Loạt nhà xưởng “bức tử” các hồ ở Hà Nội sắp bị kiểm tra

Những thay đổi tại Núi Bà Đen trong vài năm qua đã giúp hành trình hành hương trở nên thuận tiện và dễ tiếp cận hơn. Hạ tầng hiện đại, cảnh quan được đầu tư, trải nghiệm được nâng cấp tất cả góp phần kéo gần khoảng cách giữa "đi lễ" và "đi du lịch".

Tuy nhiên, khi rào cản về tiếp cận được gỡ bỏ, một khoảng trống khác lại hiện ra: thiếu những hoạt động đủ chiều sâu để giữ chân du khách.

Trao đổi với PV, chị Nguyễn Thị Hà (du khách đến từ Tp.HCM) cho biết, gia đình chị thường chọn Tây Ninh cho các chuyến đi cuối tuần vì gần và dễ di chuyển. "Đi trong ngày thì rất tiện, nhưng nếu muốn ở lại thêm thì lại chưa có nhiều lựa chọn. Ngoài Núi Bà Đen và một vài điểm quen thuộc, mình cũng chưa biết đi đâu thêm để trải nghiệm," chị Hà nói.

Với nhiều du khách trẻ, vấn đề không chỉ là "có gì để xem", mà là "có gì để làm". Anh Lê Thành Luân (du khách đến từ Đồng Nai) chia sẻ: "Lên núi chụp hình, tham quan thì rất ổn, nhưng đi vài lần là thấy quen. Nếu có thêm hoạt động trải nghiệm, vui chơi hay sự kiện gì đó thì sẽ hấp dẫn hơn, có lý do để quay lại."

Không chỉ du khách, những người làm dịch vụ tại địa phương cũng nhận ra rõ sự thay đổi này. Bà Lê Thị Năm (tiểu thương kinh doanh tại khu vực chân núi Bà Đen) cho biết, lượng khách tăng mạnh trong những năm gần đây, đặc biệt vào dịp lễ và cuối tuần. Tuy nhiên, thời gian lưu trú vẫn chưa cải thiện đáng kể.

"Khách đông nhưng đi nhanh, ăn uống xong là về. Buổi chiều tối vắng hẳn. Nếu có thêm khu vui chơi, chợ đêm hay hoạt động buổi tối thì chắc chắn họ sẽ ở lại lâu hơn," bà Năm nói.

Những phản ánh từ thực tế cho thấy một nghịch lý, hành trình càng thuận tiện, thời gian lưu trú càng có xu hướng… rút ngắn. Và khi đó, bài toán của du lịch không còn là "đưa khách đến" mà là "giữ khách ở lại".

Trong bối cảnh đó, theo UBND tỉnh, Tây Ninh đang lựa chọn một hướng đi mang tính nền tảng lấy văn hóa làm trung tâm cho phát triển du lịch.

Không còn là yếu tố bổ trợ, văn hóa được xác định là nguồn lực nội sinh, vừa là nền tảng tinh thần, vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội. Đây cũng là trục xuyên suốt trong chương trình hành động phát triển văn hóa mà tỉnh đang triển khai.

Theo định hướng này, văn hóa được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị và xã hội trong quá trình hoạch định chiến lược. Điều đó đồng nghĩa với việc đầu tư cho văn hóa không chỉ mang ý nghĩa bảo tồn, mà còn là đầu tư cho tăng trưởng dài hạn.

Tỉnh đặt mục tiêu dành tối thiểu 2% tổng chi ngân sách hằng năm cho lĩnh vực văn hóa, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút nguồn lực theo hình thức đối tác công – tư.

Song song đó là thúc đẩy chuyển đổi số. Đến năm 2030, toàn bộ di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của Tây Ninh dự kiến sẽ được số hóa, tạo nền tảng cho các mô hình "bảo tàng số", "thư viện số" và trải nghiệm du lịch ứng dụng công nghệ như thực tế ảo, dữ liệu lớn hay trí tuệ nhân tạo.

Cách làm này không chỉ giúp bảo tồn di sản, mà còn biến những giá trị vốn "tĩnh" trở thành trải nghiệm "động", giúp du khách tương tác, khám phá và ghi nhớ sâu hơn về điểm đến.

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, một trong những giải pháp trọng tâm để giữ chân du khách được tỉnh xác định là đa dạng hóa sản phẩm du lịch. Thay vì phụ thuộc vào một điểm đến duy nhất, địa phương đang từng bước mở rộng không gian du lịch theo hướng liên kết đa dạng, tạo thành chuỗi trải nghiệm liền mạch.

Ở đó, du lịch tâm linh không còn "đứng một mình" mà được kết nối với nhiều loại hình khác. Du lịch sinh thái được khai thác từ Vườn quốc gia Lò Gò – Xa Mát, hệ sinh thái Đồng Tháp Mười và các tuyến trải nghiệm đường thủy dọc sông Sài Gòn, sông Vàm Cỏ.

Du lịch lịch sử về nguồn phát huy hệ thống 224 di tích, trong đó có Di tích quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền Nam.

Song song, du lịch nông nghiệp làng nghề từng bước hình thành với các mô hình farmstay, homestay gắn với sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương.

Ẩm thực cũng được xem là "điểm chạm" quan trọng trong hành trình trải nghiệm. Những món ăn như bánh canh, bánh tráng phơi sương Trảng Bàng, muối ớt Tây Ninh hay mãng cầu Bà Đen không chỉ dừng lại ở giá trị thưởng thức, mà đang được định vị như sản phẩm du lịch đặc trưng.

Bên cạnh đó, các giá trị văn hóa phi vật thể như đờn ca tài tử Nam Bộ, múa trống Chhay-dăm hay không gian tôn giáo tại Tòa thánh Cao Đài góp phần tạo nên bản sắc riêng, giúp Tây Ninh định vị mình giữa bản đồ điểm đến ngày càng cạnh tranh.

Cũng theo ông Phạm Tấn Hòa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, du lịch nông nghiệp – làng nghề là hướng đi giàu tiềm năng. Tỉnh đang khuyến khích phát triển các mô hình gắn với nông nghiệp công nghệ cao, phát huy hệ thống 22 nghề truyền thống, 8 làng nghề cùng nhiều sản phẩm đặc sản như bò tơ Tây Ninh, rượu đế Gò Đen, thanh long Châu Thành hay gạo nàng thơm chợ Đào.

Qua đó, không chỉ tạo thêm sản phẩm du lịch mới mà còn góp phần nâng cao giá trị kinh tế khu vực nông thôn.

Du lịch cộng đồng cũng đang được xây dựng theo hướng chuyên nghiệp, bền vững, với sự tham gia trực tiếp của người dân. Việc phát triển các điểm du lịch cộng đồng gắn với tiêu chuẩn quốc tế vừa giúp bảo tồn bản sắc văn hóa, vừa tạo sinh kế ổn định tại chỗ.

Song song đó, Tây Ninh đẩy mạnh phát triển du lịch vui chơi giải trí, thể thao và MICE thông qua tổ chức các sự kiện quy mô lớn, đầu tư khu nghỉ dưỡng, sân golf và tổ hợp dịch vụ hiện đại. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Đáng chú ý, tỉnh cũng khai thác các sản phẩm mới gắn với lợi thế khu vực biên giới, các tuyến sông và vùng ven đô giáp Tp.HCM. Các trung tâm dịch vụ tích hợp, kết hợp mua sắm, giải trí và nghỉ dưỡng được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành du lịch.

Với định hướng rõ ràng và hệ thống giải pháp đồng bộ, việc đa dạng hóa sản phẩm đang mở ra cơ hội để du lịch Tây Ninh bứt phá, từng bước khẳng định vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn.

Xa hơn, địa phương hướng tới phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo, với mục tiêu đóng góp khoảng 9% GRDP vào năm 2045. Du lịch trong đó đóng vai trò hạt nhân, dẫn dắt các lĩnh vực liên quan như nghệ thuật biểu diễn, ẩm thực và thủ công mỹ nghệ.

Có thể thấy, Tây Ninh đang chuyển từ tư duy "làm du lịch" sang "làm kinh tế du lịch", từ khai thác tài nguyên sang tạo ra giá trị. Tuy nhiên, để "mỏ vàng" thực sự phát huy hiệu quả, bài toán không chỉ là kéo dài thời gian lưu trú, mà còn là tạo ra trải nghiệm đủ sâu để du khách muốn quay trở lại.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Tại nhiều quốc gia, kỳ thi tốt nghiệp phổ thông được xem là cánh cửa mở ra tương lai. Nhưng ở Nigeria, kỳ thi WAEC – chứng chỉ trung học Tây Phi, lại nhiều năm liền gắn với những bê bối gian lận khiến cả xã hội lo ngại.

WAEC là kỳ thi quan trọng bậc nhất với học sinh tại Nigeria cũng như nhiều nước Tây Phi. Kết quả của kỳ thi này ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng vào đại học và cơ hội việc làm sau này. Chính vì vậy, áp lực điểm số đã khiến nạn quay cóp phát triển với quy mô đáng báo động.

Trong nhiều năm, báo chí Nigeria liên tục phản ánh các vụ lộ đề thi trước giờ làm bài, giám thị tiếp tay cho thí sinh và những nhóm "giải đề thuê" hoạt động công khai trên mạng xã hội. Có thời điểm, đáp án được phát tán qua điện thoại chỉ vài phút sau khi đề thi bắt đầu.

Điều gây tranh cãi hơn cả là sự tồn tại của các "special centres", tạm dịch là "trung tâm thi đặc biệt". Đây là những địa điểm bị cáo buộc tổ chức gian lận có hệ thống để đổi lấy tiền. Nhiều phụ huynh sẵn sàng chi khoản tiền lớn để con em được làm bài trong môi trường "dễ thở", nơi đáp án có thể được cung cấp ngay trong phòng thi.

Một số trung tâm thậm chí bị ví như "nhà máy sản xuất điểm cao", khi học sinh gần như được đảm bảo kết quả tốt nếu chịu trả phí. Các vụ điều tra cho thấy nhiều đường dây gian lận có sự tham gia của giám thị, giáo viên và cả nhân viên tổ chức thi.

Năm 2025, WAEC gây chấn động khi công bố cấm hơn 500 trường tham gia kỳ thi do liên quan tới gian lận. Động thái mạnh tay này được xem là một trong những chiến dịch chống quay cóp lớn nhất lịch sử giáo dục Nigeria.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định đây mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Theo họ, gốc rễ vấn đề nằm ở áp lực cạnh tranh khốc liệt và sự bất bình đẳng trong giáo dục. Tại Nigeria, cơ hội học đại học và tìm việc làm tốt vẫn cực kỳ hạn chế, khiến nhiều gia đình coi điểm số là "tấm vé đổi đời".

Trong bối cảnh đó, không ít học sinh bị cuốn vào tâm lý "phải thắng bằng mọi giá". Khi quá nhiều người cùng tham gia hoặc làm ngơ trước gian lận, hành vi quay cóp dần bị xem là điều bình thường thay vì đáng xấu hổ.

Sự phát triển của công nghệ càng khiến cuộc chiến chống gian lận trở nên khó khăn hơn. Từ tai nghe siêu nhỏ, điện thoại giấu kín cho tới các nhóm chia sẻ đáp án trực tuyến, nhiều hình thức gian lận hiện đại liên tục xuất hiện trong các kỳ thi lớn.

Không chỉ ảnh hưởng tới tính công bằng, tình trạng này còn gây lo ngại về chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai. Khi điểm số không còn phản ánh năng lực thật, các trường đại học và nhà tuyển dụng cũng mất dần niềm tin vào hệ thống đánh giá.

Nhiều nhà giáo dục cảnh báo rằng nếu không cải tổ mạnh mẽ, Nigeria có nguy cơ rơi vào vòng luẩn quẩn: áp lực thi cử tạo ra gian lận, còn gian lận lại khiến giá trị giáo dục tiếp tục suy giảm.

Dù WAEC và Chính phủ Nigeria đã liên tục siết chặt quy định, tăng cường giám sát và áp dụng công nghệ chống quay cóp, cuộc chiến này vẫn chưa có hồi kết. Bởi phía sau mỗi vụ gian lận không chỉ là câu chuyện thi cử, mà còn phản ánh áp lực xã hội, khoảng cách giàu nghèo và khát vọng đổi đời của hàng triệu học sinh tại quốc gia đông dân nhất châu Phi.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Buổi chiều bên bờ biển Mỹ Khê, chị Hồ Ngọc Giàu, du khách đến từ Hà Nội, dừng khá lâu trước không gian "Gánh vị Đà Nẵng". Trên những mẹt tre là bánh xèo, mì Quảng, bánh tráng cuốn thịt heo, chén mắm nêm thơm nồng đặt cạnh những vật dụng gợi nhớ căn bếp miền Trung.

"Tôi từng ăn mì Quảng nhiều lần, nhưng khi đứng giữa không gian này, nghe người bán kể món ăn gắn với bếp nhà, với thói quen ăn uống của người miền Trung, cảm giác khác hẳn. Không chỉ là ăn cho biết, mà như được nghe một câu chuyện về vùng đất mình đang đến", chị Giàu nói.

Lễ hội Đà Nẵng Food Tour 2026 diễn ra từ nay đến 24/5 tại Công viên Biển Đông, quảng trường biển Tam Thanh và nhiều địa điểm khác trong thành phố, với hơn 200 gian hàng ẩm thực địa phương, vùng miền và quốc tế. Cùng với đó là chuỗi food tour kết nối Đà Nẵng với Hội An, Điện Bàn, Tam Kỳ, Đại Lộc, kéo dài đến tháng 12/2026.

Phía sau không khí sôi động của lễ hội là một bài toán dài hơi hơn, làm sao để ẩm thực không chỉ là "món phụ" trong hành trình du lịch, mà trở thành sản phẩm chính, đủ sức giữ chân du khách.

Đà Nẵng lâu nay được biết đến với biển, cầu, Bà Nà, Sơn Trà và lợi thế nằm giữa các trung tâm di sản miền Trung. Tuy nhiên, trong cuộc cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, cảnh đẹp và dịch vụ lưu trú không còn là yếu tố đủ để tạo khác biệt. Du khách, nhất là nhóm khách trẻ, ngày càng tìm kiếm trải nghiệm bản địa: ăn ở đâu, gặp ai, món đó có câu chuyện gì, quán đó có gì riêng.

Bên gian hàng mì Quảng, bà Trần Thị Hường, người bán món Quảng lâu năm, vừa chan nước nhưn vừa giải thích cho khách cách ăn "đúng điệu": rau sống phải đủ vị, bánh tráng nướng bẻ vụn, đậu phộng rang thơm, nước dùng không chan ngập như phở hay bún.

"Khách nhiều khi hỏi vì sao mì Quảng ít nước. Tôi nói vui là người Quảng ăn gì cũng đậm đà, chắc bụng. Mình bán tô mì nhưng cũng muốn khách hiểu thêm tính cách người Quảng", bà Hường chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng chia sẻ, ẩm thực không chỉ là món ăn để thưởng thức, mà còn là nơi lưu giữ ký ức, văn hóa và tâm hồn của mỗi vùng đất. Thành phố muốn đưa ẩm thực trở thành "đại sứ văn hóa" mới, một sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với trải nghiệm bản địa, trình diễn nghệ thuật và ứng dụng công nghệ số.

Nếu chỉ gom nhiều món ngon vào một khu lễ hội, food tour dễ trở thành cuộc dạo chơi vị giác ngắn ngày. Nhưng khi mỗi món ăn được đặt vào bối cảnh văn hóa, có người bán kể chuyện, có tuyến đi qua chợ, làng nghề, bếp nhà, ẩm thực sẽ trở thành cánh cửa để du khách thực sự hiểu thành phố.

Một điểm mới đáng chú ý tại lễ hội là bản đồ số ẩm thực Đà Nẵng, ShopeeFood, giúp du khách dễ tìm kiếm các điểm ăn uống. Với một đô thị du lịch, bản đồ số có thể là "cửa ngõ" để những quán nhỏ trong hẻm, hàng ăn gia truyền, gánh hàng lâu năm bước ra khỏi phạm vi khách quen.

Anh Lê Văn Phúc, chủ quán bánh tráng cuốn thịt heo ở Hải Châu, nhìn nhận thực tế: "Nếu quán được đưa vào các tuyến hành trình khám phá ẩm thực, có thông tin rõ ràng trên bản đồ số, khách sẽ dễ tìm hơn. Nhưng đi kèm với đó, người bán cũng phải làm bài bản hơn, từ niêm yết giá, vệ sinh, phục vụ đến cách giới thiệu món ăn".

Thực tế, nhiều món ngon của Đà Nẵng không nằm trong nhà hàng lớn. Chúng ở các quán bình dân, trong chợ, bên vỉa hè, những nơi du khách lạ khó tự tìm. Công nghệ có thể giúp thu hẹp khoảng cách đó, nhưng không thể thay thế phần việc quan trọng hơn: chọn lọc, chuẩn hóa và bảo chứng chất lượng.

Một tuyến khám phá ẩm thực muốn đi xa cần các điểm đến có thông tin rõ ràng, giá cả minh bạch, vệ sinh bảo đảm và khả năng phục vụ cả khách đông lẫn khách quốc tế. Khi quán nhỏ tham gia vào chuỗi du lịch, họ không chỉ bán món ăn mà còn đại diện cho hình ảnh điểm đến.

Sau ngày 24/5, khi sân khấu tháo dỡ, đèn tắt và các gian hàng tạm thời rời đi, mới là phép thử thật sự. Một chương trình đông vui vài ngày có thể tạo hiệu ứng truyền thông tốt, nhưng sản phẩm du lịch chỉ sống được nếu du khách vẫn tìm đến sau lễ hội.

Bởi vậy, "bản đồ vị giác" của Đà Nẵng không nên chỉ là danh sách các quán ăn. Đó cần là một hệ sinh thái gồm món ngon, câu chuyện văn hóa, người kể chuyện, công nghệ dẫn đường, tiêu chuẩn dịch vụ và sự tử tế trong từng trải nghiệm.

Tin Gốc: Người Đưa Tin