Bộ trưởng Tài chính Mỹ bị chặn ở cửa Đại lễ đường Nhân dân

"Quân đội Áo đã kích hoạt báo động mức A, điều động biên đội tiêm kích Typhoon để nhận dạng hai máy bay PC-12 của không quân Mỹ bay vào vùng trời trưa 11/5", phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Áo Michael Bauer thông báo hôm nay.

Mức A là cấp cao nhất trong thang báo động chiến đấu của lực lượng vũ trang Áo.

Không quân Áo trước đó cũng điều động tiêm kích Typhoon sau khi phát hiện "hai máy bay PC-12 di chuyển trái phép qua khu vực Totes Gebirge thuộc bang Thượng Áo". Sau khi bị chặn, các phi cơ đã quay đầu và dường như trở về nơi xuất phát ở Munich, Đức.

Giới chức Áo không nêu rõ hai máy bay PC-12 Mỹ có xâm phạm không phận nước này trong sự việc ngày 11/5 hay không. Ông Bauer khẳng định Áo vẫn duy trì quy định về thủ tục quá cảnh qua không phận và sẽ giải quyết các sự việc thông qua kênh ngoại giao với Mỹ.

Quân đội Mỹ chưa bình luận về thông tin.

Theo biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, máy bay PC-12 mà Áo đề cập nhiều khả năng là biến thể U-28A Draco, được Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt của không quân Mỹ (AFSOC) dùng cho nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát.

Được chế tạo trên cơ sở máy bay Pilatus PC-12M của Thụy Sĩ, mẫu U-28A mang theo nhiều thiết bị, trong đó có cảm biến quang - điện tử và trinh sát điện tử. Những phi cơ này có cấu hình khác nhau tùy năm chế tạo, một số được cho là có thể dựng ảnh radar khẩu độ tổng hợp.

AFSOC đã nâng cấp U-28A lên cấu hình với định danh EQ+, trang bị cụm cảm biến mới với camera đa phổ độ nét cao, cho phép thu thập hình ảnh từ khoảng cách xa hơn. Điều này giúp U-28A bay cao và xa mục tiêu hơn khi làm nhiệm vụ, giữ bí mật hoạt động và giảm rủi ro cho kíp lái.

U-28A cũng có hệ thống liên lạc và chia sẻ dữ liệu mở rộng, cho phép truyền thông tin thu được về sở chỉ huy hoặc trực tiếp tới binh sĩ trên thực địa theo thời gian thực.

Không rõ quy mô của phi đội U-28A trong biên chế không quân Mỹ. Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) hồi tháng 12/2023 cho biết có gần 40 chiếc U-28A đang hoạt động.

Đây không phải lần đầu Áo cáo buộc máy bay quân sự Mỹ xâm phạm không phận. Trong thời gian tăng lực lượng đến Trung Đông vào năm 2002, trước khi tấn công Iraq, không quân Mỹ từng tìm cách cho hai chiến đấu tàng hình F-117A bay lén qua không phận Áo.

Quân đội Mỹ khi đó đề nghị Áo cho một máy bay tiếp dầu KC-10A bay qua và được cấp phép dễ dàng, do phi cơ không mang vũ khí. Hai máy bay F-117A bay sát chiếc KC-10A để giấu mình trước radar kiểm soát đường không. Tuy nhiên, sự bất thường trong kế hoạch bay của Mỹ khiến Áo điều hai tiêm kích Saab 35 tới giám sát và phát hiện biên đội F-117A.

Giới chức Áo sau đó công bố ảnh chụp biên đội máy bay Mỹ trước Hội đồng An ninh Quốc gia, rồi gửi kèm công hàm phản đối đến đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Vienna.

"Khi xuất phát từ Đức tới Italy hoặc Trung Đông, phi cơ quân sự Mỹ thường bay qua không phận Áo và Thụy Sĩ nhằm tránh di chuyển quãng đường dài qua Pháp. Các chuyến xâm nhập không phận thường chỉ kéo dài trong vài phút", Newdick nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Đất hiếm là nhóm nguyên tố kim loại cần thiết cho việc chế tạo sản phẩm dân dụng lẫn thiết bị quân sự. Một vài gram có thể đủ dùng để chế tạo tivi hoặc máy tính xách tay nhưng cần đến hàng trăm gram để chế tạo một quả tên lửa Tomahawk hoặc Patriot.

Theo AFP ngày 13.5, Mỹ đang nỗ lực thiết lập chuỗi cung ứng đất hiếm nhằm tái nạp kho vũ khí giữa xung đột Iran. Viện Chính sách công Payne tại Trường đại học Mỏ Colorado (Mỹ) ước tính lực lượng Mỹ đã phóng hàng ngàn quả tên lửa xuống các mục tiêu Iran từ ngày 28.2, ngày bắt đầu xung đột.

Bên cạnh đó, Lầu Năm Góc đang ráo riết thúc đẩy các công ty như MP Materials hay REalloys đẩy nhanh tiến độ thiết lập chuỗi cung ứng đất hiếm độc lập vì chỉ còn chưa đầy 8 tháng nữa là đến thời điểm lệnh cấm sử dụng đất hiếm Trung Quốc trong toàn bộ hệ thống quốc phòng Mỹ có hiệu lực.

Theo giáo sư Roderick Eggert tại Trường đại học Mỏ Colorado, sẽ mất thời gian để các đối thủ gia tăng năng lực đủ để giảm đáng kể thị phần của các nhà sản xuất đất hiếm Trung Quốc, nước đang kiểm soát khoảng 90% năng lực xử lý đất hiếm toàn cầu.

Chuyên gia Mahnaz Khan, Phó chủ tịch Viện nghiên cứu Đẩy nhanh chính sách Silverado (Mỹ) đánh giá xung đột Trung Đông đang chỉ ra loại khoáng sản nào là cần thiết cũng như những điểm yếu trong chuỗi cung ứng. Bà cho rằng việc thiếu hụt nguồn cung có thể làm gia tăng sức ép lên năng lực tái sản xuất vũ khí của Mỹ vì đất hiếm được sử dụng trong mọi thứ, từ máy bay không người lái (UAV), tên lửa đánh chặn, cho đến tên lửa dẫn đường, máy bay chiến đấu.

Hồi cuối tháng 4, Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ) dự báo việc khôi phục kho vũ khí đang cạn dần và bổ sung đến mức mong muốn sẽ cần nhiều năm.

Trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump (2017-2021) và nhiệm kỳ của Tổng thống Joe Biden (2021-2025), thị phần sản xuất đất hiếm của Mỹ đã tăng từ 3% lên 13% tổng sản xuất toàn cầu nhờ việc trợ giá và ưu đãi thuế.

Tuy nhiên, cho đến năm 2025, chỉ có một mỏ đất hiếm lớn hoạt động đó là mỏ tại Mountain Pass ở bang California, do MP Materials vận hành. Chính phủ Mỹ nắm 15% cổ phần công ty này.

Vào tháng 7.2025, công ty Ramaco Resources mở mỏ đất hiếm đầu tiên trong hơn 70 năm tại bang Wyoming nhưng đến nay chưa khai thác. Có 9 dự án khác đang được phát triển tại các bang Montana, Wyoming và Nebraska.

Bên cạnh việc khai thác, Mỹ cũng đang tập trung vào mảng tái chế để bổ trợ cho chuỗi cung ứng. Ngoài ra, chính quyền ông Trump cũng hướng đến hợp tác với nước ngoài như việc hỗ trợ công ty USA Rare Earth (chính phủ Mỹ năm 10% cổ phần) mua lại nhà sản xuất Serra Verde của Brazil.

Trong vài tháng qua, Mỹ cũng đã đạt thỏa thuận với các quốc gia sản xuất khác như Úc, Cộng hòa Dân chủ Congo, Rwanda và Thái Lan.

Khai thác là bước đầu tiên trong quá trình sản xuất đất hiếm. Sau khi khai thác, nguyên liệu thô còn phải qua bước tinh chế và tách chiết các nguyên tố ra riêng trước khi chế biến.

Tách chiết là bước giúp Trung Quốc thống trị lĩnh vực đất hiếm. Tính đến năm 2025, Trung Quốc kiểm soát 91% sản lượng tách chiết toàn cầu, theo Cơ quan Năng lượng quốc tế.

Tổng giám đốc điều hành MP Materials James Litinsky cho biết công ty sẽ lập tức triển khai hoạt động tách chiết đất hiếm tại Mountain Pass. Vào tháng 1, công ty Energy Fuels (Mỹ) nắm quyền kiểm soát công ty ASM của Úc và lên kế hoạch xây cơ sở tách chiết mới tại Mỹ.

USA Rare Earth cũng đã đầu tư vào công ty đất hiếm Carester của Pháp và đang hợp tác hoàn thiện quy trình tách chiết.

Ở cuối chuỗi cung ứng, các công ty Vulcan Elements và eVAC Magnetics từ năm ngoái đã bắt đầu chế tạo nam châm vĩnh cửu, thành phần cực quan trọng của các hệ thống vũ khí hiện đại. "Chúng tôi không chỉ bán nam châm. Chúng tôi mang lại một chuỗi cung ứng an toàn, độc lập khỏi Trung Quốc. Ưu tiên của chúng tôi là đảm bảo Mỹ và đồng minh có thể tiếp cận với nam châm mà họ cần cho an ninh quốc gia và sức chống chịu kinh tế", CEO Vulcan Elements John Maslin nói.

Ông Maslin cho rằng việc Mỹ có thể hoàn toàn tự chủ về đất hiếm, từ khai thác cho đến bán nam châm vĩnh cửu, không còn là viễn cảnh xa vời. "Ngành công nghiệp phải đổi mới và nhảy cóc, không chỉ sao chép Trung Quốc", ông Maslin nói.

Tin Gốc: Thanh Niên

Vào rạng sáng 2/6, Nga đã phát động đợt tấn công phối hợp bằng tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn trên khắp Ukraine, khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và ít nhất 70 người khác bị thương. Các cuộc tấn công nhắm vào Kiev, Dnipro, Kharkov và một số khu vực khác tại Ukraine.

Đợt tấn công đã gây ra các vụ hỏa hoạn, làm hư hại các tòa chung cư nhiều tầng ở nhiều khu vực và gây mất điện ở một số vùng của thủ đô Kiev.

Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko xác nhận, tại Kiev, 4 người thiệt mạng và 51 người bị thương, trong đó có 3 trẻ em. 35 người được đưa vào bệnh viện, trong khi những người khác được cấp cứu tại hiện trường hoặc điều trị ngoại trú.

Nhiều tòa nhà dân cư bị hư hại trên khắp Kiev, trong khi cảnh báo không kích kéo dài hơn 3 giờ. Các mảnh vỡ rơi xuống và các cuộc tấn công đã gây thiệt hại trên nhiều khu vực của thủ đô.

Tại quận Podilskyi, một cuộc tấn công vào một tòa nhà chung cư 9 tầng khiến một phần cấu trúc tòa nhà bị sụp đổ.

Thị trưởng Klitschko cảnh báo người dân có thể bị mắc kẹt dưới đống đổ nát. Các tòa nhà và phương tiện giao thông cũng được nhìn thấy bốc cháy tại khu vực này.

Tại quận Shevchenkivskyi, một tên lửa có khả năng đã bắn trúng một tòa nhà chung cư 24 tầng, gây ra hỏa hoạn ở tầng 4 và tầng 5.

Tại quận Solomianskyi, các tầng trên của một tòa nhà chung cư 15 tầng bị hư hại. Chính quyền cũng báo cáo một vụ cháy ở tầng 7 và tầng 8 của một tòa nhà 24 tầng.

Tại quận Holosiivskyi, một cơ sở y tế bị hư hại, tầng 2 và tầng 3 bị sập một phần sau đòn tấn công và hỏa hoạn. Các vụ cháy cũng được báo cáo tại các tòa nhà, ki-ốt và bãi đỗ xe.

Tại quận Obolonskyi, mảnh vỡ máy bay không người lái rơi gần một trường mẫu giáo, trong khi một vụ cháy bùng phát tại một công trường xây dựng chưa hoàn thiện.

Tại quận Darnytskyi, mảnh vỡ rơi xuống gây cháy tại một trạm xăng và sau đó tại một tòa nhà. Tại quận Sviatoshynskyi, một vụ cháy bùng phát ở tầng một của một tòa chung cư cao tầng.

Thị trưởng Klitschko cũng cho biết đã có báo cáo về tình trạng mất điện ở các quận Podilskyi, Obolonskyi và Sviatoshynskyi.

Cuộc tấn công lan rộng ra ngoài thủ đô, với các cuộc tấn công được ghi nhận ở Dnipro và thiệt hại ở Kharkov.

Tại Dnipro, các cuộc tấn công đêm qua đã khiến 4 người thiệt mạng và ít nhất 16 người bị thương, thống đốc khu vực Oleksandr Hanzha cho biết.

Theo Thống đốc Hanzha, cuộc tấn công của Nga đã phá hủy một phần một tòa nhà 2 tầng và làm hư hại một số căn hộ trong một tòa chung cư 4 tầng.

Lực lượng Nga cũng đã tấn công vùng Kharkov ở đông bắc Ukraine đêm qua, nhắm vào hai quận của thành phố, Thị trưởng Ihor Terekhov xác nhận.

Một máy bay không người lái của đối phương đã tấn công một khu công nghiệp ở quận Osnovianskyi, trong khi một cuộc tấn công khác được ghi nhận ở quận Slobidskyi. Ông Terekhov cho biết có thương vong ở quận Osnovianskyi và một vụ cháy đã xảy ra tại hiện trường vụ tấn công.

Tại khu vực Kiev, 3 người bị thương sau khi lực lượng Nga tấn công khu vực này vào đêm qua bằng máy bay không người lái, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo.

Thiệt hại từ cuộc tấn công đã được ghi nhận ở 4 quận của khu vực Kiev, bao gồm các tòa nhà dân cư và các cơ sở kho bãi. Hỏa hoạn cũng bùng phát ở một số địa điểm.

Các cuộc tấn công vào Kiev, Dnipro và Kharkov là một phần của đợt tấn công tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn của Nga trên khắp Ukraine.

Không quân Ukraine xác nhận lực lượng Nga đã phóng tên lửa hành trình Kalibr về phía Ukraine từ biển Caspi.

Cảnh báo phòng không đã được kích hoạt trên toàn quốc sau khi các đơn vị chiến thuật xác định mối đe dọa từ các cuộc tấn công tên lửa đạn đạo đến từ phía đông và đông bắc của Nga.

Các cuộc tấn công diễn ra sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky cảnh báo Moscow đang tích cực chuẩn bị đợt tấn công quy mô lớn vào Ukraine. Ông Zelensky nhắc lại rằng việc tăng cường hệ thống phòng không của Ukraine và đảm bảo thêm các tên lửa đánh chặn của phương Tây vẫn là ưu tiên hàng đầu của Kiev.

Cảnh báo của Tổng thống Zelensky được đưa ra sau tuyên bố công khai của Nga về các cuộc tấn công mới vào thủ đô Kiev và sau khi ông Zelensky gửi thư cho Tổng thống Mỹ Donald Trump để cảnh báo về tình trạng thiếu hụt ngày càng trầm trọng các hệ thống phòng không của Ukraine, đặc biệt là khả năng ứng phó tên lửa đạn đạo.

Vào cuối tháng 5, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã nói với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio rằng Moscow có kế hoạch tấn công các "trung tâm ra quyết định" của Ukraine và kêu gọi Washington sơ tán đại sứ quán tại Kiev. Bộ Ngoại giao Nga cũng đã ra tuyên bố kêu gọi công dân nước ngoài, bao gồm cả các nhà ngoại giao, rời khỏi Kiev.

Tin Gốc: Dân Trí