Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed ngày 15/5 đã ra chỉ thị khẩn yêu cầu Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đẩy nhanh tiến độ tuyến đường ống dẫn dầu Tây – Đông thứ hai nối thẳng tới cảng Fujairah bên bờ vịnh Oman.
Đây không đơn thuần là một dự án hạ tầng dầu khí. Với UAE, nó là “tấm vé sinh tồn” trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển gần 20% dầu mỏ thế giới – liên tục đối mặt nguy cơ tê liệt vì xung đột địa chính trị.
Khi sở hữu tuyến xuất khẩu dầu trực tiếp ra đại dương, UAE có thể đưa “vàng đen” ra thị trường mà không còn phụ thuộc vào Hormuz – điểm nghẽn được ví như “yết hầu” của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Giải mã “yết hầu” chuỗi cung ứng
Theo Reuters, căng thẳng khu vực từ cuối tháng 2 đã khiến dòng chảy dầu qua Hormuz gián đoạn nghiêm trọng. Giá năng lượng toàn cầu lập tức biến động mạnh, còn nhiều quốc gia tiêu thụ lớn phải tính đến các biện pháp kiểm soát nhiên liệu.
Đối với bản thân UAE, thiệt hại kinh tế từ việc gián đoạn xuất khẩu là những con số biết nói. Trước khủng hoảng, quốc gia vùng Vịnh này duy trì sản lượng trên 3 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, các số liệu gần đây cho thấy sản lượng thực tế có thời điểm rơi xuống chỉ còn khoảng 1,8-2,1 triệu thùng/ngày.
Riêng trong tháng 3, Abu Dhabi được cho là mất doanh thu tương đương khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày vì không thể xuất khẩu trơn tru khỏi vịnh Ba Tư. Đó là lý do dự án đường ống Tây – Đông thứ hai được đẩy lên mức ưu tiên cao nhất. Theo CNBC, khi hoàn thành vào năm 2027, ADNOC sẽ có thể tăng gấp đôi năng lực xuất khẩu qua cảng Fujairah.
Hiện tại, UAE chỉ có một lối thoát duy nhất là tuyến đường ống Habshan – Fujairah với công suất tối đa 1,8 triệu thùng mỗi ngày. Việc có thêm tuyến ống thứ hai mang lại cho UAE lợi thế logistics khổng lồ so với các đối thủ trong khu vực.
Cuộc chia tay lịch sử để tối đa hóa lợi nhuận
Nếu siêu đường ống là “cánh tay logistics”, thì quyết định rời OPEC mới là bước đi gây địa chấn thực sự. Đầu tháng 5, UAE chính thức tuyên bố rút khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), khép lại gần 6 thập kỷ đồng hành cùng liên minh quyền lực nhất thị trường dầu khí.
Bề ngoài, Abu Dhabi gọi đây là quyết định phục vụ chiến lược phát triển dài hạn. Nhưng phía sau là mục tiêu tối đa hóa doanh thu dầu mỏ trước khi thế giới bước sâu vào kỷ nguyên năng lượng xanh.
Là thành viên OPEC, UAE phải tuân thủ các hạn ngạch sản xuất ngặt nghèo nhằm giữ giá dầu ổn định. Cơ chế này từ lâu đã kìm hãm đà tăng trưởng doanh thu của UAE. Quốc gia này hiện sở hữu công suất dự phòng lớn thứ hai trong khối nhưng chỉ được phép bơm ra thị trường khoảng 3 đến 3,5 triệu thùng mỗi ngày.
Trong khi đó, năng lực thực tế của hệ thống giàn khoan ADNOC có thể đạt tới 4,9 triệu thùng mỗi ngày. Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouei từng chia sẻ trên The New York Times rằng thế giới đang khát năng lượng và UAE không muốn bị ràng buộc bởi bất kỳ tổ chức nào.
Giới phân tích cho rằng động thái của UAE có thể kích hoạt một cuộc chiến thị phần khốc liệt tại Trung Đông. Nhiều chuyên gia dự báo UAE hoàn toàn có thể nhanh chóng nâng sản lượng lên gần 5 triệu thùng/ngày nếu khôi phục đầy đủ năng lực xuất khẩu.
Điều này đặt Saudi Arabia vào thế khó. Nếu Riyadh đáp trả bằng cách tăng sản lượng để bảo vệ thị phần, giá dầu toàn cầu có nguy cơ lao vào vòng xoáy biến động dữ dội.
Chạy đua với thời gian trước kỷ nguyên xe điện
Những quyết định táo bạo của UAE không chỉ bắt nguồn từ các cuộc khủng hoảng ngắn hạn. Sâu xa hơn, giới tinh hoa tại Abu Dhabi đang nhìn thấy chiếc đồng hồ đếm ngược của kỷ nguyên năng lượng hóa thạch. Quá trình chuyển đổi xanh trên toàn cầu đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn mọi dự báo của các tập đoàn dầu khí truyền thống.
Hành vi của người tiêu dùng đang thay đổi chóng mặt trước sức ép từ giá nhiên liệu. Dữ liệu từ thị trường Anh cho thấy doanh số xe lai (hybrid) sạc điện trong tháng 3 đã tăng vọt 47%, trong khi xe điện thuần túy tăng 24%. Thị phần của các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống hiện đã co hẹp xuống dưới mức 44%.
Tại khu vực châu Á, Trung Quốc cũng đang điện hóa nền kinh tế với quy mô khổng lồ. Những xu hướng này đang dần bẻ gãy đường cong nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong dài hạn. Đứng trước viễn cảnh đó, UAE hiểu rằng họ phải bán được càng nhiều dầu càng tốt trước khi thế giới không còn mặn mà với nhiên liệu hóa thạch.
Chuyên gia phân tích dầu mỏ Priya Walia tại Ryland Energy nhận định sự rút lui của UAE sẽ làm suy yếu nghiêm trọng khả năng điều tiết thị trường của liên minh OPEC+. Kỳ vọng về một nguồn cung dầu mỏ được kiểm soát nhịp nhàng qua các hiệp ước chung đang dần tan vỡ.
Thế giới đang bước vào một giai đoạn kinh tế đầy biến động, nơi sức mạnh thuộc về những quốc gia sở hữu hạ tầng logistics vượt trội. Dù nắm trong tay chiến lược dài hạn sắc bén, UAE vẫn phải đối mặt với bài toán hóc búa mang tên chi phí cơ hội. Từ nay cho đến khi tuyến đường ống mới hoàn thành vào năm 2027, hàng triệu thùng dầu chưa thể xuất cảng vẫn là một thách thức lớn đối với nền kinh tế nước này.
Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện Chương trình đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành đến năm 2030 với tổng kinh phí 300 tỷ đồng.
Tổng kinh phí thực hiện toàn chương trình đến năm 2030 ước khoảng 300 tỷ đồng, trong đó 280 tỷ đồng dành cho hỗ trợ đào tạo và 20 tỷ đồng cho các hoạt động quản lý, giám sát, đánh giá, hỗ trợ sau đào tạo, truyền thông, quản lý chương trình.
Đối tượng áp dụng chính sách là học viên đến từ doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân; các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; UBND xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; mặt trận tổ quốc Việt Nam, các hội, hiệp hội, cơ quan hỗ trợ, bên cung cấp dịch vụ đào tạo.
Theo dự thảo, chương trình có 3 phương thức hỗ trợ gồm phiếu học bổng, tổ chức khóa đào tạo trực tiếp và đào tạo trực tuyến qua các nền tảng số.
Với phương thức phiếu học bổng, dự kiến mức hỗ trợ cho mỗi học viên từ 20-50 triệu đồng/khóa học tùy loại hình đào tạo (bình quân khoảng 28 triệu đồng/học viên/khóa). Đây là phương thức hỗ trợ mới.
Với phương thức đào tạo trực tuyến, cơ quan soạn thảo đề xuất sử dụng hệ thống E-Learning của Bộ Tài chính để học viên tham gia miễn phí và không giới hạn. Ngoài ra, Bộ có thể thuê, mua tài khoản của các nền tảng trực tuyến như Udemy, CLS... để cấp cho học viên. Giảng viên là lãnh đạo doanh nghiệp có thể được hưởng mức thù lao tối đa bằng 200% mức chi thông thường.
Nội dung của chương trình tập trung vào phát triển tư duy chiến lược, kỹ năng ra quyết định, lãnh đạo thay đổi và xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Học viên cũng được trang bị kiến thức quản trị doanh nghiệp như tài chính, tiếp thị, vận hành, nhân sự, pháp luật và các kỹ năng lãnh đạo thiết yếu của một CEO.
Để đạt mục tiêu đào tạo 10.000 giám đốc điều hành đến năm 2030 (trung bình mỗi năm đào tạo khoảng 2.000 học viên), dự kiến cần ngân sách Nhà nước hỗ trợ khoảng 56 tỷ đồng/năm, chưa bao gồm kinh phí cho các hoạt động giám sát, đánh giá, truyền thông, quản lý chương trình.
Theo Quyết định 963 của Bộ Công Thương ban hành ngày 22/4, giờ cao điểm được dồn vào buổi tối từ 17h30 đến 22h30 hàng ngày (chủ nhật không có giờ cao điểm), còn thấp điểm 0-6h.
Tuy nhiên, thay đổi này hiện chưa được Bộ Công Thương áp dụng thực tế, nên giờ cao điểm vẫn chia làm 2 khung như trước (9h30-11h30 và 17h-22h hàng ngày, trừ chủ nhật), còn thấp điểm 22h-4h.
Theo quy định Thông tư 60/2025, các khung giờ cao - thấp điểm và bình thường chỉ được thay đổi khi cơ quan quản lý có đợt điều chỉnh giá điện bình quân. Song, tại dự thảo sửa đổi Thông tư 60, Bộ Công Thương đề nghị bỏ quy định chuyển tiếp này. Điều này đồng nghĩa, khung giờ điện cao điểm (17h30-22h30, trừ chủ nhật), thấp điểm 0-6h hàng ngày có thể được áp dụng ngay trong mùa nắng nóng năm nay.
Khung giờ cao, thấp điểm chủ yếu áp dụng với nhóm khách hàng dùng điện cho sản xuất, kinh doanh. Hộ gia đình dùng điện sinh hoạt không chịu ảnh hưởng bởi khung giờ này, mà theo biểu giá bán lẻ bậc thang hiện hành.
Hiện có khoảng 1,25 triệu công tơ điện của các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh đang áp dụng cơ chế này, liên quan trực tiếp đến đo đếm, lập hóa đơn và thanh toán điện năng.
Bộ Công Thương cho rằng việc sớm áp dụng khung giờ điện cao điểm mới (5 giờ một ngày), thấp điểm (6 giờ mỗi ngày) sẽ phản ánh đúng cung - cầu điện, khuyến khích khách hàng dịch chuyển sử dụng điện khỏi giờ cao điểm để giảm áp lực hệ thống.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, từ năm 2019 - thời điểm điện mặt trời phát triển mạnh, tỷ trọng tiêu thụ điện công nghiệp tăng từ 30% lên hơn 50% tổng sản lượng điện. Trong khi đó, điện dùng trong sinh hoạt gia đình giảm từ khoảng 50% xuống còn gần 30%.
Khung giờ cao - thấp điểm và bình thường theo Quyết định 963, từ 22/4:
Tuần trước, Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) cũng đề xuất áp dụng khung giờ cao, thấp điểm mới ngay trong tháng 6. Tương tự, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng kiến nghị áp dụng ngay khung giờ điện mới trong mùa khô năm nay để góp phần giảm nguy cơ mất cân bằng cung - cầu điện, nhất là vào cao điểm chiều tối.
Năm nay, Bộ Công Thương dự báo nguy cơ thiếu điện vào các đợt nắng nóng cao điểm mùa khô do nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, và nhiều yếu tố bất định như xung đột địa chính trị, biến động giá nhiên liệu hay thời tiết cực đoan.
Ngày 26/5, công suất tiêu thụ điện lớn nhất của hệ thống điện quốc gia đạt 57.590 MW, tăng khoảng 470 MW so với cùng thời điểm trước đó một ngày. Miền Bắc ghi nhận mức tăng công suất tiêu thụ gần 900 MW, lên 29.385 MW.
NSMO dự báo công suất tiêu thụ điện cả nước tiếp tục tăng trong hôm nay. Trong đó, công suất tiêu thụ lớn nhất tại miền Bắc vào giờ cao điểm tối (17h-20h) có thể đạt 31.000-31.500 MW, tăng hơn 6.500-7.000 MW so với thời điểm trước đợt nắng nóng.
Tại cuộc họp ngày 26/5, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết nền nhiệt cao kỷ lục kéo dài trên diện rộng từ đầu tháng 4 đến nay khiến tiêu thụ điện tăng mạnh, đặc biệt giai đoạn 23-27/5. Theo dự báo của cơ quan khí tượng trong nước và quốc tế, khả năng xuất hiện "siêu El Nino" từ tháng 7 lên tới 80%, kéo theo nguy cơ hạn hán, giảm lượng nước về hồ thủy điện và gia tăng nhu cầu sử dụng điện.
Bộ Công Thương cho biết các kịch bản vận hành điện năm 2026 đã tính tới phương án nhu cầu sử dụng tăng 8,5-14,2%. Tuy nhiên, với mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%, nhu cầu điện thực tế có thể tăng tương ứng hoặc cao hơn, tạo áp lực lớn lên phát triển nguồn điện, lưới truyền tải và năng lực điều độ hệ thống.
Theo đó, phân công sáu phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo các dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ (với tổng số 312 dự án).
Cụ thể: Phó chủ tịch thường trực UBND TP Hồ Kỳ Minh theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 149 dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ.
Phó chủ tịch UBND TP Phan Thái Bình trực tiếp theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 19 dự án và các dự án khác trong Khu kinh tế mở Chu Lai.
Đối với các dự án khác trong Khu kinh tế mở Chu Lai chưa được phân công, Ban quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai có trách nhiệm rà soát, tham mưu Phó chủ tịch UBND TP Phan Thái Bình xem xét, thống nhất danh mục để theo dõi, chỉ đạo.
Phó chủ tịch UBND TP Trần Nam Hưng - Tổ trưởng Tổ công tác tổng hợp, báo cáo kết quả giải quyết, tháo gỡ, xử lý các dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ trên địa bàn thành phố - trực tiếp theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 37 dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ.
Cùng với đó, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Quang Nam trực tiếp theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 29 dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ.
Ông Trần Chí Cường - Phó chủ tịch UBND TP - trực tiếp theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 55 dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi - Phó chủ tịch UBND TP - trực tiếp theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 23 dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ.
