“Tôi làm việc từ 7h sáng đến 9h tối không dám tắt máy điện thoại. Công ty không ra văn bản làm ngoài giờ để né tiền thêm giờ.
Nhưng công việc ngoài giờ mình không giải quyết, qua ngày mai ăn biên bản không hoàn thành nhiệm vụ, ăn 3 biên bản thì luân chuyển công việc khác là hiểu chuyện gì sẽ xảy ra.
Theo tôi, vấn đề ngày nghỉ, giờ nghỉ thì phải cho người lao động nghỉ, đơn giản vậy thôi. Nhưng trong thời buổi khó xin việc như hiện nay, các công ty ép người lao động kiệt sức họ không dám nghỉ”.
Độc giả Hien Vu kể lại việc bản thân đang kiệt sức vì công việc như trên, sau bài viết Áp lực ‘tăng ca vô hình’ của lao động công sở. Độc giả cho biết dù muốn hay không, nhiều người lao động vẫn phải thích nghi với việc dùng laptop, điện thoại xử lý công việc ngoài giờ làm nếu không muốn bị cho nghỉ việc.
Báo cáo Điều tra lao động việc làm năm 2022 của Tổng cục Thống kê cho thấy khoảng 44% lao động làm việc 40-48 giờ mỗi tuần, 28% làm việc trên 48 giờ mỗi tuần. Trong sáu vùng kinh tế xã hội, tỷ trọng lao động làm việc trên 60 giờ mỗi tuần cao nhất thuộc về lao động Đồng bằng sông Hồng, khoảng 3%.
Độc giả VanDu Nguyen gọi tên việc phải dùng điện thoại, laptop xử lý công việc ngoài thời gian làm tại công ty: “Cái này gọi là ‘xâm lấn công nghệ’ làm ảnh hưởng, thậm chí là căng thẳng cuộc sống.
Tôi thấy ở Việt Nam chưa hình thành một thói quen xử lý, trao đổi công việc trong thời gian quy định mà bất kể khi nào, ngày hay đêm, cũng nhắn tin, trao đổi công việc, giao việc…
Theo tôi thì cần xem xét đến văn hóa tôn trọng thời gian nghỉ ngơi, thời gian riêng tư của đồng nghiệp, của khách hàng. Mọi công việc nên trao đổi sớm để đồng nghiệp, đối tác có thời gian xử lý”.
Độc giả nickname stevehoanganh cho rằng: “Theo tôi, đến mức bữa cơm ăn gia đình cũng phải một tay xúc cơm một tay trả lời tin nhắn ngủ cũng không được tĩnh tâm vẫn phải cố để trả lời khách hàng. Thế thì không phải là yêu mến công việc, Đó là không có thời gian nghỉ ngơi, là vắt ép sức lao động.
Ở đây có một vấn đề đó là nhịp sống công nghiệp khiến con người không thể rạch ròi được thời gian nghỉ ngơi và thời gian lao động, đặc biệt nhóm lao động văn phòng trí thức.
Thực ra cách hành xử là tùy ở mỗi người, nhưng nếu như cái văn hóa hết giờ làm vẫn còn hè nhau công việc trong nhóm chat của sếp, khách hàng thì những người có trách nhiệm họ vẫn phải trả lời. Họ trả lời vì họ thấy có trách nhiệm phải phản hồi khi sếp, khách hàng yêu cầu”.
Độc giả nickname Tôi là ai đây là đâu nói: “Nhóm chat là một cách để công ty giao thêm việc. Những câu từ kiểu như: phối hợp, hỗ trợ, nhiệt tình… thường được dùng để nhồi thêm việc ngoài việc được đồng ý ban đầu.
Ngoài giờ làm việc, người lao động ngắt kết nối nên được coi là bình thường chứ không nên được coi là không yêu công việc hay nhiệt tình. Nó tạo ra thói quen cho người làm và khách hàng rạch ròi giữa cuộc sống và công việc. Khách cũng nên có cái suy nghĩ là nếu mình nhắn bây giờ thì mai nó mới trả lời.
Ngược lại nhân viên cũng nên có suy nghĩ là phải hoàn thành công việc trong giờ vì hết giờ là không làm việc nữa”.
Trong khi đó, độc giả nickname Scarlett cho rằng văn hóa làm việc qua nhóm chat “lộn xộn”: “Làm việc trên nhóm chat rất lộn xộn, nhớ ra thông tin lúc nào nhắn lúc đó, người nhận tin dễ bị trôi tin.
Hơn hết làm việc trong nhóm hở xíu ra là nhắn, có khi là tán gẫu, tốn thời gian, giảm tập trung công việc.
Chưa kể trong nhóm không phải tin nhắn nào cũng cần phải đọc. Làm việc qua mail mọi người sẽ để ý câu từ, chỉn chu trong nội dung truyền đạt hơn, hiếm khi bị trôi mất thông tin”.
Độc giả nickname volocnguyen12 nói: “Một đơn vị chuyên nghiệp thì phải có những hệ thống, tài khoản riêng biệt cho công việc, chứ không phải là bắt nhân viên phải dùng tài khoản cá nhân để tham gia vào các công cụ này, tới một ngày họ kiệt sức, mệt mỏi rồi rời đi.
Làm chủ doanh nghiệp nhưng kiến thức và trách nhiệm trong vấn đề duy trì, bảo mật dữ liệu cho khách hàng và ngay cả nhân viên của mình là số không tròn trĩnh”.
Đặt vấn đề một cách sâu xa hơn, độc giả Vu nêu: “Câu hỏi là: Ai sẽ đứng ra bảo vệ người lao động – nhóm yếu thế?
Bảo vệ không có nghĩa là bảo bọc, nhưng không để nhóm yếu thế bị o ép quá mức và tự chèn ép lẫn nhau thay vì cạnh tranh lành mạnh, hợp tác sòng phẳng với giới sử dụng lao động.
Những ‘chiếc bẫy thời gian’ (làm không chấm công nhưng thực tế làm việc đến kiệt sức), có vẻ rất ngọt ngào ngày càng được sử dụng rộng hơn.
Nhìn rộng ra, nếu tình trạng như vậy tiếp diễn, giới trẻ Việt Nam sẽ bị vắt kiệt sức đúng nghĩa. Chỉ lo cạnh tranh một vị trí công việc, giữ sức khỏe thôi đã khó, kín thời gian. Việc học tập nâng cao bản thân hầu như không còn cơ hội. Việt Nam đi sau, nếu không có cơ hội học tập nâng cao, vừa học vừa làm, sẽ mãi mãi gia công cấp thấp và tụt hậu”.
Rất nhiều lần, tôi đi ăn hàng quán, gặp phải tình huống oái ăm, gây linh cảm không tốt về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm nhưng không biết phải làm sao. Trộm vía, có lẽ hệ tiêu hóa của tôi tốt, nên chưa xảy ra sự cố nào trong hơn chục năm chinh chiến khắp các hàng quán.
Tôi sợ nhất là trong quán có thú cưng chó, mèo của chủ. Có lần tôi tận mắt chứng kiến bà chủ quán sau khi bưng tô bún bò cho tôi, sau khi tháo cái găng tay nylon đã nhàu nhĩ, không biết đã dùng bao nhiêu lượt rồi, đã cúi người xuống bế con chó vào lòng.
Quy định về việc chủ quán phải đảm bảo vệ sinh khi chế biến thực phẩm thì ai cũng biết. Nhưng thực tế, nhiều người vẫn bóc tay trần cho đỡ vướng víu. Găng tay, nếu có, đôi khi chỉ mang tính đối phó, dùng đi dùng lại, thậm chí còn bẩn hơn cả tay không.
Đã có ai thực sự bị nhắc nhở, bị xử phạt nghiêm túc vì những vi phạm kiểu này chưa?
Thứ nữa là chuyện cầm tiền mặt. Một tay thối tiền, một tay bốc đồ ăn, chuyện quá quen thuộc. Có người vừa lau bàn xong, khăn còn ướt và đen, đã quay sang cắt thịt, chan nước dùng.
Nếu là món cơm, đến lúc đem chén canh ra cho khách, tôi sợ nhất là cảnh người phục vụ vô thức chạm ngón tay vào miệng chén. Những chi tiết nhỏ như vậy, nhưng đủ để khiến thực khách mất đi cảm giác ngon miệng.
Những rổ rau sống nhìn qua thì có vẻ xanh tươi, nhưng cách bảo quản thì khó mà yên tâm. Rau được để chồng lên nhau, rau thừa của khách trước chưa chắc đã bị bỏ đi. Khách sau đến, lại tiếp tục được bổ sung vào rổ cũ.
Điều đáng nói là, không phải chủ quán nào cũng vô ý thức. Rất nhiều người làm ăn tử tế, giữ gìn vệ sinh cẩn thận, coi uy tín là tài sản lớn nhất. Nhưng chính sự tồn tại của những quán làm ẩu, làm đối phó lại đang kéo mặt bằng chung đi xuống, khiến niềm tin của thực khách bị bào mòn.
Về những hàng quán không nghiêm túc về vấn đề vệ sinh, vấn đề nằm ở chỗ chúng ta đang quá dễ dãi với những tiêu chuẩn tối thiểu liên quan trực tiếp đến sức khỏe của chính mình.
Tôi cũng như vậy vì: Chẳng lẽ vào quán ăn, gọi món rồi nhìn họ chế biến lại kêu thôi, đừng làm nữa?
Vài năm trở lại đây, khi chứng kiến giá bất động sản tăng chóng mặt, tôi nhận ra ở Việt Nam đang tồn tại một nghịch lý: nhà càng cũ, giá đôi khi lại càng cao. Điều này không còn đơn thuần là câu chuyện thị trường, mà dần trở thành một vấn đề xã hội đáng suy nghĩ.
Quan sát kỹ hơn, tôi hiểu rằng thứ tăng giá không hẳn là căn nhà, mà là mảnh đất bên dưới nó. Nhà có thể xuống cấp, nhưng đất thì không "đẻ thêm". Trong khi đó, dân số ngày càng đông, dòng người đổ về đô thị lớn ngày một nhiều, khiến quỹ đất ở vị trí thuận lợi trở nên khan hiếm. Cung không theo kịp cầu, giá đất vì thế tăng lên, kéo theo giá trị tổng thể của bất động sản, bất chấp tình trạng cũ kỹ của căn nhà.
Một yếu tố khác mà tôi thấy rất rõ là tâm lý "mua đất để giữ tiền". Mỗi khi lạm phát hoặc kinh tế có biến động, nhiều người xung quanh tôi lại ưu tiên mua đất, mua nhà như một cách trú ẩn tài sản. Không ít người mua không phải để ở, mà chỉ để đó chờ tăng giá vì "có mất gì đâu". Điều này vô hình trung khiến giá bị đẩy lên cao hơn nữa.
Ngoài ra, thị trường cũng đang thiếu những "van điều tiết" đủ mạnh. Việc sở hữu nhiều nhà đất hiện nay không chịu chi phí đáng kể, nên người có tiền sẵn sàng gom nhiều bất động sản rồi để trống, chờ thời. Khi không có áp lực phải bán hay khai thác, nguồn cung thực tế bị co lại, càng làm giá leo thang.
Điều khiến tôi lo lắng hơn cả là những hệ lụy phía sau. Với người trẻ như tôi và nhiều bạn bè đồng trang lứa, chuyện mua nhà ngày càng xa vời. Dù đi làm, tiết kiệm nhiều năm, tốc độ tăng thu nhập vẫn không thể theo kịp tốc độ tăng giá đất. Giấc mơ an cư vì thế trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
>> Bài toán mua hai mảnh đất dưỡng già nhưng bị đánh thuế như dân đầu cơ
Không chỉ vậy, dòng tiền trong xã hội đang có dấu hiệu lệch hướng. Thay vì đầu tư vào sản xuất, kinh doanh để tạo ra giá trị thực, nhiều người lại "chôn" vốn vào đất. Điều này có thể làm chậm lại sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Khoảng cách giàu nghèo cũng từ đó mà nới rộng. Những người sở hữu nhiều đất đai ngày càng giàu lên nhờ giá tăng, trong khi người không có tài sản thì càng khó tiếp cận cơ hội sở hữu nhà ở.
Từ góc nhìn cá nhân, tôi cho rằng để giải quyết nghịch lý này, cần những thay đổi mạnh mẽ từ chính sách. Trước hết, việc đánh thuế cao đối với bất động sản thứ hai trở đi là cần thiết, để hạn chế tình trạng tích trữ và buộc những người nắm giữ nhiều tài sản phải đưa chúng vào sử dụng hoặc lưu thông.
Bên cạnh đó, thông tin quy hoạch cần được công khai, minh bạch hơn để tránh những cơn "sốt đất" do tin đồn. Khi người dân có thông tin rõ ràng, thị trường sẽ bớt đi những biến động ảo.
Tôi cũng tin rằng nhà ở xã hội cần đóng vai trò lớn hơn, không chỉ là giải pháp hỗ trợ mà còn là cách để điều tiết mặt bằng giá chung. Ngoài ra, tín dụng cũng nên được ưu tiên cho những người mua nhà để ở thực, thay vì phục vụ các hoạt động đầu cơ ngắn hạn.
Suy cho cùng, việc nhà cũ vẫn tăng giá phản ánh một thị trường đang bị méo mó bởi tâm lý tích trữ và thiếu công cụ kiểm soát. Theo tôi, chỉ khi chúng ta nhìn nhận nhà ở đúng với giá trị cốt lõi của nó - là nơi để ở, chứ không phải một món hàng để lướt sóng - thì nghịch lý này mới có cơ hội được giải quyết.
Khi mới ra trường, tôi làm việc trong một công ty nhà nước. Tôi làm việc tích cực tới mức mới làm ba tháng nhưng đã được xét danh hiệu Lao động tiên tiến sáu tháng. Đã có lúc, tôi mong mình sẽ làm việc đến tuổi nghỉ hưu để đảm bảo cuộc sống về già.
Ngoài giờ làm ở công ty, tôi còn làm thêm công việc tay trái bên ngoài. Thành quả là tôi đã tự mua được nhà sau 10 năm đi làm mà không cần nhờ bất cứ sự giúp đỡ nào, không mang nợ. Đó cũng là thời điểm tôi quyết định rời khỏi công ty nhà nước, để ra làm thuê cho các công ty tư nhân với hy vọng cải thiện thu nhập.
7 năm sau, tôi mua được căn nhà thứ hai với giá trị gần 15 lần ngôi nhà đầu tiên và vẫn không phải vay mượn đồng nào. Khi tôi bước sang tuổi 40, cuộc sống vật chất đã dần ổn định. Tôi làm việc ở vị trí quản lý cấp trung, và bắt đầu đặt mục tiêu sẽ về hưu khi mỗi tháng hai vợ chồng có tổng thu nhập thụ động khoảng 20 triệu. Con số đó với chúng tôi và vừa đủ để duy trì cuộc sống tuổi già một cách thoải mái.
Khi tôi 60 tuổi, tính ra nếu nghỉ hưu, thu nhập mỗi tháng của tôi đã gấp nhiều lần mong muốn của mình trước đây. Nhưng tôi vẫn không thể nghỉ hoàn toàn vì người chủ muốn vẫn giữ tôi ở lại. Phải mãi tới khi gần chạm ngưỡng tuổi 70, tôi mới quyết định nghỉ hẳn, từ chối mọi lời mời. Tôi dự kiến làm thủ tục hoàn thuế thu nhập năm ngoái và chính thức chấm dứt sự nghiệp đi làm của mình tại đây.
>> Đắn đo bỏ việc lương 40 triệu để nghỉ hưu sớm ở tuổi 47
Nhưng rồi, một người quen lại tìm đến, ngỏ ý muốn tôi ngồi vào vị trí cố vấn cho công ty của họ. Với sự thuyết phục quá nhiệt tình, cuối cùng tôi lại nể nang và đặt bút ký vào hợp đồng làm việc bán thời gian, không ràng buộc về việc phải đến công ty, với mức thu nhập do tôi chủ động đề nghị (không dựa vào số giờ làm việc mà căn cứ vào số lần đến làm việc). Với hình thức này, tôi không quá bận rộn, không bị ràng buộc thời gian, mà vẫn có khoảng nghỉ ngơi đủ nhiều để đưa vợ đi du lịch theo kế hoạch. Tôi dự tính sẽ làm công việc này trong hai năm rồi nghỉ.
Thế nên, theo tôi, việc nghỉ hưu sớm hay làm quá tuổi về hưu không có lựa chọn nào là hoàn hảo tuyệt đối. Nó tùy thuộc vào sức khỏe, năng lực, điều kiện kinh tế và mong muốn của mỗi người. Với những người chọn nghỉ hưu sớm, nếu họ đã có sự chuẩn bị kinh tế vững chắc bằng cách sử dụng tài chính thông minh, có tích lũy tài sản để đảm bảo cuộc sống thì lựa chọn dừng lại cũng tốt, xem như tạo cơ hội cho lớp trẻ phấn đấu.
Nhưng nói vậy không có nghĩa là những người làm việc quá tuổi là sai lầm. Đôi khi, họ giống tôi, làm việc không phải vì mưu sinh mà là vì được yêu cầu, vì sự nể nang và vì họ vẫn rất có giá trị cho nhu cầu công việc. Họ không làm việc vì chưa ai có thể thay thế, nên đừng nghĩ họ chiếm mất cơ hội của lớp trẻ.
Giờ đây, khi xã hội phát triển, nhiều thành phần kinh tế mở ra, tùy vào khả năng của mình, mỗi người có thể tự quyết định cuộc sống của mình dễ dàng hơn. Tuy nhiên, để có được sự chủ động đó, không có con đường nào khác ngoài việc phải nỗ lực, tích lũy và chuẩn bị từ rất sớm.
Nguyen Thai HungVỡ mộng nghỉ hưu sớm dù tháng kiếm 40 triệu từ dãy trọ cho thuê
Tôi đã tìm ra cách nghỉ hưu sớm tuổi 40 cho mình
Hai năm đáng giá nhất cuộc đời khi tôi nghỉ hưu sớm ở tuổi 50
Tháng kiếm 60 triệu từ dãy trọ cho thuê nhưng tôi không nghỉ hưu sớm
Vợ hối tôi nghỉ hưu sớm ở tuổi 45 khi đủ tiền sống đến cuối đời
Bối rối nên nghỉ hưu sớm tuổi 40 hay bỏ phố về quê
