Hôm qua (15.5), Tổng thống Trump kết thúc chuyến thăm Trung Quốc kéo dài từ tối 13.5.
Theo tờ Nikkei Asia, trả lời phỏng vấn truyền thông sau khi kết thúc ngày làm việc thứ hai với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Trump cho biết: “Chúng tôi đã thực hiện một số thỏa thuận thương mại tuyệt vời”. Nhưng ông không cung cấp chi tiết các thỏa thuận. Liên quan vấn đề này, trả lời truyền thông, Tổng thống Trump tiết lộ Trung Quốc đồng ý mua 200 máy bay Boeing, điều mà ông cho là sẽ tạo ra nhiều việc làm. Dù vẫn còn chờ sự xác nhận của Bắc Kinh, nhưng khi thỏa thuận mua máy bay này được tiết lộ thì giá cổ phiếu của Boeing đã giảm 4,7%. Bởi vì trước chuyến đi, các thông tin đều khẳng định thỏa thuận sẽ lên đến 500 chiếc máy bay.
Về vấn đề Iran, theo ông Trump, hai bên đồng thuận rằng Tehran không được sở hữu vũ khí hạt nhân và eo biển Hormuz phải được mở lại. Nhưng cả phía Mỹ và Trung Quốc đều không nêu có đạt thỏa thuận nào về cách thức giải quyết vấn đề này hay không.
Phát biểu với báo giới trên máy bay sau khi rời Trung Quốc, Tổng thống Trump cho biết đã thảo luận rất nhiều với Chủ tịch nước Tập Cận Bình về việc Mỹ cung cấp vũ khí cho Đài Loan. Tuy nhiên, ông Trump chỉ tiết lộ “sẽ đưa ra quyết định” về vấn đề bán vũ khí cho Đài Loan. Bên cạnh đó, ông cho biết đã không trả lời câu hỏi của ông Tập về việc Mỹ có bảo vệ Đài Loan trong trường hợp xảy ra xung đột với Trung Quốc đại lục hay không. Tổng thống Trump cho biết: “Tôi đã nói là tôi không bàn về việc đó”.
Trước đó, Chủ tịch nước Tập Cận Bình tuyên bố với Tổng thống Trump rằng Đài Loan là “vấn đề quan trọng nhất” trong quan hệ Mỹ – Trung, đồng thời cảnh báo có thể xảy ra xung đột nếu hành động sai lầm. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết ông Tập đã nói rõ với chủ nhân Nhà Trắng rằng: “độc lập Đài Loan và hòa bình xuyên eo biển là 2 vấn đề như lửa với nước”.
Nhận xét khi trả lời Thanh Niên, bà Bonnie Glaser (Giám đốc Chương trình Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, Quỹ nghiên cứu Marshall Đức) cho rằng quan điểm trên của Chủ tịch nước Tập Cận Bình về Đài Loan đã được lặp đi lặp lại nhiều lần trong suốt những năm qua, bao gồm cả khái niệm “lửa với nước”. Điều này được hiểu là lời cảnh báo rất rõ ràng.
Trả lời Thanh Niên hôm qua, GS Yoichiro Sato (chuyên gia về quan hệ quốc tế, Đại học Ritsumeikan châu Á – Thái Bình Dương, Nhật Bản) phân tích: “Hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Trung lần này chủ yếu mang tính biểu tượng. Ông Trump sẵn sàng giúp ông Tập tận dụng cơ hội để xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo mạnh mẽ, hết lời ca ngợi ông là “nhà lãnh đạo vĩ đại”, điều mà truyền thông Trung Quốc đưa tin rộng rãi trong nước. Truyền thông Trung Quốc cũng nhanh chóng ghi nhận “lời cảnh báo” của ông Tập đối với ông Trump rằng việc xử lý sai vấn đề Đài Loan sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Ông Trump đã phớt lờ vấn đề này. Đây là cách để che giấu sự bất đồng”.
“Cho đến hôm qua, rất ít tiến triển cụ thể nào về thương mại giữa hai bên được thông báo công khai. Thỏa thuận chỉ mới được hé lộ về việc Trung Quốc sẵn sàng nhập khẩu thêm các sản phẩm nông nghiệp, máy bay và dầu thô từ Mỹ. Liệu Mỹ và Trung Quốc có dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu đối với chip tiên tiến về trí tuệ nhân tạo (AI) và vật liệu đất hiếm hay không vẫn còn phải chờ xem”, GS Sato phân tích và nói thêm: “Sự đồng thuận giữa hai nước về sự cần thiết phải mở cửa tuyến đường qua eo biển Hormuz đã được thể hiện. Trung Quốc rất cần nhập khẩu dầu từ vùng vịnh Ba Tư và có lợi ích trong việc mở cửa tuyến đường qua eo biển này”.
Cũng trả lời Thanh Niên, GS Stephen Robert Nagy (ĐH Cơ Đốc giáo quốc tế – Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) đánh giá: “Chuyến công du của ông Trump đến Trung Quốc lần này được đánh dấu bằng những nỗ lực từ cả hai phía nhằm ổn định quan hệ thông qua các thỏa thuận kinh tế và cam kết sẽ tiếp tục trao đổi về việc tăng cường đối thoại. Tổng thống Trump đã mời Chủ tịch nước Tập Cận Bình đến Washington vào tháng 9 tới đây, ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ. Điều này nhằm mục đích tạo cho ông Trump hình ảnh một nhà lãnh đạo tài ba và thời gian để cuộc chiến với Iran lắng xuống ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Mục đích là để thu hút cử tri về phía ông”.
“Đối với ông Tập Cận Bình, hội nghị thượng đỉnh lần này không có kết quả cụ thể nào để giải quyết nền kinh tế đang suy yếu của Trung Quốc và ông Trump cũng không cam kết sẽ không thay đổi ý kiến trong những tuần tới, điều mà có thể xảy ra khi Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến thăm Bắc Kinh vào tuần tới. Thượng đỉnh Nga – Trung là một sự kiện được chờ đợi, nhưng có lẽ cũng không làm thay đổi những yếu tố cơ bản trong mối quan hệ”, GS Nagy phân tích thêm.
IRGC cũng chỉ trích điều mà họ gọi là “sự khăng khăng bất thường” của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc phải ký thỏa thuận với Iran vào ngày 14-6, theo Đài CNN.
Theo IRGC, mốc thời gian này chỉ là “một phép thử đối với nhóm đàm phán Iran”. Dù vậy, ông Trump vẫn tuyên bố sẽ ký thỏa thuận bất chấp phía Tehran đã “nói rõ rằng bản ghi nhớ vẫn chưa được hoàn tất và việc ký kết vào chủ nhật (14-6) chắc chắn sẽ không diễn ra”.
Trong một bài đăng trên ứng dụng Telegram, nhóm đàm phán Iran cho rằng nhà lãnh đạo Mỹ có ý định lên kế hoạch cho lễ ký kết thỏa thuận với Tehran trùng với sinh nhật của ông vào 14-6.
Một số nhà đàm phán Iran nhận định “sự khăng khăng” phải ký kết thỏa thuận của Tổng thống Trump có thể xuất phát từ mong muốn biến sự kiện này trở thành một cột mốc mang tính biểu tượng, cũng như quảng bá nó thành một sự kiện truyền thông cá nhân.
Bên cạnh đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đã bác bỏ một số thông tin cho rằng thành phố Geneva (Thụy Sĩ) sẽ là nơi ký kết thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran.
“Cần chờ đợi thời điểm chính xác diễn ra lễ ký kết. Tuy nhiên hiện không có kế hoạch nào về việc đi đến Geneva hay bất kỳ địa điểm nào khác trong vài ngày tới”, Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời ông Baghaei.
Tehran cho hay hai bên vẫn chưa chốt cách thức tổ chức lễ ký kết. Các phương án được giới chức Mỹ và Iran đưa ra bao gồm việc ký kết trực tuyến, sau đó có thể tổ chức ký kết trực tiếp vào một thời điểm khác.
Về phía Mỹ, Tổng thống Trump khẳng định thỏa thuận với Iran nhằm chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông sẽ được ký kết trong ngày 14-6. Eo biển Hormuz chiến lược sẽ “mở cửa toàn bộ” ngay sau đó.
Dù nhấn mạnh sẽ ký kết thỏa thuận với Iran vào cuối tuần này, nhưng hiện tại lịch trình ngày 14-6 của ông Trump không có hoạt động nào liên quan đến việc ký kết thỏa thuận với Iran, theo Đài Al Jazeera.
Theo Hãng tin AP, ngày 18-7, nhà chức trách cập nhật vụ hỏa hoạn đến nay đã phá hủy hơn 100 ngôi nhà và buộc hàng trăm người phải sơ tán tại quốc gia Bắc Âu.
Cảnh sát Na Uy thông tin đám cháy bùng phát từ một ngôi nhà phố tại thành phố Drammen, miền nam Na Uy vào khoảng 15h30 chiều 17-7 (giờ địa phương).
Sau đó, ngọn lửa nhanh chóng lan khắp khu vực và các khu rừng lân cận. Đến sáng 18-7, lực lượng cứu hỏa vẫn đang nỗ lực khống chế đám cháy.
Cơ quan Phòng vệ dân sự Na Uy nhận định đây là vụ cháy lớn nhất thuộc loại này trong thời hiện đại ở Na Uy.
Đài NRK của Na Uy tường thuật hàng trăm người đã được đưa đến một trung tâm sơ tán. Cảnh sát chưa ghi nhận trường hợp cư dân nào mất tích.
Tân Hoa xã dẫn thông tin từ chính quyền địa phương cho biết hơn 400 người đã được sơ tán.
Theo Đài NRK, khoảng 100 lính từ 17 trạm cứu hỏa đã được huy động tham gia dập lửa. Quân đội, cảnh sát và nhân viên phòng vệ dân sự cũng được triển khai.
Hai người, trong đó có một thành viên Lực lượng Phòng vệ dân sự Na Uy, đã được đưa đến bệnh viện sau khi ngạt khói. Một lính cứu hỏa bị thương nhẹ, trong khi 8 cảnh sát bị ảnh hưởng do hít khói trong quá trình sơ tán người dân.
Thành phố Drammen nằm cách thủ đô Oslo khoảng 34km về phía tây nam.
Chưa rõ nguyên nhân hỏa hoạn. Theo một nhà nghiên cứu về hỏa hoạn được NRK phỏng vấn, thời tiết khô hanh sau nhiều ngày nắng nóng, cùng với các ngôi nhà gỗ được xây san sát, địa hình dốc và gió mạnh, đã góp phần khiến đám cháy lan nhanh.
Một số UAV Shahed của Nga có thể đã được trang bị hệ thống tác chiến điện tử (EW) nhằm chế áp UAV đánh chặn của Ukraine và gây nhiễu radar, ông Serhii “Flash” Beskrestnov, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, nhận định.
Theo ông Beskrestnov, có cơ sở để nghi ngờ rằng một số UAV Shahed được lắp 2 loại hệ thống EW: một loại dùng để chế áp UAV đánh chặn của Ukraine và một loại khác dùng để gây nhiễu các trạm radar của Kiev. "Lá chắn vô hình" này có thể giúp Nga gây nhiễu và ngăn chặn hiệu quả UAV đánh chặn của đối thủ.
Quan chức Ukraine nhấn mạnh rằng thông tin này hiện vẫn chưa được xác nhận hoàn toàn, song tình hình đã được theo dõi chặt chẽ.
Trong thời gian qua, Nga tiếp tục nâng cấp các UAV của mình. Trước đó, ông Beskrestnov cho biết UAV Shahed đã bắt đầu thực hiện các động tác cơ động né tránh khi UAV đánh chặn của Ukraine tiếp cận.
Những dấu hiệu đầu tiên về giải pháp kỹ thuật cho phép UAV né đánh chặn đã xuất hiện trong thời gian qua.
Các UAV Gerbera của Nga cũng đã được trang bị các loại ăng-ten hiện đại hơn, điều có thể cho thấy quy mô sản xuất các hệ thống liên quan đang được mở rộng.
Ukraine cũng đang đáp trả bằng công nghệ: các UAV đánh chặn P1-SUN nội địa lần đầu tiên đã bắn hạ các UAV Gerbera phiên bản mới của Nga mang theo UAV FPV bên trong để giúp chúng tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương.
Những chiếc UAV tấn công tầm xa, chi phí thấp được Nga gọi là Geran (Shahed), đã trở thành gây ra thách thức không nhỏ với Ukraine trong nhiều năm qua. Mỗi tháng, Nga phóng hàng nghìn chiếc, với thiết kế được cải tiến về hệ thống điều hướng, động cơ và đầu đạn lớn hơn.
Mặc dù Ukraine tuyên bố đã bắn hạ phần lớn các UAV Geran và các loại UAV tầm xa khác, nhưng những chiếc lọt qua đã gây ra thiệt hại cho cơ sở hạ tầng quân sự, thành phố và các cơ sở năng lượng.
Để đối phó với Shahed, Ukraine đã sáng tạo ra phương án tung các UAV đánh chặn giá rẻ, chỉ vài nghìn USD, so với giá hàng trăm nghìn USD, thậm chí triệu USD của mỗi quả tên lửa đánh chặn.
Tuy nhiên, đây là một cuộc chiến "mèo vờn chuột" đúng nghĩa khi các bên liên tục cải tiến vũ khí, gây khó khăn cho đối thủ.
Taras Tymochko, chuyên gia công nghệ tại Come Back Alive, cho biết chiếc UAV đánh chặn đầu tiên phá hủy một chiếc Geran vào đầu năm 2025 đã không còn hiệu quả sau 4 tháng. Nga đã tăng tốc độ của Shahed từ 170km/h lên hơn 200km/h, buộc các UAV đánh chặn phải được nâng cấp để đạt tốc độ 300km/h.
Một trong những thách thức lớn là việc Nga sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các phương pháp tiếp cận và kế hoạch bay mới, khiến Ukraine khó theo kịp. Ngoài ra, Moscow còn sử dụng "mạng lưới", trong đó một nhóm UAV hoạt động như các bộ phát tín hiệu cho nhau trong các lưới trải rộng hơn 120km, cho phép chúng vô hiệu hóa hệ thống gây nhiễu định vị của Ukraine.
Vì vậy, Ukraine cũng đang nỗ lực không ngừng cập nhật công nghệ mới và xem xét các cải tiến liên tục của Nga để có thể tìm được phương án phù hợp đối phó với đối thủ có tiềm lực áp đảo.
