Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed ngày 15/5 đã ra chỉ thị khẩn yêu cầu Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đẩy nhanh tiến độ tuyến đường ống dẫn dầu Tây – Đông thứ hai nối thẳng tới cảng Fujairah bên bờ vịnh Oman.
Đây không đơn thuần là một dự án hạ tầng dầu khí. Với UAE, nó là “tấm vé sinh tồn” trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển gần 20% dầu mỏ thế giới – liên tục đối mặt nguy cơ tê liệt vì xung đột địa chính trị.
Khi sở hữu tuyến xuất khẩu dầu trực tiếp ra đại dương, UAE có thể đưa “vàng đen” ra thị trường mà không còn phụ thuộc vào Hormuz – điểm nghẽn được ví như “yết hầu” của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Giải mã “yết hầu” chuỗi cung ứng
Theo Reuters, căng thẳng khu vực từ cuối tháng 2 đã khiến dòng chảy dầu qua Hormuz gián đoạn nghiêm trọng. Giá năng lượng toàn cầu lập tức biến động mạnh, còn nhiều quốc gia tiêu thụ lớn phải tính đến các biện pháp kiểm soát nhiên liệu.
Đối với bản thân UAE, thiệt hại kinh tế từ việc gián đoạn xuất khẩu là những con số biết nói. Trước khủng hoảng, quốc gia vùng Vịnh này duy trì sản lượng trên 3 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, các số liệu gần đây cho thấy sản lượng thực tế có thời điểm rơi xuống chỉ còn khoảng 1,8-2,1 triệu thùng/ngày.
Riêng trong tháng 3, Abu Dhabi được cho là mất doanh thu tương đương khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày vì không thể xuất khẩu trơn tru khỏi vịnh Ba Tư. Đó là lý do dự án đường ống Tây – Đông thứ hai được đẩy lên mức ưu tiên cao nhất. Theo CNBC, khi hoàn thành vào năm 2027, ADNOC sẽ có thể tăng gấp đôi năng lực xuất khẩu qua cảng Fujairah.
Hiện tại, UAE chỉ có một lối thoát duy nhất là tuyến đường ống Habshan – Fujairah với công suất tối đa 1,8 triệu thùng mỗi ngày. Việc có thêm tuyến ống thứ hai mang lại cho UAE lợi thế logistics khổng lồ so với các đối thủ trong khu vực.
Cuộc chia tay lịch sử để tối đa hóa lợi nhuận
Nếu siêu đường ống là “cánh tay logistics”, thì quyết định rời OPEC mới là bước đi gây địa chấn thực sự. Đầu tháng 5, UAE chính thức tuyên bố rút khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), khép lại gần 6 thập kỷ đồng hành cùng liên minh quyền lực nhất thị trường dầu khí.
Bề ngoài, Abu Dhabi gọi đây là quyết định phục vụ chiến lược phát triển dài hạn. Nhưng phía sau là mục tiêu tối đa hóa doanh thu dầu mỏ trước khi thế giới bước sâu vào kỷ nguyên năng lượng xanh.
Là thành viên OPEC, UAE phải tuân thủ các hạn ngạch sản xuất ngặt nghèo nhằm giữ giá dầu ổn định. Cơ chế này từ lâu đã kìm hãm đà tăng trưởng doanh thu của UAE. Quốc gia này hiện sở hữu công suất dự phòng lớn thứ hai trong khối nhưng chỉ được phép bơm ra thị trường khoảng 3 đến 3,5 triệu thùng mỗi ngày.
Trong khi đó, năng lực thực tế của hệ thống giàn khoan ADNOC có thể đạt tới 4,9 triệu thùng mỗi ngày. Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouei từng chia sẻ trên The New York Times rằng thế giới đang khát năng lượng và UAE không muốn bị ràng buộc bởi bất kỳ tổ chức nào.
Giới phân tích cho rằng động thái của UAE có thể kích hoạt một cuộc chiến thị phần khốc liệt tại Trung Đông. Nhiều chuyên gia dự báo UAE hoàn toàn có thể nhanh chóng nâng sản lượng lên gần 5 triệu thùng/ngày nếu khôi phục đầy đủ năng lực xuất khẩu.
Điều này đặt Saudi Arabia vào thế khó. Nếu Riyadh đáp trả bằng cách tăng sản lượng để bảo vệ thị phần, giá dầu toàn cầu có nguy cơ lao vào vòng xoáy biến động dữ dội.
Những quyết định táo bạo của UAE không chỉ bắt nguồn từ các cuộc khủng hoảng ngắn hạn. Sâu xa hơn, giới tinh hoa tại Abu Dhabi đang nhìn thấy chiếc đồng hồ đếm ngược của kỷ nguyên năng lượng hóa thạch. Quá trình chuyển đổi xanh trên toàn cầu đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn mọi dự báo của các tập đoàn dầu khí truyền thống.
Hành vi của người tiêu dùng đang thay đổi chóng mặt trước sức ép từ giá nhiên liệu. Dữ liệu từ thị trường Anh cho thấy doanh số xe lai (hybrid) sạc điện trong tháng 3 đã tăng vọt 47%, trong khi xe điện thuần túy tăng 24%. Thị phần của các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống hiện đã co hẹp xuống dưới mức 44%.
Tại khu vực châu Á, Trung Quốc cũng đang điện hóa nền kinh tế với quy mô khổng lồ. Những xu hướng này đang dần bẻ gãy đường cong nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong dài hạn. Đứng trước viễn cảnh đó, UAE hiểu rằng họ phải bán được càng nhiều dầu càng tốt trước khi thế giới không còn mặn mà với nhiên liệu hóa thạch.
Chuyên gia phân tích dầu mỏ Priya Walia tại Ryland Energy nhận định sự rút lui của UAE sẽ làm suy yếu nghiêm trọng khả năng điều tiết thị trường của liên minh OPEC+. Kỳ vọng về một nguồn cung dầu mỏ được kiểm soát nhịp nhàng qua các hiệp ước chung đang dần tan vỡ.
Thế giới đang bước vào một giai đoạn kinh tế đầy biến động, nơi sức mạnh thuộc về những quốc gia sở hữu hạ tầng logistics vượt trội. Dù nắm trong tay chiến lược dài hạn sắc bén, UAE vẫn phải đối mặt với bài toán hóc búa mang tên chi phí cơ hội. Từ nay cho đến khi tuyến đường ống mới hoàn thành vào năm 2027, hàng triệu thùng dầu chưa thể xuất cảng vẫn là một thách thức lớn đối với nền kinh tế nước này.
Chỉ số đại diện sàn HoSE đi dưới tham chiếu cả ngày. Nửa đầu buổi sáng, VN-Index biến động khá mạnh với biên độ lên tới 10 điểm. Gần về giờ nghỉ trưa, thị trường chủ yếu đi quanh mốc 1.845 điểm.
Vùng giá trên tiếp tục là mốc neo chủ yếu của chứng khoán trong nửa đầu giờ chiều. Sau 14h, chỉ số chung bắt đầu hạ độ cao thêm, có lúc thủng mốc 1.840 điểm trong phiên ATC.
Cải thiện nhẹ vào những phút cuối, VN-Index đóng cửa ở gần 1.841 điểm, giảm 13 điểm so với hôm qua. Như vậy, sau 2 phiên cải thiện trước đó, chứng khoán đã bị nhuộm đỏ trở lại.
Ngoài sự chi phối của rổ vốn hóa lớn, thị trường hôm nay cũng chịu áp lực điều chỉnh chung đang lan rộng. Toàn sàn HoSE có 203 cổ phiếu giảm, nhiều hơn gấp đôi số lượng cổ phiếu tăng. Áp lực bán len lỏi tới nhiều ngành và nhiều nhóm mã khác nhau.
Ngân hàng là một trong những cổ phiếu ghi nhận diễn biến tiêu cực nhất. Ngành này góp tới 6 đại diện vào nhóm 10 mã ảnh hưởng xấu nhất tới VN-Index. Nổi bật là MBB khi góp hơn 2,4 điểm giảm.
Sắc đỏ chiếm thế chủ đạo trên bảng điện nhóm ngân hàng. NVB giảm mạnh nhất khi mất 3,3% thị giá. Nhiều mã sụt quanh 1-2% như SSB, TCB, VPB, MMB, EIB, BID, CTG, LPB.
Ở chiều ngược lại, cổ phiếu dầu khí trở thành bệ đỡ thị trường. BSR và GAS góp tổng cộng hơn 2,4 điểm cho VN-Index, giúp chỉ số chung không giảm quá sâu. Ngoài ra, VIC cũng hỗ trợ thêm 0,5 điểm.
Tuy thị trường rung lắc, thanh khoản vẫn giữ mức thấp. Tổng giá trị giao dịch trên thị trường TP HCM hôm nay đạt hơn 14.600 tỷ đồng, sụt gần 15% so với hôm qua. Đây là mức thấp nhất trong hơn nửa tháng qua. Thanh khoản thấp cho thấy áp lực bán vẫn chưa quá lớn.
Nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng khoảng 452 tỷ đồng. Nhóm bị xả hàng mạnh nhất gồm TCB, VPB, GEX, MSN, DCM... Song, thị trường không ghi nhận cổ phiếu nào bị bán ròng trên trăm tỷ đồng.
Trong bản tin trước giờ giao dịch sáng nay, Chứng khoán VPBank (VPX) nhận thấy dòng tiền bắt đầu dịch chuyển sang các cổ phiếu dự kiến ghi nhận kết quả kinh doanh quý II tích cực. Tuy nhiên, thanh khoản vẫn chỉ duy trì ở mức trung bình, cho thấy dòng tiền chưa thực sự quay trở lại mạnh mẽ.
Nhóm phân tích này dự báo thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục vận động theo trạng thái phân hóa, với cơ hội tập trung vào những cổ phiếu có câu chuyện riêng như kết quả kinh doanh quý II, tăng trưởng lợi nhuận hoặc thu hút dòng tiền. Nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức vừa phải, ưu tiên nắm giữ các cổ phiếu đang giữ xu hướng tích cực và hạn chế mua đuổi khi thanh khoản chung của thị trường vẫn chưa cải thiện rõ rệt.
Theo thông tin từ Bộ Công Thương vừa phát đi, tại buổi hội đàm, hai bộ trưởng cùng điểm lại tình hình hợp tác kinh tế thương mại hai nước thời gian qua, tình hình triển khai nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước và các văn kiện hợp tác giữa hai bộ thời gian gần đây.
Hai bộ trưởng nhất trí ghi nhận và khẳng định Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục là đối tác hợp tác thương mại quan trọng. Trung Quốc nhiều năm liên tiếp là đối tác thương mại lớn nhất, thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam.
Việt Nam cũng duy trì vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN. Theo thống kê của Hải quan Việt Nam, năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Trung Quốc đạt 256,5 tỉ USD, tăng 24,8% so với năm 2024.
Để đưa quan hệ thương mại tiếp tục phát triển theo hướng cân bằng, bền vững, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh hai bên cần tập trung cơ cấu lại chuỗi sản xuất, thương mại và cung ứng cũng như hợp tác đầu tư, hợp tác chuỗi sản xuất cần được chú trọng.
Bộ trưởng đề nghị phía Trung Quốc tăng cường nhập khẩu hàng hóa Việt Nam, mở rộng danh mục các mặt hàng được hưởng ưu đãi thuế quan và mở cửa thị trường; công nhận lẫn nhau kết quả kiểm dịch động thực vật đối với hàng nông lâm thủy sản.
Cùng đó, cần tạo điều kiện cho Việt Nam tham gia chương trình "Chia sẻ thị trường lớn - Xuất khẩu Trung Quốc", tạo điều kiện cho hàng Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc qua thương mại điện tử xuyên biên giới. Gắn với mở rộng các văn phòng xúc tiến thương mại Việt Nam tại các địa phương Trung Quốc.
Nhất trí với các đề nghị của phía Việt Nam, Bộ trưởng Vương Văn Đào cho hay Bộ Thương mại Trung Quốc sẽ tiếp tục ủng hộ Việt Nam thành lập các văn phòng xúc tiến thương mại tiếp theo tại Trung Quốc (sau Văn phòng Trùng Khánh, Hàng Châu và Hải Khẩu).
Phía Trung Quốc sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam tăng cường xuất khẩu hàng hóa sang Trung Quốc theo hình thức thương mại điện tử qua biên giới. Cùng đó, ông đề nghị Việt Nam tăng cường sự hiện diện của Gian hàng quốc gia Việt Nam trên các nền tảng thương mại điện tử của Trung Quốc (ngoài JD) để quảng bá tốt hơn nữa hình ảnh hàng hóa Việt Nam với người tiêu dùng Trung Quốc.
Về chương trình "Chia sẻ thị trường lớn - Xuất khẩu Trung Quốc", Bộ trưởng Vương Văn Đào mời Việt Nam tích cực tham gia 5 hoạt động liên quan đến Việt Nam trong khuôn khổ chương trình năm 2026 và hoan nghênh Việt Nam làm quốc gia chủ đề trong chuỗi sự kiện năm 2027.
Bộ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh hai bộ cần tập trung triển khai các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước, trong đó có mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 500 tỉ USD trong thời gian tới.
Trên cơ sở các thảo luận, hai bộ trưởng nhất trí sẽ thành lập nhóm công tác chung cấp kỹ thuật để rà soát tình hình, đôn đốc triển khai các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao và kết quả hội đàm hôm nay cũng như cam kết của hai bên trong các văn kiện đã ký kết.
Sau phiên điều chỉnh mạnh đầu tuần xuống 1.743 điểm, VN-Index được dự báo hồi phục về vùng 1.780 điểm bởi nhiều cổ phiếu đã ở trong trạng thái quá bán, nhờ đó có thể kích hoạt dòng tiền đứng ngoài trở lại thị trường.
Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM hôm nay có lúc giao dịch trong sắc xanh, vượt 1.750 điểm. Tuy nhiên, trạng thái khởi sắc không kéo dài lâu khi một số ngành chịu áp lực bán tháo từ nhà đầu tư trong nước. VN-Index đảo chiều từ tăng thành giảm vào giữa phiên sáng, sau đó đóng cửa tại 1.730 điểm, giảm gần 13 điểm so với tham chiếu. Nhịp điều chỉnh này khiến chỉ số quay về vùng giá trước khi FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng chứng khoán vào ngày 8/4.
"Trong ngắn hạn, nhịp giảm dự kiến đưa chỉ số trở về kiểm chứng vùng hỗ trợ 1.630-1.650 điểm", nhóm phân tích Công ty Chứng khoán ACB nhận định.
Sàn TP HCM hôm nay có gần 190 mã đóng cửa dưới tham chiếu, trong đó 9 mã mất hết biên độ. Bên tăng điểm có 100 mã, chủ yếu là cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ.
Xét theo ngành, dầu khí là tâm điểm xả hàng. Toàn bộ cổ phiếu ngành này giảm hơn 4%, riêng PVGAS chạm giá sàn 68.000 đồng. Trong danh sách 10 mã tác động tiêu cực nhất đến chỉ số, nhóm dầu khí có ba đại diện.
Cổ phiếu "họ" Vingroup cũng khiến chỉ số mất điểm. VIC giảm 1,2% xuống gần 217.000 đồng, đứng đầu danh sách ảnh hưởng đến VN-Index. VHM và VRE điều chỉnh ít hơn, lần lượt mất 0,4% và 1%.
Sắc đỏ vẫn bao phủ nhóm bất động sản, ngân hàng, chứng khoán... nhưng áp lực xả hàng đã suy yếu hơn hôm qua. Một số mã trụ như CTG, HDB, VPB, LPB chuyển từ giảm thành tăng, góp phần chặn đà lao dốc của chỉ số.
PNJ hôm nay từ giá tăng chuyển thành giảm hết biên độ và dư bán hơn 9 triệu cổ phiếu. Mã này đóng cửa tại 38.150 đồng, mức thấp nhất 5 năm qua, khi nhà đầu tư lo ngại PNJ đối mặt áp lực thanh khoản do nhu cầu bán lại kim cương tăng đột biến.
Sàn TP HCM hôm nay khớp lệnh hơn 789 triệu cổ phiếu, tương ứng 23.000 tỷ đồng. Rổ vốn hóa lớn chiếm tỷ trọng áp đảo với gần 74%, cho thấy dòng tiền tập trung cục bộ, thay vì lan tỏa tìm cơ hội trên diện rộng. SHB đứng đầu về giá trị khớp lệnh với gần 790 tỷ đồng, sau đó đến VIC và HPG.
Trong nhịp điều chỉnh sâu, tín hiệu tích cực nhất đến từ giao dịch của khối ngoại. Nhà đầu tư nước ngoài cắt chuỗi xả hàng 6 phiên liên tiếp, quay lại mua ròng khoảng 70 tỷ đồng. Đây là phiên giải ngân mạnh nhất trong gần hai tuần qua.
