Tàu hộ vệ tên lửa HMCS Charlottetown của hải quân Canada chở hơn 240 thủy thủ cập cảng Tiên Sa trưa 15/5, bắt đầu chuyến thăm hữu nghị thành phố Đà Nẵng trong 4 ngày.
Đây là hoạt động trọng tâm trong Chiến dịch Horizon và Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Canada, nhằm thắt chặt quan hệ Đối tác toàn diện giữa hai nước.
Tàu hộ vệ tên lửa HMCS Charlottetown của hải quân Canada chở hơn 240 thủy thủ cập cảng Tiên Sa trưa 15/5, bắt đầu chuyến thăm hữu nghị thành phố Đà Nẵng trong 4 ngày.
Đây là hoạt động trọng tâm trong Chiến dịch Horizon và Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Canada, nhằm thắt chặt quan hệ Đối tác toàn diện giữa hai nước.
HMCS Charlottetown là tàu hộ vệ tên lửa thuộc lớp Halifax, có lượng giãn nước 4.795 tấn, dài 134 m và có thể đạt tốc độ tối đa 55 km/h.
Tàu được khởi đóng cuối năm 1993 và hạ thủy sau đó một năm, đưa vào biên chế hải quân Canada từ tháng 9/1995. Chiến hạm trải qua đợt nâng cấp, hiện đại hóa quy mô lớn hồi năm 2013-2014, trong đó bổ sung nhiều khí tài hiện đại hơn so với thiết kế ban đầu.
HMCS Charlottetown là tàu hộ vệ tên lửa thuộc lớp Halifax, có lượng giãn nước 4.795 tấn, dài 134 m và có thể đạt tốc độ tối đa 55 km/h.
Tàu được khởi đóng cuối năm 1993 và hạ thủy sau đó một năm, đưa vào biên chế hải quân Canada từ tháng 9/1995. Chiến hạm trải qua đợt nâng cấp, hiện đại hóa quy mô lớn hồi năm 2013-2014, trong đó bổ sung nhiều khí tài hiện đại hơn so với thiết kế ban đầu.
Trên nóc khoang chỉ huy là radar cảnh giới ba tọa độ SMART-S Mk2 do tập đoàn Thales chế tạo, có khả năng phát hiện mục tiêu trên không ở khoảng cách 250 km và mục tiêu mặt biển trong tầm 40-80 km.
Tổ hợp này nằm trong gói hiện đại hóa lớp Halifax, thay thế radar cảnh giới đường không hai tọa độ SPS-49 đời cũ. Phía trước đài SMART-S Mk2 là một trong hai tổ hợp điều khiển hỏa lực Saab Ceros 200, được lắp đặt để thay đài radar dẫn bắn STIR 1.8 lạc hậu.
Cột ăng-ten phía sau là nơi bố trí radar định vị hàng hải, các hệ thống tác chiến điện tử và thiết bị nhận diện địch – ta.
Trên nóc khoang chỉ huy là radar cảnh giới ba tọa độ SMART-S Mk2 do tập đoàn Thales chế tạo, có khả năng phát hiện mục tiêu trên không ở khoảng cách 250 km và mục tiêu mặt biển trong tầm 40-80 km.
Tổ hợp này nằm trong gói hiện đại hóa lớp Halifax, thay thế radar cảnh giới đường không hai tọa độ SPS-49 đời cũ. Phía trước đài SMART-S Mk2 là một trong hai tổ hợp điều khiển hỏa lực Saab Ceros 200, được lắp đặt để thay đài radar dẫn bắn STIR 1.8 lạc hậu.
Cột ăng-ten phía sau là nơi bố trí radar định vị hàng hải, các hệ thống tác chiến điện tử và thiết bị nhận diện địch – ta.
Phía trước mũi tàu là hải pháo Bofors 57 mm Mk3, có tốc độ bắn 220 phát mỗi phút, tầm bắn hiệu quả 8.500 m và tầm bắn tối đa 17.000 m.
Phiên bản Mk3 được hãng Bofors ra mắt năm 1995, với tính năng nổi bật là sử dụng đạn pháo có thể lập trình để tăng hiệu quả diệt mục tiêu.
Phía trước mũi tàu là hải pháo Bofors 57 mm Mk3, có tốc độ bắn 220 phát mỗi phút, tầm bắn hiệu quả 8.500 m và tầm bắn tối đa 17.000 m.
Phiên bản Mk3 được hãng Bofors ra mắt năm 1995, với tính năng nổi bật là sử dụng đạn pháo có thể lập trình để tăng hiệu quả diệt mục tiêu.
Phía sau hải pháo là bức họa “Thánh Charlottetown” do kỹ thuật viên trên tàu vẽ với các biểu tượng: Vương miện (ban chỉ huy), áo choàng tím (kỹ thuật), tia chớp (tác chiến), màu xanh – trắng (đặc trưng của tàu) và hình tượng Thánh Barbara bảo hộ các pháo thủ.
Phía sau hải pháo là bức họa “Thánh Charlottetown” do kỹ thuật viên trên tàu vẽ với các biểu tượng: Vương miện (ban chỉ huy), áo choàng tím (kỹ thuật), tia chớp (tác chiến), màu xanh – trắng (đặc trưng của tàu) và hình tượng Thánh Barbara bảo hộ các pháo thủ.
Cụm 8 ống phóng tên lửa diệt hạm RGM-84 Harpoon Block II.
Tên lửa Harpoon Block II đạt tầm bắn trên 125 km và tốc độ hơn 865 km/h, là vũ khí tiến công chủ lực của HMCS Charlottetown. Phiên bản này được cải thiện khả năng kháng nhiễu và bám bắt mục tiêu so với thế hệ trước, cũng như bổ sung tổ hợp dẫn đường quán tính tương tự bom JDAM và thiết bị kết nối hệ thống định vị toàn cầu (GPS).
Cụm 8 ống phóng tên lửa diệt hạm RGM-84 Harpoon Block II.
Tên lửa Harpoon Block II đạt tầm bắn trên 125 km và tốc độ hơn 865 km/h, là vũ khí tiến công chủ lực của HMCS Charlottetown. Phiên bản này được cải thiện khả năng kháng nhiễu và bám bắt mục tiêu so với thế hệ trước, cũng như bổ sung tổ hợp dẫn đường quán tính tương tự bom JDAM và thiết bị kết nối hệ thống định vị toàn cầu (GPS).
16 ống phóng thẳng đứng Mark 48 dành cho tên lửa phòng không tầm trung RIM-162 ESSM Block 2 được bố trí hai bên mạn tàu. Cụm ống được lắp các tấm kim loại che chắn bên ngoài để bảo vệ và hạn chế diện tích phản xạ radar.
RIM-162 ESSM là phiên bản nâng cấp sâu của dòng RIM-7 Sea Sparrow, được thiết kế nhằm đánh chặn tên lửa hành trình diệt hạm có tốc độ siêu thanh và khả năng cơ động khi tiếp cận mục tiêu.
Phiên bản ESSM Block 2 sử dụng đầu dò kép gồm radar chủ động và bán chủ động. Mỗi quả ESSM có tầm bắn trên 50 km và chi phí sản xuất khoảng 1,8 triệu USD.
16 ống phóng thẳng đứng Mark 48 dành cho tên lửa phòng không tầm trung RIM-162 ESSM Block 2 được bố trí hai bên mạn tàu. Cụm ống được lắp các tấm kim loại che chắn bên ngoài để bảo vệ và hạn chế diện tích phản xạ radar.
RIM-162 ESSM là phiên bản nâng cấp sâu của dòng RIM-7 Sea Sparrow, được thiết kế nhằm đánh chặn tên lửa hành trình diệt hạm có tốc độ siêu thanh và khả năng cơ động khi tiếp cận mục tiêu.
Phiên bản ESSM Block 2 sử dụng đầu dò kép gồm radar chủ động và bán chủ động. Mỗi quả ESSM có tầm bắn trên 50 km và chi phí sản xuất khoảng 1,8 triệu USD.
Tổ hợp phòng thủ cực gần Phalanx Block 1B ở đuôi tàu. Phalanx ban đầu được thiết kế để đánh chặn máy bay không người lái, tên lửa và trực thăng. Biến thể 1B được phát triển để tấn công mục tiêu trên mặt biển như tàu pháo và xuồng tự sát.
Mỗi bệ Phalanx là một tổ hợp chiến đấu hoàn chỉnh, gồm pháo nòng xoay 20 mm có tốc độ bắn 4.500 phát mỗi phút, radar sục sạo và phát hiện mục tiêu, radar điều khiển hỏa lực và cảm biến hồng ngoại. Hệ thống có thể tự phát hiện và hạ mục tiêu trong tầm bắn hiệu quả 1.500 m mà không cần sự can thiệp từ thủy thủ đoàn.
Tổ hợp phòng thủ cực gần Phalanx Block 1B ở đuôi tàu. Phalanx ban đầu được thiết kế để đánh chặn máy bay không người lái, tên lửa và trực thăng. Biến thể 1B được phát triển để tấn công mục tiêu trên mặt biển như tàu pháo và xuồng tự sát.
Mỗi bệ Phalanx là một tổ hợp chiến đấu hoàn chỉnh, gồm pháo nòng xoay 20 mm có tốc độ bắn 4.500 phát mỗi phút, radar sục sạo và phát hiện mục tiêu, radar điều khiển hỏa lực và cảm biến hồng ngoại. Hệ thống có thể tự phát hiện và hạ mục tiêu trong tầm bắn hiệu quả 1.500 m mà không cần sự can thiệp từ thủy thủ đoàn.
Trực thăng đa dụng CH-148 với các phần cánh được gấp gọn để cất trong khoang chứa phía đuôi tàu.
Hệ thống ăng-ten kết nối vệ tinh và thiết bị thông tin liên lạc lắp đặt trên thượng tầng của HMCS Charlottetown.
Hệ thống ăng-ten kết nối vệ tinh và thiết bị thông tin liên lạc lắp đặt trên thượng tầng của HMCS Charlottetown.
Trên tàu bố trí xuồng cao tốc để phục vụ hoạt động đặc biệt, tiếp cận nhanh hoặc cứu hộ trên biển.
Trên tàu bố trí xuồng cao tốc để phục vụ hoạt động đặc biệt, tiếp cận nhanh hoặc cứu hộ trên biển.
Theo nghi thức ngoại giao khi cập cảng thăm hữu nghị, các bệ súng máy đều được bọc kín bằng bạt, trong khi pháo được bọc nòng hoặc bịt đầu nòng.
Theo nghi thức ngoại giao khi cập cảng thăm hữu nghị, các bệ súng máy đều được bọc kín bằng bạt, trong khi pháo được bọc nòng hoặc bịt đầu nòng.
Bãi đáp cho trực thăng CH-148 ở đuôi tàu.
Trong 4 ngày tại Đà Nẵng, nhóm chỉ huy sẽ chào xã giao lãnh đạo chính quyền thành phố, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 và Vùng 3 Hải quân. Các thủy thủ sẽ tham gia trao đổi chuyên môn, giao lưu thể thao và thăm Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam tại địa phương.
Bãi đáp cho trực thăng CH-148 ở đuôi tàu.
Trong 4 ngày tại Đà Nẵng, nhóm chỉ huy sẽ chào xã giao lãnh đạo chính quyền thành phố, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 và Vùng 3 Hải quân. Các thủy thủ sẽ tham gia trao đổi chuyên môn, giao lưu thể thao và thăm Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam tại địa phương.
Tình bạn giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin được vun đắp qua nhiều chuyến thăm và các sự kiện không chính thức, từ những bữa ăn sáng cùng nhau đến những buổi trà chiều bên hồ, theo báo Hoa Nam Buổi sáng (SCMP).
Thực sự, hiếm có mối quan hệ nào giữa các nhà lãnh đạo thế giới lại được khắc họa mang tính cá nhân sâu sắc như giữa ông Tập và ông Putin. Chủ tịch Tập, nhà lãnh đạo ít khi công khai tiết lộ về cuộc sống hay cảm xúc cá nhân, từng mô tả Tổng thống Putin là “người bạn thân thiết nhất”.
Qua nhiều năm, mối quan hệ thân thiết giữa hai nhà lãnh đạo không chỉ được định hình bởi các hội nghị thượng đỉnh và những chuyến thăm cấp nhà nước, mà còn bởi một loạt các nghi lễ cá nhân hóa cao độ liên quan đến ẩm thực, tiệc sinh nhật, sự kiện thể thao, những chuyến du thuyền và tiệc trà bên hồ.
Tình bạn được vun đắp đó tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý vào hôm 19/5, khi Tổng thống Putin đến Bắc Kinh trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 2 ngày, chưa đầy một tuần sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc công du Trung Quốc.
Các chuyến thăm của ông Putin tới Trung Quốc
Kể từ khi nhậm chức Tổng thống Nga lần đầu tiên vào ngày 7/5/2000, ông Putin đã có hơn 20 chuyến thăm Trung Quốc. Sự kiện lần này diễn ra vào thời điểm tình hình địa chính trị thế giới có nhiều biến động khi cuộc xung đột ở Ukraine và cả cuộc chiến ở Iran vẫn bế tắc.
Lễ đón chính thức Tổng thống Putin lần này diễn ra tại Quảng trường Thiên An Môn với loạt nghi thức duyệt đội danh dự và cử quân nhạc, tiếp nối bằng buổi tiệc trà thân mật cùng "người bạn cũ" Tập Cận Bình.
Trong khi ông Trump đã thể hiện mối quan hệ cá nhân thân thiết với người đồng cấp Trung Quốc trong chuyến thăm của mình, thì ông Tập và ông Putin đã cho thấy nỗ lực vun đắp một mối quan hệ bền chặt trong nhiều năm qua, được đánh dấu bằng các cuộc gặp gỡ thường xuyên và những động thái thân thiết nổi bật.
Từ năm 2013 đến nay, Chủ tịch Trung Quốc đã hội đàm với Tổng thống Nga hơn 40 lần, vượt xa tần suất tiếp xúc với các lãnh đạo phương Tây.
Khi Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) diễn ra tại Bali (Indonesia) vào tháng 10/2013 trùng với sinh nhật lần thứ 61 của ông Putin, ông Tập đã tặng Tổng thống Nga bánh kem và hai nhà lãnh đạo đã cùng nhau ăn mừng với xúc xích và rượu vodka - một khoảnh khắc được nhà lãnh đạo Nga nhắc lại trước chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc năm 2018.
“Chủ tịch Tập Cận Bình có lẽ là nhà lãnh đạo thế giới duy nhất mà tôi đã cùng ăn mừng sinh nhậ. Tôi chưa bao giờ ăn mừng sinh nhật với bất kỳ đồng nghiệp nước ngoài nào trước đây. Nhưng tôi đã làm điều đó với Chủ tịch Tập Cận Bình”, ông nói trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông nhà nước Trung Quốc.
Tổng thống Nga cũng mô tả nhà lãnh đạo Trung Quốc là "một người rất dễ gần, chân thành" và là "một đối tác vô cùng tin cậy".
Ông Tập cũng đã nói về Tổng thống Putin với những lời lẽ ấm áp tương tự, trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông Nga năm 2019. “Ông ấy là đồng nghiệp nước ngoài thân thiết nhất”, ông Tập nói. “Tôi vô cùng trân trọng tình bạn sâu sắc với Tổng thống Putin. Tôi thường nhớ lại với niềm vui lớn lao trong mọi cuộc gặp gỡ với Tổng thống Putin”, ông Tập nói thêm.
Tháng 2/2014, ông Tập dự Lễ khai mạc Thế vận hội Mùa đông Sochi, trở thành một trong số ít lãnh đạo thế giới xuất hiện cùng ông Putin trước sự kiện bán đảo Crimea sáp nhập vào Nga.
Theo truyền thông Trung Quốc, ông Tập nói với ông Putin rằng để tiếp nối truyền thống Trung Quốc, “khi một nước láng giềng đang ăn mừng một dịp vui, tôi nên đích thân đến chúc mừng”.
Chuyến thăm - trùng với Tết Nguyên đán, ngày lễ quan trọng nhất của Trung Quốc - được coi là cử chỉ ủng hộ to lớn với Nga vào thời điểm căng thẳng với phương Tây đang leo thang.
Trong điểm nhấn của chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Putin tới Trung Quốc vào tháng 6/2018, nhà lãnh đạo Nga đã tự tay làm món bánh jian bing guozi nổi tiếng của Thiên Tân – bánh kếp cuốn quanh que bột chiên – và chiêu đãi chủ nhà trong một bữa tiệc.
“Ngài phải nhớ rằng, chính tôi đã tự tay làm món này”, ông Putin nói với ông Tập, theo truyền thông nhà nước Trung Quốc.
Ông Putin cũng làm bánh bao hấp nhân thịt. Món bánh này được tập đoàn nhà hàng Go Believe ở Thiên Tân bảo quản, và nhân viên của họ đã có mặt tại bữa tiệc để trình diễn quy trình làm bánh cho hai nhà lãnh đạo. Go Believe sau đó được cho là đã quét 3D và sao chép tác phẩm của ông Putin, giữ bản sao này như một phần bộ sưu tập của công ty.
Hai nhà lãnh đạo đã di chuyển bằng tàu cao tốc từ Bắc Kinh đến Thiên Tân, cùng nhau thả bóng khai mạc một trận đấu khúc côn cầu.
Ông Tập Cận Bình đã tặng ông Putin huy chương hữu nghị đầu tiên của Trung Quốc trên một sợi dây chuyền vàng lớn, gọi ông là "người bạn tốt và lâu năm của nhân dân Trung Quốc".
Khoảng 3 tháng sau, vào tháng 9/2018, hai nhà lãnh đạo lại thể hiện tài nấu nướng của mình, lần này là ở Nga. Cả hai mặc tạp dề màu xanh để nấu món bánh kếp truyền thống của Nga, gọi là blini, phủ lên trên là trứng cá muối và uống kèm với rượu vodka.
Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, Trung Quốc đi theo hướng trung lập, thể hiện tâm thế kiến tạo hòa bình toàn cầu trong khi tăng cường quan hệ với Nga. Trước đó vài ngày, Trung Quốc và Nga tuyên bố quan hệ đối tác chiến lược “không giới hạn” bên lề Thế vận hội mùa đông ở Bắc Kinh.
Trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc vào tháng 5/2024, hai nhà lãnh đạo từng cùng đi dạo, thưởng trà bên hồ và "thảo luận sâu rộng về các vấn đề chiến lược cùng quan tâm" trong một bầu không khí được Bắc Kinh mô tả là rất "thoải mái".
Mối quan hệ thân mật này vừa qua lại một lần nữa được nhắc đến trong cuộc hội đàm giữa ông Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Trung Nam Hải. Khi giới thiệu về khu phức hợp làm việc và sinh sống của các lãnh đạo cấp cao Trung Quốc, ông Tập nhấn mạnh nơi này hiếm khi tiếp đón các nhà lãnh đạo nước ngoài, và Tổng thống Nga là một trong số ít ngoại lệ đó.
Và chuyến đi này đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc đón tiếp các nhà lãnh đạo của Nga và Mỹ trong cùng một tháng ngoài khuôn khổ đa phương. Điều này đặt Bắc Kinh vào trung tâm của mối quan hệ "tay ba" khi nước này tìm cách điều hoà quan hệ với cả Moscow và Washington, đồng thời định vị mình như một lực lượng then chốt và ổn định trong một trật tự thế giới đa cực.
Đây cũng là lần đầu tiên các nhà lãnh đạo của 4 quốc gia thành viên thường trực còn lại của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đến thăm Trung Quốc trong vòng nửa năm. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đến thăm Bắc Kinh vào tháng 12/2025, tiếp theo là Thủ tướng Anh Keir Starmer hồi tháng 1/2026.
"Chúng tôi đã bắt đầu quá trình dọn dẹp eo biển Hormuz như một món quà cho các nước trên khắp thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp và nhiều nước khác. Thật khó tin, họ không có đủ can đảm hay quyết tâm tự làm điều này", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên Truth Social ngày 11/4.
Tổng thống Mỹ không nêu cụ thể quá trình dọn dẹp bao gồm những hoạt động gì, nhưng dường như ám chỉ đến hoạt động rà phá thủy lôi. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ chưa công bố động thái quân sự nào trên eo biển Hormuz.
Ông Trump cho rằng Iran đã chịu tổn thất nặng nề trong xung đột, cho rằng nước này "không còn hải quân và cũng không còn không quân", hệ thống phòng không và radar bị phá hủy, trong khi các cơ sở sản xuất cũng như kho tên lửa, máy bay không người lái "đã bị xóa sổ".
Tổng thống Mỹ nói "mối đe dọa duy nhất còn lại" của Iran với tàu dầu đi qua Hormuz là thủy lôi. "Tiện thể, toàn bộ 28 tàu rải thủy lôi của họ đều đang nằm dưới đáy biển", ông Trump thông báo.
Ông Trump đăng thông điệp vài giờ sau khi nhà báo Barak Ravid của trang Axios dẫn nguồn thạo tin tiết lộ "một số tàu hải quân Mỹ đã di chuyển qua eo biển Hormuz" mà không có sự phối hợp với Iran. Đây được cho là lần đầu tiên hoạt động như vậy diễn ra kể từ khi xung đột bùng phát.
Truyền hình nhà nước Iran cho biết quân đội nước này đã cảnh báo một tàu quân sự Mỹ về khả năng bị tấn công "trong vòng 30 phút" nếu đi qua eo biển Hormuz, khiến phương tiện này phải quay đầu, rút khỏi vùng biển.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Các quả thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Việc mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa các bên, dù số lượng tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, phần lớn do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
New York Times ngày 10/4 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên nói rằng tình trạng mất dấu thủy lôi là một trong những lý do khiến Iran chưa thể nhanh chóng đáp ứng yêu cầu của chính quyền Tổng thống Trump về mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz.
Ông Trump đưa ra tuyên bố trong lúc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang diễn ra tại Islamabad, Pakistan, với mục tiêu chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 40 ngày qua đang làm rung chuyển cả Trung Đông và dẫn đến nhiều hệ lụy kinh tế toàn cầu.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết phía Tehran đã trình bày "loạt đề xuất và lằn ranh đỏ" cho đàm phán hòa bình, đề cập các vấn đề eo biển Hormuz, bồi thường chiến tranh, giải phóng tài sản Iran bị đóng băng và một lệnh ngừng bắn trên toàn khu vực Trung Đông. Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Washington sẵn sàng đối thoại nếu Iran thực sự thiện chí.
Hôm 13-7, Nga điều máy bay "đài chỉ huy trên không" Tu-214PU đến Iran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Washington và Tehran có dấu hiệu leo thang nhanh chóng.
Chiếc Tu-214PU, thường được ví là "máy bay ngày tận thế", là biến thể cải tạo từ máy bay chở khách Tupolev Tu-214, được phát triển riêng cho phi đội chiến lược và Tổng thống Nga. Máy bay trang bị các thiết bị chỉ huy và liên lạc tiên tiến, cho phép các quan chức cấp cao điều hành công việc khi đang bay.
Ký hiệu "PU" là thuật ngữ tiếng Nga chỉ trạm kiểm soát hoặc chỉ huy trên không. Máy bay có tốc độ khoảng 850km/h và tầm bay xấp xỉ 6.500km. Một biến thể quân sự tiên tiến hơn là Tu-214PU-SBUS được trang bị khả năng liên lạc tăng cường.
Lệnh ngừng bắn do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vào tháng 6 đã đổ vỡ sau các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz.
Hôm 13-7, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công các bồn chứa nhiên liệu và hệ thống phòng không Patriot tại Căn cứ không quân Ali Al-Salem, cùng một trạm radar tại Căn cứ không quân Ahmed Al-Jaber ở Kuwait.
IRGC gọi đây là giai đoạn ba của chiến dịch "ăn miếng trả miếng".
Những đòn trả đũa của Cộng hòa Hồi giáo diễn ra sau khi Mỹ tiến hành các đợt không kích vào sâu trong lãnh thổ Iran sáng sớm 13-7 (giờ địa phương). Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố chiến dịch này nhằm làm suy giảm khả năng đe dọa tàu thuyền dân sự và thương mại của Iran tại Hormuz.
Giới phân tích nhận định động thái triển khai chiếc máy bay trên là bằng chứng cho mối quan hệ chiến lược chặt chẽ giữa Nga và Iran. Cho thấy hợp tác quân sự giữa hai nước vẫn tiếp tục.
"Máy bay ngày tận thế" thường xuyên xuất hiện cùng phái đoàn các quan chức cấp cao của Nga.
Chính chiếc máy bay này đã hạ cánh xuống thủ đô Tashkent của Uzbekistan vào ngày 16-6, cùng ngày Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin gặp gỡ các nhà lãnh đạo Uzbekistan.
Vào giữa tháng 2, chỉ vài ngày trước khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công chung vào Iran, chiếc Tu-214PU đã đến Tehran và ở lại trong hai ngày, đến ngày 18-2. Chiếc máy bay dường như đã hỗ trợ chuyến thăm của Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergey Tsivilyov. Vài ngày sau, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov cũng đã đến thăm Tehran.
Tương tự, chiếc máy bay này cũng đã có mặt ở Islamabad (Pakistan) vào tháng 11 năm ngoái, trùng với một chuyến thăm khác của ông Tsivilyov.
Giới phân tích nhận định có thể chiếc máy bay được điều đến Iran để chuẩn bị cho chuyến thăm của Ngoại trưởng Nga Lavrov. Bộ Ngoại giao Iran đã xác nhận chuyến thăm này trong cuộc họp báo hôm 13-7.
