Bộ trưởng Tài chính Mỹ bị chặn ở cửa Đại lễ đường Nhân dân

Theo Hãng tin AP, công ty dữ liệu hàng hải Lloyd's List Intelligence ngày 7-5 cho biết Iran đã thành lập cơ quan mới mang tên "Cơ quan Quản lý eo biển Vịnh Ba Tư", và tự định vị là đơn vị hợp pháp duy nhất có quyền cấp phép cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Lloyd's nói cơ quan này đã gửi cho họ một mẫu đơn đăng ký dành cho các tàu muốn được phép lưu thông qua khu vực.

Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu mỏ, khí đốt, phân bón và các sản phẩm dầu khí khác - trong bối cảnh Mỹ đang phong tỏa các cảng của Iran.

Cơ quan mới này của Iran được cho là chính thức hóa một "hành lang kiểm duyệt" vốn đã tồn tại nhưng chưa rõ ràng, đưa tàu đi qua vùng biển phía bắc của eo biển gần bờ biển Iran.

Tehran kiểm soát việc tàu nào được phép đi qua, đồng thời áp thuế với một số tàu hàng.

Động thái trên làm dấy lên lo ngại về tự do hàng hải quốc tế khi hàng trăm tàu thương mại hiện mắc kẹt trong vịnh Ba Tư, khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng mạnh và gây áp lực lên kinh tế thế giới.

Các chuyên gia luật hàng hải cho rằng việc Iran yêu cầu kiểm duyệt hoặc đánh thuế tàu thuyền là vi phạm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển, vốn quy định các quốc gia phải bảo đảm quyền đi lại hòa bình qua lãnh hải.

Trong khi đó, Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh đang thúc đẩy Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua nghị quyết lên án việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz và đe dọa áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt.

Về phía Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmail Baghaei cho biết Tehran đang xem xét các đề xuất mới từ Mỹ, thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhằm chấm dứt cuộc chiến hiện nay, nhưng chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Đến tối qua (4.4, theo giờ VN), số phận phi công điều khiển máy bay tiêm kích F-15 của Mỹ vẫn chưa rõ.

Trước đó, chiều tối 3.4 (theo giờ VN), Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố bắn rơi thêm một máy bay tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ, nhưng kết quả xác minh sau thì chiến đấu cơ bị bắn hạ là dòng F-15. Chiến đấu cơ này được điều khiển bởi 2 thành viên phi hành đoàn. Trong đó, người phụ trách điều khiển vũ khí của chiến đấu cơ đã được giải cứu thành công, còn phi công trực tiếp điều khiển máy bay thì chưa rõ số phận giữa bối cảnh người này đang bị Iran ra sức truy lùng. Vụ việc tạo ra những thách thức quân sự và ngoại giao cho Mỹ. Vấn đề sẽ trở nên phức tạp hơn nếu phi công Mỹ bị Iran bắt làm tù binh.

Tiếp đến, Iran cũng đã bắn trúng 2 trực thăng UH-60 Blackhawk tham gia tìm kiếm và cứu nạn thành viên phi hành đoàn chiếc F-15. Một số binh sĩ trên 2 trực thăng UH-60 Blackhawk bị thương nhẹ nhưng tất cả đều an toàn.

Không những vậy, đến rạng sáng 4.4, 1 chiếc máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II đã bị Iran bắn trúng. Tuy nhiên, phi công đã kịp điều khiển chiếc A-10 ra khỏi lãnh thổ Iran, rồi nhảy dù và được giải cứu. Quân đội Iran tuyên bố chiếc máy bay rơi xuống vịnh Ba Tư sau khi bị hệ thống phòng không của nước này bắn ở gần eo biển Hormuz.

Tờ The Washington Post dẫn lời chuẩn tướng không quân về hưu Houston Cantwell (Mỹ) cho biết lần cuối cùng một chiến đấu cơ của Mỹ bị bắn hạ trong chiến đấu là chiếc A-10 Thunderbolt II. Vụ việc xảy ra trong cuộc chiến Iraq năm 2003. Chính vì thế, việc chiếc F-15 vừa bị bắn hạ được cho là điều chưa từng xảy ra với không quân Mỹ trong hơn 20 năm qua.

Nhận xét về vụ việc, ông Behnam Ben Taleblu, Giám đốc cấp cao chương trình Iran tại Quỹ bảo vệ dân chủ - một tổ chức tư vấn chính sách ở Washington (Mỹ), đánh giá nhiều khả năng phía Iran đã sử dụng tên lửa đối không vác vai để bắn hạ chiếc F-15. Khi tác chiến, chiến đấu cơ có thể phải bay rất thấp.

Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 1.4 công bố quân đội nước này đã tiến hành hơn 13.000 lượt không kích trong cuộc tấn công Iran từ ngày 28.2, và đã đánh trúng 12.300 mục tiêu.

Mỹ cũng đã tự tin rằng đã vô hiệu hóa hoàn toàn hệ thống phòng không Iran. Cách đây vài ngày, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết hệ thống phòng không của Iran đã bị phá hủy đến mức Mỹ triển khai máy bay ném bom B-52 dễ dàng tấn công lãnh thổ nước này. Ra đời và chiến đấu hơn 70 năm, oanh tạc cơ B-52 có ưu thế mang lượng vũ khí lớn, nhưng tốc độ bay chậm hơn các dòng oanh tạc cơ hiện đại và cũng thiếu khả năng tàng hình. Việc tăng cường triển khai B-52 trực tiếp tấn công cho thấy Mỹ tự tin đã phá hủy năng lực phòng không của Iran.

Chính vì thế, việc F-15 bị bắn hạ là lời cảnh báo cho không quân Mỹ trong cuộc chiến chưa hạ nhiệt ở Iran, nhất là khi Tổng thống Trump đe dọa sẽ sử dụng không quân để đưa đối phương "về thời kỳ đồ đá".

Bên cạnh đó, một điểm nghẽn khác của cuộc chiến là eo biển Hormuz - nơi Iran đang phong tỏa để gây áp lực với Mỹ. Để "mở cửa" Hormuz, Mỹ nhiều khả năng có thể sử dụng sức mạnh quân sự. Với giải pháp này, máy bay cường kích A-10 đóng vai trò quan trọng để có thể triệt hạ các ổ tấn công di động mà Iran có thể triển khai ở vùng núi dọc eo biển Hormuz. Các máy bay này cần tiến hành các phi vụ liên tục và đảm bảo một chuỗi tiêu diệt chặt chẽ để có thể nhanh chóng vô hiệu hóa các mục tiêu. Dòng máy bay cường kích này cũng là vũ khí hữu hiệu để hỗ trợ lực lượng Mỹ nếu đổ bộ lên đảo Kharg của Iran. Thực tế, từ ngày 1.4, tờ The New York Times dẫn lời quan chức Mỹ Lầu Năm Góc đang điều động thêm 18 cường kích A-10 để gia nhập 12 chiếc A-10 hiện có ở Trung Đông.

Song song là lớp phòng thủ với trực thăng vũ trang để thiết lập lực lượng yểm trợ chống lại tàu tấn công nhanh, tàu không người lái của Iran. Có như thế, Mỹ mới hạn chế việc các tàu chiến bị tập kích ở vùng biển này. Tuy nhiên, với việc 2 chiến đấu cơ bị bắn hạ và 2 máy bay trực thăng bị tấn công chỉ trong 1 ngày khiến các toan tính trên của Washington gặp thách thức lớn.

Nguồn: https://thanhnien.vn/tong-thong-trump-ton-them-tien-cuoc-cho-cuoc-chien-iran-185260404220347492.htm

"Hải quân Pháp sáng 31/5 chặn Tagor, tàu chở dầu đang chịu các lệnh trừng phạt quốc tế và xuất phát từ Nga", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo trên X ngày 1/6. "Chiến dịch này hoàn toàn hợp pháp, diễn ra trên vùng biển quốc tế ở Đại Tây Dương với sự hỗ trợ của nhiều đối tác, trong đó có Anh".

Hải quân Pháp công bố video cho thấy trực thăng NH90 Caiman tiếp cận tàu Tagor đang di chuyển trên biển. Các binh sĩ sau đó đu dây từ trực thăng xuống boong tàu và kiểm soát phương tiện này.

Cơ quan Hàng hải Đại Tây Dương của Pháp cho biết Tagor khởi hành từ cảng Murmansk, tây bắc Nga. Tàu bị nghi treo cờ Cameroon trái phép và đang hướng đến thành phố ven biển Limbe, phía tây quốc gia châu Phi. Theo nền tảng theo dõi hàng hải MarineTraffic, tàu Tagor dài 252 m, đăng ký dưới cờ Madagascar.

"Quá trình kiểm tra giấy tờ đã cho thấy đăng ký của con tàu không hợp lệ", cơ quan của Pháp thông báo. Tàu có 23 thủy thủ và đang được hải quân Pháp đưa về neo đậu ở vùng biển tây bắc nước này.

Đại sứ quán Nga tại Pháp đã đề nghị Paris cung cấp thông tin thủy thủ đoàn. "Phía Pháp chưa đưa ra bất kỳ thông báo nào liên quan đến các biện pháp được thực hiện đối với con tàu", theo đại sứ quán Nga.

Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 1/6 cho biết Moskva coi hành động của Paris với tàu Tagor "là phi pháp".

"Những hành động này chẳng khác nào cướp biển", ông Peskov nói. "Chúng tôi hoàn toàn không đồng ý với nhận định rằng hành động của phía Pháp đã tuân thủ luật pháp quốc tế".

Tagor là tàu dầu thứ tư bị lực lượng Pháp đổ bộ và bắt giữ kể từ tháng 9/2025 với cáo buộc thuộc "đội tàu bóng tối". Đây là thuật ngữ phương Tây dùng để chỉ những tàu hàng mà họ cho rằng Nga sử dụng để lách lệnh trừng phạt, được quản lý thông qua mạng lưới công ty bình phong để che giấu quyền sở hữu.

Trong tháng 1, hải quân Pháp đã chặn một tàu dầu Nga bị nghi thuộc "hạm đội bóng tối" trên Địa Trung Hải, nhưng sau đó cho tàu tiếp tục hành trình.

Nga hồi tháng 2 cảnh báo nước này có thể triển khai hải quân đến các vùng biển chiến lược, ngăn phương Tây truy bắt tàu chở dầu.

Tin Gốc: Vnexpress