Không ít chủ nhà trọ “choáng” khi bước vào phòng của người thuê trẻ tuổi.
Gần 20 năm cho thuê phòng trọ tại TP.HCM, bà Nguyễn Thị Loan, chủ một dãy trọ gần khu vực có nhiều văn phòng và trường đại học, nói rằng điều khiến bà bất ngờ là sự đối lập giữa vẻ ngoài và cách sống của không ít người trẻ.
Bà kể, có những bạn trẻ sáng nào cũng ăn mặc rất đẹp, quần áo được ủi phẳng phiu, tóc tai gọn gàng, giày dép sạch sẽ, nhìn rất văn minh và hiện đại. Thế nhưng đến kỳ kiểm tra phòng định kỳ, mở cửa bước vào, cảnh tượng bên trong lại khiến bà không khỏi lắc đầu.
“Có phòng mở cửa ra là mùi đồ ăn cũ bốc lên. Quần áo sạch, quần áo bẩn để lẫn lộn, ly trà sữa uống xong để cả tuần chưa bỏ, rác chất đầy một góc.
Có bạn nữ nhìn bên ngoài rất sáng sủa, thơm tho, trang điểm kỹ, nhưng trong phòng mỹ phẩm để lẫn với đồ ăn, khăn ướt, giấy gói… ngổn ngang”, bà chia sẻ.
Không riêng bà Loan, nhiều chủ nhà trọ cũng thừa nhận tình trạng này đang xuất hiện ngày càng nhiều ở nhóm người thuê trẻ tuổi.
Trong đời sống hiện đại, đặc biệt ở thế hệ trẻ, ngoại hình đang trở thành một phần quan trọng trong giao tiếp xã hội. Một bộ đồ đẹp, một mùi nước hoa dễ chịu, một kiểu tóc gọn gàng hay một hình ảnh chỉn chu trên mạng xã hội đều có thể tạo ấn tượng tốt trong công việc, tình cảm và các mối quan hệ.
Nhiều bạn trẻ sẵn sàng dành từ ba mươi phút đến một tiếng mỗi sáng, thậm chí nhiều hơn để chọn quần áo, trang điểm, làm tóc trước khi ra khỏi nhà.
Ngọc Trâm, 24 tuổi, làm trong lĩnh vực truyền thông tại TP.HCM, thừa nhận bản thân rất kỹ chuyện ăn mặc khi ra ngoài. Thế nhưng không phải lúc nào cô cũng giữ được sự gọn gàng cho căn phòng trọ.
“Có hôm đi làm về mệt quá, thay đồ xong tôi quăng tạm lên ghế, hộp cơm ăn tối để đó nghĩ bụng lát dọn, nhưng rồi nằm xuống là ngủ luôn. Cứ thế vài ngày là phòng bắt đầu bừa bộn”, cô nói.
Nếu chỉ nhìn hiện tượng này bằng góc độ “lười” hay “ở bẩn”, có lẽ vẫn còn chưa đủ.
Phần lớn người trẻ sống xa nhà hiện nay đang đối mặt với rất nhiều áp lực: học tập, công việc, tiền thuê nhà, chi phí sinh hoạt, các mối quan hệ cá nhân, áp lực thành công, áp lực phải luôn hoàn hảo trong mắt người khác.
Sau một ngày dài trở về phòng trọ, nhiều người chỉ muốn tắm, nằm xuống và ngủ, không còn năng lượng để dọn dẹp, sắp xếp hay chăm chút không gian sống.
Minh Tuấn, 27 tuổi, nhân viên công nghệ, chia sẻ rằng có những tuần anh về phòng sau 10h tối. “Có lúc nhìn phòng rất bừa bộn, bản thân cũng khó chịu, nhưng thực sự đầu óc quá mệt. Tôi nghĩ mai dọn, rồi mai lại tiếp tục tăng ca”, Tuấn chia sẻ.
Một căn phòng bừa bộn đôi khi không chỉ phản ánh thói quen sống thiếu ngăn nắp, mà còn có thể là biểu hiện của sự kiệt sức, mất cân bằng hoặc thiếu thời gian chăm sóc bản thân.
Sống chung với rác không chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ, mà còn ảnh hưởng sức khỏe.
Nhiều chủ nhà trọ cho biết điều họ lo không chỉ là mỹ quan, mà là những nguy cơ lâu dài về sức khỏe. Đồ ăn thừa để nhiều ngày, rác sinh hoạt không được xử lý đúng lúc, quần áo ẩm chất đống, nhà vệ sinh ít được dọn… có thể trở thành môi trường cho vi khuẩn, nấm mốc, côn trùng phát triển.
Một số trường hợp, hàng xóm đã phản ánh vì mùi từ phòng bên cạnh hoặc sự xuất hiện của gián, kiến, ruồi. Chị Phạm Thu Hà, quản lý một khu trọ tại TP.HCM, cho biết có lần chị phải trực tiếp nhắc nhở một nhóm sinh viên vì để rác trong phòng hơn một tháng.
Giữa nhịp sống đô thị vội vã, không ai có thể giữ mọi thứ hoàn hảo mỗi ngày. Nhưng thực tế cho thấy việc một người chăm sóc không gian sống riêng đôi khi sẽ phản ánh cách họ đối xử với chính bản thân, đồng thời cũng phản ánh cách giáo dục của gia đình về những kỹ năng sinh hoạt thường ngày.
Khi thực phẩm được thả vào chảo ngập dầu ở nhiệt độ khoảng 170 - 180°C, bề mặt xảy ra phản ứng Maillard, tạo ra màu vàng nâu. Nhiệt độ cao làm nước ở phần vỏ ngoài bốc hơi nhanh, hình thành một lớp màng khô giòn.
Lớp màng này đóng vai trò như một vách ngăn. Chúng giữ lại lượng nước bên trong để thức ăn không bị khô cứng, đồng thời hạn chế dầu từ chảo thấm ngược vào nhân thực phẩm. Dù được nấu trong môi trường nhiều dầu, lượng chất béo thực tế đi vào bên trong thức ăn chiếm tỷ lệ thấp.
Nhiệt độ thấp khiến thức ăn ngậm mỡ
Khi chiên với ít dầu, nhiệt độ trong chảo biến thiên liên tục. Mỗi lần cho thực phẩm vào, nhiệt độ dầu giảm xuống. Với các nguyên liệu chứa lượng nước lớn như thịt, cá, đậu phụ, nhiệt độ thấp không đủ để nước bề mặt bốc hơi nhanh.
Hệ quả là thức ăn không thể tạo lớp vỏ giòn bao bọc ngay lập tức. Trong thời gian chờ chín, dầu mỡ có điều kiện ngấm sâu vào bên trong các thớ thịt hoặc rau củ, khiến món ăn bị mềm và giữ lại lượng dầu lớn.
Kỹ thuật chiên ngập dầu ráo mỡ
Kinh nghiệm của nhiều đầu bếp cho biết kỹ thuật kiểm soát nhiệt là yếu tố quyết định. Để thực hiện, người nấu cần làm nóng chảo, cho dầu vào và đợi đến khi nhúng thử đầu đũa mộc thấy bọt khí sủi tăm.
Trước khi chiên, thực phẩm cần được thấm khô nước bề mặt bằng khăn giấy để hạn chế bắn dầu và giảm khả năng ngậm mỡ. Khi chiên, chia nhỏ nguyên liệu thành từng mẻ để duy trì mức nhiệt ổn định. Phương pháp chiên ngập dầu giúp món ăn tiếp xúc nhiệt đồng đều các mặt, chín nhanh và không cần lật trở nhiều, hạn chế vỡ nát. Sau khi vớt, thức ăn cần được đặt lên giá lưới hoặc giấy thấm để loại bỏ lượng dầu thừa còn bám lại trên bề mặt.
Chiên ngập dầu yêu cầu mức nhiệt 160-180 độ C. Ở nhiệt độ này, người nấu nên chọn các loại dầu có "điểm khói" cao (mức nhiệt chất béo bắt đầu phân hủy) như dầu bơ (271 độ C), dầu hạt cải (230-240 độ C), dầu hướng dương hoặc ô liu tinh luyện. Việc dùng dầu có điểm khói thấp như dầu cá, dầu đậu nành ở nhiệt độ cao sẽ khiến dầu nhanh biến chất, đắng khét và sinh ra độc tố.
Không tái sử dụng dầu
Nhiều nghiên cứu y khoa đã chứng minh đun nóng dầu nhiều lần sinh ra chất béo chuyển hóa (trans fat) và hợp chất độc hại. Chúng làm tăng cholesterol xấu, gây xơ vữa động mạch, dẫn đến nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Ngoài ra, dầu chiên đi chiên lại còn giải phóng các hóa chất có khả năng gây ung thư theo cảnh báo của WHO. Người nội trợ chỉ nên tái sử dụng dầu tối đa 1-2 lần.
Có sở thích sưu tập đồ gia dụng cũ, chị An Thùy ở phường Thanh Xuân, Hà Nội thường xuyên phải cọ rửa, đánh bóng những món đồ này. Thấy nhân viên cửa hàng dùng chất bột trắng lau sạch vết ố, gỉ sét trên tủ inox, chị tìm hiểu và biết đó là bột đá vôi (CaCO3).
Mua thử một túi giá 5.000 đồng, chị Thùy cho biết nguyên liệu này không có mùi hắc, làm sạch nhanh và không cần đeo găng tay khi thao tác. Khi dùng bột đá trên nồi inox, mặt bếp từ, bồn rửa bát và chảo gang, các mảng bám đều được làm sạch. Bột đá cũng có tác dụng với lỗ thoát khí dính dầu mỡ hoặc bình thủy tinh ố vàng.
Theo chuyên trang của nhãn hàng tẩy rửa hữu cơ Therapy Clean (Mỹ), bột đá là khoáng chất tự nhiên, hoạt động như chất mài mòn nhẹ và là thành phần chính trong nhiều loại kem tẩy rửa nhà bếp.
Trên thang độ cứng Mohs, đá vôi ở mức 3, cứng hơn mảng bám dầu mỡ, gỉ sét nhưng mềm hơn inox, thủy tinh, gốm sứ (mức 5-7). Nhờ chênh lệch này, các hạt tinh thể đá vôi khi cọ xát sẽ đánh bật lớp cặn bẩn mà không làm trầy xước vật liệu. Phương pháp cơ học này không sinh khí độc và không ăn mòn da tay như các hóa chất hòa tan vết bẩn.
Để vệ sinh, người dùng cần chuẩn bị bột đá, nước cốt chanh, bàn chải cũ, khăn ẩm và khăn khô.
Cách thực hiện:
Nhúng ướt vật dụng cần vệ sinh.
Hòa tan một đến hai thìa bột đá với nước cốt chanh. Dùng khăn mềm chấm hỗn hợp, chà lên khu vực có vết bẩn. Lặp lại thao tác để loại bỏ dầu mỡ, cặn bám.
Dùng bàn chải để cọ rửa các góc khuất hoặc kẽ tay cầm.
Rửa vật dụng dưới vòi nước. Dùng khăn khô lau lại để bề mặt sáng bóng.
Do bột đá không tan trong nước, người dùng cần xả kỹ và lau khô. Nếu không, bột dư sẽ tạo màng trắng mờ trên bề mặt. Cần tránh sử dụng trên các vật liệu dễ xước như lòng chảo chống dính (lớp phủ Teflon), đồ nhựa dẻo, màn hình điện tử, bề mặt gỗ hoặc kim loại sơn bóng. Bột đá cũng không có tác dụng tẩy cặn vôi trong ấm đun nước.
Chị Thùy nói, để giữ đồ dùng có độ bền cao, nên duy trì thói quen cọ rửa nồi chảo ngay sau khi nấu nhằm loại bỏ vết bẩn mới.
Bột đá được bán tại các cửa hàng vật tư điện nước, đồ kim khí. Trên các sàn thương mại điện tử, sản phẩm có giá khoảng 10.000 - 15.000 đồng mỗi kg.
Video dùng bột đá và nước cốt chanh cọ sạch nồi gang.
Bà Fisher, cựu bác sĩ nha khoa đã nghỉ hưu, là người đam mê làm vườn. Vài năm trước, bà bắt đầu trồng hoa từ hạt giống tại nhà. Không lâu sau, số lượng hoa quá nhiều khiến bà phải đăng tìm tình nguyện viên trên mạng để giúp thu hoạch và chia sẻ các bó hoa tươi.
Cùng thời điểm đó, con dâu bà đang phải điều trị khối u não. Bà Fisher thường mang hoa đến cho con dâu. Mỗi lần như vậy, người con dâu lại nói với bà: "Mẹ đừng đánh giá thấp sức mạnh của những bông hoa". Câu nói này khiến bà suy nghĩ nhiều.
Từ đó, chương trình tình nguyện Kindness Flower Project (dự án Những bông hoa tử tế) được bà hình thành vào năm 2022. Bà Fisher dẫn dắt hàng chục tình nguyện viên trồng, thu hoạch và sắp xếp hàng nghìn bông hoa mỗi năm để tặng những người gặp khó khăn. Năm 2025, hơn 2.400 bó hoa đã được trao tại Livermore và Pleasanton (Mỹ).
Trước khi thực hiện, nhóm tình nguyện thường trao đổi về nơi nhận hoa. Mỗi bó hoa đều được chuẩn bị với sự chăm chút và tình yêu. Phần lớn hoa được trồng tại khu vườn nhà bà Fisher.
Estella King-Smith, tình nguyện viên, cho biết từ những hạt giống yêu thương và niềm vui mà bà Fisher gieo trồng, một cộng đồng quan tâm lẫn nhau đã hình thành. Cô cũng bày tỏ sự ngưỡng mộ dành cho năng lượng tích cực của bà Fisher dù đã 83 tuổi.
Đội tình nguyện cung cấp khoảng 80 bó hoa từ tháng 4 đến tháng 10 cho khoảng 100 địa điểm như bệnh viện, hay các nhóm hỗ trợ người trải qua mất mát.
Trong một lần trao hoa tại trung tâm sinh hoạt người cao tuổi, hành động này đã khiến những người sống ở đây xúc động. Họ bày tỏ niềm vui và cho biết món quà khiến họ xúc động đến mức rơi nước mắt.
Còn với bà Fisher, phần thưởng lớn nhất là nhìn thấy người khác hạnh phúc. Bà chia sẻ việc đóng góp cho cộng đồng nơi mình sống gần 60 năm là một điều may mắn và bà cảm thấy biết ơn vì được làm những việc này.
