Doanh nghiệp Việt đang cấp tập triển khai các yêu cầu về kiểm dịch thực vật để đưa quả bưởi và quả chanh tươi Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Ngày 14/5 tại TPHCM, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội nghị công bố Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với bưởi và chanh xuất khẩu sang Trung Quốc. Đây là kết quả của quá trình đàm phán kỹ thuật kéo dài từ năm 2019 giữa cơ quan chuyên môn 2 nước.
Chanh, bưởi cũng phải bao trái trước khi xuất khẩu
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Quang Hiếu – Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) – thông tin, việc ký kết Nghị định thư giúp bưởi và chanh trở thành những mặt hàng tiếp theo của Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.
Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm, Nghị định thư mở thêm đầu ra cho trái cây Việt Nam nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới đối với toàn bộ chuỗi sản xuất.
Theo quy định, tất cả vùng trồng và cơ sở đóng gói muốn tham gia xuất khẩu đều phải đăng ký và được Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cùng Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) phê duyệt mã số.
Các vùng trồng phải áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt (GAP), quản lý dịch hại tổng hợp (IPM/IPHM), đồng thời xây dựng hệ thống quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc đầy đủ.
Một trong những yêu cầu quan trọng nhất là kiểm soát chặt các đối tượng kiểm dịch thực vật mà phía Trung Quốc đặc biệt quan tâm, gồm ruồi đục quả, sâu đục quả, rệp sáp và nhiều loại nấm bệnh.
Để đáp ứng yêu cầu này, vùng trồng phải đặt bẫy ruồi đục quả với mật độ tối thiểu 1 bẫy/ha hoặc ít nhất 3 bẫy đối với khu vực dưới 3 ha. Việc giám sát phải được thực hiện định kỳ tối thiểu 14 ngày/lần từ khi ra hoa đến lúc thu hoạch.
Riêng đối với quả bưởi, Nghị định thư yêu cầu bắt buộc bao trái ít nhất 60 ngày trước thu hoạch nhằm hạn chế nguy cơ xâm nhập của sinh vật gây hại. Sau thu hoạch, trái cây phải được vận chuyển nguyên túi bao tới cơ sở đóng gói để tiến hành phân loại và xử lý.
Các cơ sở đóng gói cũng phải đáp ứng nhiều yêu cầu kỹ thuật như có khu nguyên liệu và kho thành phẩm riêng biệt, bảo đảm vệ sinh, xây dựng hệ thống giám sát và truy xuất nguồn gốc.
Trong quá trình xử lý và đóng gói, các đơn vị phải loại bỏ hoàn toàn quả bị bệnh, biến dạng, cành lá, đất và các tàn dư thực vật. Quy định về bao bì, nhãn mác cũng được siết chặt khi mỗi thùng hàng phải ghi đầy đủ thông tin về tên sản phẩm, nơi sản xuất, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói cùng dòng chữ “Exported to the People’s Republic of China” hoặc tiếng Trung tương đương.
Đáng chú ý, toàn bộ lô hàng trước khi xuất khẩu đều phải trải qua kiểm tra kiểm dịch thực vật. Nếu phát hiện sinh vật gây hại còn sống hoặc lẫn đất, tàn dư thực vật, lô hàng sẽ không được phép xuất khẩu. Trong trường hợp nghiêm trọng, vùng trồng hoặc cơ sở đóng gói vi phạm có thể bị đình chỉ xuất khẩu trong suốt phần còn lại của mùa vụ.
Doanh nghiệp mừng nhưng vẫn còn nhiều nỗi lo
Ông Hoàng Trung – Thứ trưởng Bộ NN&MT – nhận định việc ký kết Nghị định thư là kết quả của nhiều năm nỗ lực từ cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và người dân.
Tuy nhiên, ký kết mới chỉ là bước khởi đầu, điều quan trọng là tổ chức triển khai hiệu quả trong thực tế. Sau khi Nghị định thư được ký kết, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu trái cây đang cấp tập chuẩn bị cho những lô hàng đầu tiên xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Bà Ngô Tường Vy – Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuất Nhập Khẩu Trái Cây Chánh Thu – cho biết, doanh nghiệp đang phối hợp với các chi cục địa phương để triển khai các yêu cầu của Nghị định thư và xây dựng vùng trồng phục vụ xuất khẩu bưởi sang Trung Quốc.
Theo bà Vy, một trong những yêu cầu mới là bắt buộc phải bao trái đối với bưởi, tương tự như các loại trái cây đã xuất khẩu trước đây như xoài hay vú sữa. Dù làm tăng thêm chi phí sản xuất nhưng đây là giải pháp giúp bảo đảm an toàn thực phẩm, hạn chế dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và tạo điều kiện để mở rộng sang nhiều thị trường khác trong tương lai.
Về phần giá xuất khẩu, bà Vy cho biết, doanh nghiệp đã sang Trung Quốc đàm phán giá bán theo từng quý nhằm chủ động điều tiết sản lượng. Trong các thời điểm Trung Quốc vào vụ thu hoạch nội địa, doanh nghiệp sẽ hạn chế lượng hàng xuất khẩu. Ngược lại, vào mùa lễ hội hoặc khi nguồn cung từ Thái Lan giảm, doanh nghiệp sẽ tăng lượng hàng đưa sang thị trường này.
Theo đại diện Chánh Thu, nông dân Việt Nam hiện có thể sản xuất rải vụ nên việc điều chỉnh sản lượng không quá khó. Tuy vậy, để xuất khẩu bền vững, điều quan trọng nhất là phải xây dựng đầu ra ổn định.
Doanh nghiệp này cũng ưu tiên làm việc trực tiếp với khách hàng và xây dựng điểm bán hàng tại Trung Quốc nhằm chủ động thị trường tiêu thụ.
Bà Vy cũng thừa nhận, việc vận động nông dân bao từng trái bưởi không đơn giản do phát sinh thêm chi phí sản xuất. Vì vậy, doanh nghiệp phải đồng thời cam kết bao tiêu sản phẩm để người dân yên tâm đầu tư.
Trong khi đó, ông Võ Huy Hoàng – Giám đốc Công ty Hoàng Thọ (Bình Thuận) – chia sẻ, dù đã có kinh nghiệm xây dựng vùng trồng và cơ sở đóng gói cho thanh long xuất khẩu nhưng với bưởi và chanh, doanh nghiệp vẫn đang trong giai đoạn học hỏi để hoàn thiện quy trình đáp ứng yêu cầu xuất khẩu chính ngạch.
Sau khi biết thông tin về việc Nghị định thư được ký kết, ông đã trực tiếp đến TPHCM để tìm hiểu các quy định mới.
“Khách hàng yêu cầu có hàng là chuyển ngay vì họ đánh giá bưởi da xanh Việt Nam ngon, ngọt, giá hợp lý và rất dễ sử dụng”, ông nói.
Theo ông Hoàng, phần lớn nông dân hiện đã có ý thức hơn trong việc tuân thủ các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, việc xây dựng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và tổ chức sản xuất đồng bộ vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện.
Các doanh nghiệp cho rằng việc Trung Quốc chính thức mở cửa cho bưởi và chanh Việt Nam không chỉ tạo thêm cơ hội tăng trưởng xuất khẩu mà còn thúc đẩy ngành trái cây chuyển dần sang mô hình sản xuất chuyên nghiệp hơn, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và hướng tới phát triển bền vững.
Việt Nam hiện có khoảng 106.000 ha bưởi với sản lượng khoảng 1 triệu tấn mỗi năm và hơn 44.000 ha chanh với sản lượng gần 700.000 tấn.
Việc bổ sung thêm hai loại trái cây này vào nhóm xuất khẩu chính ngạch được kỳ vọng sẽ giúp đa dạng hóa mặt hàng, gia tăng kim ngạch xuất khẩu và nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về vận tải hàng không. Tại dự thảo, Bộ vẫn giữ các hình thức bồi thường như hiện hành gồm tiền mặt, chuyển khoản, vé miễn cước chứng từ bồi hoàn để tiếp tục sử dụng dịch vụ của hãng bay...
Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo muốn bổ sung thêm hình thức bồi thường bằng phiếu thanh toán (voucher) và điểm thưởng của hãng hàng không.
Thời gian hoàn vé bằng voucher có thể là 7 ngày, tiền mặt hoặc chuyển khoản 21 ngày, thẻ tín dụng 45 ngày và trả qua hệ thống đại lý 60 ngày.
Mức bồi thường ứng trước khi các chuyến bay bị hủy, chậm có thể tăng thêm 25%. Cụ thể, với các đường bay nội địa dưới 500 km, mức bồi thường ứng trước không hoàn lại tăng từ 200.000 đồng lên 250.000 đồng.
Mức bồi thường với chuyến bay từ 500 km đến dưới 1.000 km có thể lên 375.000 đồng (tăng 75.000 đồng). Tương tự, mức này là 500.000 đồng (tăng 100.000 đồng) với chuyến bay trên 1.000 km, ví dụ chặng Hà Nội - TP HCM.
Với chuyến bay quốc tế, mức bồi thường thấp nhất dự kiến 30 USD (đường bay dưới 1.000 km) và cao nhất 180 USD (đường bay từ 5.000 km). Hai mức này đang là 25 USD và 150 USD.
Bộ Xây dựng cho biết mức này được đưa ra trên cơ sở chỉ số lạm phát đồng USD giai đoạn 2015-2025 là 25%, theo số liệu Cục Thống kê Lao động Mỹ.
Hiện tại, hành khách được bồi thường ứng trước khi bị từ chối vận chuyển (overbook), chuyến bay bị hủy hoặc chậm trên 4 giờ. Để được hưởng chính sách này, hành khách cần gửi yêu cầu đến hãng hàng không (trực tiếp hoặc trực tuyến), văn phòng bán vé.
Theo dự thảo Thông tư, thời hạn hãng bồi thường được đề xuất nới lên 30 ngày làm việc kể từ ngày chuyến bay bị chậm hoặc hủy, tăng gấp đôi quy định hiện tại (14 ngày).
Tháng 4/2026, hàng không trong nước có 943 chuyến bay chậm, tương ứng 14% tổng số chuyến bay thực hiện. Số chuyến bị hủy chỉ là 48 chuyến, chiếm 0,4%.
Tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 10/2025, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng nhiều trường hợp chuyến bay bị chậm, hủy chuyến, hãng chỉ xin lỗi là "không thỏa đáng", nên cần có cơ chế bồi thường cho khách hàng.
Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh khi đó giải thích do hạ tầng chưa đáp ứng, nhiều chuyến bay có thể bị chậm 15 phút tới 1 tiếng. Ông cho rằng bất cập sẽ được giải quyết khi sân bay quốc tế Long Thành được đưa vào khai thác, vận hành.
Thông tin trên được Công ty cổ phần Năng lượng VinEnergo công bố trong bản thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp ngày 15/5. Tính từ ngày thành lập cách đây hơn một năm, vốn điều lệ của pháp nhân do ông Phạm Nhật Vượng sáng lập đã tăng từ 2.000 tỷ đồng lên 79.923 tỷ đồng, tức gấp gần 40 lần. Trong đó, 44,6% vốn được góp bằng tiền mặt, còn lại là các loại tài sản khác.
Nếu so với các doanh nghiệp niêm yết, quy mô vốn của VinEnergo hiện chỉ thấp hơn một số ngân hàng như Vietcombank, MB, VPBank nhưng vượt toàn bộ các công ty phi tài chính như Vingroup, Hòa Phát, BSR...
Theo công bố trên website, VinEnergo đang triển khai 8 dự án điện trong nước tại 5 địa phương, với số vốn đầu tư khoảng 287.000 tỷ đồng. Tổng công suất của các nhà máy đạt gần 7.500 MW, tương đương 7,5 GW.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Ngày 28/3, VinEnergo đã ký hợp tác với UBND tỉnh Gia Lai nhằm nghiên cứu, khảo sát tiềm năng đầu tư cụm nhà máy điện gió tại địa phương này với số vốn khoảng 210.000 tỷ đồng. Công suất dự kiến khoảng 3.000 MW.
VinEnergo còn đặt kế hoạch phát triển 100GW năng lượng tái tạo trong ba năm tới tại các thị trường nước ngoài. Các khu vực được doanh nghiệp định hướng triển khai gồm Bắc Mỹ, Bắc Âu, Địa Trung Hải và Đông Nam Á. Ngoài ra, VinEnergo cũng đang nghiên cứu cơ hội đầu tư tại Trung Á và châu Phi.
Theo công bố, doanh nghiệp đã đạt được các thỏa thuận triển khai những dự án quốc tế đầu tiên tại Đan Mạch, Thụy Điển và Philippines với tổng công suất khoảng 10GW.
VinEnergo hoạt động chính trong lĩnh vực sản xuất điện và thiết bị điện. Ở thời điểm thành lập, ông Phạm Nhật Vượng nắm giữ 71% vốn của doanh nghiệp này. Số cổ phần còn lại thuộc về Vingroup và hai con trai của người giàu nhất Việt Nam.
Tháng 11/2025, VinEnergo có cổ đông nước ngoài đầu tiên là Dynamic Invest Group Limited. Tổ chức này nắm giữ khoảng 5% vốn của doanh nghiệp, tương đương giá trị vốn góp trên 1.400 tỷ đồng.
Từ doanh nghiệp lớn đến doanh nghiệp nhỏ đều phải nỗ lực để áp dụng những ứng dụng số linh hoạt, vừa giải phóng sức lao động vừa tự động hóa quy trình kinh doanh.
23h một ngày cuối tháng 4, khi những thực khách cuối rời nhà hàng sau một buổi tối "đánh chén" no nê, ông Phan Hoài Giang (chủ nhà hàng H.T. ở TP.HCM) mở chiếc điện thoại và "chốt" ngay con số doanh thu trong ngày: 30,5 triệu đồng!
Chạm sang mục kho, ông Giang cũng tính ngay được hàng tồn để kịp đặt thêm hàng từ đối tác. "Giờ khỏe re, mọi thứ đều có trên điện thoại hết, nhiều lúc tôi không ở tiệm nhưng vẫn cập nhật từng đơn hàng, từng vị trí làm việc nhờ quản trị qua app", ông Giang kể.
Với những ai đã từng kinh doanh nhà hàng, bên cạnh việc tuyển đầu bếp mát tay nấu những món hút hồn thực khách thì việc quản lý nguyên liệu, hàng tồn và nhân viên là cả một núi việc không hề dễ dàng. Với nhân sự gần 30 người, việc chấm đúng giờ cho từng nhân viên là một công việc đau đầu.
Song từ khi mua phần mềm quản trị, chuyện quản lý con người đối với ông Giang trở nên... nhẹ tênh. Cứ đến giờ, nhân viên vào điện thoại check-in khuôn mặt bằng bằng sóng WiFi của nhà hàng, mọi thứ đúng 100% và không thừa, không thiếu thời gian làm việc của ai dù chỉ một giây.
Hay với việc kiểm kho, trước đây mỗi ngày nhân viên đều phải vào lục kho xem thì nay tất cả đều hiển thị trên app bởi đã có định lượng đầu vào, đầu ra.
"Nhờ ứng dụng công nghệ mà tôi đã cắt giảm được nhân sự trung gian như kế toán, kiểm kho, bộ phận thu ngân cũng giảm bớt nhân sự... mà vẫn làm ăn tốt, giảm thiểu tối đa sai sót do con người và việc quản trị nhà hàng cũng đơn giản hơn", ông Giang kể.
Không chỉ doanh nghiệp nhỏ, các "ông lớn" cũng buộc phải ứng dụng công nghệ trong vận hành để tiết giảm chi phí, giảm phát thải để nhận "thẻ xanh" cho hàng hóa. Bước vào Nhà máy Sữa Việt Nam của Vinamilk tại TP.HCM, ai cũng bất ngờ bởi nhiều khâu sản xuất đều tự động hóa, hầu như vắng bóng con người.
Những chú robot hiện đại cặm cụi làm những việc mà trước đây vốn chỉ làm được bởi đôi tay con người. Trong đó hệ thống robot LGV là những chiếc xe nâng thông minh, tính toán con đường đi ngắn nhất nhằm cung cấp bao bì, vật liệu cho các máy móc và vận chuyển thành phẩm đến kho.
Hệ thống robot này không chỉ giúp tăng hiệu suất mà còn giảm đến 60% lượng phát thải khí nhà kính so với xe nâng chạy bằng nhiên liệu hóa thạch.
Còn với kho thông minh, không gian kho cao đến 35m, tương đương với tòa nhà cao 10 tầng, cũng hoàn toàn vắng bóng con người. Nếu ở các kho truyền thống, việc vận hành đòi hỏi hàng trăm nhân sự cùng hệ thống máy nâng hạ cồng kềnh, kho thông minh này hoạt động hoàn toàn bằng robot và phần mềm quản lý tự động.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trịnh Phương Nam, Giám đốc sản xuất Nhà máy Mega, kể rằng kho thông minh không chỉ tiết kiệm nhân lực, tăng gấp 5 - 6 lần sức chứa mà còn giảm đến 70% năng lượng so với các kho truyền thống và phương thức quản lý thủ công, giúp nhà máy này "xanh", thông minh hơn.
Dẫn chúng tôi trải nghiệm hệ thống tư vấn khách hàng qua AI (trí tuệ nhân tạo), ông Lê Hữu Nghĩa, điều hành hệ sinh thái kinh doanh đa ngành Lê Thành, kể rằng doanh nghiệp đang "nuôi" nhiều "con AI" để thay con người tư vấn, tạo đơn hàng đến giao nhận và hậu kiểm.
Nghiên cứu AI từ ba năm trước, nhưng việc mạnh dạn để AI vào chuyện bán buôn của doanh nghiệp này là cả một sự lựa chọn khó khăn. Với đặc thù phục vụ khách hàng ở nhiều lĩnh vực như chuỗi mỹ phẩm, khách sạn, ông Nghĩa kể rằng những "con AI" này ban đầu gặp những trục trặc khó lường.
Với đặc thù của bộ não AI, không đồng cảm được với tâm trạng, cảm xúc của khách hàng nên các phần mềm "tư vấn như một cái máy". Nhiều trường hợp dở khóc, dở cười khi AI không hiểu được phương ngữ, từ viết tắt hay lỗi chính tả của khách dẫn đến tư vấn sai.
Thậm chí có thời điểm doanh nghiệp sụt giảm doanh thu, "chốt" đơn hàng sai với doanh thu giảm đến gần một nửa. Với một doanh nghiệp, doanh thu giảm 50% là khủng khiếp, do đó ông Nghĩa buộc phải tắt toàn bộ hệ thống AI để "cải tổ".
Doanh nghiệp quyết không thuê đội ngũ bên ngoài, đầu tư vào nội lực khi tuyển nhân sự, rót vốn vào hạ tầng, kỹ thuật với chi phí hàng trăm triệu đồng mỗi tháng để làm chủ "con AI". "AI là sự lựa chọn sống còn, nhưng nó cũng không phải phép màu mà phải có sự chăm chút, đầu tư để "nuôi" công nghệ cho doanh nghiệp", ông Nghĩa nói.
Còn với ngành dệt may, một ngành tưởng chừng như luôn bị mặc định là cũ kỹ và xài nhiều lao động, giờ đây công nghệ và AI đã giúp doanh nghiệp tăng năng suất, giảm lao động và hút nhiều đơn hàng hơn.
Ông Phạm Văn Việt, Giám đốc Công ty TNHH Việt Thắng Jeans, cho hay nhà máy của doanh nghiệp này đã được kết nối toàn bộ bằng dữ liệu, các chỉ số về sản xuất, phát thải được truyền trực tiếp sang châu Âu để đối tác kiểm kê, theo dõi phát thải.
Để thực hiện cuộc cách mạng chuyển đổi số này, doanh nghiệp đã bỏ ra cả trăm tỉ đồng để thay mới công nghệ từ châu Âu, giúp nhà máy thông minh từ khâu sản xuất đến kho vận. "Nhờ mạnh dạn đầu tư vào công nghệ, chúng tôi đã làm chủ được quy trình sản xuất, tối ưu còn người và đặc biệt là đạt tiêu chuẩn khí thải khắt khe của thị trường châu Âu", ông Việt nói.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trần Việt Anh, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM, cho rằng nếu không có số hóa, doanh nghiệp giống như một cơ thể thiếu kháng thể trước các "vi rút" biến động thị trường.
Theo ông Việt Anh, khi mọi quy trình được số hóa, dữ liệu sẽ trở thành tài sản. Do đó doanh nghiệp không còn con đường nào khác phải đẩy mạnh chuyển đổi số, thích ứng với các sản phẩm số và thậm chí là làm chủ các sản phẩm số.
