Trong công văn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành hôm 2/4, Bộ Y tế xác định ba nhóm cần kiểm soát gắt nhất. Đầu tiên là thực phẩm thuộc diện tự công bố, gồm các sản phẩm bổ sung vi chất, vitamin, khoáng chất, axit amin, enzym và probiotic. Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra chặt hồ sơ, xử lý nghiêm các vi phạm như không công bố, công bố sai hoặc sử dụng phiếu kiểm nghiệm không hợp lệ.
Nhóm phải đăng ký bản công bố, gồm thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm cho chế độ ăn đặc biệt, sản phẩm cho trẻ dưới 36 tháng tuổi và hàng nhập khẩu thuộc diện miễn hoặc giảm kiểm tra, cũng sẽ bị hậu kiểm chặt. Việc hậu kiểm gắn với điều kiện đảm bảo an toàn tại cơ sở sản xuất, chế biến, đặc biệt là bếp ăn tập thể và trường học – nhóm có nguy cơ cao gây ngộ độc.
Cuối cùng là thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp đã công bố sản phẩm, ưu tiên lấy mẫu với các mặt hàng có nguy cơ chứa chất cấm, nhất là sản phẩm quảng cáo hỗ trợ huyết áp, đường huyết, xương khớp, mỡ máu, sinh lý nam và giảm cân.
Các chuyên gia đánh giá đây đều là những mặt hàng mà người mua khó tự kiểm chứng chất lượng, trong khi biên lợi nhuận cao khiến không ít doanh nghiệp sẵn sàng gian lận. Điển hình là vụ án Nguyễn Trung Kiên, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Z-Holding, cùng 8 đồng phạm tổ chức sản xuất, buôn bán thực phẩm giả. Từ năm 2020 đến 2023, nhóm này nhập nguyên liệu trôi nổi, thuê gia công đóng gói nhái thương hiệu và tung ra thị trường nhiều loại sữa giả, thu lợi 2.436 tỷ đồng. Các nghi phạm đã cố tình thổi phồng công dụng “điều trị tiểu đường, ngăn ngừa đột quỵ” để lừa đảo người tiêu dùng trục lợi.
Song song việc giám sát chất lượng, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương phạt nghiêm hành vi quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến, đồng thời công khai danh tính cơ sở vi phạm. Ngành y tế cũng đẩy mạnh phối hợp liên ngành nhằm triệt phá đường dây buôn bán thực phẩm giả, chống buôn lậu và gian lận thương mại.
Để ngăn chặn từ gốc nạn hàng giả, Chính phủ và các bộ ngành đã ban hành nhiều quy định mới hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm, tập trung siết chặt khâu tiền kiểm. Nhà chức trách yêu cầu cơ sở sản xuất phải trực tiếp đứng tên công bố sản phẩm, thay vì để doanh nghiệp thương mại đại diện như trước. Phiếu kiểm nghiệm cũng phải thể hiện đồng thời cả chỉ tiêu an toàn lẫn chất lượng, bịt lỗ hổng “công bố một đằng, chất lượng một nẻo” từng bị lợi dụng nhiều năm. Những thay đổi này nhằm ràng buộc trách nhiệm pháp lý rõ ràng hơn, tránh tình trạng khi xảy ra sự cố thì không ai chịu trách nhiệm.
Ngày 21/4, PGS.TS.BS Huỳnh Quang Khánh, Trưởng khoa Tuyến vú, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết bệnh nhân phát hiện ung thư vú giai đoạn sớm qua khám sức khỏe định kỳ. Do có bà ngoại và mẹ mắc ung thư vú, em gái ung thư tuyến giáp, bệnh nhân được tư vấn xét nghiệm di truyền và cho kết quả dương tính với đột biến gene BRCA2 - nhóm nguy cơ rất cao.
Đứng trước nguy cơ tái phát ở vú bệnh và rủi ro ung thư bùng phát ở bên vú còn lại, kíp điều trị đã hội chẩn và đi đến quyết định phẫu thuật nội soi cắt bỏ tuyến vú bệnh lẫn phần bên trái đang hoàn toàn khỏe mạnh, đồng thời tạo hình tái tạo bầu ngực ngay trong cùng một cuộc mổ. Hiện bệnh nhân đã xuất viện với tâm lý tự tin vì vừa loại trừ được mầm mống ung thư, vừa giữ được vẻ thẩm mỹ.
Lựa chọn can thiệp y khoa này tương tự quyết định từng gây tiếng vang của nữ minh tinh Angelina Jolie. Năm 2013, siêu sao Hollywood đã chủ động phẫu thuật cắt bỏ cả hai tuyến vú và sau đó là buồng trứng, dù chưa hề mắc bệnh.
Mang trong mình đột biến gene BRCA1 cùng tiền sử mẹ ruột qua đời vì ung thư, Jolie từng đối mặt với 87% nguy cơ mắc ung thư vú. Quyết định dũng cảm của cô đã tạo ra "hiệu ứng Angelina" trên toàn cầu, thức tỉnh phụ nữ về việc xét nghiệm gene để chủ động dự phòng ung thư. Khi ấy, Việt Nam chưa thể đoạn nhũ dự phòng ung thư sớm vì chưa có kỹ thuật xét nghiệm tầm soát gene.
Theo phó giáo sư Khánh, ung thư vú do di truyền chỉ chiếm 5-10%. Tuy nhiên, người mang đột biến gene BRCA1 hoặc BRCA2 có nguy cơ mắc bệnh lên tới 69-72% trong suốt cuộc đời (cao gấp nhiều lần mức 12,5% ở phụ nữ bình thường). Những đột biến này còn làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng, ung thư tụy và thậm chí là ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới.
Việc xét nghiệm gene mang lại giá trị lớn, giúp bác sĩ lên phác đồ điều trị trúng đích và quyết định có nên phẫu thuật dự phòng hay không. Cuối năm 2025, Bộ Y tế chính thức có hướng dẫn về phẫu thuật dự phòng ung thư vú cho nhóm mang gene nguy cơ cao. Điều này mở ra cơ hội cải thiện chất lượng sống cho người bệnh, chuyển từ điều trị số đông sang y học chính xác, cá thể hóa phác đồ để tăng hiệu quả.
Dù vậy, chuyên gia nhấn mạnh xét nghiệm gene không dành cho đại trà do phần lớn ung thư vú xuất phát từ lối sống và môi trường. Chỉ định này ưu tiên nhóm có gia đình nhiều người mắc ung thư (vú, buồng trứng, tụy), mắc bệnh khi còn trẻ hoặc mắc thể "tam âm".
Giá trị của việc can thiệp dự phòng sớm càng thể hiện rõ qua một trường hợp khác đang điều trị tại khoa. Nữ bệnh nhân 59 tuổi, ngụ Quảng Ngãi, phát hiện ung thư vú thể "tam âm", mang đột biến BRCA1 từ năm 2023 nhưng thời điểm đó chỉ phẫu thuật và điều trị bên vú bệnh. Đến tháng 3/2026, qua theo dõi định kỳ, bác sĩ phát hiện khối u ác tính mới tiếp tục khởi phát ở bầu ngực còn lại, phẫu thuật loại bỏ khối u.
Để phòng ngừa, bác sĩ khuyến cáo phụ nữ có tiền sử gia đình mắc ung thư cần chủ động tầm soát chuyên sâu (chụp MRI kết hợp theo dõi buồng trứng) từ mốc 25 tuổi. Phụ nữ bình thường không thuộc nhóm nguy cơ cao nên duy trì khám lâm sàng, siêu âm và chụp nhũ ảnh đều đặn khi bước sang tuổi 40.
Theo tổ chức Sleep Foundation (Mỹ), tắm nước ấm khoảng 1 - 2 giờ trước khi ngủ có thể giúp rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Cơ chế chính nằm ở sự điều hòa nhiệt độ cơ thể.
Cụ thể, khi tắm nước ấm, nhiệt độ cơ thể tăng nhẹ. Sau khi ra khỏi phòng tắm, cơ thể bắt đầu hạ nhiệt nhanh chóng. Sự giảm nhiệt này đóng vai trò như một tín hiệu sinh học, “báo” cho não biết rằng đã đến thời điểm nghỉ ngơi.
Giáo sư Matthew Walker, chuyên gia khoa học giấc ngủ tại Đại học California (Mỹ), cho biết sự giảm nhiệt độ cơ thể vào buổi tối là một phần thiết yếu của nhịp sinh học. Khi quá trình này diễn ra thuận lợi, cơ thể sẽ dễ dàng chuyển sang trạng thái buồn ngủ tự nhiên hơn.
Không chỉ tác động đến nhiệt độ, tắm nước ấm còn giúp thư giãn hệ thần kinh. Nước ấm có thể làm giãn mạch máu, cải thiện tuần hoàn và giảm căng cơ. Đây là yếu tố quan trọng vì căng thẳng và lo âu là những nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ.
Các hoạt động thư giãn trước khi ngủ như tắm nước ấm giúp cơ thể thiết lập “nghi thức đi ngủ”. Khi được lặp lại đều đặn, những thói quen này sẽ trở thành tín hiệu giúp não bộ nhận biết đã đến giờ nghỉ, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ về lâu dài, theo Harvard Health Publishing, Mỹ.
Theo phân tích tổng hợp của các nhà khoa học tại Đại học Texas (Mỹ), tắm nước ấm khoảng 10 phút, thực hiện trước khi ngủ 1 - 2 giờ, có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, theo Healthline.
Ngoài ra, việc kết hợp tắm nước ấm với không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu nhẹ hoặc mùi hương thư giãn có thể giúp tăng hiệu quả. Những yếu tố này góp phần tạo cảm giác dễ chịu và giúp cơ thể “chuyển chế độ” sang nghỉ ngơi.
Dù là thói quen đơn giản, tắm nước ấm buổi tối có thể mang lại nhiều lợi ích nếu duy trì đều đặn. Không chỉ giúp bạn dễ ngủ hơn, thói quen này còn góp phần cải thiện sức khỏe tinh thần, giảm căng thẳng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tại Hội nghị khoa học “Xu hướng mới trong điều trị bệnh tim mạch năm 2026” (NTCC 2026), chủ đề “Ghép tim: Hy vọng cho người bệnh suy tim giai đoạn cuối” thu hút nhiều sự quan tâm, với những cập nhật vai trò của ghép tim trong chiến lược điều trị suy tim hiện đại.
Theo Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Hoàng Định, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, suy tim giai đoạn cuối được xem là “trạm dừng cuối cùng” của nhiều bệnh lý tim mạch. Đây là giai đoạn mà chức năng tim suy giảm nghiêm trọng, người bệnh đối mặt với nguy cơ tử vong cao nếu không có giải pháp điều trị thay thế phù hợp.
“Ghép tim hiện được xem là tiêu chuẩn vàng và là hy vọng quan trọng giúp kéo dài sự sống cho người bệnh suy tim giai đoạn cuối. Không chỉ giúp người bệnh tồn tại, ghép tim còn mang lại cơ hội để họ quay trở lại sinh hoạt, làm việc và tiếp tục cuộc sống bình thường”, Giáo sư Nguyễn Hoàng Định chia sẻ.
Hiện nay, cách tiếp cận đối với người bệnh suy tim cũng đã có nhiều thay đổi. Thay vì chỉ tập trung điều trị triệu chứng hoặc chờ đến khi người bệnh rơi vào giai đoạn nguy kịch mới xem xét ghép tim, các trung tâm tim mạch hiện nay hướng đến chiến lược theo dõi sát, đánh giá toàn diện và xác định “thời điểm vàng” để can thiệp.
Việc chuẩn bị tâm lý, dinh dưỡng, tối ưu điều trị và kiểm soát các bệnh lý đi kèm trước ghép đóng vai trò quan trọng trong nâng cao tỷ lệ thành công sau ghép tim.
Ngoài kỹ thuật phẫu thuật, thành công của ca ghép tim còn phụ thuộc vào điều phối tạng, hồi sức sau mổ, kiểm soát thải ghép và sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều chuyên khoa.
Từ năm 2024 đến nay, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đã thực hiện thành công 9 ca ghép tim với kết quả tích cực, trong đó có nhiều trường hợp nguy kịch và những ca ghép tim xuyên Việt đầy thách thức. Theo Giáo sư Nguyễn Hoàng Định, điều này cho thấy kỹ thuật ghép tim tại Việt Nam nói chung và tại bệnh viện nói riêng đã có những bước phát triển mạnh mẽ, tiệm cận trình độ khu vực và quốc tế.
Việc can thiệp đúng thời điểm không chỉ giúp tăng cơ hội sống cho người bệnh mà còn góp phần bảo tồn chức năng của nhiều cơ quan quan trọng như gan, thận, giảm biến chứng hậu phẫu và rút ngắn thời gian hồi phục. Nhiều người bệnh sau ghép tim có thể phục hồi chức năng tim mạch gần như bình thường và quay trở lại cuộc sống thường nhật.
Giáo sư Nguyễn Hoàng Định nhấn mạnh, ghép tim không chỉ là kỹ thuật điều trị chuyên sâu mà còn là sự hồi sinh đối với nhiều người bệnh suy tim giai đoạn cuối. Đồng thời, ông cũng mong muốn cộng đồng có cái nhìn tích cực hơn về việc hiến tạng, bởi mỗi trái tim được trao đi không chỉ mở thêm cơ hội sống cho người bệnh mà còn tiếp tục viết nên những câu chuyện cuộc đời đầy hy vọng.
