Người phụ nữ nước ngoài lái ô tô gây tai nạn khiến một người tử vong

TS Trương Bá Kiên, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí hậu thuộc Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển trả lời VnExpress về khả năng xuất hiện El Nino cũng như tác động đến Việt Nam.

- Các cơ quan khí tượng quốc tế cảnh báo khả năng xuất hiện "siêu El Nino" trong năm nay. Ông nhìn nhận thế nào về kịch bản này?

Cường độ El Nino được theo dõi bằng chỉ số ONI - trung bình trượt 3 tháng của dị thường nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Niño 3.4 ở trung tâm xích đạo Thái Bình Dương. Theo phân loại, El Nino được chia thành yếu (0,5-0,9 độ C), trung bình (1-1,4 độ), mạnh (1,5-1,9 độ) và rất mạnh khi từ 2 độ C trở lên. Vì vậy, "siêu El Nino" thực chất là El Nino rất mạnh, với ONI khoảng từ 2 độ C.

Cập nhật từ các trung tâm dự báo lớn như Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương quốc gia Mỹ và Trung tâm Dự báo Thời tiết trung hạn châu Âu cho thấy khả năng chuyển sang El Nino trong hè 2026 trên 60% và có thể kéo dài đến cuối năm. Xác suất đạt ngưỡng rất mạnh vào cuối năm khoảng 25%. Tuy nhiên, các mô hình vẫn chưa thống nhất về cường độ cực đại nên cần tiếp tục theo dõi.

Nhìn chung, độ tin cậy đối với xu thế hình thành El Nino là khá cao, khi tín hiệu đại dương rõ rệt và điều kiện khí quyển thuận lợi cho quá trình ấm lên. Tuy nhiên, bất định vẫn lớn về cường độ cực đại do ENSO (dao động tự nhiên giữa đại dương và khí quyển ở khu vực xích đạo Thái Bình Dương) đang trong giai đoạn "rào cản mùa xuân", thời kỳ kỹ năng dự báo suy giảm và biên độ dự báo giữa các kịch bản còn rộng.

- Nếu El Nino phát triển mạnh, ông đánh giá thế nào cường độ của nó (có thể so sánh các đợt lịch sử như 1997-1998 hay 2015-2016)?

- Nếu El Nino năm 2026 thực sự phát triển tới ngưỡng rất mạnh thì xét riêng về chỉ số ONI, nó có thể được xếp vào cùng nhóm với các sự kiện El Nino mạnh nhất trong chuỗi quan trắc hiện đại như 1997-1998 và 2015-2016. Tuy nhiên, về mặt khoa học khí hậu cần đặc biệt thận trọng khi so sánh trực tiếp như vậy.

Cùng một giá trị ONI hoặc cùng được xếp vào nhóm rất mạnh không đồng nghĩa với việc các tác động khí hậu sẽ lặp lại theo cùng một cách. Nguyên nhân là tác động của ENSO không chỉ phụ thuộc vào biên độ nhiệt độ mặt nước biển ở khu vực Niño 3.4, mà còn phụ thuộc vào cấu trúc không gian của dị thường nhiệt độ mặt biển trên toàn vùng nhiệt đới Thái Bình Dương, thời điểm hiện tượng đạt cực đại, mức độ kết nối giữa tín hiệu đại dương và hoàn lưu khí quyển, cũng như trạng thái đồng thời của các dao động khí hậu khác.

Ngoài ra, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, mối quan hệ giữa cường độ ENSO và các cực đoan khí hậu không mang tính tuyến tính đơn giản. Các cực đoan thực tế là kết quả của sự chồng lấn giữa dao động tự nhiên và một nền khí hậu đang nóng lên, với lượng hơi nước lớn hơn và điều kiện nhiệt - ẩm thay đổi. Vì vậy, cùng một mức ONI nhưng tác động đến nắng nóng, hạn hán, mưa lớn hay bão ở từng vùng có thể khác đáng kể giữa các thời kỳ.

Nói cách khác, nếu xét riêng về cường độ thì có thể tiệm cận nhóm lịch sử, nhưng về tác động thì không thể mặc định sẽ lặp lại kịch bản của các năm trước.

- El Nino tác động đến khí hậu toàn cầu?

- Về bản chất, El Nino làm thay đổi chênh lệch nhiệt độ mặt biển dọc xích đạo Thái Bình Dương, làm suy yếu sự khác biệt giữa phía tây và phía đông. Điều này kéo theo biến đổi đối lưu nhiệt đới và hoàn lưu Walker - hệ thống gió quy mô lớn chi phối vận chuyển không khí và độ ẩm.

Khi hoàn lưu Walker suy yếu hoặc dịch chuyển, các vùng mây đối lưu và mưa lớn thay đổi theo, đồng thời kéo theo sự điều chỉnh của các dòng xiết cận nhiệt và các sóng khí quyển quy mô hành tinh. Đây là cơ chế khiến các hình thái thời tiết bị xáo trộn về vị trí và thời điểm.

Tuy nhiên, tác động của El Nino không đồng nhất giữa các khu vực, do còn phụ thuộc vào cấu trúc vùng nước ấm, thời điểm đạt cực đại và tương tác với các hệ thống khí hậu khác, cũng như yếu tố địa hình và hoàn lưu khu vực.

- Với Việt Nam, El Nino sẽ tác động thế nào đến nắng nóng, lượng mưa, bão và các hiện tượng cực đoan?

- Đối với Việt Nam, El Nino thường liên quan đến xu thế nền nhiệt cao hơn trung bình, bốc thoát hơi mạnh hơn và mưa suy giảm trong một số thời kỳ, qua đó làm tăng nguy cơ nắng nóng, khô hạn, thiếu nước và suy giảm dòng chảy. Tuy nhiên, tác động không đồng đều giữa các vùng.

Tín hiệu thiếu mưa và hạn hán thường rõ hơn ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, trong khi miền Bắc thể hiện rõ hơn ở việc nền nhiệt cao hơn và số ngày nắng nóng tăng. Các dự báo hiện nay cũng cho thấy nhiệt độ trung bình có thể cao hơn bình thường khoảng 0,5-1 độ C, nắng nóng có thể nhiều và gay gắt hơn.

Trong các năm El Nino, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, nhưng không đồng nghĩa rủi ro giảm. Vẫn có thể xuất hiện các cơn bão mạnh, tăng cường nhanh hoặc có quỹ đạo phức tạp. Đồng thời, El Nino cũng không loại trừ khả năng xuất hiện các hiện tượng cực đoan như giông mạnh, lốc, sét, mưa đá trong các thời kỳ chuyển mùa.

Nói cách khác, El Nino chủ yếu làm thay đổi nền xác suất khí hậu theo mùa, chứ không quyết định tuyệt đối từng đợt thời tiết cụ thể.

- Trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu đang tăng cao, El Nino có thể làm gia tăng mức độ nắng nóng và rủi ro khí hậu ở Việt Nam thế nào?

- El Nino diễn ra trên nền khí hậu toàn cầu đã nóng lên rõ rệt trong nhiều năm gần đây. Nếu phát triển mạnh, hiện tượng này sẽ cộng hưởng với nền nhiệt vốn cao, làm tăng xác suất các đợt nắng nóng mạnh và kéo dài.

Tuy vậy, chưa thể tách bạch một con số cụ thể về mức tăng nhiệt do El Nino, vì cường độ nắng nóng còn phụ thuộc nhiều yếu tố như hoàn lưu khí quyển, áp thấp nóng phía tây, hiệu ứng phơn, độ ẩm và điều kiện nội mùa.

Điều có thể nói chắc hơn là El Nino làm tăng xác suất nền nhiệt cao hơn trung bình, còn biến đổi khí hậu làm nâng nền nhiệt xuất phát. Khi hai yếu tố này cộng hưởng, các đợt nóng có xu hướng gay gắt hơn, kéo dài hơn và tác động lớn hơn.

Nếu El Nino phát triển từ mùa hè và mạnh dần về cuối năm, rủi ro không xuất hiện đồng đều mà tăng theo mùa. Mùa hè và đầu thu 2026, nguy cơ chính là nắng nóng diện rộng, phụ tải điện tăng, thiếu nước cục bộ, nhất là ở Bắc Bộ và Trung Bộ. Từ cuối hè sang mùa khô 2026-2027, rủi ro gia tăng ở Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ với thiếu mưa, suy giảm dòng chảy, hạn hán và xâm nhập mặn.

- Cần làm gì để giảm thiệt hại do El Nino:

- Để ứng phó với El Nino, tôi cho rằng điều quan trọng nhất là không chuẩn bị theo một kịch bản đơn tuyến chỉ có nóng và khô mà theo hướng đa rủi ro. Với nông nghiệp, cần điều chỉnh lịch thời vụ, cơ cấu cây trồng và tưới tiết kiệm. Với tài nguyên nước, cần theo dõi cân bằng nước, tích nước sớm và xây dựng kịch bản cấp nước dự phòng. Với năng lượng, cần chuẩn bị cho rủi ro kép: phụ tải tăng vì nóng trong khi thủy điện có thể suy giảm vì thiếu nước.

Ở cấp địa phương, cần đồng thời chuẩn bị cho nắng nóng, cháy rừng, thiếu nước, nhưng cũng không lơ là với giông mạnh, mưa đá, mưa lớn cục bộ và bão mạnh có quỹ đạo phức tạp. Cách tiếp cận phù hợp nhất là quản trị rủi ro dựa trên dự báo khí hậu nhiều hạn và cập nhật thường xuyên khi ENSO vượt qua rào cản mùa xuân trong các tháng tới.

Tin Gốc: Vnexpress

Sáng 5.5, Thành ủy Đà Nẵng tổ chức hội nghị công bố các quyết định của Ban Thường vụ Thành ủy về công tác cán bộ tại xã vùng cao Trà Tập.

Cụ thể, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng quyết định điều động, chỉ định ông Võ Như Toàn, Phó giám đốc Sở NN-MT, tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Đảng ủy và giữ chức Bí thư Đảng ủy xã Trà Tập nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Cùng với đó, ông Nguyễn Thế Anh, Phó bí thư Thường trực Đảng ủy xã Trà Liên, được điều động, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Đảng ủy và giữ chức Phó bí thư Đảng ủy xã Trà Tập nhiệm kỳ 2025 - 2030, giới thiệu để HĐND xã bầu giữ chức Chủ tịch UBND xã nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Trước đó, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng đã thông báo kết quả xem xét, thi hành kỷ luật đối với Ban Thường vụ Đảng ủy xã Trà Tập nhiệm kỳ 2025 - 2030 và cá nhân ông Hà Ra Diêu, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã.

Kết luận cho thấy tập thể Ban Thường vụ Đảng ủy xã Trà Tập đã bộc lộ nhiều hạn chế, khuyết điểm trong lãnh đạo, điều hành. Tập thể này bị xác định thiếu trách nhiệm, buông lỏng kiểm tra, giám sát hoạt động của HĐND xã; công tác lãnh đạo, chỉ đạo chưa sâu sát.

Đáng chú ý, Ban Thường vụ Đảng ủy xã còn để xảy ra tình trạng cán bộ, đảng viên chủ chốt không thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ; triển khai không đúng chủ trương của Thành ủy về công tác cán bộ. Bên cạnh đó, việc không nắm chắc tình hình cơ sở, không kịp thời theo dõi diễn biến tư tưởng của cán bộ, đảng viên đã gây dư luận không tốt, ảnh hưởng đến uy tín của Đảng bộ và chính quyền địa phương.

Với vai trò người đứng đầu, ông Hà Ra Diêu được xác định chịu trách nhiệm chính về các vi phạm, khuyết điểm nêu trên. Cơ quan chức năng kết luận ông có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và những điều đảng viên không được làm, không thực hiện đầy đủ trách nhiệm nêu gương.

Căn cứ mức độ vi phạm, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng quyết định thi hành kỷ luật Ban Thường vụ Đảng ủy xã Trà Tập nhiệm kỳ 2025 - 2030 bằng hình thức khiển trách.

Đối với cá nhân ông Hà Ra Diêu, hình thức kỷ luật được áp dụng là cách chức Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ xã Trà Tập nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Tin Gốc: Thanh Niên

UBND TP HCM ngày 20/5 chấp thuận giao Công ty cổ phần đầu tư và kinh doanh nhà Khang Điền nghiên cứu, lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án theo hình thức đối tác công tư (PPP), sau khi phương án sơ bộ được Sở Tài chính xem xét, tham mưu.

Theo đề xuất, doanh nghiệp thực hiện chỉnh trang và xây chung cư nhà ở xã hội theo quy hoạch trên khu đất rộng khoảng 3,61 ha tại khu Mả Lạng, phường Cầu Ông Lãnh. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 2.000 tỷ đồng, chưa bao gồm kinh phí bồi thường.

Với khu Chợ Gà - Gạo, phường Bến Thành, Công ty Khang Điền cũng sẽ chỉnh trang và xây chung cư nhà ở xã hội trên khu đất rộng khoảng 0,4 ha. Tổng mức đầu tư sơ bộ cho khu vực này ước khoảng 1.100 tỷ đồng, chưa tính giải phóng mặt bằng, tái định cư.

Khu Mả Lạng, còn gọi là tứ giác Nguyễn Cư Trinh, được bao quanh bởi bốn tuyến đường Nguyễn Trãi - Cống Quỳnh - Trần Đình Xu - Nguyễn Cư Trinh. Trước năm 1975, nơi đây là nghĩa địa, sau đó được di dời và dần hình thành khu dân cư ở trung tâm quận 1 cũ.

Từ năm 2000, TP HCM chủ trương giải tỏa, chỉnh trang khu Mả Lạng. Dự án từng qua nhiều chủ đầu tư nhưng không thể triển khai, đến năm 2023 thành phố quyết định thu hồi.

Theo thống kê sơ bộ từ chính quyền địa phương, trong khu vực này hiện có khoảng 1.070 hộ dân, phần lớn là nhà đất với khoảng 943 trường hợp, còn lại căn hộ thuộc chung cư 269F Nguyễn Trãi. Ngoài ra, trong khu Mả Lạng còn có một số khu đất công diện tích lớn như Rạp Quốc Thanh, Kho tang vật của UBND quận 1 (cũ) cùng các trường học.

Cách Mả Lạng hơn một km, khu chợ Gà - Gạo nằm giữa các đường Nguyễn Thái Học, Võ Văn Kiệt và Yersin, là chợ truyền thống tồn tại từ trước năm 1975 nhưng đã xuống cấp. Theo thống kê, khu vực này đang có khoảng 248 hộ dân, 238 sạp chợ, cùng 10 căn nhà phố.

Nằm ở vùng lõi trung tâm thành phố, nhưng người dân các khu vực trên phải "chia ca để ngủ" do nhiều căn nhà diện tích rất nhỏ, chỉ 5-10 m2, thậm chí dưới 5 m2. Điều này khiến chất lượng sống của người dân chưa đảm bảo cũng như an toàn phòng cháy chữa cháy.

Trước đó, trên cơ sở chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang tại buổi làm việc ngày 12/5, Sở Tài chính cho biết đã đề nghị các đơn vị nghiên cứu triển khai dự án ở khu vực này theo hướng chỉnh trang đô thị gắn với tái định cư tại chỗ cho người dân, không đặt mục tiêu kinh doanh thương mại. Mục tiêu là cải thiện chất lượng sống, đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy và phát triển đô thị đồng bộ. Thành phố cũng sẽ xây dựng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phù hợp, đảm bảo quyền lợi người dân.

Hiện, UBND TP HCM lưu ý việc giao Công ty Khang Điền lập hồ sơ đề xuất không đồng nghĩa doanh nghiệp được ưu tiên lựa chọn làm nhà đầu tư hoặc thành phố sẽ áp dụng phương án đầu tư do công ty đề xuất. Trong thời hạn một tháng, doanh nghiệp không hoàn thành hồ sơ hoặc hồ sơ không được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, việc giao nghiên cứu sẽ chấm dứt; chi phí phát sinh do doanh nghiệp tự chịu.

Tin Gốc: Vnexpress