Ngày 14.5, Tổng thống Mỹ Donald Trump được Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đón tiếp long trọng tại Bắc Kinh trong chuyến thăm cấp nhà nước. Ngoài các vấn đề song phương, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí nhiều mặt liên quan tình hình xung đột tại Trung Đông.
CBS News dẫn thông báo của Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập đồng ý rằng eo biển Hormuz phải được mở và Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
“Hai bên đồng ý rằng eo biển Hormuz phải mở để hỗ trợ dòng chảy năng lượng tự do. Chủ tịch Tập cũng làm rõ sự phản đối của Trung Quốc đối với việc quân sự hóa eo biển và bất kỳ nỗ lực nào nhằm thu phí sử dụng, và ông bày tỏ quan tâm đến việc mua thêm dầu mỏ của Mỹ để giảm sự phụ thuộc năng lượng của Trung Quốc vào eo biển trong tương lai. Cả hai nước nhất trí rằng Iran không thể nào có vũ khí hạt nhân”, theo thông báo từ Nhà Trắng.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 14.5 tuyên bố mọi tàu thuyền thương mại được phép qua lại eo biển Hormuz nhưng phải hợp tác với hải quân Iran. Ông nói rằng Iran không cản trở lưu thông mà chỉ có Mỹ đang phong tỏa khu vực.
Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cùng ngày báo cáo với các thượng nghị sĩ rằng chiến dịch quân sự của Mỹ đã đạt toàn bộ mục tiêu làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Iran. Ông nói rằng Mỹ đã phá hủy hơn 90% trong số 8.000 thủy lôi của Iran để ngăn chặn việc triển khai loại vũ khí này ra eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, vị đô đốc thừa nhận Iran vẫn có khả năng đe dọa tàu thuyền. Bên cạnh đó, ông Cooper cho hay Iran vẫn còn năng lực “rất hạn chế” để tấn công mục tiêu tại Trung Đông trong khi Mỹ có sức mạnh để mở lại eo biển Hormuz.
Khi các nghị sĩ hỏi sao quân đội chưa làm điều đó, đặc biệt khi giá xăng tại Mỹ đang tăng cao, ông Cooper nói quyền quyết định nằm ở các nhà hoạch định chính sách trong cuộc đàm phán hòa bình với Iran.
Trả lời phỏng vấn Fox News cùng ngày, ông Trump cho biết ông Tập đã cam kết không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran. “Ông ấy nói ông ấy sẽ không cung cấp thiết bị quân sự. Đó là tuyên bố quan trọng. Ông ấy đã nói hôm nay”, chủ nhân Nhà Trắng cho hay.
Trung Quốc chưa bình luận về tuyên bố này nhưng lâu nay khẳng định không cung cấp vũ khí cho Iran. “Trong cuộc họp báo hồi tháng 4, khi được hỏi rằng Trung Quốc có cung cấp thiết bị quân sự cho Iran không, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Trương Hiểu Cương đáp: “Chúng tôi đã trả lời những câu hỏi như thế này nhiều lần và chúng tôi phản đối việc lan truyền thông tin sai”.
Mặt khác, Tổng thống Trump cho biết ông Tập muốn thấy một thỏa thuận với Iran và đã đề nghị giúp đỡ.
Yahya Saree, phát ngôn viên nhóm vũ trang Houthi tại Yemen, cho biết máy bay không người lái (UAV) trinh sát Dực Long II của Arab Saudi bị bắn rơi trên bầu trời tỉnh Al-Bayda hôm 14/7 bằng "vũ khí phù hợp", nhưng không nêu thông tin cụ thể.
Ông tuyên bố Houthi "hoàn toàn sẵn sàng đối phó mọi hành động vi phạm không phận và chủ quyền của Yemen", cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ tất cả động thái gây hấn. Hình ảnh được đăng trên mạng xã hội sau đó cho thấy nhiều bộ phận của máy bay bị bắn rơi có đặc điểm trùng khớp với chi tiết trên dòng Dực Long II.
Giới chức Arab Saudi chưa bình luận về thông tin.
Houthi hôm 13/7 cáo buộc Arab Saudi tấn công sân bay quốc tế ở thủ đô Sanaa của Yemen, sau đó phóng tên lửa và UAV nhằm vào sân bay quốc tế ở Arab Saudi để trả đũa. Đây là cuộc đụng độ lớn nhất kể từ khi lệnh đình chiến không chính thức có hiệu lực vào năm 2022.
Chính phủ Yemen lưu vong do Arab Saudi hậu thuẫn nhận trách nhiệm về cuộc tấn công sân bay Sanaa, cho biết mục đích của đòn đánh là "ngăn máy bay Iran hạ cánh".
Trong hơn 10 năm qua, máy bay tiến vào không phận Yemen đều cần xin phép liên quân quốc tế do Arab Saudi dẫn dầu. Liên quân tuyên bố áp đặt hạn chế theo đề nghị của chính phủ Yemen lưu vong. Houthi và Tehran thách thức quy định này bằng cách tổ chức các chuyến bay thẳng từ Iran.
Dực Long II là UAV trinh sát và tấn công tầm xa do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC) sản xuất, bắt đầu vận hành từ năm 2017. Máy bay được trang bị cảm biến quang - điện tử, hệ thống liên lạc vệ tinh và mang được tối đa 12 vũ khí dẫn đường, có bán kính hoạt động hơn 1.500 km. Mỗi phi cơ có giá xuất xưởng khoảng 4-6 triệu USD.
UAE là khách hàng nước ngoài đầu tiên của dòng Dực Long II, với khoảng 15 máy bay được đặt hàng. Arab Saudi không công bố số lượng máy bay Dực Long II trong biên chế, nhưng nhóm phân tích quân sự Army Recognition nhận định nước này có thể đã đặt mua tới 300 chiếc.
Nội chiến bùng phát tại Yemen vào năm 2014 sau khi lực lượng Houthi chiếm được thủ đô Sanaa, buộc chính phủ được quốc tế công nhận phải di dời về phía nam. Nhóm vũ trang hiện kiểm soát miền bắc Yemen.
Liên quân do Arab Saudi dẫn đầu hồi năm 2015 can thiệp vào cuộc nội chiến nhằm chống lại Houthi, dẫn đến một trong các cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất thế giới.
Bạo lực bùng phát trở lại từ cuối năm ngoái sau khi lực lượng ly khai do Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hậu thuẫn chiếm nhiều lãnh thổ ở miền nam Yemen, khiến liên minh chống Houthi do Arab Saudi dẫn đầu bị chia rẽ.
Dù vậy, lệnh ngừng bắn hồi năm 2022 giữa Arab Saudi và Houthi nhìn chung vẫn được duy trì, bất chấp căng thẳng leo thang ở khu vực liên quan xung đột ở Dải Gaza và chiến dịch tấn công do Mỹ - Israel tiến hành nhằm vào Iran.
Đại kim tự tháp Giza được xây dựng vào khoảng năm 2.600 trước Công nguyên để làm lăng mộ cho Pharaoh Khufu, còn gọi là Cheops.
Đây là công trình lớn nhất trong quần thể kim tự tháp Giza, và cũng là kỳ quan cổ đại duy nhất còn tồn tại gần như nguyên vẹn đến ngày nay.
Trong lịch sử, kim tự tháp này từng hứng chịu nhiều trận động đất lớn, bao gồm trận động đất mạnh 6,8 độ năm 1847 và trận động đất 5,8 độ năm 1992, song gần như không bị hư hại nghiêm trọng.
Để tìm hiểu nguyên nhân, các nhà nghiên cứu đã đo dao động môi trường tại 37 vị trí bên trong và xung quanh kim tự tháp, bao gồm các phòng bên trong và lớp đất nền bên dưới công trình, theo trang IFLScience ngày 22-5.
Kết quả cho thấy toàn bộ cấu trúc có tần số dao động cơ bản trung bình khoảng 2,3 hertz, gần như đồng đều ở mọi phần của kim tự tháp.
Theo nhóm nghiên cứu, sự đồng đều này cho thấy công trình có khả năng phân bố ứng suất cơ học rất ổn định, giúp hạn chế nguy cơ tập trung lực khi xảy ra động đất.
Trong khi đó lớp đất xung quanh kim tự tháp chỉ dao động ở mức khoảng 0,6 hertz. Sự khác biệt đáng kể về tần số giữa công trình và nền đất giúp giảm hiện tượng cộng hưởng - một trong những nguyên nhân khiến nhiều tòa nhà hiện đại bị sập trong động đất.
Các nhà khoa học cũng phát hiện nền đá vôi cứng bên dưới kim tự tháp có độ dễ tổn thương địa chấn thấp, góp phần tăng khả năng chống rung lắc cho công trình.
Khi phân tích cách rung động truyền từ nền đá lên cấu trúc, nhóm nghiên cứu nhận thấy biên độ rung tăng dần theo chiều cao và đạt mức lớn nhất tại Phòng Nhà vua, nằm ở độ cao khoảng 48,68 mét so với mặt đất.
Tuy nhiên các "phòng giảm chấn" phía trên Phòng Nhà vua lại làm suy giảm đáng kể dao động. Điều này khiến các nhà khoa học tin rằng những khoang rỗng này giúp tăng độ ổn định khi xảy ra động đất.
Tiến sĩ Asem Salama, một tác giả của nghiên cứu và làm việc tại Viện Nghiên cứu thiên văn và Địa vật lý quốc gia (NRIAG) Ai Cập, cho biết hình dạng đối xứng, phân bố khối lượng hợp lý, nền móng đá vôi vững chắc và sự tách biệt tần số với môi trường xung quanh đều góp phần giúp kim tự tháp chống chịu địa chấn hiệu quả.
Dù vậy, ông cho rằng chưa thể khẳng định người Ai Cập cổ đại cố tình thiết kế công trình để chống động đất. Thay vào đó, khả năng chống chịu phi thường này có thể là kết quả của hàng thế kỷ tích lũy kinh nghiệm xây dựng, quan sát thực tế và cải tiến kỹ thuật.
Nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Scientific Reports, cũng cho thấy trình độ kỹ thuật đáng kinh ngạc của nền văn minh Ai Cập cổ đại.
Theo Hãng tin AP ngày 1-4, ít nhất 18 người đã thiệt mạng khi một chiếc thuyền cao su chở người di cư bị lật và chìm trên biển Aegean ngoài khơi tỉnh Mugla, miền tây Thổ Nhĩ Kỳ.
Sự cố xảy ra khi con thuyền này cố gắng chạy quá tốc độ và phớt lờ cảnh báo dừng lại từ lực lượng tuần duyên.
Giới chức Thổ Nhĩ Kỳ cho biết ít nhất 21 người đã được cứu sống, trong khi công tác tìm kiếm các nạn nhân khác vẫn đang được tiếp tục.
Theo Bộ Tư lệnh Tuần duyên Thổ Nhĩ Kỳ, chiếc thuyền gắn động cơ ngoài được phát hiện vào khoảng 3h sáng (giờ địa phương) ngày 1-4 ngoài khơi khu vực Bodrum - một điểm du lịch nổi tiếng.
Mặc dù nhận được cảnh báo dừng lại, con thuyền vẫn cố gắng bỏ chạy với tốc độ cao, dẫn đến cuộc truy đuổi trên biển.
Trong điều kiện thời tiết xấu và sóng lớn, thuyền bắt đầu bị nước tràn vào, mất ổn định và cuối cùng bị lật rồi chìm. Lực lượng chức năng đã điều động một trực thăng cùng ba tàu cứu hộ từ khu vực lân cận, bao gồm cả thành phố Izmir, để triển khai chiến dịch tìm kiếm cứu nạn.
Các đội cứu hộ đã đưa được 21 người sống sót lên bờ và vớt được 18 thi thể. Tuy nhiên giới chức chưa xác định được tổng số người có mặt trên thuyền vào thời điểm xảy ra tai nạn, cũng như quốc tịch của các nạn nhân.
Công tác tìm kiếm vẫn đang được duy trì nhằm phát hiện thêm những người có thể còn mất tích.
Vụ việc xảy ra tại vùng biển gần đảo Kos của Hy Lạp, chỉ cách bờ biển Bodrum khoảng 20km, cùng với các đảo lân cận như Kalymnos, Leros và Symi - những điểm đến quen thuộc trong hành trình vượt biển của người di cư.
Hy Lạp là một trong những cửa ngõ chính vào Liên minh châu Âu đối với người di cư chạy trốn xung đột và đói nghèo từ Trung Đông, châu Phi và châu Á, với biển Aegean là tuyến đường vượt biển phổ biến, đặc biệt từ Thổ Nhĩ Kỳ - nơi đang tiếp nhận hàng triệu người tị nạn từ Syria, Iraq và Afghanistan.
Nhiều người đã mạo hiểm di chuyển bằng những chiếc thuyền nhỏ, vốn không đủ an toàn hoặc xuất phát trong điều kiện thời tiết xấu, khiến các vụ tai nạn chết người như trên thường xuyên xảy ra.
