“Tôi làm việc từ 7h sáng đến 9h tối không dám tắt máy điện thoại. Công ty không ra văn bản làm ngoài giờ để né tiền thêm giờ.
Nhưng công việc ngoài giờ mình không giải quyết, qua ngày mai ăn biên bản không hoàn thành nhiệm vụ, ăn 3 biên bản thì luân chuyển công việc khác là hiểu chuyện gì sẽ xảy ra.
Theo tôi, vấn đề ngày nghỉ, giờ nghỉ thì phải cho người lao động nghỉ, đơn giản vậy thôi. Nhưng trong thời buổi khó xin việc như hiện nay, các công ty ép người lao động kiệt sức họ không dám nghỉ”.
Độc giả Hien Vu kể lại việc bản thân đang kiệt sức vì công việc như trên, sau bài viết Áp lực ‘tăng ca vô hình’ của lao động công sở. Độc giả cho biết dù muốn hay không, nhiều người lao động vẫn phải thích nghi với việc dùng laptop, điện thoại xử lý công việc ngoài giờ làm nếu không muốn bị cho nghỉ việc.
Báo cáo Điều tra lao động việc làm năm 2022 của Tổng cục Thống kê cho thấy khoảng 44% lao động làm việc 40-48 giờ mỗi tuần, 28% làm việc trên 48 giờ mỗi tuần. Trong sáu vùng kinh tế xã hội, tỷ trọng lao động làm việc trên 60 giờ mỗi tuần cao nhất thuộc về lao động Đồng bằng sông Hồng, khoảng 3%.
Độc giả VanDu Nguyen gọi tên việc phải dùng điện thoại, laptop xử lý công việc ngoài thời gian làm tại công ty: “Cái này gọi là ‘xâm lấn công nghệ’ làm ảnh hưởng, thậm chí là căng thẳng cuộc sống.
Tôi thấy ở Việt Nam chưa hình thành một thói quen xử lý, trao đổi công việc trong thời gian quy định mà bất kể khi nào, ngày hay đêm, cũng nhắn tin, trao đổi công việc, giao việc…
Theo tôi thì cần xem xét đến văn hóa tôn trọng thời gian nghỉ ngơi, thời gian riêng tư của đồng nghiệp, của khách hàng. Mọi công việc nên trao đổi sớm để đồng nghiệp, đối tác có thời gian xử lý”.
Độc giả nickname stevehoanganh cho rằng: “Theo tôi, đến mức bữa cơm ăn gia đình cũng phải một tay xúc cơm một tay trả lời tin nhắn ngủ cũng không được tĩnh tâm vẫn phải cố để trả lời khách hàng. Thế thì không phải là yêu mến công việc, Đó là không có thời gian nghỉ ngơi, là vắt ép sức lao động.
Ở đây có một vấn đề đó là nhịp sống công nghiệp khiến con người không thể rạch ròi được thời gian nghỉ ngơi và thời gian lao động, đặc biệt nhóm lao động văn phòng trí thức.
Thực ra cách hành xử là tùy ở mỗi người, nhưng nếu như cái văn hóa hết giờ làm vẫn còn hè nhau công việc trong nhóm chat của sếp, khách hàng thì những người có trách nhiệm họ vẫn phải trả lời. Họ trả lời vì họ thấy có trách nhiệm phải phản hồi khi sếp, khách hàng yêu cầu”.
Độc giả nickname Tôi là ai đây là đâu nói: “Nhóm chat là một cách để công ty giao thêm việc. Những câu từ kiểu như: phối hợp, hỗ trợ, nhiệt tình… thường được dùng để nhồi thêm việc ngoài việc được đồng ý ban đầu.
Ngoài giờ làm việc, người lao động ngắt kết nối nên được coi là bình thường chứ không nên được coi là không yêu công việc hay nhiệt tình. Nó tạo ra thói quen cho người làm và khách hàng rạch ròi giữa cuộc sống và công việc. Khách cũng nên có cái suy nghĩ là nếu mình nhắn bây giờ thì mai nó mới trả lời.
Ngược lại nhân viên cũng nên có suy nghĩ là phải hoàn thành công việc trong giờ vì hết giờ là không làm việc nữa”.
Trong khi đó, độc giả nickname Scarlett cho rằng văn hóa làm việc qua nhóm chat “lộn xộn”: “Làm việc trên nhóm chat rất lộn xộn, nhớ ra thông tin lúc nào nhắn lúc đó, người nhận tin dễ bị trôi tin.
Hơn hết làm việc trong nhóm hở xíu ra là nhắn, có khi là tán gẫu, tốn thời gian, giảm tập trung công việc.
Chưa kể trong nhóm không phải tin nhắn nào cũng cần phải đọc. Làm việc qua mail mọi người sẽ để ý câu từ, chỉn chu trong nội dung truyền đạt hơn, hiếm khi bị trôi mất thông tin”.
Độc giả nickname volocnguyen12 nói: “Một đơn vị chuyên nghiệp thì phải có những hệ thống, tài khoản riêng biệt cho công việc, chứ không phải là bắt nhân viên phải dùng tài khoản cá nhân để tham gia vào các công cụ này, tới một ngày họ kiệt sức, mệt mỏi rồi rời đi.
Làm chủ doanh nghiệp nhưng kiến thức và trách nhiệm trong vấn đề duy trì, bảo mật dữ liệu cho khách hàng và ngay cả nhân viên của mình là số không tròn trĩnh”.
Đặt vấn đề một cách sâu xa hơn, độc giả Vu nêu: “Câu hỏi là: Ai sẽ đứng ra bảo vệ người lao động – nhóm yếu thế?
Bảo vệ không có nghĩa là bảo bọc, nhưng không để nhóm yếu thế bị o ép quá mức và tự chèn ép lẫn nhau thay vì cạnh tranh lành mạnh, hợp tác sòng phẳng với giới sử dụng lao động.
Những ‘chiếc bẫy thời gian’ (làm không chấm công nhưng thực tế làm việc đến kiệt sức), có vẻ rất ngọt ngào ngày càng được sử dụng rộng hơn.
Nhìn rộng ra, nếu tình trạng như vậy tiếp diễn, giới trẻ Việt Nam sẽ bị vắt kiệt sức đúng nghĩa. Chỉ lo cạnh tranh một vị trí công việc, giữ sức khỏe thôi đã khó, kín thời gian. Việc học tập nâng cao bản thân hầu như không còn cơ hội. Việt Nam đi sau, nếu không có cơ hội học tập nâng cao, vừa học vừa làm, sẽ mãi mãi gia công cấp thấp và tụt hậu”.
Lại một lần nữa, điểm thi tốt nghiệp cao ngất lại diễn ra. Lần này, biện pháp gian lận là khác nhưng kết quả thì vẫn như trước: Rất nhiều học sinh đã nhận được điểm cao bất thường, không phải do mình làm bài mà có được.
Những thông tin hiện tại cho thấy có giáo viên giải đề thi và đưa vào phòng thi cho các em học sinh chép lại. Kết quả là điểm Toán cao bất thường ở một trường chuyên.
Vụ việc này đã diễn ra chỉ tám năm sau vụ việc sửa điểm thi khi vào sổ báo cáo. Cách làm này khiến các bài thi đều có đáp án đúng, và chấm thi lại không phải là biện pháp nữa. Để biết em nào học thật em nào chép bài giải của giáo viên đã xông vào phòng thi chỉ có cách đem các em ra thi lại.
Câu hỏi được đặt ra là, vì sao các giáo viên lại liều mình như vậy? Đây là việc có sự tham gia của rất nhiều giáo viên, và toàn bộ quy định gác thi đã bị gạt bỏ sang một bên, nên mới có sự việc như vậy.
Lần trước, cũng là một vụ gian lận gây chấn động dư luận cả nước, các cán bộ giáo dục làm điểm thi đã nâng điểm cho thí sinh đã bị bắt, bị xử lý, nhưng chỉ mấy năm sau lại xảy ra một vụ khác, táo tợn hơn, và có sự tham gia của một loạt các giáo viên, hiệu trưởng?
Tôi lần giở lại vụ việc lần trước và nhận ra rằng sau khi những người có liên quan bị xử lý thì các em học sinh trong vùng nghi vấn vẫn được nộp điểm thi mà ai cũng biết là có vấn đề đó để xét tuyển vào trường đại học. Lần này cũng vậy, các em học sinh trong vùng nghi vấn vẫn được nộp điểm thi xét tuyển.
Ai cũng biết rằng trong số 147 điểm mười đấy, có một số là thật. Có một số là nhiều hơn sức học thật, nhưng cũng không chênh nhau là mấy. Ngày nay lại cấm không cho các em này nộp điểm xét đại học thì thật sự sẽ có một số em phải nhận lãnh hậu quả cho sự sai trái của người khác.
Cái khe hở "nhân văn" này đã được những người bán điểm tận dụng theo một cách sáng tạo. Sự lúng túng của các cơ quan quản lý khi đối mặt với việc này xuất phát từ việc thiếu khung pháp lý để xử lý người mua điểm hay cả những người không mua điểm cũng bị nhét thêm điểm vào người.
Các giáo viên vào phòng thi giải bài thi cho học sinh chép lại giống như thực hiện một pha "hy sinh bản thân để cứu chủ" đầy kịch tính trong phim cổ trang. Chưa rõ đằng sau là gì, nhưng với tinh thần quyết tâm, các giáo viên có làm sai nhưng thí sinh vẫn được lợi thì họ đâu có sợ.
Nói tóm lại, cơ quan chức năng cần phải xây dựng cơ sở pháp lý để xử lý các vấn đề này. Dù lỗi của ai, học sinh vẫn phải lãnh nhận hậu quả của việc gian dối, tức là bị cho điểm liệt, thì mới có thể răn đe. Trường hợp khó biết ai thật ai giả như ở Tuyên Quang thì cứ đem ra thi lại. Bộ giáo dục cũng có thể làm sẵn đề thi dự phòng, nếu rơi vào trường hợp như này thì thi lại.
Khi những vụ gian lận thi cử vẫn được kết thúc bằng phương pháp "nhân văn" với các em học sinh, những người được hưởng lợi, thì cho dù "người lớn" có bị như nào thì động cơ gian lận vẫn còn đó. Còn cái gọi là nhân văn thì không phải chỉ là việc ai được vào đại học, ai thì không.
Hậu quả của việc những điểm mười gian lận vào đại học là những bệnh nhân khổ đau dưới tay các bác sĩ kém cỏi, những công trình, sản phẩm kém chất lượng được làm ra từ những kỹ sư học dốt, và cả những giáo viên vào trường sư phạm bằng gian lận, và ra trường để tiếp tục dạy học sinh gian dối.
Năm 2019, khi vụ bê bối tuyển sinh đại học ở Mỹ bị phanh phui, các bậc cha mẹ bỏ tiền mua suất cho con đều bị xử lý hình sự. Những người là thí sinh thì đều bị đuổi học.
Trong đó có một người là con gái của một tỷ phú ở Trung Quốc, học rất giỏi và thật sự là có đủ khả năng vào trường top trên đôi chân của mình. Tỷ phú đó muốn chắc ăn nên nhờ một cố vấn tuyển sinh giúp đỡ và đã trả 1,5 triệu đô mà tỷ phú tưởng là tiền công cho cố vấn.
Thật ra thì ông cố vấn đó đã dùng tiền đi mua chuộc một huấn luyện viên thể thao ở Havard rồi lấy suất cho thí sinh đó. Mặc dù thí sinh đó đã chứng minh được tất cả các điều trên, nhưng Havard vẫn đuổi học cô gái đó.
Không đuổi học thì món lợi do gian dối vẫn còn, và sẽ vẫn có người tiếp tục gian dối.
Thông tin về hàng loạt vụ lừa đảo liên quan "hợp đồng kỳ nghỉ" mà nạn nhân đa số là người lớn tuổi một lần nữa khiến cho không khí trong gia đình tôi "nóng" lại câu chuyện của mẹ tôi - nạn nhân của lừa đảo đa cấp.
Mẹ tôi khi ấy đã nghỉ hưu, lại có bệnh về thấp khớp nên ai chỉ chỗ nào thầy thuốc tốt, chữa trị giỏi là bà lại tìm đến. Một lần người hàng xóm giới thiệu dịch vụ massage dành cho người lớn tuổi không tốn tiền, có thể giúp điều trị thấp khớp, mẹ tôi liền tìm đến và được cô nhân viên tuổi còn khá trẻ massage, xoa bóp tay chân.
Điều đó khiến cho bà vui thích ngay ngày đầu tiên. Tiếp theo, mỗi tuần hai lần, bà lại đến điểm massage này và vì chung sống cùng nhà nên tôi để ý mỗi lần về, bà lại mang theo một thứ mua từ điểm massage "miễn phí".
Khi thì những viên đá vô tri được cho là chữa khỏi bệnh huyết áp, lúc lại là thảm đá với giá trên chục triệu đồng mà theo bà là nằm lên sẽ giảm đau xương khớp. Cứ như vậy, trong vài tháng liền, bà hết mua thứ nọ đến thứ kia mà giá cả đều kiểu trên trời, lại còn khoe được giám đốc nhãn hàng đến tận nơi gặp gỡ, trao đổi, tặng quà...
Nhận thấy dấu hiệu bất thường, tôi đã tìm cách can ngăn bà, nhưng bà bỏ ngoài tai những điều tôi khuyên nhủ, thậm chí thái độ bực tức thể hiện ra mặt mỗi lần tôi chỉ ra điều không hợp lý trong những lời mà bà được nghe, những thứ mà bà mua mang về nhà.
Sự căng thẳng trong mối quan hệ mẹ con lên đến đỉnh điểm khi tôi dùng những lời lẽ gay gắt để can ngăn. Và sau đó, tôi buộc phải tìm các tài liệu liên quan đến công ty lừa đảo đó, in thành một tập kèm theo một "tâm thư" bày tỏ thái độ quyết liệt của tôi trước việc biết rõ mẹ mình đang sa lầy vào một bẫy lừa "đa cấp" tinh vi.
Cũng thật may mắn là mẹ tôi dần nhận ra điều tôi nói là đúng, bà đọc những tài liệu tôi đưa và rồi chấp nhận dừng lại. Có điều, sau này bà mới thổ lộ rằng, trước khi dừng kịp thời, bà cũng đã mất hơn trăm triệu cho công ty "lừa đảo". Một bài học cay đắng mà đến giờ mỗi khi nhắc lại bà cũng vẫn còn cảm thấy có phần xấu hổ vì đã không nghe tôi khuyên ngay từ đầu.
Mẹ tôi - cũng như rất nhiều người lớn tuổi khác đã và đang là những "con mồi" rất dễ bị các đối tượng lừa đảo cho vào tròng. Từ câu chuyện của mẹ đến các vụ việc liên quan đến "hợp đồng kỳ nghỉ" cho thấy bọn lừa đảo luôn đánh vào tâm lý yếu đuối của người già.
Chúng nhắm vào những người có bệnh, những người già cô đơn, đóng vai những đứa trẻ yêu thương người già như cha mẹ rồi rỉ tai những câu chuyện về thuốc chữa bệnh, về những món hàng đặc biệt chỉ được bán cho những khách hàng đặc biệt "như ông, như bà" mà nếu muốn mua cũng không có ngoài thị trường. Hoặc là những phần lợi nhuận tưởng chừng như dễ dàng có được thông qua các "hợp đồng kỳ nghỉ"...
Tôi cũng đã từng xem một cuộc livestream của con gái một nạn nhân của "hợp đồng kỳ nghỉ" đi đòi lại tiền cho mẹ. Cô ấy cũng bất lực khi thừa nhận rằng cô không thuyết phục được mẹ, khuyên nhủ kiểu gì mẹ cũng không nghe. Và tôi rất hiểu cảm giác bất lực của cô ấy. Tôi cũng đã từng trong hoàn cảnh như vậy.
Trong xã hội hiện nay, rất nhiều người lớn tuổi sống cùng con cháu, nhưng cũng không ít người sống riêng vợ chồng già với nhau. Điều khiến tôi trăn trở không chỉ là những đồng tiền đã mất, mà là sự cô đơn, lòng thương cảm của nhiều người lớn tuổi đã bị những kẻ lừa đảo lợi dụng.
Nghĩ lại mới thấy, điều mẹ tôi tìm đến không chỉ là những viên thuốc hay chiếc thảm đá. Thứ bà nhận được mỗi tuần là những lời hỏi han, sự săn sóc rất chi là "tận tình, chu đáo" và cảm giác mình được quan tâm. Những thứ ấy vốn không có giá, nhưng lại trở thành chiếc "chìa khóa" để những kẻ lừa đảo mở cánh cửa niềm tin của mẹ tôi. Và rồi, điều mất đi không chỉ là tiền mà còn là cảm giác day dứt vì đã quá tin vào những người chỉ đáng tuổi con, tuổi cháu.
Làm sao có thể bảo vệ họ trước những cú lừa bạc triệu, bạc tỉ khi ngoài kia, các đối tượng lừa đảo hoạt động ngày càng tinh vi, bài bản, có hệ thống, tạo nên những vòng tròn khép kín khiến cho người bị "đưa vào tròng" không còn lối thoát.
Thực tế qua nhiều vụ việc cho thấy, chúng ta không thể chỉ trông chờ vào sự tỉnh táo của người già. Bởi càng lớn tuổi, con người càng dễ tin vào những điều tử tế, càng cần được lắng nghe, được quan tâm và càng khó cưỡng lại những lời hỏi han ngọt ngào, vốn luôn nằm sẵn trong "kịch bản" của những kẻ lừa đảo. Và trước những kịch bản được chuẩn bị kỹ lưỡng đó cùng những lời lẽ đánh trúng tâm lý, khả năng tự bảo vệ của nhiều người lớn tuổi thực sự rất mong manh.
Sau câu chuyện của mẹ mình, tôi nhận ra rằng, người già hiếm khi tự kể với con cháu về những cuộc gọi, những buổi gặp hay những món đồ họ vừa mua. Họ sợ bị cho là cả tin, sợ bị la mắng hoặc đơn giản nghĩ rằng đó chỉ là chuyện nhỏ.
Nếu trong mỗi gia đình có thói quen trò chuyện nhiều hơn, lắng nghe nhiều hơn và cùng nhau chia sẻ những câu chuyện lừa đảo đang diễn ra, có lẽ sẽ có thêm nhiều người được kéo ra khỏi chiếc bẫy trước khi quá muộn. Sự quan tâm của con cháu không phải là làm thay tất cả, mà là dành thời gian để người già vẫn cảm thấy mình được lắng nghe và tôn trọng.
Có lẽ từ hôm nay, thay vì chỉ hỏi bố mẹ đã ăn cơm chưa, chúng ta nên hỏi thêm một câu nữa: "Dạo này có ai gọi điện rủ bố mẹ đầu tư hay mua gì không?", hoặc đơn giản là câu nhắc nhở "đừng vội tin những cuộc gọi lạ liên quan đến tiền bạc, đầu tư, quà tặng hay chữa bệnh"... Biết đâu chỉ một câu hỏi rất bình thường ấy hay những lời nhắc đơn giản như vậy lại giúp giữ được số tiền tích cóp của cả một đời người.
Là một giáo viên dạy lái xe tại TP HCM với hơn 16 năm thâm niên, tôi xin mạn phép bày tỏ quan điểm cá nhân dưới góc nhìn của một người trong cuộc, đồng hành cùng bao thế hệ học viên bên tay lái. Để làm tốt bất kỳ công việc nào, người thực hiện cũng cần hội tụ đủ ba yếu tố: kiến thức, kỹ năng, thái độ. Và công việc lái xe cũng không là ngoại lệ.
Cục CSGT vừa có đề xuất tăng số câu hỏi lý thuyết trong sát hạch, cấp giấy phép lái xe lên 50 câu và điểm đạt tối thiểu là 45/50. Theo tôi, đây là một quy định rất đúng đắn. Nó buộc người học phải nâng cao tầm hiểu biết về Luật Giao thông đường bộ thay vì học mẹo, học vẹt. Giả định mỗi câu có ba đáp án thì xác suất để chọn được đáp án đúng ngẫu nhiên của một câu sẽ là 1/3. Khi bộ đề sát hạch lý thuyết có 50 câu (điểm đạt tối thiểu là 45/50) thì xác suất để có kết quả đạt phần thi lý thuyết sẽ giảm đi đáng kể (gần như bằng 0) nếu thí sinh không chịu khó ôn luyện.
Việc tăng quãng đường sát hạch đường trường cũng là hoàn toàn chính xác, nó giúp cho người học tự kiểm tra lại bản thân xem có tích lũy đủ lượng kiến thức, kỹ năng lái xe hay chưa để thực hiện "bước nhảy" từ "tập lái" sang "tự lái".
Phần thi sát hạch 11 bài liên hoàn trong sa hình hiện nay theo tôi có tính ứng dụng rất cao. Từ bài xuất phát, nhường đường cho người đi bộ, dừng xe ngang dốc, qua đường vòng quanh co cho đến ghép xe... tất cả đều là nền tảng cốt lõi giúp học viên rèn luyện kỹ năng trong nhiều tình huống giao thông khác nhau. Tuy nhiên, áp lực từ hệ thống chấm điểm tự động đôi khi lại mang tính chất "đánh đố" hơn là ứng dụng thực tế.
>> 'Tách thi lý thuyết thành chứng chỉ riêng trước khi sát hạch lái xe'
Có ba điểm nghẽn lớn trong sân sát hạch mà tôi luôn trăn trở:
Thứ nhất, những lỗi trừ điểm "máy móc": Tại bài thi "xuất phát", nếu thí sinh tắt đèn xi-nhan chậm sau tiếng tín hiệu nhận bài sẽ bị trừ ngay 5 điểm. Trong thực tế, việc bật xi-nhan lâu hơn một chút khi nhập làn không gây nguy hiểm, thậm chí còn giúp xe phía sau nhận diện tốt hơn. Thiết nghĩ, nên kéo dài biên độ thời gian, ví dụ như khi xe đã vào bài "nhường đường cho người đi bộ" mà vẫn chưa tắt xi-nhan thì mới bị trừ điểm. Điều tương tự cũng nên áp dụng cho bài dừng xe nhường đường cho người đi bộ hoặc dừng xe nơi đường sắt - cần có một biên độ sai số hình học hợp lý cho cản trước của xe, thay vì bắt học viên phải canh chuẩn xác từng milimet với vạch cảm ứng trên mặt đường.
Thứ hai, hệ lụy từ việc "canh ống hơi" ở bài ghép xe: Hiện nay, bài thi ghép xe dọc và ngang được chấm điểm dựa trên việc bánh xe có chèn qua ống hơi giới hạn hay không? Để đối phó, học viên buộc phải chỉnh gương chiếu hậu cụp hẳn xuống để nhìn thấy bánh xe và ống hơi suốt quá trình lùi.
Thứ ba, hệ lụy của cách học đối phó này rất rõ ràng: Học viên mất hoàn toàn cảm nhận không gian và chiều dọc hai bên thân xe ở tầm cao (nơi dễ va quệt với các xe khác ngoài đời thực). Người học bị đóng khung tư duy lùi xe theo kiểu "canh dấu" cố định trên sân thi (ví dụ: vai ngang điểm giữa, đánh hết lái...). Hậu quả là sau khi nhận GPLX, phần lớn tài xế mới đều "mất gốc" kỹ năng lùi xe thực tế. Họ lại phải tốn tiền, tốn thời gian thuê xe bổ túc tay lái để học lại từ đầu cách lùi xe trong các hầm chung cư hay bãi đỗ xe thương mại.
Để việc sát hạch thực sự phục vụ cho kỹ năng lái xe an toàn của người dân, tôi xin được phép kiến nghị nên thay đổi tư duy thiết kế bài thi. Thay vì dùng hệ thống ống hơi ngầm trên mặt đất, hãy thử nghiệm mô hình giả lập (ví dụ đặt các cọc tiêu hoặc khối mô hình tượng trưng cho hai chiếc xe đang đỗ hai bên ở bài ghép xe). Khi đó, học viên buộc phải giữ gương chiếu hậu ở tầm nhìn ngang chuẩn, quan sát không gian xung quanh như thực tế.
Tăng độ khó để nâng cao chất lượng người lái là việc phải làm. Nhưng tăng độ khó nên đi liền với việc tăng tính thực tiễn, chứ không nên vô tình làm tăng thêm các "mẹo" để vượt qua máy móc. Có như vậy, "bước nhảy" từ "tập lái" sang "tự lái" của học viên mới thực sự trọn vẹn và an toàn.