Google bất ngờ ‘siết’ dung lượng miễn phí Gmail còn 5 GB

Theo một khảo sát do tập đoàn giải pháp doanh nghiệp Wolters Kluwer công bố đầu tháng 6, có 70% y tá và 77% bác sĩ lo ngại rằng họ sẽ mất kỹ năng vì phụ thuộc quá mức vào các hệ thống AI.

Nỗi lo này là có cơ sở. Các bằng chứng mới đang cho thấy hiện tượng mất kỹ năng do AI bắt đầu xuất hiện trong y học, khoa học máy tính và các lĩnh vực khác.

"Chỉ cần nhận thức được rằng hiện tượng này tồn tại, hy vọng mọi người sẽ suy nghĩ về những kỹ năng nào họ muốn duy trì và những kỹ năng nào họ sẵn sàng giao phó cho các công cụ AI", Kevin Crowston, nhà khoa học thông tin tại Đại học Syracuse (Mỹ), nói.

Một nghiên cứu thực hiện với các bác sĩ nội soi ở Ba Lan cho thấy các công cụ AI gây lệ thuộc và giảm kỹ năng. Những bác sĩ này, tất cả đều đã thực hiện ít nhất 2.000 ca nội soi đại tràng trong sự nghiệp, được tiếp cận một hệ thống AI có khả năng phân tích hình ảnh nội soi đại tràng theo thời gian thực và đánh dấu một loại tổn thương tiền ung thư trong ruột, gọi là u tuyến. Bác sĩ chỉ có thể sử dụng công cụ trong một số ngày và phải tự khám vào những ngày khác.

Trong 3 tháng trước khi có AI, các bác sĩ phát hiện u tuyến trong 28,4% số ca nội soi. 3 tháng sau khi công cụ được đưa vào sử dụng, tỷ lệ phát hiện giảm còn 22,4% khi không có AI hỗ trợ, theo kết quả công bố trên The Lancet Gastroenterology and Hepatology.

Việc tiếp xúc liên tục công cụ AI có thể khiến các bác sĩ lâm sàng "ít có động lực hơn, kém tập trung hơn và ít trách nhiệm hơn khi đưa ra các quyết định mà không có AI hỗ trợ", theo các tác giả nghiên cứu.

Nhóm lưu ý rằng cần có thêm nghiên cứu để xác nhận hiện tượng này, nhưng những người sử dụng công cụ AI nên ý thức rằng họ có nguy cơ mất đi một phần kỹ năng của mình. Ngay cả những chuyên gia tay nghề cao cũng có thể mất kỹ năng khi phụ thuộc vào các công cụ AI.

Tương tự trong lĩnh vực khoa học máy tính, các nhà nghiên cứu tại Anthropic đã thiết kế một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên, trong đó 52 kỹ sư phần mềm được yêu cầu thực hiện một nhiệm vụ lập trình cơ bản. Tất cả người tham gia đều có thể tìm kiếm trên web, nhưng chỉ một nửa được gợi ý sử dụng thêm trợ lý AI.

Sau đó, các kỹ sư được yêu cầu hoàn thành một bài kiểm tra về những gì họ đã học được từ nhiệm vụ. Nhóm sử dụng trợ lý AI làm bài kém hơn đáng kể so với nhóm không dùng, đạt điểm trung bình 50% so với 67%.

Những người được AI hỗ trợ làm kém hơn hẳn ở các câu hỏi yêu cầu chẩn đoán lỗi trong mã, cho thấy họ không nắm được các khái niệm đằng sau đoạn mã họ vừa tạo ra. Nghiên cứu được đăng trên cơ sở dữ liệu bản thảo arXiv.

Những phát hiện này đáng lo ngại, đặc biệt đối với sinh viên và người mới vào nghề. "Mọi người có thể thực hiện công việc ở mức hiệu suất khá cao vì họ đang mượn kỹ năng từ AI, nhưng không tự phát triển kỹ năng", Crowston nói.

Những công nghệ khác trong quá khứ đã khiến một số kỹ năng cụ thể trở nên lỗi thời, Tapani Rinta-Kahila, nhà nghiên cứu hệ thống thông tin tại Trường Kinh tế Hanken ở Helsinki, lưu ý. Ví dụ, nghiên cứu cho thấy các hệ thống định vị GPS đã làm suy giảm kỹ năng định hướng của con người. Tuy nhiên, các công cụ AI tạo sinh là công nghệ đầu tiên tự động hóa nhiều năng lực nhận thức khác nhau liên quan đến tư duy và diễn giải.

Rinta-Kahila từng công bố một nghiên cứu về một nhóm kế toán đã sử dụng liên tục một hệ thống kế toán tự động, không phải AI, trong hơn một thập kỷ. Khi công cụ này bị lấy đi, các kế toán viên đã quên cách thực hiện một số nhiệm vụ thường ngày, cho thấy việc suy giảm kỹ năng khi phụ thuộc vào công cụ.

Không chỉ trong các tác vụ chuyên môn, AI còn có tác động đến những kỹ năng thông thường. Một nghiên cứu của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), công bố tại hội nghị tháng 4 của Association for Computing Machinery, cho thấy phụ thuộc vào chatbot có thể làm suy giảm kỹ năng phân biệt thông tin sai lệch.

Trong nghiên cứu, 67 người tham gia được yêu cầu xác định các cặp tiêu đề và hình ảnh có phải tin giả hay không. Kết quả, AI giúp người tham gia phân biệt tốt hơn, khả năng ra quyết định đúng tăng 21%. Tuy nhiên, độ chính xác khi phải tự đánh giá mà không có sự hỗ trợ của AI đã giảm 15,3%.

"AI có thể giúp ích ngay lập tức, nhưng cuối cùng nó có thể làm suy giảm khả năng phát hiện thông tin sai lệch về lâu dài", nghiên cứu lưu ý.

Để ngăn chặn sự xói mòn kỹ năng do AI gây ra, con người cần xác định rõ đang giao phó cho các công cụ AI tạo sinh bao nhiêu phần việc, theo Rinta-Kahila. Mọi người cũng cần hiểu các mô hình AI tạo sinh hoạt động như thế nào, giới hạn của chúng là gì và nên tránh tin vào đầu ra của AI mà không đặt câu hỏi.

Tin Gốc: Vnexpress

Sau những chiến thắng trước FUR và Team Secret Whales (TSW), LYON tiếp tục tạo nên bất ngờ khi quét sạch G2 Esports 3-0 để tiến vào chung kết nhánh thua MSI 2026. Điều đáng nói, cả ba loạt BO5 đều diễn ra theo một kịch bản quen thuộc: đại diện LCS không thắng bằng những pha xử lý cá nhân xuất thần, mà bằng khả năng kiểm soát bản đồ và vận hành thế trận ngày càng hoàn thiện.

Đây là bước tiến rõ rệt của LYON so với những mùa giải trước. Các đội tuyển Bắc Mỹ thường được đánh giá cao ở khả năng tạo đột biến nhưng lại thiếu sự ổn định trong cách quản lý tài nguyên và triển khai thế trận. Tại MSI 2026, điều đó đã thay đổi. LYON thi đấu kỷ luật hơn, kiên nhẫn và đặc biệt biết cách chuyển hóa từng lợi thế nhỏ thành khoảng cách đủ lớn để kết thúc trận đấu.

Sự trưởng thành của LYON bắt nguồn từ cuộc tái thiết lực lượng trước mùa giải 2026. Sau khi giữ lại Saint ở vị trí đường giữa, đại diện LCS lần lượt chiêu mộ Inspired, Berserker và bổ nhiệm Reignover làm HLV trưởng. Những sự bổ sung này không chỉ nâng cấp chất lượng đội hình mà còn định hình một lối chơi mới, ưu tiên kiểm soát bản đồ, tối ưu tài nguyên và hạn chế tối đa những pha giao tranh không cần thiết.

Dấu ấn của thuyền trưởng Reignover thể hiện rõ trong hệ thống chiến thuật mà LYON xây dựng. Sau mỗi mục tiêu lớn như Sâu Hư Không hay Sứ Giả Khe Nứt, LYON hiếm khi lựa chọn tiếp tục giao tranh nếu không cần thiết. Thay vào đó, họ nhanh chóng đổi đường, mở rộng tầm nhìn sang phần rừng đối phương, gây sức ép lên các công trình và kiểm soát khu vực chuẩn bị cho mục tiêu tiếp theo.

Trên bản đồ, Inspired đóng vai trò là người điều phối lối chơi, liên tục đọc hướng di chuyển của đối phương để đưa ra những quyết định đổi mục tiêu hợp lý. Chính sự kết hợp giữa hệ thống chiến thuật của Reignover và khả năng điều phối của Inspired đã giúp LYON duy trì thế chủ động trong phần lớn các ván đấu tại MSI 2026.

Điều này được thể hiện rõ trong cả ba loạt BO5. Trước FUR, TSW hay G2, mỗi khi đối thủ dồn quân sang một khu vực để tìm kiếm giao tranh, LYON đều bình tĩnh khai thác khoảng trống ở phần bản đồ còn lại. Họ sẵn sàng đổi giao tranh lấy trụ, đổi mạng hạ gục lấy Rồng hoặc Sứ Giả, qua đó duy trì lợi thế về kinh tế và quyền kiểm soát xuyên suốt trận đấu. Đây cũng là lý do nhiều ván đấu của LYON không có quá nhiều điểm hạ gục nhưng khoảng cách vàng vẫn ngày càng được nới rộng.

Khả năng thích nghi với Fearless Draft cũng góp phần quan trọng vào thành công của đại diện LCS. Việc không phụ thuộc vào một vài lựa chọn tướng cố định giúp LYON duy trì được cách vận hành quen thuộc xuyên suốt loạt BO5, đồng thời luôn có phương án thay thế khi các quân bài ưu tiên bị loại khỏi bàn cấm chọn.

Ba chiến thắng liên tiếp trước FUR, TSW và G2 cho thấy LYON không còn đơn thuần là một hiện tượng của MSI 2026. Đại diện LCS đang sở hữu một hệ thống thi đấu được xây dựng rõ ràng, nơi triết lý của Reignover, khả năng điều phối của Inspired cùng sự ổn định của Saint và Berserker tạo nên một tập thể thi đấu kỷ luật và hiệu quả. Nếu tiếp tục duy trì phong độ này, LYON hoàn toàn có thể thách thức Hanwha Life Esports để giành quyền vào chung kết tổng, đồng thời mang về thêm một suất tham dự Chung kết Thế giới 2026 cho khu vực LCS.

Tin Gốc: Thanh Niên

"Trong tương lai, mối quan hệ giữa con người và robot sẽ gắn bó hơn, thậm chí ranh giới giữa hai bên có thể biến mất", robot Geminoid HI-6 nói trong Hội nghị thượng đỉnh robot hình người 2026, diễn ra tại Tokyo cuối tháng 5. Theo tạp chí IEEE Spectrum của Viện Kỹ sư Điện và Điện tử (Mỹ), dự đoán này có lẽ không đáng chú ý nếu không đến từ Geminoid HI-6, thế hệ thứ sáu của dòng robot hình người ra mắt lần đầu cách đây 20 năm.

Là bản sao cơ khí của giáo sư Hiroshi Ishiguro tại Đại học Osaka, Geminoid HI-6 trang bị mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) được huấn luyện dựa trên những bài viết và cuộc phỏng vấn của ông. Nhờ đó, nó có kỹ năng hội thoại tiên tiến.

Tuy nhiên, tại hội nghị ở Tokyo, đây chỉ là một trong số ít robot hình người đến từ Nhật Bản, quốc gia từng đi tiên phong về lĩnh vực. Trong khoảng 40 robot góp mặt, số sản phẩm của Trung Quốc nhiều gấp ba Nhật Bản. Một số công ty nước này thậm chí dùng robot Trung Quốc để trình diễn công nghệ của họ, điều trước đây "không tưởng tượng nổi". Trò chuyện với IEEE Spectrum, một kỹ sư Nhật Bản nhận xét tình trạng này rất "đáng buồn".

Theo SCMP, năm 1973, nhóm chuyên gia từ Đại học Waseda, Tokyo, giới thiệu Wabot-1, được coi là robot hình người kích thước thật đầu tiên trên thế giới. Wabot-1 có thể di chuyển chậm bằng hai chân, cầm nắm đồ vật và giao tiếp đơn giản. Phiên bản tiếp theo ra mắt những năm 1980 thậm chí có thể chơi đàn phím.

Cùng thập kỷ, nhà sản xuất ôtô khổng lồ Honda bắt đầu chương trình nghiên cứu robot hình người. Năm 2000, Asimo xuất hiện, nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn và trở thành robot hình người nổi tiếng nhất thế giới. Cỗ máy hai chân trông giống phi hành gia này thậm chí chơi bóng đá với cựu tổng thống Mỹ Barack Obama trong chuyến thăm Tokyo năm 2014. Tuy nhiên, Honda ngừng phát triển Asimo năm 2018 sau khi không thể thu lời từ dự án.

Pepper, robot hình người gắn bánh xe của SoftBank Group ra mắt năm 2014, đại diện cho niềm tin ban đầu của Nhật Bản vào robot tương tác cảm xúc. Nhưng đến 2021, hoạt động sản xuất Pepper bị dừng do nhu cầu thị trường yếu.

IEEE Spectrum nhận định, Nhật Bản từng chế tạo những phiên bản đột phá với khả năng đáng kinh ngạc, nhưng không thể thương mại hóa hay ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn. Do đó, chúng chủ yếu là những màn trình diễn công nghệ đắt tiền, cuối cùng gần như bị xếp xó.

Năng lực robot hình người của Nhật Bản một phần được xây dựng dựa trên nền tảng công nghiệp tự động hóa, nhưng nền tảng này đang suy giảm vị thế. Theo chuyên gia robot Ani Kelkar từ công ty tư vấn McKinsey & Company, Nhật Bản đứng đầu thế giới về mật độ robot sản xuất (số lượng robot công nghiệp đa năng trên 10.000 nhân viên) ít nhất từ 1994 đến 2009, nhưng đến 2024 chỉ đứng thứ 5. Cùng năm, Hàn Quốc đứng đầu với mật độ robot là 1.220, bỏ xa Nhật Bản với 446.

Theo Liên đoàn Robot Quốc tế (IFR), những năm qua, Trung Quốc duy trì vị thế là thị trường robot công nghiệp lớn nhất thế giới. Tính đến giữa tháng 4, nước này có 964 công ty liên quan đến robot hình người. Số đơn đăng ký bằng sáng chế trong lĩnh vực này đạt 1.174 vào năm ngoái, tăng 89,7% so với năm trước và đạt mức cao nhất trong 5 năm. Trong khi đó, theo Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, nước này năm 2025 có hơn 140 nhà sản xuất và hơn 330 mẫu robot hình người.

IFR ước tính Trung Quốc có số lượng robot công nghiệp đang hoạt động nhiều nhất thế giới, đạt khoảng 2 triệu, gấp 4,5 lần Nhật Bản. Theo AP, đất nước tỷ dân cũng dẫn đầu về năng lực sản xuất hàng loạt, nguồn cung phần cứng và thu thập dữ liệu đào tạo robot hình người.

Theo ngân hàng đầu tư Barclays (Anh), robot hình người Trung Quốc chiếm tới 85% thị phần thế giới năm 2025. Trong khi đó, công ty nghiên cứu Omdia (Anh) cho biết, thế giới xuất xưởng 13.000 robot hình người năm ngoái, với hai công ty robot hàng đầu là Agibot và Unitree xuất xưởng hơn 5.000 robot mỗi hãng. Các đối thủ Mỹ như Figure AI và Tesla sản xuất vài trăm robot hoặc ít hơn.

Năm nay, robot hình người Trung Quốc thu hút sự chú ý khi biểu diễn võ thuật dịp Tết Nguyên đán, phá kỷ lục của con người khi chạy bán marathon (21 km), vô địch giải bóng đá robot quốc tế RoboCup 2026. Chúng cũng xuất hiện phổ biến ngoài đời thực, từ phục vụ gia đình đến làm việc tại nhà máy. Xinhua cho biết, robot hình người tháng trước bắt đầu hoạt động tại khu vực hậu cần Giang Cao thuộc trung tâm bưu chính Quảng Châu, đảm nhận nhiều nhiệm vụ như phân loại với khả năng xử lý tới 1.200 bưu kiện mỗi giờ. Trong khi đó, công ty GigaAI dự định triển khai 100 robot hình người đến các hộ gia đình ở Vũ Hán vào mùa thu để thử nghiệm giúp việc miễn phí.

Ngay tại Nhật Bản, Japan Airlines (JAL) cũng triển khai thử nghiệm robot hình người từ đầu tháng 5 như một giải pháp lâu dài cho tình trạng thiếu hụt lao động. Đội robot này do công ty Unitree sản xuất, giúp vận chuyển hành lý và hàng hóa của hành khách tại sân bay Haneda, nơi phục vụ hơn 60 triệu lượt khách mỗi năm.

Ngoài Trung Quốc, một số cỗ máy từ các quốc gia khác cũng gây ấn tượng trong vài tháng qua. Giữa hai hiệp trận Brazil - Na Uy vòng 1/8 World Cup 2026, robot Atlas của công ty Boston Dynamics, hiện thuộc sở hữu của Hyundai Motor (Hàn Quốc), thực hiện màn ăn mừng bàn thắng theo phong cách của một số cầu thủ nổi tiếng rồi trao bóng thi đấu cho trọng tài. Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature đầu tháng này, robot hình người Surgie (Mỹ) khi được điều khiển từ xa đã thực hiện thành công hai ca phẫu thuật với động vật có vú lớn không phải linh trưởng.

Theo Shuichi Nagao, Giám đốc công nghệ của bộ phận Omakase Robotics thuộc Zeals - nhà phát triển robot hình người Nhật Bản, sản phẩm khó bán tại nước này do vấn đề an toàn và nhiều quy định khác. Trong khi tại Trung Quốc, chính phủ đẩy mạnh phát triển robot hình người dù nhập cuộc trễ hơn vài chục năm. Nhiều người tham gia xây dựng lĩnh vực này còn rất trẻ, ở độ tuổi 20 và 30, với tư duy độc đáo khác biệt. "Các công ty lớn ở Nhật Bản vẫn đang tìm kịch bản ứng dụng cho robot hình người, còn Trung Quốc đã sản xuất hàng loạt và giảm chi phí", Nagao nói.

Takaaki Shigemitsu, Chủ tịch Techshare, cho biết một số dự án robot hình người nổi bật của Nhật Bản đã kết thúc, khiến nước này nhìn chung ít hào hứng hơn Mỹ và Trung Quốc. "Robot hình người ở Nhật Bản đã nhảy múa 35 năm trước, nhưng chúng không đóng góp cho nhiệm vụ công nghiệp mà chỉ phục vụ giải trí. Sự quan tâm của công chúng sau đó cũng biến mất".

Nhưng theo SCMP, khác biệt then chốt trong làn sóng robot hình người hiện tại chính là "bộ não" AI. Không giống thế hệ cũ hành động theo những gì lập trình sẵn, robot hình người ngày nay được kỳ vọng tự học hỏi và phát triển năng lực mang tính tổng quát hơn.

Trong khi đó, hệ thống đại học của Nhật Bản từ lâu tập trung vào các khoa kỹ thuật phục vụ sản xuất, dẫn đến tình trạng thiếu hụt tương đối nhân tài AI. Các công ty vẫn duy trì khả năng cạnh tranh tốt trong lĩnh vực robot truyền thống, nhưng cũng khiến việc chuyển hướng chiến lược trở nên khó khăn hơn.

Chuyên gia Kelkar nhận định Nhật Bản đánh mất vị thế dẫn đầu một phần do sự trỗi dậy của Trung Quốc, vốn đang trở thành cường quốc sản xuất, kể cả trong những lĩnh vực mà đất nước mặt trời mọc từng đạt kim ngạch xuất khẩu cao.

"Sự phục hồi vẫn chưa diễn ra vì Nhật Bản đã lỡ mất giai đoạn mà AI cho robot phát triển bùng nổ, và giờ họ phải chạy đua để bắt kịp", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress