Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, Phó trưởng Khoa Nhi và Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), miếng dán chống say tàu xe thường chứa Scopolamine (hyoscine), được dán sau tai; thuốc hấp thu qua da rồi đi vào máu từ từ trong nhiều giờ. Đây là thuốc có hiệu quả ở người lớn nhưng cần thận trọng ở trẻ em.
Say xe xảy ra khi não nhận tín hiệu “không khớp” giữa tiền đình (cảm nhận chuyển động), cảm giác bản thể (tư thế cơ thể) và thị giác (thấy không gian trong xe gần như đứng yên), gây buồn nôn, chóng mặt. Scopolamine trong miếng dán chống say tác động lên hệ phó giao cảm, làm giảm dẫn truyền tín hiệu từ tiền đình lên trung tâm nôn ở não, nhờ đó giảm các triệu chứng say xe.
Bác sĩ Hoàng Thạch cho biết, hàng rào máu não của trẻ chưa hoàn thiện nên Scopolamine dễ đi vào thần kinh trung ương hơn, khiến trẻ có thể bị một số tác dụng phụ như kích thích thần kinh, lú lẫn, kích động, ngủ gà hoặc mê sảng. Ngoài ra, do thuốc làm giảm hoạt động phó giao cảm nên trẻ có thể có triệu chứng đỏ da, sốt, tim nhanh, bí tiểu, khô miệng, táo bón.
Bên cạnh đó, liều thuốc được hấp thu từ miếng dán cũng khó kiểm soát ở trẻ vì trẻ có diện tích cơ thể nhỏ, da mỏng hơn, sự hấp thu thuốc có thể cao hơn dự đoán.
Thêm nữa, trẻ thường hiếu động và không lường trước được nguy hiểm nên có thể chạm tay vào miếng dán rồi dụi mắt hoặc dán lên mí mắt, dẫn tới nguy cơ giãn đồng tử một bên. Bóc hoặc dán nhiều miếng vào cơ thể cũng gây quá liều ở trẻ.
Ngoài ra, Scopolamine được chuyển hóa chủ yếu qua gan và thải trừ qua thận. Trẻ có chức năng gan thận chưa tốt có thể bị ảnh hưởng.
“Miếng dán scopolamine không được khuyến cáo dùng thường quy cho trẻ nhỏ, đặc biệt nên tránh ở trẻ dưới 12 tuổi nếu không có chỉ định chuyên môn. Phụ huynh cũng không nên tự ý cắt nhỏ miếng dán để ‘giảm liều’ vì hoạt chất phân bố không đồng đều. Trẻ có bệnh lý thần kinh, động kinh càng cần tránh sử dụng”, bác sĩ Hoàng Thạch lưu ý.
Phụ huynh cần tháo miếng dán ra ngay và đưa trẻ đi cấp cứu nếu có trẻ có các biểu hiện: Ngủ li bì khó đánh thức, kích động dữ dội, nói nhảm, ảo giác, co giật, đi loạng choạng nhiều, khó thở, tim đập nhanh, sốt cao, đỏ bừng toàn thân, bí tiểu, đồng tử giãn lớn kèm nhìn mờ… Đây có thể là biểu hiện ngộ độc kháng phó giao cảm. Một số trẻ chỉ dán 1 miếng dán say xe cũng có thể xuất hiện triệu chứng thần kinh rõ rệt.
Theo Đài CCTV và Global Times, Trung Quốc đã đưa các "phôi thai nhân tạo" lên trạm vũ trụ Thiên Cung nhằm nghiên cứu liệu con người có thể sinh sản trong môi trường không trọng lực hay không. Đáng chú ý, thí nghiệm này được cho là đầu tiên trên thế giới.
Theo đó, các mẫu phôi được tàu chở hàng không người lái Tianzhou-10 mang lên trạm Thiên Cung hôm 12-5 cùng 67 hạng mục nghiên cứu khoa học khác.
Trưởng dự án Yu Leqian - giáo sư thuộc Viện Động vật học, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc - cho biết mục tiêu của nghiên cứu là tìm hiểu tác động của môi trường vi trọng lực và bức xạ vũ trụ lên giai đoạn phát triển sớm của sự sống.
"Đây là nỗ lực đầu tiên nhằm trả lời câu hỏi liệu con người có thể sống sót và sinh sản trong không gian hay không. Tôi hy vọng câu trả lời là có", ông Yu nói.
Theo nhóm nghiên cứu, các "phôi nhân tạo" được tạo từ tế bào gốc với cấu trúc tương tự phôi người thật, nhưng không thể phát triển thành con người hoàn chỉnh. Chúng được sử dụng để nghiên cứu giai đoạn phát triển quan trọng từ ngày thứ 14 đến 21 sau thụ tinh - thời điểm các cơ quan bắt đầu hình thành.
Các nhà khoa học cho biết bất kỳ bất thường nào trong giai đoạn này đều có thể dẫn tới dị tật hoặc bệnh bẩm sinh về sau.
Trước đó, việc nghiên cứu phôi người sau giai đoạn 14 ngày bị hạn chế bởi các quy định đạo đức quốc tế. Tuy nhiên từ năm 2021, Hiệp hội Quốc tế Nghiên cứu Tế bào gốc đã nới lỏng giới hạn này, với điều kiện phải trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt hơn.
Theo CCTV, các phôi sẽ phát triển trong 5 ngày trên trạm Thiên Cung dưới sự giám sát của các phi hành gia Trung Quốc. Hệ thống tự động sẽ thay dung dịch dinh dưỡng mỗi ngày trước khi các mẫu được đông lạnh và đưa trở lại Trái đất để phân tích.
Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc cho biết nghiên cứu không chỉ phục vụ sinh học cơ bản mà còn hướng tới tương lai con người cư trú dài hạn trong không gian, thậm chí trên Mặt trăng hoặc Sao Hỏa.
Trước đó năm 2023, các nhà khoa học Nhật Bản từng đưa phôi chuột lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) và bước đầu kết luận trọng lực không ảnh hưởng đáng kể đến sự hình thành phôi nang. Do đó, thí nghiệm của Trung Quốc trên phôi nhân tạo người được kỳ vọng sẽ mang lại những dữ liệu chính xác và sát thực hơn với sức khỏe con người.
Ngày 21-6, Công an phường Vũng Tàu (TP.HCM) đang phối hợp cùng các đơn vị chức năng xác minh nguyên nhân một người đàn ông tử vong trong sân pickleball trên địa bàn.
Nạn nhân là ông H.H., 51 tuổi, ngụ phường Vũng Tàu.
Thông tin ban đầu, khoảng 16h cùng ngày, hai cặp nam nữ đánh bóng tại một sân pickleball trên đường Thống Nhất (phường Vũng Tàu). Thời điểm này nhiều sân cũng đang có người chơi bóng.
Sau một pha bóng, ông H.H. bất ngờ khuỵu xuống rồi nằm ngửa trên mặt sân.
Thấy vậy, mọi người tại sân bóng nhanh chóng chạy tới hỗ trợ, đồng thời lập tức thông báo đơn vị y tế gần nhất.
Dù lực lượng y tế có mặt ngay sau đó tiến hành sơ cứu, hô hấp nhân tạo… cho nạn nhân nhưng người đàn ông đã không qua khỏi.
Toàn bộ quá trình người đàn ông đổ quỵ được camera trong sân pickleball ghi lại.
Nhận được tin báo, lực lượng chức năng đã đến hiện trường tổ chức xác minh, giải quyết vụ việc theo quy định.
Nguyên nhân vụ việc hiện đang tiếp tục được làm rõ.
Ngày 17/7, đại diện Bệnh viện Sản Nhi Phú Thọ cho biết trong suốt thai kỳ sản phụ không ghi nhận bất thường, sinh thường ở tuần thai thứ 39. Sau sinh, trẻ khóc yếu, tím tái toàn thân, chỉ số Apgar (chỉ số đánh giá sức khỏe trẻ sơ sinh) ở phút thứ nhất chỉ đạt 5 điểm.
Các bác sĩ hồi sức sơ sinh tích cực ngay tại phòng sinh, 3 phút sau tình trạng tuần hoàn và hô hấp của trẻ cải thiện. Bệnh nhi được hỗ trợ thở oxy và chuyển đến Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ điều trị.
Tại đây, trẻ suy hô hấp tiến triển, giảm phản xạ bú và xuất hiện các cơn co giật. Nhận định đây là biểu hiện của bệnh não thiếu oxy sau ngạt sơ sinh, êkíp điều trị hội chẩn khẩn với Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương. Các chuyên gia thống nhất chẩn đoán trẻ mắc bệnh não thiếu oxy - thiếu máu cục bộ mức độ vừa đến nặng, chỉ định thực hiện kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy (Cooling) trong "thời gian vàng" sau sinh.
Kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy còn gọi là kỹ thuật ngủ đông, sử dụng hệ thống thiết bị chuyên dụng để kiểm soát chính xác nhiệt độ cơ thể trẻ ở mức 33,5°C trong 72 giờ, sau đó làm ấm trở lại theo phác đồ chuẩn. Việc giảm thân nhiệt có kiểm soát giúp làm chậm quá trình chuyển hóa của tế bào não, hạn chế các phản ứng tổn thương thứ phát sau thiếu oxy, từ đó giảm nguy cơ hoại tử tế bào thần kinh và cải thiện tiên lượng thần kinh lâu dài.
Trong suốt quá trình điều trị, trẻ được theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn, chức năng hô hấp, tuần hoàn, thần kinh và các rối loạn chuyển hóa có thể xảy ra trong quá trình hạ thân nhiệt. Sau 72 giờ điều trị kết hợp hồi sức và chăm sóc tích cực, trẻ tự thở bình thường, phản xạ bú và các phản xạ sơ sinh khác tiến triển rất tốt và không còn xuất hiện cơn co giật.
Đánh giá sau điều trị bằng chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não cho thấy tổn thương nhu mô não được kiểm soát tốt. Các xét nghiệm đánh giá tình trạng nhiễm trùng, chức năng gan, thận và các cơ quan khác đều trong giới hạn bình thường.
Bác sĩ Dương Thị Hà, Khoa Sơ sinh, cho biết hạ thân nhiệt chỉ huy là phương pháp điều trị được khuyến cáo trong các hướng dẫn quốc tế đối với trẻ sơ sinh đủ tháng hoặc gần đủ tháng bị bệnh não thiếu oxy - thiếu máu cục bộ mức độ vừa và nặng. Hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào việc chỉ định đúng đối tượng và triển khai trong thời gian vàng, tốt nhất trong vòng 6 giờ đầu sau sinh. Khi được thực hiện đúng quy trình, kỹ thuật giúp giảm đáng kể tỷ lệ tử vong cũng như nguy cơ để lại các di chứng thần kinh như bại não, động kinh hoặc chậm phát triển tâm thần - vận động.
Bệnh não thiếu oxy - thiếu máu cục bộ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và di chứng thần kinh ở trẻ sơ sinh. Vì vậy, việc nhận diện sớm, hồi sức ban đầu đúng quy trình, chuyển tuyến kịp thời và triển khai hạ thân nhiệt chỉ huy trong thời gian vàng có ý nghĩa quyết định đối với kết quả điều trị.
