Hàng loạt sự kiện diễn ra vào 14/5 trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, từ lễ đón tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh, tới hội đàm song phương và tham quan công viên Thiên Đàn.
Tuy nhiên, một vài trục trặc nhỏ đã xảy ra. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent bị chặn ở cửa khi đang bước vào hội trường Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh để dự hội đàm giữa phái đoàn hai nước.
Video cho thấy nhân viên an ninh Trung Quốc chặn ông Bessent lại bên ngoài cửa hội trường, chỉ tay vào ve áo của ông và nói bằng tiếng Anh: “Ghim cài, ghim cài”. Bộ trưởng Mỹ tỏ ra lúng túng, quay sang bên phải, nơi có một người đứng giải thích với nhân viên an ninh Trung Quốc.
Sau trao đổi, có người trong nhóm tùy tùng đưa cho ông Bessent một vật nhỏ, dường như là ghim cài áo dùng cho sự kiện hội đàm. Ông Bessent sau đó bước vào hội trường.
Sau hội đàm, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến thăm di tích lịch sử Thiên Đàn, nơi các phóng viên Mỹ bị đưa vào một căn phòng và không được phép đi theo hai lãnh đạo trong gần 30 phút, vì lực lượng an ninh Trung Quốc từ chối cho một mật vụ Mỹ mang theo vũ khí vào bên trong.
Cuối cùng, sau một cuộc thảo luận dài và căng thẳng, hai bên đã đi tới thỏa hiệp và nhóm phóng viên Mỹ ra khỏi phòng, tiếp tục đưa tin về sự kiện.
Hãng AFP ngày 9.5 dẫn số liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho hay có 6 ca nhiễm virus hanta đã được xác nhận trong số 8 ca nghi nhiễm, sau khi dịch bùng phát trên một du thuyền.
"Tính đến ngày 8.5, tổng cộng đã có tám trường hợp được ghi nhận, bao gồm ba trường hợp tử vong (tỷ lệ tử vong khoảng 38%). Sáu trường hợp đã được xác nhận trong phòng thí nghiệm là nhiễm virus hanta, tất cả đều được xác định là biến thể Andes (ANDV)", theo thông cáo của WHO.
"WHO đánh giá nguy cơ đối với dân số toàn cầu do sự kiện này gây ra là thấp và sẽ tiếp tục theo dõi tình hình dịch tễ học, cũng như cập nhật đánh giá rủi ro. Nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu được đánh giá ở mức độ vừa phải", thông cáo cho biết thêm.
Trong diễn biến liên quan, các nguồn thạo tin cho hay Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus sẽ đến đảo Tenerife của Tây Ban Nha trong hôm nay 9.5 để giúp điều phối sơ tán hành khách bị ảnh hưởng bởi dịch virus hanta.
Ông Tedros sẽ cùng các Bộ trưởng Y tế và Nội vụ Tây Ban Nha đến một sở chỉ huy ở đó "để đảm bảo sự phối hợp giữa các cơ quan hành chính, kiểm soát y tế và việc áp dụng các giao thức giám sát và ứng phó đã được lên kế hoạch".
Ba hành khách trên du thuyền MV Hondius, gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và một phụ nữ người Đức, đã tử vong, trong khi những người khác mắc căn bệnh hiếm gặp này, thường lưu hành giữa các loài gặm nhấm.
Chỉ có chủng Andes được xác nhận có thể lây truyền từ người sang người, điều này làm dấy lên mối lo ngại trên toàn thế giới.
Du thuyền trên mang cờ Hà Lan, chở khoảng 150 người, dự kiến cập cảng Tenerife thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha vào ngày 10.5. Sau đó, các chuyến bay đặc biệt sẽ đưa hành khách trở về nước của họ.
Trước đó vào ngày 8.5, WHO khẳng định rằng dịch bệnh do virus hanta gây ra có nguy cơ rất thấp đối với cộng đồng.
"Đây là một loại virus nguy hiểm, nhưng chỉ đối với người thực sự bị nhiễm bệnh, và nguy cơ đối với dân số nói chung vẫn ở mức cực kỳ thấp", người phát ngôn của WHO Christian Lindmeier cho biết.
Nghị sĩ Ahmad Naderi, thành viên Ban Chủ tịch Quốc hội Iran và đại diện thủ đô Tehran tại quốc hội, hôm 2/6 nói rằng đất nước đang trong "tình trạng chiến tranh" và kêu gọi các nhóm chính trị "thể hiện mặt trận thống nhất".
Ông khẳng định khác biệt quan điểm về các vấn đề kinh tế, chính sách đối ngoại hay cách thức điều hành đất nước là "điều tự nhiên trong xã hội", có thể góp phần cải thiện quá trình ra quyết định. Tuy nhiên, đưa các bất đồng này ra trước công chúng và biến chúng thành đối đầu chính trị là điều đáng lo ngại.
"Công khai tranh cãi nhằm kích động dư luận, tuyển mộ phe phái hoặc giải quyết ân oán chính trị sẽ trực tiếp gây hại cho đoàn kết dân tộc", ông nói.
Nghị sĩ Naderi cho rằng sau thất bại trên mặt trận quân sự, các đối thủ của Iran đang tập trung khai thác chia rẽ xã hội và chính trị để làm suy yếu đất nước. Ông nhấn mạnh sự thống nhất của người dân là biểu tượng quan trọng nhất cho sức mạnh Iran.
Ông khẳng định chiến trường không chỉ giới hạn ở lĩnh vực quân sự, mà ngoại giao cũng là một phần cuộc đối đầu. Quan chức quốc hội Iran thừa nhận trong nước có thể tồn tại nhiều quan điểm khác nhau về những quyết định lớn, đặc biệt liên quan đến đàm phán hoặc cách thức đối phó với Mỹ - Israel.
Nghị sĩ Naderi cho rằng mọi lực lượng chính trị, giới tinh hoa và những lãnh đạo phát biểu trước công chúng cần điều chỉnh lập trường phù hợp với định hướng của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, đặc biệt trong các vấn đề chiến lược.
Phát biểu được đưa ra một ngày sau khi truyền thông Iran đưa tin nước này đã đình chỉ đàm phán gián tiếp với Mỹ và đang cân nhắc chấm dứt ngừng bắn, liên quan tình hình Israel leo thang chiến sự tại Lebanon.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 7/5 nhận định bộ máy điều hành Iran "vẫn bị chia rẽ nghiêm trọng và hoạt động thiếu hiệu quả", dẫn đến cản trở tiến độ đàm phán.
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei bị thương ngày 28/2, trong đòn không kích mở đầu chiến dịch của Mỹ - Israel. Ông chưa xuất hiện trước công chúng từ khi đảm nhận chức vụ, các tuyên bố văn bản của ông đều được đọc trên kênh truyền hình nhà nước.
Tình báo Mỹ cho rằng ông Khamenei chỉ liên lạc với cố vấn thông qua mạng lưới phức tạp gồm nhiều người đưa tin. Ông thường đưa ra định hướng tổng quát cho cấp dưới, xác định những vấn đề có thể đàm phán và những nội dung không được phép đưa ra thảo luận. Điều này khiến thông tin đến tay ông đều có độ trễ đáng kể, kéo theo phản hồi chậm chạp trong quá trình thương lượng.
“Các tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz do lệnh phong tỏa hải quân tuyệt vời và chưa từng có tiền lệ của chúng tôi - mà giờ đây sẽ được dỡ bỏ - có thể bắt đầu hành trình trở về nhà! Hãy chuyển lời chào của tôi tới vợ, chồng, cha mẹ và gia đình của các bạn”, ông viết.
Quân đội Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa từ ngày 13.4, áp dụng đối với tàu của mọi quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm toàn bộ các cảng Iran tại vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Hôm 23.5, trên mạng xã hội X, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã buộc 100 tàu thương mại đổi hướng kể từ khi áp dụng phong tỏa.
Ông Trump ngày 29.5 cũng yêu cầu Iran “phải đồng ý rằng nước này sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hay bom hạt nhân. Eo biển Hormuz phải được mở cửa ngay lập tức, không thu phí và bảo đảm hoạt động hàng hải không bị hạn chế theo cả hai chiều. Tất cả thủy lôi phải bị vô hiệu hóa hoàn toàn".
Theo The War Zone, về bản chất, việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với Iran sẽ không giúp ích gì cho các thủy thủ bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, trừ khi Iran cũng dỡ bỏ các mối đe dọa tấn công các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này.
Ông Trump cũng khẳng định Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận liên quan đến nguồn cung uranium làm giàu của Tehran. Dù vậy, truyền thông Iran cho hay hiện hai nước chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng nào.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran và Washington vẫn đang trao đổi nhưng chưa đạt được thỏa thuận, CNN đưa tin.
Sau khi ông Trump kết thúc cuộc họp với các quan chức tại Phòng tình huống, AFP dẫn lời quan chức Nhà Trắng nói rằng Tổng thống Trump chỉ đạt thỏa thuận với Iran nếu Tehran đáp ứng mọi điều kiện.
"Cuộc họp tại Phòng Tình huống đã kết thúc và kéo dài khoảng hai giờ. Tổng thống Trump sẽ chỉ đạt được thỏa thuận nào có lợi cho nước Mỹ và đáp ứng được các lằn ranh đỏ của ông. Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân", quan chức trên nói.
