Thiên Đàn – nơi lãnh đạo Mỹ – Trung tham quan

Ngày 24.4, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine thông báo cách chức các tư lệnh của Quân đoàn 10 và Lữ đoàn Cơ giới độc lập 14 vì cáo buộc để mất các vị trí trên tiền tuyến, hỗ trợ không đầy đủ cho binh sĩ tiền tuyến và che giấu tình hình thực tế ở khu vực phụ trách, theo trang The Kyiv Independent.

Thông báo được đưa ra sau khi bà Ivanna Poberezhniuk, con gái của một cựu binh thuộc Tiểu đoàn Cơ giới số 2 của Lữ đoàn 14, đăng tải những bức ảnh về những binh sĩ gầy gò đến mức suy kiệt, mà theo bà là đang đóng quân tại các vị trí ở tỉnh Kharkiv. Những người này được cho là không có thức ăn và nước uống do sự tắc trách của chỉ huy.

Theo bà Poberezhniuk, các binh sĩ thuộc Tiểu đoàn 2 của Lữ đoàn 30 cũng được cho là đã ngất xỉu vì đói và buộc phải uống nước mưa trong khi bộ chỉ huy không có phản ứng gì về tình hình này.

Bà Anastasiia Silchuk, vợ của một binh sĩ thuộc lữ đoàn, cũng viết trên Facebook vào ngày 21.4 rằng các binh sĩ đã phải đối mặt với sự chậm trễ kéo dài 7 tháng trong việc cung cấp lương thực, nước uống, vật tư y tế thiết yếu và nhiên liệu đến các vị trí của họ, với các chuyến hàng đôi khi mất từ 7 - 14 ngày mới đến nơi. Bà Silchuk cũng cho biết thường xuyên xảy ra gián đoạn liên lạc tại các vị trí, với dịch vụ đôi khi bị gián đoạn từ 3 - 4 ngày.

Bộ Quốc phòng Ukraine đã phản hồi bài đăng của bà Poberezhniuk trên mạng xã hội Threads vào ngày 23.4, nói rằng chỉ huy Lữ đoàn 14 đã ghi nhận tình hình và mặc dù gặp phải những thách thức về hậu cần, các nỗ lực đang được tiến hành để giải quyết các vấn đề về cung cấp quân nhu và luân chuyển nhân sự.

Quân đội Ukraine giải thích rằng các cuộc tấn công của Nga nhắm vào những điểm vượt sông Oskil đã làm phức tạp việc tiếp tế cho binh sĩ hoạt động gần thành phố Kupiansk thuộc Kharkiv.

Ngày 24.4, Bộ Tổng tham mưu quân đội thông báo chỉ huy Lữ đoàn 14 Anatolii Lysetskyi đã được thay thế bởi ông Taras Maksimov.

Bộ Tổng tham mưu cũng cho biết chỉ huy hiện tại của Quân đoàn 10 Serhii Perts đã bị cách chức và giáng cấp. Ông Artem Bohomolov sẽ trở thành chỉ huy mới của quân đoàn.

Trong khi đó, trích dẫn các nguồn tin quân sự, báo Ukrainska Pravda đưa tin rằng ông Perts đã được chuyển đến vị trí tham mưu trưởng của Bộ Tư lệnh Tác chiến "phía Đông", nơi ông sẽ phục vụ cùng với thiếu tướng Viktor Nikoliuk.

Ukrainska Pravda cũng đưa tin rằng việc cách chức các chỉ huy Quân đoàn 10 và Lữ đoàn 14 không liên quan trực tiếp đến việc công bố các bức ảnh binh sĩ gầy gò. Các quyết định này đã được đưa ra vài ngày trước đó nhưng không được công bố công khai cho đến ngày 24.4.

Theo nguồn tin, việc cách chức cả chỉ huy quân đoàn và chỉ huy lữ đoàn là do "những thiếu sót được xác định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của họ".

Bộ Tổng tham mưu cho biết thêm rằng lãnh đạo lữ đoàn và quân đoàn mới đang thực hiện "mọi biện pháp có thể" để bình thường hóa tình hình và đảm bảo tiếp tế cho binh sĩ ở các vị trí chiến đấu.

Lữ đoàn 14 thông báo một chuyến hàng tiếp tế lương thực mới đã được chuyển đến đơn vị quân đội mà tình hình của họ đã được lan truyền trên mạng, và nếu thời tiết cho phép, binh sĩ sẽ có thể rút khỏi vị trí của mình.

Ngoài ra, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi đã ra lệnh cho tướng Mykhailo Drapatyi, chỉ huy Nhóm lực lượng liên hợp, tiến hành kiểm tra để đảm bảo rằng tất cả các nhu yếu phẩm cần thiết đang được chuyển đến các đơn vị tiền tuyến.

Tin Gốc: Thanh Niên

Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột gần hai tháng qua giữa Mỹ - Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu của thế giới đến từ vùng Vịnh. Tuy nhiên, ngay khi chiến sự bùng phát, Hormuz đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn, chỉ cho phép tàu của một số quốc gia "thân thiện" đi qua.

Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy lưu lượng tàu sau đó giảm tới 95%, từ khoảng 130 tàu mỗi ngày trước xung đột xuống còn trung bình 8 tàu mỗi ngày. Hàng trăm tàu chấp nhận mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, do lo ngại bị IRGC tấn công.

Để đi qua Hormuz, các hãng vận hành tàu phải tìm đến những bên trung gian có thể liên hệ với IRGC và cung cấp đầy đủ thông tin về phương tiện. Nếu tàu vượt qua quá trình thẩm tra, IRGC sẽ cấp một mã phê duyệt và hướng dẫn cụ thể về tuyến đường mà tàu phải thực hiện.

Dữ liệu từ nền tảng vận tải biển Lloyd's List Intelligence cho thấy số tàu có liên hệ với Iran được di chuyển qua Hormuz nhiều hơn so với những tàu không có liên hệ nào.

Iran cũng tiếp tục cho đội tàu của mình vận chuyển dầu xuất khẩu qua eo biển Hormuz, với trung bình 1,7 triệu đến 1,8 triệu thùng từ 15/3 đến 14/4, giúp nước này thu về khoảng 5 tỷ USD, theo thống kê của công ty dữ liệu thương mại Kpler. Trước khi xung đột bùng phát, Iran chỉ thu về 115 triệu USD mỗi ngày hồi tháng 2 nhờ xuất khẩu dầu thô, tương đương 3,45 tỷ USD mỗi tháng.

Tuy nhiên, tình hình thay đổi khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/4 tuyên bố áp lệnh phong tỏa với các cảng biển Iran, nhằm cắt đứt nguồn thu từ xuất khẩu dầu, gia tăng sức ép về kinh tế với Tehran.

Theo lệnh này, các tàu khu trục Mỹ hiện diện ở khu vực cách Hormuz hơn 600 km sẽ chặn những tàu hàng đến hoặc đi từ Iran, trong khi phương tiện đến hoặc đi từ cảng của những nước khác vẫn được phép đi qua eo biển.

"Chúng tôi triển khai trực thăng AH-64 Apache ở trong và quanh eo Hormuz, nhằm tạo hiện diện rõ ràng và răn đe, đồng thời thúc đẩy dòng chảy thương mại thông suốt", chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Brad Cooper nói.

CENTCOM sau đó cho biết lệnh phong tỏa đã "hoàn toàn chặn đứng" hoạt động giao thương bằng đường biển của Iran. Hàng loạt tàu dầu, tàu hàng đã phải quay đầu về cảng Iran khi đối mặt với vòng phong tỏa của Mỹ, khiến Tehran đối mặt tổn thất kinh tế ngày càng lớn.

Theo ước tính của Miad Maleki, nhà phân tích của Quỹ Phòng vệ Dân chủ tại Mỹ, Iran có thể mất khoảng 435 triệu USD mỗi ngày vì lệnh phong tỏa, trong đó có 276 triệu USD xuất khẩu và chủ yếu là dầu thô, sản phẩm hóa dầu.

Đến ngày 17/4, Iran bất ngờ thông báo gỡ phong tỏa Hormuz để hưởng ứng việc Israel và Hezbollah đạt thỏa thuận ngừng bắn. Nhiều tàu bắt đầu di chuyển về phía eo biển Hormuz với ý định đi qua. Nhưng chưa đầy 24 giờ sau đó, Iran đảo ngược quyết định, do Mỹ chưa chấm dứt phong tỏa đối với các cảng của Tehran.

"Trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, nhiều tàu đã vào vị trí để rời đi", Michelle Wiese Bockmann, chuyên gia tại công ty phân tích hàng hải Windward, cho biết. "Nhưng thông tin về việc hai tàu bị tấn công khi đi qua Hormuz xuất hiện và dữ liệu theo dõi cho thấy 33 tàu đã từ bỏ ý định ban đầu".

Theo bà Bockmann, 12 tàu không có liên hệ rõ ràng với Iran đã đi qua được eo biển. Những tàu này cũng phải xin phép Iran và Tehran yêu cầu họ đi theo tuyến gần bờ nước này, thay vì hai luồng chính ở giữa eo biển như trước chiến sự.

"Không còn tự do hàng hải qua eo biển Hormuz", bà Bockmann nói.

Căng thẳng ở eo biển Hormuz sau đó gia tăng đáng kể, khi các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép". Chỉ những tàu đã xin phép hoặc nộp phí cho Iran mới được đi qua eo biển Hormuz, nhưng khi ra tới vịnh Oman, họ đối mặt nguy cơ bị hải quân Mỹ chặn bắt.

Quân đội Mỹ ngày 19/4 đã bắt giữ một tàu chở dầu của Iran, khi phương tiện này tìm cách vượt qua vòng phong tỏa. CENTCOM cho biết hôm 22/4 rằng quân đội Mỹ đã buộc 29 tàu phải quay đầu kể từ khi áp lệnh phong tỏa.

Iran đáp trả bằng cách tăng cường nhắm mục tiêu vào các tàu hàng di chuyển qua Hormuz. Ít nhất ba tàu container đã bị xuồng vũ trang Iran nhắm bắn khi đi qua Hormuz trong ngày 22/4, theo Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO). IRGC sau đó thông báo bắt hai tàu hàng MSC Francesca và Epaminondas với cáo buộc "hoạt động mà không có giấy phép cần thiết".

Các diễn biến cho thấy Tehran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz, "át chủ bài" có thể mang lại lợi thế cho Iran trong bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh.

"Iran đang nhắc nhở Mỹ rằng những lời đe dọa tấn công tàu thuyền là thật, và riêng điều đó cũng đủ để làm suy giảm lưu lượng qua Hormuz", Rosemary Kelanic, giám đốc tổ chức nghiên cứu đối ngoại Defense Priorities, cho biết.

Một nhà ngoại giao châu Âu tại Trung Đông nói với Washington Post rằng đây là cách Iran phát thông điệp "đừng thách chúng tôi, chúng tôi nói là làm", thêm rằng Tehran tin họ đang ở vị thế có lợi hơn và quyết định chưa tham gia đàm phán vòng hai với Mỹ.

Theo một số nhà phân tích, việc thiếu vắng sự hiện diện hải quân quy mô lớn của Mỹ tại Hormuz cho thấy Iran vẫn tạo ra sức ép đáng kể ở eo biển.

"Không ai cảm thấy yên tâm để nối lại hoạt động vận tải qua Hormuz, nếu chính hải quân Mỹ còn không muốn hoạt động tại đây", bà Kelanic nhận định.

"Chừng nào Iran còn tấn công, các hãng vận tải biển nhiều khả năng sẽ tiếp tục tránh xa khu vực", Anders Boenaes, giám đốc điều hành cấp cao của tập đoàn vận tải biển Đức Hapag-Lloyd, cho biết. "Việc không có cảnh báo trước đang khiến tình hình trở nên khó lường hơn".

Tin Gốc: Vnexpress

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 12.5 thông báo trên mạng xã hội X rằng Nga đã phóng hơn 200 máy bay không người lái (UAV) để tấn công lãnh thổ Ukraine trong rạng sáng. "Nga đã chọn chấm dứt đợt im lặng một phần đã kéo dài trong nhiều ngày", ông Zelensky viết.

Số liệu từ Không quân Ukraine đưa ra cho thấy từ tối 11.5 đến rạng sáng 12.5, Nga đã phóng 216 UAV, trong đó 192 chiếc bị ngăn chặn.

Đợt tấn công gây thiệt hại tại nhiều cơ sở năng lượng, khu chung cư, đoàn tàu và một nhà trẻ tại các địa phương của Ukraine. Nga chưa bình luận về thông tin này nhưng trước nay tuyên bố không nhắm mục tiêu vào dân thường.

Nga và Ukraine đồng ý ngừng bắn từ ngày 9 - 11.5 do Mỹ làm trung gian. Đợt ngừng bắn trùng với dịp kỷ niệm ngày Liên Xô giành chiến thắng trước Đức Quốc xã trong Thế chiến 2. Hai bên không báo cáo đợt không kích quy mô lớn nào trong thời gian ngừng bắn nhưng lại cáo buộc nhau tiếp tục nổ súng dọc tiền tuyến.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và phía Ukraine đề nghị gia hạn ngừng bắn. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha chỉ trích Nga vì đã từ chối và mở đợt tấn công làm ít nhất 6 người bị thương và một người thiệt mạng.

Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga ngày 12.5 thông báo các binh sĩ đã tiếp tục chiến dịch quân sự tại Ukraine sau khi thỏa thuận ngừng bắn kết thúc. Bộ cáo buộc Ukraine đã vi phạm 30.383 lần khi thỏa thuận còn hiệu lực, theo TASS.

Phía Nga nói trong vòng 24 giờ gần nhất, Ukraine đã thực hiện 5 đợt tấn công, bắn 859 quả đạn pháo bằng hệ thống pháo và rốc két, đồng thời tấn công 5.825 lần bằng UAV.

Nga đáp trả tương xứng, phản pháo về phía nhiều hệ thống rốc két đa nòng và pháo, chốt chỉ huy, địa điểm phóng UAV của Ukraine. Theo Moscow, Kyiv mất khoảng 875 quân nhân trong vòng 24 giờ. Không thể xác thực số liệu chiến sự do hai bên đưa ra.

Ngày 12.5, Điện Kremlin đã nhắc lại tuyên bố của Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng cuộc chiến ở Ukraine gần như đã kết thúc, sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng Moscow không có ý định chấm dứt.

"Tôi nghĩ rằng vấn đề đang đi đến hồi kết", Tổng thống Putin nói với các phóng viên hôm 9.5 về cuộc xung đột. Khi được hỏi về nhận xét của ông Putin, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết một số công việc 3 bên với Ukraine và Mỹ đã được thực hiện để tìm kiếm thỏa thuận hòa bình, theo Reuters.

"Nền tảng tích lũy của tiến trình hòa bình cho phép chúng tôi nói rằng việc hoàn tất thực sự đang đến gần", ông Peskov nói trong ngày 12.5, mặc dù lưu ý là rất khó để cung cấp các chi tiết cụ thể vào thời điểm hiện tại.

Trước đó, Tổng thống Zelensky chỉ trích Nga "không có ý định chấm dứt cuộc chiến này", buộc Ukraine phải chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tổ chức nhiều vòng đàm phán với hai bên tham chiến để cố gắng chấm dứt xung đột, nhưng chưa có thỏa thuận hòa bình nào được đưa ra.

Ông Peskov cho biết Nga sẽ hoan nghênh những nỗ lực hòa giải tiếp theo của Mỹ và Tổng thống Putin sẵn sàng gặp Tổng thống Zelensky một khi tiến trình hòa bình được hoàn tất.

"Và để hoàn tất việc đó, để chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột, vẫn cần rất nhiều công việc chuẩn bị", ông Peskov nói, bổ sung rằng cuộc xung đột có thể kết thúc ngay khi Kyiv và ông Zelensky "đưa ra quyết định cần thiết".

Ngày 12.5, Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp cho biết chiếc xuồng không người lái mang chất nổ được phát hiện trên một đảo của nước này vào tuần trước là do Ukraine chế tạo. Ông mô tả sự việc này là mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải trên Địa Trung Hải và là "vấn đề cực kỳ nghiêm trọng", theo AP.

Một ngư dân trên đảo Lefkada đã phát hiện thiết bị này bên trong một hang ven biển vào ngày 7.5 và kéo nó ra gần một bến cảng gần đó. Một ngày sau, thiết bị được chuyển đến một căn cứ hải quân trên đất liền để kiểm tra, và sau đó chất nổ đã được tiêu hủy, theo đài truyền hình công cộng ERT của Hy Lạp.

"Chúng tôi đã chắc chắn rằng đây là một USV (phương tiện mặt nước không người lái) của Ukraine", Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp Nikos Dendias nói.

Ukraine chưa bình luận.

Ông Dendias đưa ra phát biểu tại Brussels (Bỉ) trong cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng Liên minh châu Âu (EU), và cho biết ông sẽ nêu vấn đề này trực tiếp với các đồng nghiệp châu Âu và với quan chức Ukraine.

Ukraine đã sử dụng các USV để tấn công tàu hải quân Nga ở biển Đen và gần đây nhắm vào các tàu chở dầu Nga, trong chiến dịch nhằm đánh vào xuất khẩu năng lượng của Moscow.

Giới chức Hy Lạp không cung cấp thêm chi tiết về chiếc xuồng, trong khi các chuyên gia hải quân Hy Lạp cho biết phương tiện này giống với loại Magura của Ukraine, thiết bị do tình báo Ukraine phát triển.

Lefkada, nằm ngoài khơi bờ biển phía tây của lục địa Hy Lạp. Hòn đảo nằm trên một tuyến đường thủy tấp nập giữa Hy Lạp và Ý, đồng thời là điểm đến phổ biến của khách đi du thuyền hoặc phà, cũng như tàu thương mại.

Các quan chức Hy Lạp cảnh báo về nguy cơ vũ khí của Ukraine tông phải tàu dân sự.

Cuộc đối đầu bằng thiết bị không người lái ngày càng leo thang giữa Ukraine và Nga đã dẫn đến nhiều sự cố trên lãnh thổ của các nước thành viên NATO và EU. "Họ đang vi phạm không phận của chúng tôi. Và rõ ràng là trong nội bộ EU, chúng ta cần tái sắp xếp năng lực của mình để giảm thiểu loại vi phạm này. Điều quan trọng là phải hiểu rằng đây là mối đe dọa chung. Nó đang xảy ra dọc theo toàn bộ sườn phía đông", Bộ trưởng Quốc phòng Romania Radu-Dinel Miruta phát biểu tại Brussels ngày 12.5.

Tin Gốc: Thanh Niên