Dầu ô liu, đặc biệt là loại nguyên chất, chứa hàm lượng cao a xít oleic. Đây là loại chất béo không bão hòa đơn có lợi cho tim mạch. Trong bữa ăn hằng ngày, nếu thay mỡ động vật bằng chất béo không bão hòa, chẳng hạn dầu ô liu, có thể giúp cải thiện cholesterol máu và giảm nguy cơ bệnh tim mạch, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Điểm khác biệt lớn của dầu ô liu nguyên chất là chứa nhiều chất chống ô xy hóa polyphenol, có khả năng giảm căng thẳng ô xy hóa và phản ứng viêm trong cơ thể. Đây là lợi thế mà nhiều loại dầu tinh luyện, trong đó có dầu đậu nành, thường có ít hơn. Nguyên nhân là do quá trình xử lý công nghiệp làm giảm một phần hợp chất tự nhiên.
Dầu đậu nành thường bị đánh giá không có lợi cho sức khỏe bằng dầu ô liu vì chứa nhiều omega-6. Nạp quá nhiều omega-6 có thể kích thích phản ứng viêm trong cơ thể. Tuy nhiên, hiện tượng này sẽ không xuất hiện nếu nạp omega-6 ở mức vừa phải. Thậm chí, nếu dùng đúng cách còn có lợi cho sức khỏe.
Cụ thể, dầu đậu nành chứa nhiều omega-6 và một lượng nhỏ a xít alpha-linolenic (ALA), một dạng omega-3. Những chất béo này sẽ góp phần cải thiện sức khỏe tim mạch.
Một yếu tố quan trọng cần xét đến khi so sánh dầu ô liu và dầu đậu nành là nhiệt độ chế biến. Dầu ô liu có điểm bốc khói là 190 – 210 độ C, phù hợp khi nấu ở nhiệt độ vừa, chẳng hạn như áp chảo, xào nhẹ hoặc nướng.
Trong khi đó, dầu đậu nành có điểm bốc khói là 230 – 235°C, phù hợp khi chế biến nhiệt độ cao, chẳng hạn chiên. Dù dùng loại nào, các chuyên gia đều khuyến cáo không nên tái sử dụng dầu chiên quá nhiều lần.
Ngoài yếu tố sức khỏe, hương vị và giá thành cũng rất quan trọng trong đời sống hằng ngày. Dầu ô liu có mùi vị khá đặc trưng, đôi khi hơi nồng hoặc có vị đắng nhẹ. Loại dầu này thường phù hợp với các món rau trộn, món Âu, rau củ nướng hoặc cá áp chảo.
Ngược lại, dầu đậu nành có hương vị trung tính hơn nên dễ kết hợp với nhiều món ăn quen thuộc của người Việt như món xào, chiên hoặc nấu số lượng lớn. Nếu chế biến thức ăn số lượng lớn thì dầu đậu nành sẽ phù hợp hơn vì chi phí thấp hơn, theo Eating Well.
Các chuyên gia cho biết nhiều người không hề biết về choline và chức năng của nó. Tiến sĩ Kelly Gonderman, Giám đốc lâm sàng tại Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tâm thần We Conquer Together (Mỹ), cho biết: Hầu hết mọi người chưa từng nghe nói về choline, nhưng chất này rất quan trọng với trí nhớ, sự chú ý và tâm trạng, theo trang tin sức khỏe Real Simple.
Chuyên gia Erin Clifford, huấn luyện viên sức khỏe của Mỹ, cho biết: Choline giúp điều chỉnh tâm trạng và sửa chữa tế bào não, từ đó giảm lo âu. Chất này có trong mọi tế bào cơ thể, rất quan trọng với não bộ, hỗ trợ sản xuất acetylcholine, chất dẫn truyền tín hiệu từ não đến cơ thể.
Chuyên gia dinh dưỡng Chacha Miller, người sáng lập Trung tâm Tư vấn dinh dưỡng The Cardamom Nutrition (Mỹ), cho biết: Choline là chất dinh dưỡng vô cùng quan trọng đối với não bộ ở mọi giai đoạn cuộc đời.
Chuyên gia Miller cho biết: Rất nhiều nghiên cứu chứng minh lợi ích của choline đối với não bộ, từ làm chậm suy giảm nhận thức đến cải thiện trí nhớ và tâm trạng. Nghiên cứu cho thấy lượng choline hấp thụ cao hơn có liên quan đến trí nhớ ngôn ngữ và hình ảnh tốt hơn, đồng thời, mức choline thấp hơn liên quan đến lão hóa não.
Giảm trầm cảm. Tiến sĩ Gonderman cho biết: Nghiên cứu bao gồm hơn 12.900 người tham gia đã phát hiện những người có lượng choline tiêu thụ cao nhất đã giảm đến 43% tỷ lệ trầm cảm, theo Real Simple.
Giảm lo âu. Chuyên gia Clifford dẫn nghiên cứu được công bố trên tạp chí Molecular Psychiatry, phân tích dữ liệu từ 25 nghiên cứu, cho thấy những người bị rối loạn lo âu có mức choline thấp hơn khoảng 8%, nhất là ở vỏ não trước trán, phần não giúp kiểm soát suy nghĩ, cảm xúc và hành vi. Tiêu thụ thực phẩm chứa choline hoặc bổ sung có thể giúp ích và giảm lo âu.
Tiến sĩ Eric Ciappio, chuyên gia dinh dưỡng, quản lý cấp cao về khoa học dinh dưỡng tại Trung tâm Dinh dưỡng Balchem Human Nutrition & Health (Mỹ), giải thích: Choline thúc đẩy trí nhớ, tâm trạng, kiểm soát cơ bắp và nhiều chức năng tế bào khác.
Chuyên gia Miller lưu ý có đến 90% người thiếu choline, một số có nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng. Bổ sung choline đặc biệt quan trọng đối với những người kiêng ăn trứng và thịt, vì đó là những nguồn cung cấp choline chính trong chế độ ăn uống.
Chuyên gia Clifford nói: Choline chủ yếu có trong trứng, thịt bò, cá, sữa và thịt gà. Ngoài ra, choline cũng có trong đậu nành, đậu phộng và một số loại rau như bông cải xanh.
Chuyên gia Miller khuyên nên ăn trứng thường xuyên vì đó là một trong những nguồn choline dễ tiếp cận nhất. Trung bình một người trưởng thành cần khoảng 425 - 500 mg choline mỗi ngày, theo Real Simple.
Tiến sĩ Manjunath Haridas, bác sĩ tư vấn phẫu thuật đại trực tràng và tiêu hóa tại Bệnh viện Manipal Whitefield (Ấn Độ), cảnh báo các vấn đề sức khỏe có thể bắt đầu xuất hiện nếu bạn ngồi trong nhà vệ sinh quá 15 phút mỗi ngày, theo tờ Hindustan Times.
Bác sĩ Haridas cảnh báo về những rủi ro có thể gặp phải: Ngồi lướt điện thoại lâu trong nhà vệ sinh có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh trĩ, cũng như các rối loạn tiêu hóa khác nếu thực hiện thường xuyên.
Bác sĩ Haridas giải thích: Dành hơn 10 - 15 phút trên bồn cầu mỗi ngày sẽ gây thêm áp lực lên các tĩnh mạch xung quanh trực tràng và hậu môn. Theo thời gian, áp lực này khiến các tĩnh mạch bị sưng lên, dẫn đến bệnh trĩ gây đau đớn kèm theo ngứa và chảy máu khi đi đại tiện. Đặc biệt, thiết kế của bồn cầu có thể làm trầm trọng thêm vấn đề, vì tư thế ngồi có thể làm tăng áp lực lên vùng trực tràng so với tư thế ngồi xổm tự nhiên.
Không chỉ lướt điện thoại, người bị táo bón cũng thường ngồi lâu hơn trên bồn cầu, tuy nhiên, bác sĩ cảnh báo thói quen này thực sự có thể làm trầm trọng thêm vấn đề: Gắng sức quá mức ảnh hưởng đến các cơ sàn chậu và hoạt động của ruột. Thậm chí còn dẫn đến nứt hậu môn và sa trực tràng.
Để ngăn ngừa những vấn đề nêu trên, bác sĩ Haridas khuyên:
Bác sĩ Haridas lưu ý dấu hiệu cảnh báo có thể cho thấy một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn: Nếu bạn đi vệ sinh hơn 10 phút, cảm thấy đau hoặc thấy máu thì đó là lúc bạn nên đi bác sĩ khám, theo Hindustan Times.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho hay hiện nay, mỗi năm Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp nhận gần 2 triệu lượt khám bệnh, với khoảng 143.000 lượt điều trị nội trú, chủ yếu là các ca bệnh nặng, phức tạp. Chất lượng điều trị và các chỉ số an toàn người bệnh được kiểm soát tốt.
Đặc biệt nhiều kỹ thuật chuyên sâu, kỹ thuật cao trong hồi sức tích cực, ngoại khoa đã được triển khai hiệu quả. Bệnh viện cũng thực hiện khoảng 45.000 ca phẫu thuật mỗi năm, trong đó hơn 30% là các ca đặc biệt, đòi hỏi trình độ chuyên môn kỹ thuật rất cao.
Rất nhiều kỹ thuật và dấu mốc quan trọng của ngành y học Việt Nam đã được triển khai từ Bệnh viện Chợ Rẫy.
Thời gian qua bệnh viện không chỉ phục vụ người dân khu vực phía Nam hay trong nước mà còn tiếp nhận nhiều bệnh nhân là công dân các nước bạn và khách quốc tế đến khám, chữa bệnh. Điều đó thể hiện vai trò, chất lượng và uy tín của bệnh viện không chỉ trong nước mà còn ở tầm khu vực.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế đang xây dựng đề án phát triển các trung tâm y tế chuyên sâu và chắc chắn Bệnh viện Chợ Rẫy sẽ là một trong những trung tâm kỹ thuật chuyên sâu hàng đầu khu vực phía Nam.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Y tế cũng nhận định hiện nay diện tích bệnh viện rất chật hẹp. Nếu chỉ phát triển trong khuôn viên hiện tại thì rất khó đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân. Vì vậy cần triển khai thêm các cơ sở khác là hết sức cần thiết.
Bộ Y tế đã giao Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp nhận cơ sở Bệnh viện Nội tiết Trung ương khu vực phía Nam sau khi hoàn thành để giảm tải cho cơ sở hiện hữu. Đồng thời, dự án Bệnh viện Chợ Rẫy cơ sở 2 cũng đang được tháo gỡ khó khăn để phấn đấu khởi công trong năm nay.
"Bệnh viện hiện hữu còn rất chật để đáp ứng nhu cầu người bệnh, cần triển khai các mô hình phát triển bệnh viện đa cơ sở, bệnh viện vệ tinh, phù hợp với định hướng tại Nghị quyết 20 của Ban Chấp hành Trung ương.
Việc mở rộng cơ sở hiện hữu là rất khó, hiện nay chúng ta đang triển khai hai cơ sở là Bệnh viện Nội tiết Trung ương khu vực phía Nam, dự án này đã được triển khai nhiều năm, giai đoạn này đã sắp hoàn thành, Bộ sẽ bàn giao bệnh viện để có cơ sở giãn tải cho người dân đỡ chật chội.
Bên cạnh đó, trong thời gian qua Bộ Y tế cùng bệnh viện đã nỗ lực giải quyết vướng mắc dự án "Xây dựng Bệnh viện Chợ Rẫy Hữu nghị Việt - Nhật (Cơ sở 2 - Bệnh viện Chợ Rẫy)". Chưa có dự án ODA nào lại dài như vậy, đến nay gần 10 năm, tôi về Bộ Y tế giải quyết khó khăn cho dự án, đến nay đã gần 4 năm rồi, chỉ còn bước cuối cùng. Phấn đấu đến tháng 12-2026 phải khởi công được dự án này", bà Lan cho hay.
Bộ Y tế giao Bệnh viện Chợ Rẫy từ nay đến cuối năm 2026 phải đưa 1 cơ sở đi vào hoạt động và 1 cơ sở phải được khởi công. Đây là những nhiệm vụ rất lớn và cũng rất áp lực, giám đốc phải quyết tâm để làm được.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục đồng hành, tháo gỡ khó khăn nhưng tập thể lãnh đạo bệnh viện phải quyết tâm triển khai hiệu quả để người dân được thụ hưởng điều kiện khám chữa bệnh tốt hơn.
Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy cho hay sẽ đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư xây dựng theo định hướng và chỉ đạo của Bộ Y tế.
