏ trứng gà sống. Đây chính là kho nuôi dưỡng vi khuẩn Salmonella. Còn pa tê, nếu quy trình hấp không đủ nhiệt hoặc bảo quản kém như để qua đêm không bảo quản lạnh, để ngoài trời nắng nóng, vi khuẩn sẽ sinh sôi nảy nở theo cấp số nhân.
Đặc biệt, độc tố của vi khuẩn tụ cầu vàng cực kỳ “lì lợm”. Nhiệt độ nướng bánh mì chỉ đủ làm giòn vỏ bên ngoài chứ không thể tiêu diệt được độc tố của tụ cầu một khi nó đã hình thành bên trong nhân bánh mì.
Ổ bánh mì là món ăn tổng hợp, mỗi thứ một ít như thịt, chả, pa tê, bơ, đồ chua, rau ngâm… Chính sự đa dạng này lại tạo thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn. Ở xứ mình, thời tiết nắng nóng thường xuyên trên 30-35°C. Đây là vùng nhiệt độ nguy hiểm cho thực phẩm.
Một xe bánh mì phơi nắng phơi gió từ sáng tới chiều, các hũ xốt bơ, pa tê cứ để lộ thiên thì chỉ cần hai tiếng, vi khuẩn đã kịp “lập gia đình, sinh con đẻ cái” đầy trong đó rồi. Chưa kể thói quen dùng tay bốc thực phẩm rồi cũng chính tay đó cầm tiền, cầm giẻ lau… chính là con đường lây nhiễm chéo nhanh nhất.
Để món bánh mì mãi là niềm tự hào khi giới thiệu với bạn bè quốc tế, chúng ta cần một cái bắt tay thật chặt giữa ba bên:
1. Về phía Nhà nước: Cần quản lý “tận gốc”. Đừng chỉ kiểm tra hành chính các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, ngành chức năng phải kiểm soát từ các lò chả, cơ sở sản xuất pa tê lớn. Việc cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm phải đi đôi với những buổi tập huấn thực tế cho bà con tiểu thương hiểu đúng về vi khuẩn và nhiệt độ bảo quản.
2. Về phía người bán: Hãy làm bằng cái tâm của người nấu cho người thân ăn. Mỗi ổ bánh mì trao đi là trao sức khỏe của một con người. Hãy tách biệt đồ sống và đồ chín. Tuyệt đối không dùng tay trần bốc thức ăn sau khi đã cầm tiền.
Bảo quản lạnh. Đừng tiếc một chiếc tủ kính kín hay một thùng đá nhỏ để giữ lạnh cho xốt bơ và pa tê.
3. Về phía người mua: Hãy là người tiêu dùng thông thái.
Thay đổi một chút thói quen, kỹ lưỡng hơn một chút trong cách làm, cách ăn chính là cách chúng ta giữ gìn văn hóa và tình nghĩa đồng bào mình.
Khai thác bệnh sử, người nhà cho biết đã mua sử dụng các sản phẩm được quảng cáo trên mạng với lời hứa hẹn có thể làm tan sỏi thận chỉ trong 1 đến 2 tháng với chi phí thấp. Sau thời gian dài sử dụng, tình trạng bệnh không những không cải thiện mà còn diễn tiến nặng hơn. Bệnh nhân được người nhà đưa vào Bệnh viện An Bình cấp cứu.
Ngày 3.4, thạc sĩ - bác sĩ nội trú chuyên khoa 1 Trần Quốc Phong, Bệnh viện An Bình (TP.HCM), cho biết qua kiểm tra cho thấy bệnh nhân có sỏi thận kích thước khoảng 20 mm gây tắc nghẽn đường niệu. Đây là tình trạng nguy hiểm, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thận nếu không được xử lý kịp thời.
Ngay sau đó, ê kíp Đơn vị Tiết niệu đã tiến hành can thiệp phẫu thuật lấy sỏi. Ca mổ được thực hiện thành công, giúp giải quyết tình trạng tắc nghẽn và bảo tồn chức năng thận cho người bệnh. Sau điều trị, bệnh nhân cho biết trước đó đã tin vào các lời quảng cáo trên mạng và trì hoãn việc điều trị chính thống.
Theo bác sĩ Phong, hiện nay không tồn tại loại thuốc có thể làm tan hoàn toàn mọi loại sỏi thận. Một số thuốc có thể hỗ trợ trong những trường hợp nhất định, đặc biệt với sỏi nhỏ và thành phần đặc hiệu. Tuy nhiên, phần lớn sỏi thận, đặc biệt là sỏi canxi, không thể tự tan bằng thuốc.
Trên thực tế, các thuốc điều trị hiện nay chủ yếu có vai trò hỗ trợ như giảm đau, giãn cơ trơn niệu quản để giúp sỏi nhỏ dễ di chuyển, điều chỉnh môi trường nước tiểu nhằm hạn chế sỏi phát triển thêm, và phòng ngừa tái phát ở những người có nguy cơ cao.
Các chuyên gia cảnh báo, việc tin vào các quảng cáo "thuốc tan sỏi" trên mạng có thể khiến người bệnh trì hoãn điều trị, trong khi sỏi tiếp tục lớn lên, gây tắc nghẽn, nhiễm trùng và tổn thương thận.
Người dân được khuyến cáo nên đi khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu như đau hông lưng từng cơn lan xuống bụng dưới hoặc bẹn; tiểu buốt tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có máu; buồn nôn hoặc nôn kèm đau; đặc biệt là sốt và ớn lạnh vì đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng cần xử lý kịp thời.
"Điều quan trọng không phải là tìm kiếm một loại thuốc được quảng cáo trên mạng, mà là xác định chính xác loại sỏi, kích thước và mức độ ảnh hưởng để có hướng điều trị phù hợp. Nếu không có đánh giá chuyên môn, việc tự ý sử dụng thuốc chỉ mang tính may rủi và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe", bác sĩ Phong khuyến cáo.
Những đêm oi bức không chỉ gây khó chịu mà còn làm rối loạn cơ chế sinh học của giấc ngủ. Từ thân nhiệt, hormone đến hoạt động thần kinh, cơ thể con người phản ứng với nhiệt độ theo cách khiến việc ngủ sâu trở nên khó khăn hơn. Hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn cải thiện chất lượng giấc ngủ trong mùa nóng.
Nguyên nhân thứ nhất đến từ thân nhiệt. Cơ thể con người vận hành theo một đồng hồ sinh học tự nhiên. Vào buổi tối, thân nhiệt trung tâm có xu hướng giảm khoảng 0,5-1°C để tạo điều kiện cho cơ thể đi vào giấc ngủ. Quá trình này liên quan chặt chẽ đến việc tiết hormone melatonin, yếu tố quan trọng giúp gây buồn ngủ.
Tuy nhiên, khi nhiệt độ môi trường quá cao, cơ thể gặp khó khăn trong việc hạ nhiệt. Điều này khiến quá trình tiết melatonin bị gián đoạn, làm não bộ không nhận được tín hiệu "đã đến giờ ngủ". Kết quả là bạn cảm thấy khó ngủ hoặc ngủ không sâu.
Các nghiên cứu cho thấy nhiệt độ phòng lý tưởng để ngủ dao động khoảng 16-18°C. Khi nhiệt độ vượt quá 22°C, chất lượng giấc ngủ có thể bị ảnh hưởng rõ rệt.
Nguyên nhân thứ hai là "công tắc não bộ": Trong điều kiện nóng bức, cơ thể phải liên tục kích hoạt các cơ chế làm mát như giãn mạch máu, tăng tiết mồ hôi và tăng nhịp tim. Những phản ứng này thuộc về hệ thần kinh tự chủ, hệ thống vốn hoạt động mạnh khi cơ thể ở trạng thái căng thẳng hoặc cảnh giác.
Chính sự "kích hoạt liên tục" này khiến não bộ khó chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi. Người ngủ có thể rơi vào vòng luẩn quẩn: càng cố ngủ lại càng tỉnh táo, dẫn đến mất ngủ kéo dài hoặc giấc ngủ chập chờn.
Một trong những nguyên nhân trực tiếp khiến giấc ngủ bị phá vỡ là tình trạng đổ mồ hôi ban đêm. Khi cơ thể tiết mồ hôi, cảm giác ẩm ướt gây khó chịu khiến bạn phải thay đổi tư thế liên tục dẫn đến tần suất thức giấc tăng lên. Mồ hôi cũng khiến da có thể bị kích ứng nhẹ hoặc ngứa khiến ta khó ngủ sâu giấc hơn.
Những "vi gián đoạn" này tuy nhỏ nhưng lặp lại nhiều lần trong đêm sẽ làm giảm chất lượng giấc ngủ sâu, giai đoạn quan trọng giúp cơ thể phục hồi năng lượng.
Để cải thiện giấc ngủ trong điều kiện nhiệt độ cao, các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên những giải pháp tự nhiên, hỗ trợ cơ thể điều hòa thân nhiệt hiệu quả hơn.
Trước hết, cần tối ưu môi trường ngủ. Phòng ngủ nên được thông thoáng, hạn chế tích nhiệt. Việc sử dụng chăn ga gối làm từ chất liệu tự nhiên như cotton giúp tăng khả năng thoát nhiệt và hút ẩm.
Bên cạnh đó, một số phương pháp làm mát cơ thể trước khi ngủ cũng được quan tâm. Trong đó, liệu pháp làm mát nhẹ vùng đáy chậu, khu vực tập trung nhiều mạch máu và đầu mút thần kinh, được cho là có thể hỗ trợ giảm thân nhiệt và tạo cảm giác thư giãn.
Theo nguyên lý sinh lý học, việc tác động nhiệt độ lên khu vực này có thể giúp cơ thể phân tán nhiệt nhanh hơn, đồng thời kích hoạt phản ứng thư giãn của hệ thần kinh. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý cần áp dụng ở mức độ nhẹ, tránh gây sốc nhiệt hoặc khó chịu.
Nóng bức không chỉ là yếu tố gây khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh lý giấc ngủ. Từ việc cản trở quá trình hạ thân nhiệt, làm rối loạn hormone đến kích thích hệ thần kinh, nhiệt độ cao có thể khiến giấc ngủ trở nên nông và kém phục hồi.
Việc cải thiện giấc ngủ trong mùa nóng không đòi hỏi những biện pháp phức tạp, mà bắt đầu từ việc hiểu cơ thể và điều chỉnh môi trường sống phù hợp. Khi thân nhiệt được kiểm soát tốt, giấc ngủ sẽ đến một cách tự nhiên và ổn định hơn.
Chiều tối 24.4, trao đổi với PV Thanh Niên, bác sĩ chuyên khoa 1 Phạm Xuân Duy, Trưởng khoa Ngoại - Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi, cho biết đơn vị vừa phẫu thuật thành công, lấy ra một búi tóc lớn trong dạ dày của bé gái 7 tuổi, ở xã Trà Giang.
Theo bác sĩ Duy, bệnh nhi nhập viện trong tình trạng xuất huyết tiêu hóa, da xanh, mệt mỏi kéo dài. Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện vùng thượng vị của trẻ xuất hiện một khối bất thường, giới hạn rõ, mật độ chắc.
Bệnh nhi sau đó được chỉ định thực hiện các cận lâm sàng, gồm: Siêu âm, chụp MRI và nội soi tiêu hóa. Kết quả cho thấy trong dạ dày có một búi tóc kích thước lớn, chiếm gần toàn bộ thể tích.
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ quyết định phẫu thuật để lấy dị vật. Ca mổ diễn ra thuận lợi, khối tóc lớn được lấy ra an toàn, với trọng lượng gần 0,3 kg.
Theo bác sĩ Duy, đây là một dạng rối loạn tâm lý liên quan đến hành vi ăn tóc, thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là bé gái. Điểm đáng chú ý là người mắc vẫn sinh hoạt, ăn uống bình thường nên rất khó phát hiện sớm.
"Tình trạng này còn được gọi là hội chứng Rapunzel, lấy theo tên nhân vật công chúa tóc mây trong truyện cổ Grimm. Nếu không được can thiệp kịp thời, búi tóc sẽ lớn dần, gây tắc nghẽn và nhiều biến chứng nguy hiểm", bác sĩ Duy cho biết.
Các bác sĩ khuyến cáo, việc điều trị hội chứng này không chỉ dừng lại ở phẫu thuật lấy dị vật mà cần kết hợp can thiệp tâm lý. Nếu không điều trị tận gốc hành vi, nguy cơ tái phát là rất cao.
Phụ huynh cần theo dõi sát các biểu hiện bất thường ở trẻ, như: Hay nhai, nuốt tóc, đau bụng kéo dài, nôn ói hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân để kịp thời đưa đi khám, tránh những hậu quả đáng tiếc.
