Trong kho tàng ẩm thực ven biển Nam Trung Bộ, gỏi cá mai được xem là một trong những món ăn đặc trưng, thể hiện rõ nét sự tinh tế trong cách chọn nguyên liệu và chế biến của người dân địa phương.
Loài cá mai – nguyên liệu chính của món ăn này thường xuất hiện nhiều từ tháng giêng đến cuối mùa hè, khi nước biển ổn định và nguồn thực phẩm trở nên dồi dào.
Cá có kích thước nhỏ, thân dài, màu trắng đục gần giống cá cơm nhưng phần thịt lại trong và chắc hơn. Chính đặc điểm này khiến cá mai được ưa chuộng vì khi chế biến không bị bở hay nhớt, giữ được độ giòn tự nhiên.
Ở nước ta, cá mai có nhiều ở Nha Trang, Ninh Thuận, Bình Thuận, Vũng Tàu, Phú Quốc… Trên thế giới, cá mai phân bố ở vùng biển Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, Thái Lan, Indonesia, Philippines, Australia.
Cá mai sống chủ yếu ở vùng nước lợ, nhờ vậy được đánh giá có giá trị dinh dưỡng cao và tốt cho sức khỏe. Loài cá này sinh sống theo đàn, thường phân bố nhiều tại khu vực biển phía Nam.
Mùa đánh bắt cá mai của ngư dân bắt đầu từ đầu tháng 4 đến tháng 11 âm lịch vì đây là thời điểm loài cá này tập trung thành đàn đi kiếm ăn và giao phối để sinh sản. Đây cũng là thời điểm người dân địa phương đẩy mạnh việc chế biến các món đặc sản từ cá mai có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, hấp dẫn, lạ miệng như: Gỏi cá mai, canh cá mai nấu riêu chua, cá mai kho tiêu, cá mai xào chua ngọt… trong đó ngon và nổi tiếng nhất là món gỏi cá mai. Thịt cá mai không có máu nên ít tanh, có vị ngọt, giòn, dai, không bị bở và nhớt như thịt của các loại khác.
Để làm được một đĩa gỏi cá mai đạt chuẩn, việc quan trọng nhất là chọn được cá thật tươi. Người chế biến thường ưu tiên những con cá vừa được đưa vào bờ, dài khoảng 5 – 6cm, thân trong và chắc thịt. Cá sau khi mua về sẽ được làm sạch, bỏ đầu, dùng tay bóp nhẹ phần bụng để rút xương.
Thịt cá thường được ngâm với nước đá trong thời gian ngắn để tạo độ giòn và săn hơn. Tiếp theo, cá được ướp nhẹ với nước cốt chanh hoặc giấm để làm chín tái, giúp thịt có màu trắng trong hấp dẫn. Người chế biến cũng sẽ trộn cá với tỏi giã nhỏ, ớt, tiêu, gia vị và ít rau thì là để tạo mùi thơm. Một thành phần quan trọng không thể thiếu trong món gỏi cá mai là thính gạo rang.
Điểm đặc biệt nhất của gỏi cá mai nằm ở loại nước chấm được làm cầu kỳ theo công thức truyền thống. Loại nước chấm này có vị mặn ngọt hòa quyện, kết hợp độ bùi của đậu phộng và hương thơm đặc trưng, mang đến hương vị khó trộn lẫn với bất kỳ loại nước mắm nào khác.
Gỏi cá mai thường được ăn kèm với nhiều loại rau sống như xà lách, cải xanh, rau thơm, thì là, khế chua và chuối xanh thái lát. Khi thưởng thức, người ăn lấy một miếng bánh tráng dẻo, cho lên đó một ít bún tươi, thêm rau sống, lát chuối chát, rồi đặt phần cá đã trộn thính và gia vị vào giữa. Cuốn chặt tay và chấm vào bát nước mắm đậu phộng.
Sự hòa quyện của từng thành phần tạo nên một tổng thể hương vị hài hòa: Vị ngọt tự nhiên của cá tươi, vị chua nhẹ của chanh, vị bùi của đậu phộng, mùi thơm của thính gạo, cái giòn mát từ rau sống và độ chát đặc trưng của chuối xanh. Tất cả mang lại cảm giác tròn vị, vừa thanh mát vừa đậm đà. Món ăn này đặc biệt được ưa chuộng vào những ngày nắng nóng bởi tính chất tươi ngon và dễ ăn.
Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự chính xác và tinh tế. Nhiều đầu bếp địa phương cho rằng người làm gỏi cá mai phải có khẩu vị nhạy bén để cân chỉnh được vị chua, ngọt, cay và bùi sao cho hài hòa, bởi chỉ cần sai lệch một chút cũng khiến món ăn mất đi sự hấp dẫn.
Món gỏi cá mai.
Gỏi cá mai không chỉ là món ăn dân dã mà còn là một phần trong đời sống ẩm thực của cư dân ven biển. Món ăn phản ánh sự thích nghi của con người với nguồn thực phẩm sẵn có, đồng thời thể hiện kinh nghiệm lâu đời trong cách xử lý và bảo quản hải sản tươi. Hương vị của gỏi cá mai mang đậm dấu ấn vùng biển, kết hợp cùng thói quen ăn uống của người miền Trung vốn chuộng vị thanh, ít béo và sử dụng nhiều rau sống.
Ngày nay, gỏi cá mai xuất hiện nhiều trong các nhà hàng hải sản, quán ăn ven biển và trở thành món đặc sản được du khách yêu thích. Món ăn không chỉ hấp dẫn về hương vị mà còn góp phần quảng bá ẩm thực địa phương. Nhiều du khách khi đến các tỉnh Nam Trung Bộ đều tìm thưởng thức gỏi cá mai như một trải nghiệm không thể bỏ qua.
Giữa những con phố sầm uất của Thượng Hải (Trung Quốc), hình ảnh một người đàn ông 70 tuổi lặng lẽ lục tìm từng thùng rác để nhặt ve chai khiến nhiều người không khỏi xót xa. Ít ai ngờ rằng, phía sau dáng vẻ khắc khổ ấy lại là một quá khứ từng vàng son rực rỡ.
Ông Chen nhân vật trong câu chuyện được biết đến là cháu trai của Chen Qubing, một nhà thơ hiện đại nổi tiếng của Trung Quốc. Gia đình ông từng có truyền thống đáng nể, thậm chí trong giai đoạn lịch sử trước đây còn sẵn sàng bán cả một con phố ở Tô Châu để ủng hộ sự nghiệp cách mạng.
Thừa hưởng nền tảng gia đình và kỳ vọng lớn lao, ông Chen từ nhỏ đã nuôi nhiều hoài bão. Khi trưởng thành, ông kết hôn, có công việc ổn định và từng bước xây dựng cuộc sống đáng mơ ước.
Bước ngoặt đến vào năm 1990, khi ông trở thành chủ một dự án kinh doanh lớn và chỉ trong 25 ngày đã thu về 400.000 Nhân dân tệ (khoảng 1,5 tỷ đồng). Ở thời điểm đó, đây là khoản tiền khổng lồ, đưa ông bước vào hàng ngũ những người giàu có, đủ khả năng sở hữu 2 căn nhà tại Thượng Hải.
Ít ai ngờ rằng, người đàn ông ấy từng có một quá khứ giàu sang và từng được xem là ông chủ thành đạt trong giới kinh doanh. Mọi thứ thay đổi chỉ sau một quyết định bước ngoặt trong cuộc đời.
Sinh ra tại Thượng Hải, ông Chen kết hôn năm 25 tuổi và nhờ sự hỗ trợ của gia đình đã sớm có công việc ổn định. Sau một thập kỷ, cuộc sống của ông được xem là đủ đầy, yên ấm.
Đến năm 1993, ông bắt đầu bước vào con đường kinh doanh riêng và nhanh chóng gặt hái thành công lớn: Chỉ trong 25 ngày, ông đã thu về 400.000 Nhân dân tệ con số rất lớn vào thời điểm đó. Từ đây, ông thành lập công ty xây dựng và liên tiếp sở hữu 2 căn nhà tại Thượng Hải.
Xuất phát từ mong muốn cho con trai có môi trường giáo dục tốt hơn, đầu năm 2002 ông Chen quyết định bán 2 căn nhà ở quê để đưa cả gia đình sang Mỹ định cư.
Ông cho biết gia đình mình có truyền thống lâu đời, thậm chí có liên hệ với một dòng họ trí thức nổi tiếng. Ảnh hưởng từ gia đình khiến ông luôn mang trong mình kỳ vọng lớn về tương lai con cái.
Để thực hiện giấc mơ "đổi đời" cho con, ông chấp nhận từ bỏ toàn bộ giấy tờ tại Trung Quốc đồng nghĩa với việc mất quyền lợi công dân, mang theo toàn bộ tài sản sang Mỹ bắt đầu lại từ đầu.
Tuy nhiên, cuộc sống tại Mỹ không như ông kỳ vọng. Suốt hơn 10 năm, ông không thể hòa nhập, cảm thấy lạc lõng và không tìm được chỗ đứng.
Đến năm 2012, khi 58 tuổi, ông quyết định trở về Trung Quốc một mình mà không thông báo với gia đình. Thế nhưng, do đã hủy toàn bộ giấy tờ khi xuất cảnh, ông rơi vào tình trạng không có hộ khẩu, không được công nhận cư trú hợp pháp.
Không còn tiền bạc, không giấy tờ, ông Chen buộc phải sống lang thang. Ông kiếm sống bằng nghề nhặt rác, bán phế liệu; những ngày may mắn có thể kiếm được khoảng 20 Nhân dân tệ (khoảng 70.000 đồng), còn không chỉ đủ mua vài chiếc bánh bao.
Mùa hè, ông ngủ tạm trong công viên, còn mùa đông thì trú ẩn ở các nhà ga để tránh rét.
Hiện nay, ông Chen đã ngoài 70 tuổi, cơ thể suy kiệt, dáng vẻ tiều tụy. Dù vậy, ông vẫn không tìm kiếm sự giúp đỡ từ gia đình đang sống ở Mỹ.
Ông cho biết ông và vợ đã ly hôn từ lâu. Con trai ông hiện đã lập gia đình, làm việc và sinh sống tại Mỹ nhưng nhiều năm không còn liên lạc. Ông cũng không chủ động tìm lại con.
Điều ông mong muốn nhất lúc này không phải tiền bạc, mà là được khôi phục hộ khẩu để có thể sống hợp pháp tại quê nhà. Tuy nhiên, nhiều nỗ lực của ông đều không thành do vướng các thủ tục pháp lý.
Câu chuyện về ông Chen trở thành một lát cắt buồn về những lựa chọn lớn trong đời, nơi ranh giới giữa thành công và bi kịch đôi khi chỉ cách nhau bởi một quyết định tưởng như đúng đắn.
Vừa qua, giới mộ điệu và các nhà sưu tầm đồng hồ xa xỉ trong nước đã có cơ hội tận mắt chiêm ngưỡng The Elements Collection – bộ rương tuyệt tác trị giá gần 3 tỷ đồng của thương hiệu Frederique Constant Thụy Sĩ. Đây là một trong những bộ sưu tập hiếm hoi và đắt đỏ bậc nhất của hãng lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam, mang đến những trải nghiệm thượng lưu và đẳng cấp đích thực cho giới mộ điệu.
Mãn nhãn sự kiện ra mắt rương tuyệt tác mang số thứ tự "Phát tài" tại Hà Nội
Sự kiện ra mắt mang tên "Symphony of The Elements" do Công ty Phân phối Sản phẩm Cao cấp LPD (Frederique Constant Vietnam) tổ chức tại Hà Nội đã nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý. Trong không gian sang trọng và riêng tư của AVENUEL Lounge, phiên bản duy nhất xuất hiện tại thị trường Việt Nam sở hữu số thứ tự No. 08 – con số biểu tượng cho sự thịnh vượng và phát đạt – đã chính thức lộ diện trước giới thưởng lãm.
Đây là dịp hiếm hoi các chuyên gia và nhà sưu tầm trong nước được trực tiếp nâng niu, cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của từng đường vân đá tự nhiên độc bản trên mặt số. Sự kiện không chỉ đơn thuần là buổi ra mắt sản phẩm mà đã thực sự trở thành một không gian triển lãm nghệ thuật đầy cảm xúc, nơi dòng chảy cơ khí giao hòa cùng sắc màu nguyên bản của tự nhiên.
Năm kiệt tác thời gian đại diện cho ngũ hành tự nhiên
Đặt trong chiếc rương gỗ chế tác thủ công tinh tế, 5 cỗ máy thời gian của The Elements Collection hiện thân như 5 tác phẩm nghệ thuật riêng biệt, kết hợp hoàn hảo giữa kỹ nghệ cơ khí cao cấp và sắc màu nguyên bản của tự nhiên:
- Classic Moonphase Date Manufacture (Đá Ngọc Lam - Turquoise): Đá Ngọc Lam kết hợp với những đường vân khoáng sản đen tự nhiên trên mặt số. Thiết kế sở hữu bộ vỏ thép 40mm tối giản, nhường trọn không gian cho sắc xanh cẩm thạch kiêu kỳ.
- Classic Worldtimer Manufacture (Đá Thiên Thanh - Lapis Lazuli): Dòng Worldtimer kinh điển hiển thị 24 múi giờ được nâng tầm nghệ thuật. Toàn bộ phần trung tâm mặt số được chế tác từ đá Thiên Thanh mang sắc xanh thẳm hòa quyện cùng các tinh thể lấp lánh như vòm trời đêm huyền ảo.
- Classic Perpetual Calendar Manufacture (Đá Huyết Thạch - Heliotrope): Chức năng Lịch vạn niên siêu phức tạp kết hợp cùng mặt số đá Huyết Thạch – loại khoáng thạch chứa hàm lượng sắt và nhôm cao tạo nên bức tranh tự nhiên với các đốm sắc màu xanh lục, đen, đỏ đan xen.
- Classic Tourbillon Manufacture (Đá Mã Não Đen - Onyx): Tạo tác sở hữu ngôn ngữ tối giản để tôn vinh cơ chế Tourbillon danh giá. Mặt số từ một phiến đá Mã Não Đen phẳng mịn, mang sắc đen tuyệt đối, tạo phông nền tương phản hoàn hảo hướng trọn ánh nhìn vào lồng xoay Tourbillon mở ở góc 6 giờ.
- Highlife Tourbillon Perpetual Calendar Manufacture: Là thiết kế phá cách duy nhất không sử dụng mặt số đá quý, tạo tác này sử dụng mặt số đồng thau được cắt gọt theo cấu trúc lộ cơ mạnh mẽ. Đây là chiếc đồng hồ đỉnh cao nhất khi tích hợp đồng thời cả hai chức năng siêu phức tạp: Tourbillon và Lịch vạn niên.
Dấu ấn độc bản chinh phục giới mộ điệu Việt
Giá trị cốt lõi làm nên sức hút mãnh liệt của The Elements Collection chính là tính độc bản tuyệt đối mà không một công nghệ nhân tạo nào có thể sao chép. Vì được chế tác hoàn toàn từ các phiến đá quý tự nhiên có tuổi đời hàng triệu năm, mỗi mặt số sở hữu một "DNA" hoàn toàn riêng biệt với những đường vân uốn lượn và sắc độ màu sắc ngẫu nhiên của tạo hóa.
Dưới bàn tay gọt giũa và hoàn thiện hoàn toàn thủ công của các nghệ nhân Thụy Sĩ, thế giới sẽ không bao giờ có chiếc đồng hồ thứ hai trùng lặp. Điều này đồng nghĩa với việc, dù nằm trong một chuỗi số lượng giới hạn, mỗi cỗ máy thời gian trong chiếc rương này đều là một phiên bản duy nhất trên thế giới, mang lại niềm tự hào và đặc quyền sở hữu tối thượng cho chủ nhân.
Trường hợp đau lòng xảy ra ở Trung Quốc gầy đây được cộng đồng mạng chia sẻ thu hút sự chú ý. Cụ thể ông Trương 62 tuổi, Trung Quốc suy thận giai đoạn cuối đã khiến nhiều người trong khu phố không khỏi bàng hoàng.
Trước đó, ông được xem là hình mẫu của lối sống khoa học: sinh hoạt điều độ, chăm tập thể dục và duy trì thói quen uống trà mỗi ngày.
Điều đáng nói đằng sau vẻ ngoài khỏe mạnh ấy lại là một diễn biến bệnh lý âm thầm. Ông Trương nhập viện trong tình trạng nặng, các bác sĩ xác định chức năng thận của ông đã suy kiệt nghiêm trọng, không còn khả năng hồi phục.
Theo người thân, ông Trương-giáo viên nghỉ hưu 62 tuổi, từng được cả khu phố ngưỡng mộ vì lối sống "chuẩn mực" đã không qua khỏi do suy thận giai đoạn cuối. Sự ra đi của ông khiến gia đình bàng hoàng: vì sao một người ngủ sớm, dậy sớm, chăm tập thể dục lại có thể gục ngã nhanh đến vậy?
Bác sĩ điều trị chia sẻ với Sina rằng sai lầm của ông không nằm ở việc lười vận động, mà ở hai chữ "quá mức". Ông tin trà càng đậm càng tốt, uống càng nhiều càng khỏe; tập luyện càng nhiều thì cơ thể càng dẻo dai.
Theo chuyên gia, thói quen uống trà đặc mỗi ngày chính là "thủ phạm" hàng đầu. Trà đặc chứa hàm lượng caffeine và theophylline cao, khiến thận phải làm việc liên tục để đào thải, lâu dài gây tổn hại chức năng thận.
Không chỉ vậy, việc nạp quá nhiều còn ảnh hưởng hệ tim mạch, làm tăng nhịp tim, dao động huyết áp-đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi, dễ dẫn tới đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Bên cạnh đó, ông Trương còn duy trì cường độ tập luyện quá sức, cố gắng vận động như thời trẻ, bất kể tình trạng cơ thể. Ông thường tập từ sáng sớm khi bụng đói và tiếp tục tập sau bữa tối.
Câu chuyện của ông là lời cảnh báo về sự cực đoan trong chăm sóc sức khỏe: không phải làm càng nhiều càng tốt, mà quan trọng là đúng và điều độ. Các bác sĩ khuyến cáo, đặc biệt với người trung niên và cao tuổi, cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt kịp thời để tránh những hệ lụy đáng tiếc.
Theo các chuyên gia tập thể thao quá sức có thể tác động đến tâm trạng và năng lượng khiến người tập khó chịu, tức giận, khó ngủ, khó khăn trong học tập hoặc làm việc, thiếu hứng thú với những sở thích bình thường của mình.
- Tăng nhịp tim khi nghỉ ngơi.
- Mất/thay đổi cảm giác thèm ăn hoặc thay đổi tâm trạng.
- Rối loạn giấc ngủ.
- Làm tăng nguy cơ chấn thương, như gãy xương do căng thẳng, căng cơ, đau khớp, viêm gân và viêm bao hoạt dịch.
Điều đáng nói về lâu dài, tập thể dục quá sức có thể gây:
- Gây tiêu cơ vân: Tiêu cơ vân có thể xảy ra khi tập luyện quá nhiều. Tiêu cơ vân là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng, có khả năng gây tử vong, trong đó các mô cơ bị tổn thương sẽ giải phóng protein và chất điện giải vào máu, từ đó có thể gây hại cho tim và thận.
- Ở nữ giới có thể bị mất kinh hoặc loãng xương sớm khi tập thể dục quá sức liên tục.
- Ở nam giới có thể bị giảm ham muốn tình dục.
- Tập thể thao quá sức cũng có thể làm tổn hại đến hệ thống miễn dịch, đặc biệt khi tập các bài tập sức bền như chạy marathon hoặc tập gym cường độ cao.
- Tập thể thao quá sức làm trầm trọng thêm tình trạng trầm cảm, lo lắng...
- Nên nghỉ ngơi điều độ: Nghỉ tập hoàn toàn từ 1 đến 2 tuần, thời gian này có thể đủ lâu để tâm trạng, mức năng lượng và động lực trở lại bình thường. Nếu sau khi nghỉ ngơi, người tập vẫn gặp phải các triệu chứng tập luyện quá sức, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và chỉ định hướng giải quyết.
- Chú ý ăn đủ dinh dưỡng: Cần có chế độ ăn uống cân bằng dinh dưỡng.
- Uống đủ nước đủ: Hydrat hóa rất quan trọng đối với cơ thể, do đó cần bổ sung đủ nước khi tập thể dục.
- Nên ngủ đủ giấc: Ngủ nhiều vào ban đêm giúp đảm bảo cơ thể có đủ năng lượng cần thiết để hoàn thành các bài tập luyện. Nên ngủ từ 7 đến 8 giờ mỗi đêm.
- Tránh tập thể thao ở nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh.
