Ngân hàng Nhà nước cho biết đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận (SIMO) tới 149 đơn vị, gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 trung gian thanh toán.
Tính đến ngày 23/3, SIMO đã phát cảnh báo tới khoảng 3,5 triệu lượt khách hàng. Hơn 1,1 triệu lượt đã chủ động tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng giá trị giao dịch liên quan hơn 3.990 tỷ đồng.
Hệ thống SIMO cho phép các tổ chức thành viên báo cáo và chia sẻ thông tin về những tài khoản đáng ngờ – từng liên quan đến giao dịch lừa đảo. Trên cơ sở này, các ngân hàng sẽ gửi thông báo cho khách hàng, có thể quyết định chặn giao dịch ngay lập tức hoặc yêu cầu khách hàng xác thực bổ sung trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến.
Hai tháng đầu năm, cơ quan quản lý cho biết thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng. Số lượng và giá trị giao dịch tăng lần lượt 40% và hơn 13% so với cùng kỳ. Giao dịch qua Internet, di động tăng 73% và 34% về số lượng.
Hạ tầng thanh toán tiếp tục được mở rộng, với hơn 761.000 máy POS – tăng nhẹ so với cùng kỳ, trong khi số lượng ATM giảm gần 3%. Giao dịch qua ATM sụt 6,4% về số lượng, cho thấy xu hướng người dân chuyển sang các phương thức thanh toán số.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cho biết thời gian qua ngành ngân hàng cũng đẩy mạnh đối chiếu, làm sạch dữ liệu khách hàng.
Tính đến 20/3, toàn hệ thống có hơn 151 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 1,8 triệu hồ sơ tổ chức có tài khoản thanh toán đã được đối chiếu sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID. Khoảng 29,4 triệu khách hàng cá nhân và 471 tổ chức sử dụng ví điện tử đã được xác thực sinh trắc học.
Quỳnh Trang
Dân Trí
Ngoài Hormuz, đây là các "yết hầu" hàng hải đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu
Hãy tưởng tượng một buổi sáng, chi phí vận chuyển container hàng hóa của doanh nghiệp bạn bất ngờ tăng vọt. Lý do không nằm ở thị trường nội địa, mà xuất phát từ một vùng biển cách xa hàng nghìn kilomet. Những diễn biến mới nhất trong năm 2026 tại khu vực Trung Đông đang làm sống lại kịch bản này.
Khi dòng chảy năng lượng qua các khu vực trọng yếu sụt giảm, giới kinh doanh toàn cầu buộc phải nhìn lại mức độ phụ thuộc vào những "nút thắt cổ chai" hàng hải. Khoảng 80% khối lượng hàng hóa thế giới được vận chuyển bằng đường biển. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng tạo ra hiệu ứng domino lên toàn bộ nền kinh tế.
Hormuz: Nơi định đoạt giá "vàng đen"
Theo phân tích từ Al Jazeera, eo biển Hormuz không chỉ là một tuyến giao thông đơn thuần. Nằm giữa Iran và Oman, đây được xem là "nút thắt năng lượng" lớn nhất hành tinh. Điểm hẹp nhất của eo biển này chỉ rộng khoảng 39 km, nhưng lại gánh vác một khối lượng tài sản khổng lồ.
Mỗi ngày, có khoảng 20-21 triệu thùng dầu được vận chuyển qua dải nước hẹp này. Con số này tương đương 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu và 1/5 nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới. Đây là tuyến đường thủy duy nhất để xuất khẩu năng lượng từ Saudi Arabia, UAE, Qatar hay Iraq ra thị trường quốc tế.
Những biến động địa chính trị gần đây đã khiến lưu lượng tàu bè qua Hormuz sụt giảm đáng kể. Tạp chí Fair Observer ghi nhận, giá dầu thô đã có thời điểm bật tăng tới 40% so với trước khi xảy ra căng thẳng. Điều này tác động trực tiếp đến chi phí đầu vào của hàng loạt ngành công nghiệp.
Khác với nhiều tuyến đường khác, Hormuz gần như không có phương án thay thế tối ưu. Bất kỳ sự chậm trễ nào tại đây đều buộc các nhà nhập khẩu năng lượng, đặc biệt là tại châu Á, phải trả những mức phí bảo hiểm và vận tải đắt đỏ hơn rất nhiều.
Malacca và bài toán chuỗi cung ứng châu Á
Rời Trung Đông, điểm nóng tiếp theo của thương mại toàn cầu nằm ngay tại Đông Nam Á. Eo biển Malacca, nối liền Ấn Độ Dương và Biển Đông, đang xử lý tới 40% lượng thương mại toàn cầu. Tạp chí Geographical đánh giá đây là một trong những tuyến vận tải nhộn nhịp và quan trọng nhất thế giới.
Dù điểm hẹp nhất chỉ rộng khoảng 2,8 km (tương đương 1,5 hải lý), Malacca lại là huyết mạch của các nền kinh tế lớn. Khoảng 23,7 triệu thùng dầu đi qua đây mỗi ngày. Thậm chí, lưu lượng năng lượng qua eo biển này còn vượt qua cả Hormuz.
Đặc biệt, Trung Quốc hiện phải nhập khẩu khoảng 80% lượng dầu mỏ qua tuyến đường này. Giới chuyên gia kinh tế thường gọi sự phụ thuộc này là "thế lưỡng nan Malacca". Các phương án thay thế như eo biển Sunda lại quá nông đối với tàu chở hàng siêu trường siêu trọng.
Trong khi đó, việc vòng qua eo biển Lombok lại quá xa và tốn kém chi phí nhiên liệu. Để giải quyết bài toán này, các quốc gia châu Á đang nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Việc phát triển các hành lang năng lượng trên bộ qua Myanmar là một trong những chiến lược dài hạn nhằm giảm thiểu rủi ro logistics.
Suez và Panama: Những cỗ máy in tiền tỷ USD
Không thể không nhắc đến những kênh đào nhân tạo mang tính biểu tượng của ngành hàng hải. Kênh đào Suez nối Địa Trung Hải với Biển Đỏ, giúp rút ngắn gần 8.900 km hành trình từ châu Á sang châu Âu. Nhờ đó, các hãng tàu có thể tiết kiệm được tới 7 ngày di chuyển.
Theo Geographical, tuyến đường thủy dài 193,3 km này mang về cho chính phủ Ai Cập khoảng 5 tỷ USD phí quá cảnh mỗi năm. Khoảng 12% đến 15% thương mại toàn cầu và 30% lưu lượng container thế giới đi qua Suez. Sự cố tàu mắc cạn năm 2021 từng làm tê liệt tuyến đường này suốt 6 ngày, phơi bày rõ sự mong manh của chuỗi cung ứng.
Khi Suez gặp sự cố, các hãng tàu buộc phải chọn tuyến đường vòng qua Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi. Phương án "né rủi ro" này khiến hành trình kéo dài thêm 10 đến 14 ngày. Chi phí nhiên liệu đội lên hàng triệu USD cho mỗi chuyến đi, cuối cùng sẽ được tính vào giá thành sản phẩm đến tay người tiêu dùng.
Ở nửa kia bán cầu, kênh đào Panama lại là "yết hầu" của thương mại châu Mỹ. Tuyến đường này xử lý 40% hàng container và 95% khí hóa lỏng xuất khẩu của Mỹ sang châu Á. Sau khi mở rộng, kênh đào này có thể đón những siêu tàu lên tới 120.000 tấn, giúp tối ưu hóa đáng kể chi phí vận tải liên lục địa.
Định hình lại bản đồ logistics toàn cầu
Bên cạnh "bộ tứ" huyết mạch kể trên, bản đồ hàng hải thế giới còn được định hình bởi nhiều eo biển chiến lược khác. Eo biển Đài Loan, nơi xử lý hơn 20% thương mại hàng hải toàn cầu theo giá trị, là con đường vận chuyển phần lớn chip bán dẫn tiên tiến. Đây là mặt hàng cốt lõi của ngành công nghiệp công nghệ cao hiện đại.
Eo biển Bab al-Mandeb hay eo biển Thổ Nhĩ Kỳ cũng đóng vai trò cửa ngõ không thể thiếu cho dòng chảy hàng hóa Á - Âu. Khi một mắt xích trong hệ thống này chậm nhịp, bài toán chi phí sẽ dồn lên vai các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, giới kinh doanh luôn biết cách tìm ra những hướng đi mới.
Sự biến đổi của khí hậu đang vô tình mở ra những tuyến hàng hải mới ở khu vực Bắc Cực. Các tuyến đường Đông Bắc hay Tây Bắc hứa hẹn sẽ rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển. Dù cần thêm thời gian để khai thác thương mại quy mô lớn, đây vẫn là một tín hiệu đáng chú ý cho các nhà đầu tư logistics dài hạn.
Việc nắm bắt và dự báo được dòng chảy qua các "nút thắt" này chính là chìa khóa để quản trị rủi ro. Các tập đoàn đa quốc gia ngày càng chú trọng vào việc xây dựng kịch bản dự phòng. Đa dạng hóa nguồn cung và tối ưu hóa tuyến đường đang trở thành yêu cầu bắt buộc để sinh tồn trên thương trường.
Sự mong manh của các tuyến hàng hải một lần nữa nhắc nhở giới đầu tư về tính liên kết chặt chẽ của nền kinh tế toàn cầu. "Những diễn biến gần đây phơi bày mức độ dễ tổn thương của các nút thắt hàng hải", chuyên gia Alfredo Toro Hardy nhận định trên Fair Observer.
Ngày 19/5, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu làm việc với Bộ Công Thương về dự thảo Nghị định hướng dẫn Nghị quyết 235 của Quốc hội về cơ chế đặc thù phát triển năng lượng giai đoạn 2026-2030.
Bộ Công Thương là cơ quan xây dựng dự thảo Nghị định. Theo cơ quan này, Nghị định sẽ hướng dẫn chi tiết điều kiện của đơn vị khảo sát và doanh nghiệp đề xuất đầu tư điện gió ngoài khơi. Văn bản này cũng quy định cụ thể trình tự tiếp nhận, giải quyết hồ sơ khảo sát và chấp thuận chủ trương đầu tư, cũng như cơ chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan.
Theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Nghị định không được tạo thêm bất kỳ quyền ưu tiên nào vượt quá Nghị quyết của Quốc hội, song vẫn đảm bảo mục tiêu thúc đẩy triển khai sớm các dự án điện.
Với các dự án điện gió ngoài khơi, Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh nguyên tắc việc giao khảo sát không đồng nghĩa với đương nhiên được chấp thuận chủ trương đầu tư. Cụ thể, các điều khoản phải công khai, minh bạch, ổn định, có tiêu chí rõ ràng, không để phát sinh cơ chế "giữ chỗ" hay độc quyền cơ hội đầu tư.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nêu rõ, trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng hai con số, nhu cầu năng lượng, đặc biệt là điện phục vụ sản xuất, sẽ tăng rất cao. Vì vậy, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 235 để tạo cơ chế đặc thù, đẩy nhanh các dự án điện giai đoạn 2025-2030.
Với điện gió ngoài khơi, lãnh đạo Chính phủ đánh giá đây là lĩnh vực đòi hỏi doanh nghiệp có năng lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm lớn. Do đó, dự thảo Nghị định cần quy định rõ tiêu chí về vốn, công nghệ, cam kết tiến độ của nhà đầu tư khi đề xuất khảo sát hoặc xin chấp thuận chủ trương đầu tư.
Tuy nhiên, cùng với việc thu hút doanh nghiệp nước ngoài có kinh nghiệm và công nghệ, Phó Thủ tướng lưu ý phải tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia khảo sát, đầu tư với tiêu chí phù hợp và cạnh tranh bình đẳng. Toàn bộ quá trình triển khai dự án phải tuân thủ quy định, tránh nguy cơ phát sinh tranh chấp quốc tế.
Hai Phó Thủ tướng đề nghị quy định rõ cơ chế phối hợp giữa các bộ ngành để tránh ách tắc khi thực hiện Nghị định. Với các dự án chuyển tiếp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Tài chính rà soát, phân loại hồ sơ theo từng giai đoạn, làm rõ mức độ hoàn thiện, năng lực tài chính, cam kết và trách nhiệm bồi hoàn của nhà đầu tư nhằm xây dựng quy định chuyển tiếp chặt chẽ về pháp lý, không phát sinh vướng mắc hay tranh chấp.
Hai Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với các bộ ngành rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị định để sớm trình Chính phủ xem xét ban hành.
Tin Gốc: Dân Trí
Kinh Doanh
Trung Quốc siết quy định nhập khẩu, rau quả Việt vẫn thu về gần 3 tỷ USD
Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), thị trường rau quả Trung Quốc từ đầu năm nay ghi nhận nhiều thay đổi đáng chú ý dưới tác động của chính sách tăng cường tự chủ nguồn cung và siết chặt các yêu cầu kỹ thuật đối với hàng nhập khẩu.
Dẫn Báo cáo Triển vọng Nông nghiệp Trung Quốc giai đoạn 2026-2035, cơ quan quản lý cho biết thị trường này tiếp tục mở rộng sản xuất rau quả công nghệ cao, đặc biệt với các loại trái cây ôn đới và cận nhiệt đới như việt quất, nho, anh đào.
Tuy nhiên, nhu cầu đối với các loại trái cây nhiệt đới như sầu riêng, dừa tươi, mít vẫn duy trì ở mức cao, giúp nhập khẩu rau quả của Trung Quốc trong 4 tháng đầu năm đạt 8,04 tỷ USD, tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước.
Trong cơ cấu nhập khẩu, sầu riêng tiếp tục là mặt hàng chủ lực với 356.270 tấn, trị giá 1,7 tỷ USD, tăng hơn 200% so với cùng kỳ. Thái Lan vẫn là nhà cung cấp lớn nhất, trong khi Việt Nam đứng thứ 2 với gần 62.900 tấn.
Đặc biệt, Trung Quốc tăng mạnh nhập khẩu rau quả từ Thái Lan, Việt Nam, Malaysia và Nga. Thị phần của Việt Nam trong tổng kim ngạch nhập khẩu rau quả của Trung Quốc tăng từ 11,71% lên 14,54% trong 4 tháng đầu năm.
Cục Xuất nhập khẩu cho biết bên cạnh cơ hội mở rộng thị trường, Trung Quốc cũng đang siết chặt quản lý nhập khẩu. Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã chính thức áp dụng lệnh siết chặt hồ sơ pháp lý đối với 2.589 sản phẩm thuộc 20 nhóm ngành nông nghiệp (bao gồm toàn bộ trái cây, rau tươi, gia vị như ớt, tiêu, quế...).
Theo đó, hàng hóa muốn thông quan bắt buộc phải có thư xác nhận và mã số đăng ký doanh nghiệp nước ngoài khớp chính xác trên tờ khai hải quan; GACC chuyển dịch mạnh từ kiểm tra số lượng sang đánh giá rủi ro kiểm dịch nghiêm ngặt ngay tại cửa khẩu.
Cơ quan quản lý đánh giá Trung Quốc vẫn sẽ là thị trường xuất khẩu rau quả lớn và giàu tiềm năng đối với Việt Nam trong thời gian tới. Tuy nhiên, khả năng tận dụng cơ hội sẽ phụ thuộc vào việc đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và tính minh bạch trong đóng gói, bảo quản.
Về tình hình xuất khẩu rau quả, dẫn số liệu của Cục Hải quan, Cục Xuất nhập khẩu cho biết kim ngạch xuất khẩu rau quả tháng 5 của Việt Nam đạt 614,8 triệu USD, giảm 0,3% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 5 tháng, xuất khẩu rau quả đạt khoảng 2,98 tỷ USD, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm 2025.
Mặt khác, cơ quan này đánh giá cơ cấu xuất khẩu tiếp tục chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến. Trong 4 tháng đầu năm, nhóm hàng chế biến chiếm 35,82% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả, tăng mạnh so với mức 29,33% cùng kỳ năm trước, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và giảm phụ thuộc vào tính mùa vụ.
Các mặt hàng xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc theo Nghị định thư tiếp tục ghi nhận tăng trưởng tích cực. Trong đó, sầu riêng tươi và đông lạnh dẫn đầu với kim ngạch 293,13 triệu USD trong 4 tháng đầu năm, tăng 59,7% so với cùng kỳ, nhờ lợi thế nghịch vụ, việc mở rộng mã số vùng trồng và xuất khẩu sầu riêng đông lạnh.
Bên cạnh đó, xuất khẩu hạt dẻ cười tăng đột biến 204,6%, đạt 224,63 triệu USD. Xuất khẩu dừa và các sản phẩm từ dừa đạt 198,38 triệu USD, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước.
Một số loại trái cây như thanh long, mít và chanh leo cũng duy trì tăng trưởng nhờ nhu cầu ổn định từ Trung Quốc, Mỹ và Hàn Quốc. Trong khi đó, bưởi và chanh được đánh giá còn nhiều dư địa khi Việt Nam đã ký Nghị định thư xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc và xuất khẩu lô bưởi đầu tiên sang Australia, tạo nền tảng mở rộng thị trường trong thời gian tới.
Tin Gốc: Dân Trí