TTƯT.PGS.TS.BS Trần Quang Bính, Giám đốc chuyên môn Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM, cho biết nhu cầu tiếp cận phẫu thuật robot của người dân ngày càng lớn nhờ ưu điểm ít xâm lấn, độ chính xác cao và nhanh hồi phục.
Từ nền tảng đó, bệnh viện định hướng phát triển “Trung tâm robot” phẫu thuật đa chuyên khoa với nhiều hệ thống robot hiện đại tích hợp AI, dữ liệu số và chẩn đoán hình ảnh tiên tiến nhằm tối ưu chẩn đoán và điều trị các ca bệnh khó, ung thư phức tạp.
Nổi bật trong số đó là Robot Da Vinci Xi (Mỹ), hiện đại hàng đầu Đông Nam Á, hỗ trợ hơn 120 loại phẫu thuật ung thư và các bệnh phức tạp, được chính thức triển khai tại BVĐK Tâm Anh TP.HCM vào đầu tháng 5-2025.
Với camera 3D phóng đại hình ảnh lên đến 10-15 lần cùng các cánh tay xoay linh hoạt 540 độ, robot hỗ trợ phẫu thuật chính xác tại các vùng hẹp và sâu, góp phần giảm chảy máu, giảm đau và rút ngắn thời gian hồi phục.
Sau một năm triển khai, Bệnh viện Tâm Anh đã thực hiện thành công hơn 340 ca phẫu thuật bằng Robot Da Vinci Xi ở các chuyên khoa tiết niệu – thận học – nam khoa, lồng ngực – mạch máu, tiêu hóa, sản phụ khoa… Ảnh: BVCC
Song song là Robot AI Modus V Synaptive phẫu thuật não, cột sống và tủy sống giúp bác sĩ mổ mô phỏng “thực tế ảo” và giám sát, dẫn đường thông minh trong phẫu thuật u não, cấp cứu đột quỵ, mổ cột sống cho người bệnh. BVĐK Tâm Anh đã xác lập kỷ lục châu Á với 208 ca phẫu thuật não, cột sống và tủy sống bằng Robot AI Modus V Synaptive thành công trong giai đoạn 2023-2025.
BVĐK Tâm Anh TP.HCM ứng dụng Robot AI Modus V Synaptive phẫu thuật các bệnh thần kinh – sọ não – tủy sống. Ảnh: Trung Vũ
Mô phỏng toàn bộ ca mổ trên không gian ảo
Trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình, BVĐK Tâm Anh TP.HCM triển khai ứng dụng Robot AI CUVIS-Joint phẫu thuật thay khớp gối chủ động đầu tiên tại Việt Nam.
Được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và khả năng xử lý hình ảnh 3D chuyên sâu, Robot này cho phép các chuyên gia mô phỏng toàn bộ ca mổ trên không gian ảo trước khi tiến hành thực tế.
Robot AI CUVIS-Joint được xem là “cánh tay nối dài” hoàn hảo, giúp bác sĩ thay khớp nhân tạo cho người bệnh. Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Bên cạnh đó, bệnh viện còn trang bị hệ thống chụp CT, MRI, C-arm và phòng mổ Hybrid hiện đại, đặc biệt kết hợp sinh thiết lạnh ngay trong cuộc mổ. Mô hình này cho phép bác sĩ vừa thực hiện can thiệp vừa kiểm tra hình ảnh ngay trong quá trình phẫu thuật, từ đó giảm thiểu sai số và hạn chế các can thiệp bổ sung sau mổ.
Hệ thống chụp và can thiệp mạch số hóa xóa nền (DSA) cánh tay robot Philips Azurion Robotic Ceiling FlexArm ứng dụng trong lĩnh vực can thiệp tim mạch. Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Theo TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên, Giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM, phẫu thuật robot còn đòi hỏi khả năng phối hợp giữa công nghệ với con người.
Chính vì vậy, bệnh viện cũng tập trung phát triển đội ngũ bác sĩ có khả năng làm chủ kỹ thuật cao. Nhiều chuyên gia đầu ngành đã trực tiếp tham gia các chương trình đào tạo, chuyển giao kỹ thuật quốc tế trong lĩnh vực phẫu thuật robot.
Mỗi năm, “Trung tâm robot” phẫu thuật Hệ thống BVĐK Tâm Anh điều trị thành công cho hàng chục ngàn người bệnh ung thư và các bệnh lý phức tạp. Ảnh: BVCC
PGS Trần Quang Bính cho biết, bệnh viện tiếp tục đầu tư hướng đến xây dựng “Trung tâm robot” phẫu thuật hàng đầu khu vực, bao gồm cả điều trị và đào tạo trong nước, để người bệnh tiếp cận kỹ thuật hiện đại điều trị bệnh khó ngay tại Việt Nam, giúp giảm chi phí và hạn chế dòng ngoại tệ ra nước ngoài.
Bài viết "Trẻ rối loạn bướng bỉnh gia tăng vì được quá nuông chiều" đăng trên Tuổi Trẻ Online đã "bắt đúng bệnh" của nhiều gia đình: cha mẹ quá cưng chiều con.
Nhiều bạn đọc phản hồi chia sẻ kinh nghiệm đồng hành mà không làm thay với các bạn nhỏ, và cả những lo ngại về tương lai của những "cậu ấm cô chiêu" thời hiện đại.
Trước những đòi hỏi quá đáng của những cô, cậu bé được nuông chiều quá mức, một bạn đọc để lại bình luận ngắn gọn: "Cho vài roi!".
Cùng quan điểm, bạn đọc tên Thơm viết: "Các cụ ngày xưa nói 'thương cho roi cho vọt' mà đúng, giờ cưng chiều quá không thành người nổi!".
"Tôi cũng chưa từng dùng cây roi nào dạy con nên tôi ủng hộ quan điểm của bạn Sao Xẹt", một bạn đọc viết.
Bên cạnh đó cũng có nhiều ý kiến phân tích quá trình hình thành tâm lý của trẻ. Bạn đọc Vũ cho rằng thực tế khá phổ biến trong nhiều gia đình là ông bà thường có xu hướng bênh cháu, trong khi cha mẹ muốn nghiêm khắc hơn.
Sự thiếu thống nhất này khiến trẻ rơi vào trạng thái không biết nghe ai, từ đó hình thành tâm lý thử giới hạn với người lớn.
Một bạn đọc khác cũng đồng tình rằng trẻ con hư có lỗi chính của phụ huynh khi đáp ứng mọi nhu cầu của trẻ ngay từ nhỏ, khiến trẻ hình thành thói quen "đòi là được".
"Trước mỗi vấn đề tôi thường hỏi xem suy nghĩ của con về việc đó, sau đó tôi chia sẻ với con những suy nghĩ của tôi. Chúng tôi có thể cùng bàn luận và trao đổi. Nhờ vậy mọi vấn đề, mọi góc cạnh sẽ được chúng tôi bàn luận mổ xẻ dưới nhiều góc nhìn khác nhau.
Chúng tôi đã trở thành những người bạn thân, có thể chia sẻ và con vẫn luôn biết điều gì đúng sai, cần làm, không nên làm", người đọc tên Yến Nhi viết.
Lập tức bạn đọc Sao Xẹt trả lời: Tôi không ủng hộ cách dạy trẻ như vậy. "Các con tôi nay đã U40, từ nhỏ đến nay, chưa bao giờ vợ chồng tôi la to tiếng chứ đừng nói gì đến đòn roi".
Theo lời bạn đọc này, các con của ông rất ngoan, học giỏi. Hịện các cháu cũng vậy. "Chưa bao giờ chúng tôi phải nặng lời với cháu. Các con, cháu thoải mái nêu ý kiến của mình. Chúng tôi lắng nghe và định hướng. Không áp đặt, không chiều chuộng vô lối. Tất cả phải có mục đích, có đi, có lại".
Theo bạn đọc tên Hải Yến, làm mẹ không phải là chiều trẻ vô lối, mà biết khi nào cần nghiêm khắc, khi nào cần mềm mại, yêu thương.
Bạn đọc Thu Hiền chia sẻ hoàn cảnh gia đình mình rằng bà chỉ có một người con trai, chồng mất sớm. Con trai cưới vợ và cũng cưới con gái một của một gia đình giàu có. Hai bên nội ngoại đều rất có điều kiện nhưng chỉ có duy nhất một đứa cháu.
Gia đình con ở riêng, cuối tuần đưa cháu về ngoại một ngày, về nội một ngày nên cháu được cưng chiều hết mực.
"Tôi muốn chiều cháu để cháu còn muốn đến chơi với bà nội. Đọc bài viết này tôi cũng giật mình mà giờ không biết sao nữa, nhìn thấy cháu chỉ muốn hun, cưng", bạn đọc này viết.
Bạn đọc Minh Thông nêu thực trạng về cách nuôi con hiện nay của nhiều gia đình: trẻ được chăm sóc quá mức, ít phải làm việc nhà, không được giao trách nhiệm phù hợp với độ tuổi. Điều này khiến trẻ thiếu kỹ năng sống, chỉ quen nhận mà không biết cho đi hoặc tự giải quyết vấn đề.
"Giờ nhiều con trẻ đến cấp 3 rồi vẫn không biết cầm cây chổi quét nhà, không biết nấu ăn. Tóm lại không biết làm gì cả mà lúc nào cũng chỉ học. Không biết lớn lên các con sẽ như thế nào?", bạn đọc tên Huệ nêu thực trạng.
Bạn đọc Sơn Tùng cho rằng trẻ em giống như "tờ giấy trắng", và cách giáo dục của gia đình sẽ quyết định nhân cách sau này. Yêu thương nhưng không đúng cách có thể trở thành sự bao bọc, khiến trẻ thiếu khả năng đối mặt với khó khăn.
"Nếu không thay đổi, trẻ sẽ thiếu bản lĩnh, khó thích nghi với thực tế", bạn đọc Phi Hùng nhấn mạnh.
Theo bác sĩ Kenneth Brown, chuyên gia tiêu hóa tại Texas (Mỹ), nếu để chọn ra một khung giờ thiết lập thói quen đi đại tiện, nhìn chung buổi sáng ngay sau khi thức dậy, thường là thời điểm tốt nhất để đi đại tiện đối với hầu hết mọi người.
Dưới đây là 3 lý do mà bác sĩ Kenneth Brown đưa ra, theo Eating Well.
Nhịp sinh học
Tại sao buổi sáng lại là "thời điểm vàng" để đi vệ sinh? Đơn giản vì cơ thể chúng ta có một chiếc đồng hồ sinh học luôn ưu tiên cho việc tiêu hóa vào đầu ngày. Lúc này, đại tràng hoạt động mạnh mẽ nhất, cộng thêm lượng hormone cortisol tăng cao tự nhiên ngay khi thức dậy sẽ kích thích nhu động ruột. Vậy nên, hãy tận dụng khung giờ này để tạo thói quen tốt cho đường ruột.
Khi chúng ta ngủ, hệ tiêu hóa thường sẽ nghỉ ngơi giúp đại tràng có thời gian để tích tụ chất thải. Đây được cho là điều tốt, vì sẽ rất phiền phức nếu phải thức dậy vào ban đêm để đi đại tiện. Sau một đêm dài tích tụ, đến sáng sớm khi cơ thể bắt đầu khởi động lại, hoạt động đào thải phân sẽ diễn ra vô cùng thuận lợi. Đó là lý do chuyên gia cho rằng buổi sáng chính là thời điểm tuyệt vời nhất để bạn "giải quyết nỗi buồn".
Ngay khi chúng ta ăn hoặc uống, dạ dày sẽ giãn nở ra và kích hoạt một phản ứng sinh lý gọi là phản xạ dạ dày - đại tràng. Phản xạ này giống như một tín hiệu ra lệnh cho đại tràng co bóp và đẩy "hàng hóa" về phía trước, dẫn đến nhu cầu đi tiêu.
Đặc biệt, phản xạ này thường hoạt động mạnh mẽ nhất vào buổi sáng, nhất là sau khi chúng ta khởi động bằng một ly nước lọc và nạp thêm năng lượng từ bữa điểm tâm.
Theo bác sĩ Will Bulsiewicz, chuyên gia tiêu hóa tại Charleston, Nam Carolina (Mỹ) để xây dựng thói quen đi ngoài ổn định, mỗi người nên duy trì lịch sinh hoạt nhất quán, đặc biệt là giấc ngủ và giờ thức dậy. Buổi sáng được xem là thời điểm lý tưởng để kích hoạt nhu động ruột, nhất là khi kết hợp một ly cà phê hoặc bữa sáng giàu chất xơ.
Các chuyên gia cũng khuyên nên “huấn luyện” cơ thể bằng cách ngồi vào bồn cầu sau bữa sáng mỗi ngày, kể cả khi chưa thật sự buồn đi ngoài. Việc lặp lại đều đặn sẽ giúp đại tràng hình thành phản xạ tự nhiên theo thời gian. Tuy nhiên, không nên rặn hoặc cố ép cơ thể vì điều này có thể gây áp lực lên đường tiêu hóa.
Bên cạnh đó, vận động thể chất, uống đủ nước và bổ sung chất xơ từ rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt cũng đóng vai trò quan trọng giúp phân mềm và dễ đào thải hơn. Căng thẳng kéo dài cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của đường ruột, vì vậy giữ tinh thần thư giãn khi đi vệ sinh là điều cần thiết.
Theo bác sĩ Will Bulsiewicz, nhiều người vẫn đi ngoài hằng ngày nhưng thực tế vẫn bị táo bón do không đi hết phân. Do đó, bên cạnh việc đi tiêu đều đặn, cần chú ý "làm rỗng ruột" hiệu quả trong mỗi lần đi để cơ thể thoải mái. Nếu thói quen đi vệ sinh đột ngột thay đổi như đi nhiều hơn, ít hơn bình thường hoặc tính chất phân khác biệt rõ rệt, người bệnh nên đi khám để kiểm tra sức khỏe tiêu hóa và tổng quát.
Cortisol được sản xuất bởi tuyến thượng thận và tham gia điều hòa nhiều chức năng quan trọng như chuyển hóa năng lượng, kiểm soát đường huyết, huyết áp, phản ứng miễn dịch và chu kỳ ngủ thức. Trong điều kiện bình thường, nồng độ cortisol tăng giảm tự nhiên theo thời gian trong ngày và giúp cơ thể thích nghi với các tình huống cần phản ứng nhanh.
Khi cortisol duy trì ở mức cao trong thời gian dài, cơ thể có thể đối mặt với nhiều vấn đề như tăng đường huyết, tăng huyết áp, suy giảm miễn dịch, rối loạn giấc ngủ và giảm khả năng phục hồi sau căng thẳng.
Laura Isaacson (Giám đốc dinh dưỡng lâm sàng tại Vida Health, Mỹ) nhấn mạnh rằng không có loại thực phẩm nào trực tiếp gây căng thẳng, nhưng một số lựa chọn ăn uống có thể khiến hệ thống điều hòa hormone hoạt động kém hiệu quả hơn.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, nhóm thực phẩm chứa nhiều đường tinh luyện là một trong những yếu tố dễ làm rối loạn đường huyết nhất. Các loại bánh ngọt ăn sáng như bánh rán, bánh cuộn quế hoặc bánh nướng đóng gói có thể khiến đường huyết tăng nhanh rồi giảm mạnh sau đó.
Khi lượng đường trong máu sụt giảm đột ngột, cơ thể xem đây là tín hiệu căng thẳng và kích hoạt giải phóng cortisol để ổn định lại mức đường huyết.
Ngũ cốc ăn sáng nhiều đường cũng tạo ra cơ chế tương tự. Dù tiện lợi, những sản phẩm này thường chứa lượng đường cao nhưng ít chất xơ và protein, khiến năng lượng tăng nhanh rồi giảm nhanh chỉ sau vài giờ.
Các chuyên gia khuyến nghị thay thế bằng yến mạch, sữa chua Hy Lạp, hạt chia hoặc trái cây tươi để giúp đường huyết ổn định hơn.
Nhóm thực phẩm siêu chế biến như khoai tây chiên, gà rán công nghiệp và nhiều món ăn nhanh khác cũng được nhắc đến trong danh sách cần hạn chế.
Các nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ thường xuyên thực phẩm siêu chế biến có liên quan đến tình trạng viêm mạn tính và căng thẳng chuyển hóa, những yếu tố có thể khiến cortisol duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Bánh mì trắng và các loại carbohydrate tinh chế cũng có thể gây ra những biến động mạnh về đường huyết nếu được tiêu thụ riêng lẻ.
Thay vì loại bỏ hoàn toàn, các chuyên gia khuyến nghị kết hợp chúng với nguồn protein và chất xơ để làm chậm quá trình hấp thu đường.
Ngoài ra súp đóng hộp chứa hàm lượng natri cao cũng được xem là yếu tố có thể kích hoạt hệ thống phản ứng căng thẳng của cơ thể.
Việc tiêu thụ quá nhiều natri không chỉ ảnh hưởng đến huyết áp mà còn có thể góp phần làm gia tăng hoạt động của các hormone liên quan đến căng thẳng.
Thịt xông khói, xúc xích và các loại thịt chế biến sẵn giàu chất béo bão hòa cũng được các chuyên gia lưu ý. Một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn chứa nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng phản ứng cortisol và thúc đẩy quá trình viêm trong cơ thể.
Cuối cùng, các loại snack tẩm gia vị, khoai tây chiên đóng gói và thực phẩm ăn vặt chứa nhiều phụ gia thường kết hợp đồng thời lượng lớn muối, đường và chất béo không lành mạnh. Việc tiêu thụ thường xuyên các sản phẩm này có thể tác động tiêu cực đến các cơ chế điều hòa căng thẳng của cơ thể theo thời gian.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng điều quan trọng không nằm ở việc loại bỏ hoàn toàn một món ăn cụ thể mà là xây dựng chế độ ăn cân bằng và ổn định lâu dài.
Tara Roscioli (chuyên gia dinh dưỡng chức năng, Mỹ), đưa ra lời khuyên rằng một bữa ăn lý tưởng nên kết hợp carbohydrate giàu chất xơ, protein chất lượng cao và chất béo lành mạnh. Sự kết hợp này giúp hạn chế dao động đường huyết, duy trì nguồn năng lượng ổn định và giảm áp lực lên hệ thống điều hòa hormone.
Các thực phẩm được khuyến khích bao gồm rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt dinh dưỡng, dầu ô liu và cá béo như cá hồi, cá thu hoặc cá mòi.
Đặc biệt, axit béo omega-3 trong cá biển được chứng minh có liên quan đến phản ứng căng thẳng cân bằng hơn và mức cortisol thấp hơn ở một số nhóm đối tượng nghiên cứu.
Nhiều chuyên gia cho rằng chế độ ăn Địa Trung Hải, với nền tảng là thực phẩm tươi, ít chế biến và giàu thực vật, là một trong những mô hình ăn uống có lợi nhất cho việc duy trì sức khỏe chuyển hóa cũng như khả năng thích nghi với căng thẳng.
Mặc dù cortisol thường bị xem là "hormone gây căng thẳng", đây thực chất là hormone thiết yếu cho sự sống. Mục tiêu không phải loại bỏ cortisol mà là giúp cơ thể duy trì mức hormone này trong giới hạn phù hợp thông qua lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên và chế độ dinh dưỡng cân bằng.
